3 Thời sự - Thứ Sáu 9-5-2025 thoisu@phapluattp.vn NHÓM PHÓNG VIÊN Sáng 8-5, tiếp tục kỳ họp thứ 9, Quốc hội nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức TAND. Thành lập Tòa phúc thẩm thuộc TAND Tối cao Trình bày tờ trình, Chánh án TAND Tối cao Lê Minh Trí cho hay việc sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Tổ chức TAND để thực hiện chủ trương của Đảng về không tổ chức cấp trung gian, không tổ chức cấp huyện là cấp thiết. Việc này nhằm tạo lập hành lang pháp lý để các tòa án đi vào hoạt động theo mô hình mới, bảo đảm tinh gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển mới của đất nước. Dự thảo luật đã sửa đổi, bổ sung các quy định về tổ chức hệ thống tòa án theo hướng kết thúc hoạt động của TAND Cấp cao và TAND cấp huyện; thành lập TAND khu vực; chuyển các TAND sơ thẩm chuyên biệt thành các tòa chuyên trách trong TAND khu vực. Theo đó, mô hình tổ chức hệ thống tòa án gồm TAND Tối cao; TAND tỉnh, TP trực thuộc Trung ương; TAND khu vực. Trên cơ sở mô hình tổ chức hệ thống tòa án ba cấp, dự thảo luật sửa đổi, bổ sung các quy định về nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của các tòa án. Đáng chú ý, TAND Tối cao được bổ sung thêm nhiệm vụ, quyền hạn phúc thẩm các vụ án hình sự mà bản án, quyết định chưa có hiệu lực pháp luật của tòa cấp tỉnh bị kháng cáo, kháng nghị. Trong cơ cấu tổ chức của TAND Tối cao có các Tòa Phúc thẩm TAND Tối TAND Tối cao thêm nhiệm vụ xét xử phúc thẩm Cùng ngày, Quốc hội nghe tờ trình, báo cáo thẩm tra và thảo luận tại tổ về dự án Luật Tổ chức VKSND sửa đổi. Trình bày tờ trình, Viện trưởng VKSND Tối cao Nguyễn Huy Tiến cho biết để thể chế hóa các chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong tổ chức và hoạt động của VKSND các cấp, hệ thống VKSND được tổ chức, sắp xếp lại gồm VKSND Tối cao, VKSND cấp tỉnh, VKSND khu vực, VKS quân sự các cấp. Vì vậy, cần phải sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Tổ chức VKSND năm 2014 để đáp ứng yêu cầu mới. Đáng chú ý, dự thảo bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn của VKSND trong xử phạt hành chính đối với hành vi cản trở tố tụng. Điều này, theo Viện trưởng VKSND Tối cao, để bảo đảm thống nhất, phù hợp với quy định về thẩm quyền của VKSND trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính… Nêu ý kiến của cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho hay ủy ban này tán thành quy định của dự thảo luật về hệ thống VKSND gồm ba cấp (VKSND Tối cao, VKSND cấp tỉnh, VKSND khu vực); kết thúc hoạt động của VKSND Cấp cao và VKSND cấp huyện. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị VKSND Tối cao tiếp tục rà soát, đề xuất sửa đổi các quy định liên quan trong Luật Tổ chức VKSND hiện hành nhằm thực hiện đầy đủ, đúng đắn yêu cầu của Đảng về kết thúc hoạt động của VKSND Cấp cao và VKSND cấp huyện… TAND Tối cao được bổ sung thêm nhiệm vụ phúc thẩm các vụ án hình sự mà bản án, quyết định chưa có hiệu lực pháp luật của tòa cấp tỉnh bị kháng cáo, kháng nghị. việc nghiệp tác phòng, chống tham nhũng thì bên cạnh kết quả đạt được, công tác thanh tra còn có hạn chế, tồn tại. Trong đó có một trường hợp cán bộ thanh tra lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm trái công vụ, không thực hiện đúng trình tự, thủ tục thanh tra, kết luận thanh tra... gây hậu quả nghiêm trọng, bị xử lý hình sự. Rồi việc chậm ban hành kết luận thanh tra vẫn còn diễn ra. Vẫn còn nhiều đơn vị, địa phương chậm thực hiện kết luận thanh tra nhưng chưa có biện pháp để xử lý triệt để. “Bây giờ dự luật không chia thành hai loại hình thanh tra như tôi nêu trên thì liệu có khắc phục được hạn chế yếu kém mà báo cáo của Chính phủ đã chỉ ra hay không. Đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu để chúng ta khắc phục những tồn tại, hạn chế, yếu kém này” - ĐB Hà nhấn mạnh. Cùng nội dung, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Ngô Trung Thành cho hay trong hoạt động thanh tra có TTHC và TTCN. Dự thảo luật quy định thống nhất một hoạt động thanh tra, không phân biệt TTHC và TTCN. “Tôi hiểu rằng hoạt động thanh tra sẽ bao gồm cả TTHC và TTCN” - ông Thành nói và nhìn nhận khi kết thúc TTCN thì một phần chuyển sang cơ quan thanh tra, phần cơ bản cao và giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của các tòa này theo đề nghị của Chánh án TAND Tối cao. Đề xuất tăng số lượng thẩm phán TAND Tối cao Theo tờ trình, trong giai đoạn 20222024, trung bình mỗi năm TAND Tối cao giải quyết 2.800 đơn (vụ)/3.400 đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm thuộc thẩm quyền; giải quyết, xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm khoảng 200 vụ/năm. Còn ba TAND Cấp cao giải quyết 6.500 đơn (vụ)/7.900 đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm thuộc thẩm quyền; giải quyết, xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm khoảng 800 vụ. Như vậy, sau khi tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ giám đốc thẩm, tái thẩm của các TAND Cấp cao, dự báo TAND Tối cao sẽ phải giải quyết khoảng 11.000 đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm/ năm; xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm khoảng 1.000 vụ/năm. “Với khối lượng công việc như vậy, đòi hỏi phải tăng số lượng thẩm phán TAND Tối cao mới đáp ứng được yêu cầu của công việc” - tờ trình nêu. Để bảo đảm đủ nguồn nhân lực giải quyết lượng việc tăng thêm như trên, TAND Tối cao đề xuất tăng số lượng thẩm phán TAND Tối cao từ 13-17 người lên thành 23-27 người. Cùng với đó, cơ quan chủ trì soạn thảo đề xuất tăng số lượng thẩm phán TAND Tối cao được tuyển chọn, bổ nhiệm từ nguồn ngoài tòa án lên không quá ba người, đảm bảo tỉ lệ được bổ nhiệm từ nguồn ngoài tòa án không quá 10% số lượng thẩm phán TAND Tối cao.• Để bảo đảm đủ nguồn nhân lực giải quyết lượng việc tăng thêm như trên, TAND Tối cao đề xuất tăng số lượng thẩm phán TAND Tối cao từ 13-17 người lên thành 23-27 người. Tiêu điểm Tổ chức ba Tòa Phá sản tại ba Tòa khu vực ở Hà Nội, Đà Nẵng, TP.HCM Theo dự thảo, TAND huyện, quận, thị xã, TP thuộc tỉnh, TP thuộc TP trực thuộc Trung ương được cơ cấu thành Tòa khu vực (TKV). Tại các TKV có các tòa chuyên trách (Hình sự, Dân sự, Hành chính, Kinh tế, Gia đình và người chưa thành niên). Một số TKV có Tòa Phá sản, Tòa Sở hữu trí tuệ. TAND Tối cao dự kiến tổ chức ba Tòa Phá sản tại ba TKV ở Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM; tổ chức hai Tòa Sở hữu trí tuệ tại hai TKV ở Hà Nội và TP.HCM. Chánh án TAND Tối cao Lê Minh Trí trình bày dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức TAND. Ảnh: QH Chấm dứt hoạt động của VKSND Cấp cao và VKSND cấp huyện Viện trưởng VKSND Tối cao Nguyễn Huy Tiến. Ảnh: QH Tiêu điểm Chấm dứt lợi dụng thanh tra để nhũng nhiễu doanh nghiệp ĐB Quốc hội Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, cho rằng dự luật cần thể chế hóa đầy đủ các chủ trương lớn của Đảng, nhất là các nghị quyết quan trọng trong thời gian gần đây của Bộ Chính trị như Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 66-NQ/ TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật; Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân. Ông Thi dẫn chứng Nghị quyết 68 đã đề ra nhiệm vụ, giải pháp về bảo đảm và bảo vệ hữu hiệu quyền sở hữu, quyền tự do kinh doanh, quyền tài sản, quyền cạnh tranh bình đẳng và bảo đảm thực thi hợp đồng của kinh tế tư nhân. “Trong đó, nhấn mạnh phải chấm dứt tình trạng thanh tra, kiểm tra chồng chéo, trùng lắp, kéo dài, không cần thiết. Đồng thời bảo đảm nguyên tắc chỉ thực hiện thanh tra, kiểm tra mỗi năm một lần đối với doanh nghiệp, trừ trường hợp có bằng chứng rõ ràng về việc doanh nghiệp vi phạm. Đặc biệt là xử lý nghiêm các hành vi lạm dụng thanh tra, kiểm tra để nhũng nhiễu, gây khó khăn cho doanh nghiệp” - ĐB Thi nói. Theo ĐB Thi, các nghị quyết cũng yêu cầu xây dựng hệ thống dữ liệu và công cụ trí tuệ nhân tạo cảnh báo sớm về các nguy cơ vi phạm pháp luật. Ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số trong hoạt động thanh tra, kiểm tra, kiểm toán. Triển khai thanh tra, kiểm tra trực tuyến, ưu tiên thanh tra, kiểm tra từ xa dựa trên các dữ liệu điện tử, giảm thanh tra, kiểm tra trực tiếp. Miễn kiểm tra thực tế đối với các doanh nghiệp tuân thủ tốt quy định của pháp luật. Ông đề nghị cơ quan soạn thảo phải rà soát, chỉnh lý, hoàn thiện các quy định liên quan trong toàn bộ dự thảo luật để thể chế hóa các nội dung nêu trên. còn lại chuyển thành kiểm tra chuyên ngành. “Điều quan trọng nhất là phân định trách nhiệm, phạm vi thanh tra với kiểm tra chuyên ngành thế nào? Bởi nếu không phân định được thì không rõ trách nhiệm, gây khó khăn trong công tác quản lý nhà nước” - ông Thành nhấn mạnh.•
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==