16 DƯƠNG KHANG Tuần trước, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cho biết đang thúc đẩy tổ chức một cuộc hòa đàm trực tiếp vòng 3 giữa Nga và Ukraine, trong đó nỗ lực dàn xếp để Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng tham dự tại Thổ Nhĩ Kỳ trong thời gian tới, theo hãng tin Reuters. Có thể thấy vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ không nhỏ trong việc mang hai bên Moscow và Kiev đến cùng một bàn đàm phán. Vai trò đó không phải chỉ mới xuất hiện gần đây mà vốn đã nổi lên từ khi chiến sự giữa hai nước láng giềng châu Âu bùng nổ hồi năm 2022. Vai trò của Thổ Nhĩ Kỳ Sau nhiều năm chiến sự bế tắc, vòng đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine hôm 16-5 tại Istanbul đánh dấu nỗ lực nối lại đối thoại dù còn dè dặt giữa hai bên. Khoảng hai tuần sau, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan có chuyến công du liên tiếp tới cả Moscow và Kiev vào cuối tháng 5. Dù được công bố là nhằm thúc đẩy quan hệ song phương, chuyến đi nhanh chóng được giới quan sát nhận định là bước đi chuẩn bị cho vòng đàm phán kế tiếp vốn đã diễn ra vào ngày 2-6 cũng tại Thổ Nhĩ Kỳ. Đây cũng không phải là nỗ lực đầu tiên của Thổ Nhĩ Kỳ nhằm thúc đẩy hòa bình Nga - Ukraine. Từ đầu xung đột, Thổ Nhĩ Kỳ đã nỗ lực duy trì thế cân bằng ngoại giao, bất chấp không ít chỉ trích từ phương Tây. Theo Trung tâm Nghiên cứu quốc tế và chiến lược (CSIS), những sáng kiến của Ankara đã mang lại những kết quả cụ thể. Ngay trong tháng 3-2022, Thổ Nhĩ Kỳ tổ chức cuộc gặp của Ankara trong cuộc xung đột Nga - Ukraine mang tính đa tầng và dài hạn, theo ông Murad Sadygzade, Chủ tịch Trung tâm Nghiên cứu Trung Đông (Nga). Trước hết, hòa bình tại khu vực Biển Đen là điều thiết yếu để bảo vệ lợi ích kinh tế quốc gia, bao gồm thương mại hàng hải, xuất khẩu ngũ cốc, trung chuyển năng lượng và kiểm soát dòng người di cư. Thứ hai, vai trò trung gian không chỉ giúp Ankara khẳng định vị thế như một cường quốc khu vực, mà còn mở ra cơ hội định hình hình ảnh một thế lực toàn cầu - độc lập với cả phương Tây lẫn phương Đông. Thứ ba, việc thúc đẩy hòa bình tại Ukraine tạo điều kiện để Thổ Nhĩ Kỳ duy trì thế cân bằng chiến lược giữa Nga và phương Tây, mà không phải cắt đứt quan hệ với bất kỳ bên nào. Theo ông Sadygzade,Ankara đang hành động theo logic của chủ nghĩa xét lại, tìm cách khôi phục ảnh hưởng đã từng có. Tổng thống Erdogan theo đuổi một mục tiêu rõ ràng là đưa Thổ Nhĩ Kỳ trở lại vị trí trung tâm của khu vực, với tầm ảnh hưởng trải rộng từ Balkan đến Caucasus, từ Địa Trung Hải đến Trung Á. Xung đột Ukraine, trong cách nhìn đó, không chỉ là một khủng hoảng cần giải quyết mà còn là cơ hội chiến lược để Ankara bước vào bàn cờ toàn cầu, không chỉ với tư cách người tham gia mà là bên kiến tạo luật chơi. “Nỗ lực của Thổ Nhĩ Kỳ trong việc thúc đẩy đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine không đơn thuần là một sự kiện ngoại giao riêng lẻ, mà là một phần của chiến lược rộng lớn hơn nhằm định hướng lại lịch sử toàn cầu” - ông Sadygzade nhận định. Theo ông Sadygzade, ở một mặt trận khác, Thổ Nhĩ Kỳ hiện chưa là thành viên Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) hay Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) nhưng đã nhiều lần thể hiện sự quan tâm và tham gia tích cực vào các hội nghị với tư cách đối thoại viên. Phía Ankara hồi năm 2024 đã nộp đơn chính thức xin gia nhập BRICS, điều cho thấy xu hướng rõ ràng: Thổ Nhĩ Kỳ đang dần xích lại gần các quốc gia phương Nam như Trung Quốc, Iran và thế giới Ả Rập. Ông Sadygzade nhận định đây không phải là một giải pháp thay thế cho phương Tây, mà như một lựa chọn chiến lược để mở rộng dư địa hành động và nâng cao vị thế quốc gia, đài RT đưa tin.• Quốc tế - Thứ Ba 1-7-2025 giữa các ngoại trưởng Nga và Ukraine tại Antalya, cuộc tiếp xúc cấp cao đầu tiên giữa hai bên kể từ khi chiến sự bùng nổ. Dù không đạt được đột phá, đây vẫn là minh chứng rõ nét cho vai trò trung gian sớm của Ankara. Nổi bật hơn cả là Sáng kiến ngũ cốc Biển Đen ra đời vào tháng 7-2022 do Thổ Nhĩ Kỳ và Liên hợp quốc làm trung gian. Thỏa thuận này thiết lập hành lang xuất khẩu ngũ cốc từ Ukraine trong bối cảnh thế giới đối mặt với khủng hoảng lương thực nghiêm trọng. Nó không chỉ giúp hạ nhiệt căng thẳng toàn cầu mà còn góp phần hỗ trợ kinh tế Ukraine trong giai đoạn bất ổn. Thổ Nhĩ Kỳ cũng đóng vai trò trung tâm trong các cuộc trao đổi tù binh giữa hai bên, từ đó tiếp tục củng cố hình ảnh là một bên hòa giải hiệu quả và đáng tin cậy. Giờ đây, trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump có dấu hiệu cho thấy đang dần rút khỏi vai trò trung tâm, còn châu Âu ngày càng bộc lộ sự mệt mỏi chiến lược, Ankara nổi lên như một lựa chọn khả thi, thậm chí không thể thay thế. Thổ Nhĩ Kỳ không chỉ duy trì được đối thoại với cả điện Kremlin lẫn chính quyền Ukraine mà còn sở hữu điều quan trọng hơn: Uy tín và thực lực ngoại giao đủ để trở thành cầu nối giữa hai bên đối địch. Cơ hội hiếm có Trong bối cảnh địa chính trị hiện nay, Thổ Nhĩ Kỳ đang đứng trước một cơ hội hiếm có để gia tăng ảnh hưởng trên trường quốc tế. Lợi ích Vòng hòa đàm trực tiếp Nga - Ukraine lần hai tại TP Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) vào ngày 2-6. Ảnh: ALEXANDER RYUMIN/TASS Do sai sót khi tính toán, Công ty Xổ số nhà nước Na Uy Norsk Tipping đã thông báo tới vài ngàn khách hàng khoản thưởng cao gấp 10.000 lần số tiền thưởng thực tế, đài CBS News đưa tin ngày 29-6. Theo tuyên bố ngày 28-6, Norsk Tipping cho biết công ty đã thông báo sai tới những người trúng xổ số châu Âu Eurojackpot rằng họ trúng thưởng hàng triệu kroner Na Uy (NOK). Số tiền thưởng ban đầu được tính bằng đơn vị eurocent (tương đương 0,01 euro) cần chia giá trị cho 100 trước khi quy ra NOK nhưng các nhân viên lại nhân với 100, làm cho số tiền thưởng quy đổi tăng gấp 10.000 lần. Giá mỗi vé Eurojackpot là 2 euro (2,35 USD). Mức thưởng thấp nhất là 10,7 euro, tương đương 12,55 USD hay 126,15 NOK. Mức thưởng cao nhất được chi trả tại Na Uy năm 2024 là hơn 1,36 tỉ NOK (hơn 135,3 triệu USD). Số người nhận tin nhắn báo thưởng không chính xác lên tới vài ngàn nhưng Norsk Tipping cho biết công ty chưa chi trả bất kỳ khoản thưởng nào liên quan đến sai sót này. Norsk Tipping đã công khai xin lỗi trên trang web của công ty. Một số người dân Na Uy nói với Đài Truyền hình nhà nước NRK rằng họ đã bắt đầu ăn mừng, lên kế hoạch mua xe, đi du lịch… sau khi nhận được tin nhắn báo thưởng từ công ty xổ số. Một cặp vợ chồng ở TP Heroy vui mừng đã được tin nhắn báo thưởng 1,2 triệu NOK (gần 119.400 USD) ngay trong giai đoạn đang sửa nhà nhưng sau đó phải thất vọng. Bà Tonje Sagstuen, Giám đốc điều hành (CEO) Norsk Tipping, đã thông báo từ chức vì trách nhiệm liên quan đến sai sót này. HOÀ N ĐỨ C Ông Putin: Nga sẵn sàng cho vòng đàm phán mới với Ukraine Tuần qua, tại cuộc họp của Liên minh kinh tế Á Âu (EAEU) ở Belarus, ông Putin nói rằng Nga sẵn sàng tham gia vòng đàm phán thứ ba với Ukraine, đồng thời nhấn mạnh rằng các cuộc đối thoại nên tập trung vào những thỏa thuận được đề xuất nhằm giải quyết xung đột tại Ukraine, theo đài RT. “Đây là hai văn bản hoàn toàn đối lập. Nhưng chính vì thế mới cần đàm phán để tìm cách thu hẹp khoảng cách. Việc các văn bản đối nghịch nhau hoàn toàn không có gì bất ngờ” - ông Putin nói. Tổng thống Nga cảm ơn Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan vì đã ủng hộ tiến trình đàm phán, đồng thời bày tỏ kỳ vọng Ankara sẽ tiếp tục giữ vững lập trường. Ông Putin cũng cho biết ông rất tôn trọng Tổng thống Mỹ Donald Trump và ca ngợi nỗ lực của ông Trump trong việc giải quyết xung đột Ukraine. Theo giới quan sát, tuyên bố của Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan rằng vai trò trung gian là “trách nhiệm với khu vực và thế giới” không chỉ là một phát biểu ngoại giao thông thường. Cách diễn đạt đầy chủ ý này phản ánh tham vọng chiến lược của Ankara: Khẳng định vị thế cường quốc khu vực và nhà hòa giải toàn cầu, một bên đủ tin cậy để duy trì đối thoại với cả hai phía trong cuộc xung đột đang định hình lại trật tự quốc tế. Tiêu điểm Theo ông Sadygzade, nỗ lực của Thổ Nhĩ Kỳ trong việc thúc đẩy đàm phán hòa bình giữa Nga và Ukraine không đơn thuần là một sự kiện ngoại giao riêng lẻ, mà là một phần của chiến lược rộng lớn hơn nhằm định hướng lại lịch sử toàn cầu. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan. Ảnh: AFP quocte@phapluattp.vn Yếu tố Thổ Nhĩ Kỳ trong nỗ lực hòa đàm Nga - Ukraine Thổ Nhĩ Kỳ đang nổi lên như một yếu tố then chốt trong nỗ lực đàm phán hòa bình trực tiếp giữa Nga và Ukraine. Sai 1 phép toán, công ty xổ số suýt trả thưởng nhầm hàng ngàn người
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==