13 THẢO PHƯƠNG Chị Nguyễn Đoan Trang, 44 tuổi (tên nhân vật đã được thay đổi) bị chứng mất ngủ đã nhiều năm, do bệnh lý đi kèm. Đêm mất ngủ, ngày vật vờ mệt mỏi Chị Trang kể mỗi lần nhắm mắt lại là mơ thấy đủ thứ nên cảm giác sợ, không dám ngủ, từ đó dẫn đến hội chứng rối loạn giấc ngủ. “Ban đêm không ngủ được nên buổi sáng tôi cảm thấy vật vờ, tôi tự khắc phục bằng những giấc ngủ ngắn, mỗi giấc khoảng nửa tiếng đổ lại. Khi nào không chịu được thì tôi uống thuốc an thần theo đơn bác sĩ (BS) kê. Vì ngủ ít nên tôi rất mệt, có đi khám chuyên gia tâm lý nhưng không cải thiện” - chị Trang chia sẻ. Một nữ BS đã về hưu, từng công tác ở khoa Gây mê hồi sức ở một bệnh viện (BV), cũng bị rối loạn giấc ngủ. Bà cho biết trước đây, vì đặc thù công việc phải thức khuya, trực ca đêm nhiều nên bà ít khi ngủ đủ vào ban đêm. Khi về hưu, bà lại bị mất ngủ do đã quen với nhịp sinh học thức khuya, trực ca đêm suốt từ thời còn trẻ. “Tôi cũng tìm cách cải thiện giấc ngủ như tập yoga, massage, điều trị bằng Đông y nhưng không mấy cải thiện. Ban đêm bị mất ngủ nên sáng dậy tôi cũng thấy mệt, mất tập trung. Vì vậy tôi phải tìm đến BS để điều trị” - người này kể. Nguy cơ mắc nhiều bệnh nguy hiểm PGS-TS-BS Lê Khắc Bảo, Phó Chủ tịch Hội Y học giấc ngủ Việt Nam, cho biết thực trạng của rối loạn giấc ngủ hiện nay rất phổ biến, đa dạng nhưng chưa được quan tâm đúng mức. “Rối loạn giấc ngủ ảnh hưởng nghiêm trọng đến trí tuệ, gây giảm chú ý, phán đoán chậm, ảo giác, tăng động, suy giảm miễn dịch khiến cơ thể dễ bị mắc bệnh nhiễm khuẩn, nhiễm trùng, tăng nguy cơ bệnh tim mạch, tiểu đường, béo phì hay ung thư. Riêng trẻ em mất ngủ sẽ dẫn đến chậm tăng trưởng, hạ thân nhiệt, tăng nguy cơ béo phì” - BS Bảo nói. “Giấc ngủ chiếm tỉ trọng lớn trong đời sống. Rối loạn giấc ngủ phổ biến, đa dạng nhưng lại thường bị xem nhẹ. Khi mắc hội chứng này, cần thăm khám để BS có thể khám lâm sàng, đo đa ký giấc ngủ, từ đó chỉ định các biện pháp điều trị tương ứng như uống thuốc, dùng máy thở CPAP (thở áp lực dương liên tục)” - BS Bảo nói. Về các triệu chứng mất ngủ, BS CKII Bùi Châu Tuệ, khoa Nội thần kinh BV Chợ Rẫy, cho biết một người bị xem là mất ngủ khi khó vào giấc ngủ, trằn trọc hơn 30 phút trước khi ngủ, thức dậy quá sớm và không thể ngủ lại; chất lượng giấc ngủ kém, mệt mỏi, giảm tập trung, lo âu, cáu gắt. Theo BS Bùi Châu Tuệ, y học chia mất ngủ thành hai loại chính, mất ngủ ngắn ngày và mất ngủ mạn tính. Do stress hoặc thay đổi môi trường sống, một số người thường mất ngủ ngắn ngày. Với những trường hợp này, BS sẽ tư vấn bệnh nhân thay đổi lối sống, dùng thuốc hỗ trợ. Những người mất ngủ kéo dài trên ba tháng, thuộc nhóm mất ngủ mạn tính, xuất phát từ thói quen không lành mạnh hoặc do bệnh lý. BS sẽ điều trị theo triệu chứng bệnh để bệnh nhân ngủ ngon hơn. Trường hợp khác là mất ngủ do lạm dụng thuốc, xảy ra khi bệnh nhân dùng thuốc ngủ không đúng liều dẫn đến mất cân bằng chu kỳ giấc ngủ tự nhiên. Để cải thiện giấc ngủ, BS Tuệ khuyên nên thiết lập thói quen ngủ đúng giờ, đúng giấc. Vận động nhẹ bằng cách thiền, yoga và nghe nhạc nhẹ trước khi ngủ; đảm bảo phòng ngủ đủ tối, yên lặng. Không sử dụng các chất kích thích và ăn thức ăn khó tiêu trước khi ngủ. “Nếu đã thay đổi chế độ sinh hoạt nhưng vẫn mất ngủ, người bệnh cần đi khám và tuân theo chỉ định của BS. Không tự ý lạm dụng thuốc ngủ” - BS Tuệ khuyên. Sử dụng công nghệ, ảnh hưởng chất lượng giấc ngủ TS-BS Nguyễn Ngọc Phương Thư, Trưởng Đơn vị Y dược giấc ngủ, BV Nhân dân 115, chia sẻ sử dụng công nghệ ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe thể chất và tinh thần. Đây là vấn đề rất phổ biến trong thời đại ngày nay, ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi. Theo một số thống kê, 75% trẻ em và 70% người lớn có sử dụng 30% người trưởng thành bị rối loạn giấc ngủ Theo Tổ chức Y tế Thế giới, khoảng 30%-45% dân số toàn cầu gặp phải các vấn đề về giấc ngủ ở các mức độ khác nhau. Rối loạn giấc ngủ đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng trên toàn cầu. Tại Việt Nam, một nghiên cứu gần đây cho thấy 30% người trưởng thành bị rối loạn giấc ngủ, đặc biệt là mất ngủ mạn tính. Điều này gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống và làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nguy hiểm. Căn bệnh có xu hướng gia tăng với người cao tuổi, nhóm người lao động căng thẳng và học sinh, sinh viên. Trong thời đại 4.0, tình trạng rối loạn giấc ngủ đang trở thành một vấn đề báo động bởi sự gia tăng của căng thẳng công việc, áp lực xã hội và sự phụ thuộc vào công nghệ, lạm dụng thiết bị điện tử. Ngày 25-3, UBND TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk có văn bản thông tin kết quả xử lý vụ giáo viên bạo hành nhiều học sinh tại Trường Tiểu học Lý Tự Trọng. Theo đó, ngày 26-2, UBND TP Buôn Ma Thuột tiếp nhận thông tin việc một giáo viên bị phụ huynh tố bạo hành học sinh. Ngay sau đó, UBND TP Buôn Ma Thuột đã chỉ đạo Phòng GD&ĐT TP xác minh, xử lý. Theo UBND TP Buôn Ma Thuột, qua xác minh, đơn vị xác định bà BTX, chủ nhiệm một lớp 5 của Trường Tiểu học Lý Tự Trọng, đã có những hành vi thiếu chuẩn mực với học sinh. Bà X cũng đã có bản tường trình, bản kiểm điểm nhận lỗi những sai phạm. UBND TP Buôn Ma Thuột đã ban hành quyết định xử phạt hành chính bà X hơn 3,7 triệu đồng. Ban giám hiệu Trường Tiểu học Lý Tự Trọng đã tạm dừng giảng dạy đối với bà X; đồng thời thành lập hội đồng kỷ luật để xem xét, xử lý kỷ luật đối với nữ giáo viên này. Ngày 17-3, lãnh đạo Trường Tiểu học Lý Tự Trọng cũng đã quyết định kỷ luật bằng hình thức khiển trách đối với bà X. Như Pháp Luật TP.HCM đã đưa tin, ngày 26-2, một phụ huynh đăng trên Facebook tố một nữ giáo viên Trường Tiểu học Lý Tự Trọng “hành hạ học sinh”. Theo báo cáo của Trường Tiểu học Lý Tự Trọng, bà X đã dùng vỏ dây điện hỏng để đánh học sinh, dọa bắt học sinh ngậm khăn lau bảng... TIẾN THOẠI Đời sống xã hội - Thứ Tư 26-3-2025 doisongxahoi@phapluattp.vn Báo động rối loạn giấc ngủ tăng nhanh trong thời đại 4.0 Rối loạn giấc ngủ đang gia tăng mạnh mẽ trong thời đại công nghệ 4.0, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe thể chất và tinh thần, tăng nguy cơ mắc các bệnh nguy hiểm. những thiết bị công nghệ trước khi đi ngủ, ảnh hưởng xấu đến chất lượng giấc ngủ. Khi sử dụng thiết bị công nghệ, người dùng không chỉ cầm chơi mà còn xem phim, nhắn tin… làm cho não không thể nào yên tĩnh gây ra khó ngủ. Hơn nữa, âm thanh, ánh sáng xanh làm rối loạn nhịp sinh học, ảnh hưởng đến những hormone khác trong cơ thể. “Khi sức khỏe thể chất bị ảnh hưởng sẽ làm suy giảm miễn dịch, dễ cảm cúm, tăng nguy cơ ung thư; có tình trạng rối loạn nội tiết, nguy cơ béo phì, đái tháo đường, bệnh lý tim mạch” - BS Thư nhấn mạnh. Rối loạn giấc ngủ gồm năm thể khác nhau: Bệnh mất ngủ, ngưng thở khi ngủ, hội chứng ngủ nhiều, rối loạn giấc ngủ nhịp sinh học, bệnh mất ngủ giả. TS-BS Đinh Vinh Quang, Trưởng khoa Nội thần kinh BV Nhân dân 115, chia sẻ tại BV, nhóm lớn tuổi thường mắc bệnh rối loạn giấc ngủ, mắc kèm thêm khá nhiều bệnh khác nên cần áp dụng đa mô thức trong điều trị, từ vệ sinh giấc ngủ đến sử dụng thuốc điều trị bệnh lý đi kèm. “Khi điều trị, về lý thuyết thì rất dễ nhưng thực tế nhiều bệnh nhân mới uống thuốc thấy mình ngủ được thì đã bỏ ngang, dẫn đến điều trị không triệt để. Do đó, bên cạnh việc thăm khám sớm khi có biểu hiện rối loạn giấc ngủ, bệnh nhân phải tuân thủ phác đồ điều trị của BS” - BS Quang lưu ý.• Phạt giáo viên bạo hành học sinh ở Đắk Lắk gần 4 triệu đồng 30% người trưởng thành bị rối loạn giấc ngủ, đặc biệt là mất ngủ mạn tính. Điều này gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng sống và làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nguy hiểm. Trường Tiểu học Lý Tự Trọng, nơi xảy ra vụ việc. Ảnh: TT
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==