16 Quốc tế - Thứ Bảy 19-7-2025 Xót xa thảm cảnh đói ăn hoành hành ở Gaza DƯƠNG KHANG Dải Gaza đang chứng kiến cuộc khủng hoảng nhân đạo ngày càng nghiêm trọng khi xung đột kéo dài và chưa thấy hồi kết. Tình trạng người dân đói ăn ngày càng cùng cực và lan rộng, việc tiếp cận viện trợ lại tiềm ẩn hiểm nguy. Kiệt sức và tuyệt vọng Theo Liên hợp quốc (LHQ), Gaza là nơi duy nhất trên thế giới hiện nay mà toàn bộ dân số - hơn 2,2 triệu người - đều nằm trong diện “có nguy cơ đối mặt với nạn đói”. Theo tờ The Guardian, tình trạng này bắt nguồn từ lệnh phong tỏa toàn diện của Israel kéo dài suốt ba tháng, từ tháng 3 đến tháng 5. Trong khoảng thời gian đó, hầu như không có hàng hóa nhân đạo nào được phép đi vào Gaza. Trong lúc đó, hệ thống viện trợ của LHQ - đặc biệt Cơ quan cứu trợ và việc làm của LHQ dành cho người tị nạn Palestine (UNRWA) - bị cản trở nghiêm trọng. Một thống kê từ UNRWA cho thấy cứ 10 trẻ em được kiểm tra thì có ít nhất một em rơi vào tình trạng suy dinh dưỡng. Trong khi đó, những kho hàng nhân đạo, thậm chí còn bị cướp phá. Tại một BV dã chiến ở Deir al-Balah, một nhà kho của LHQ bị những cá nhân có vũ trang đột nhập, lấy đi lượng lớn thuốc men, thiết bị y tế và thực phẩm dành riêng cho trẻ suy dinh dưỡng. Giữa lúc mạng lưới cứu trợ quốc tế bị bóp nghẹt, Israel và Mỹ đã thúc đẩy một cơ chế viện trợ thay thế, gọi là Tổ chức Nhân đạo Gaza (GHF). GHF bắt đầu hoạt động từ cuối tháng 5 với tuyên bố sẽ đảm bảo viện trợ không bị lực lượng Hamas lợi dụng. Sau khi phong tỏa được nới lỏng vào nửa cuối tháng 5, Israel thông báo cho phép 900 xe tải chở hàng viện trợ vào vùng lãnh thổ này. Tuy nhiên, chỉ khoảng 600 xe được dỡ hàng ở phía Gaza, trong số đó chỉ một phần nhỏ được phân phối thực tế đến tay người dân. Lý do chủ yếu do tình hình an ninh không bảo đảm, khiến công tác hậu cần gặp nhiều trở ngại. Thời điểm này, các tuyến phân phối hàng viện trợ của LHQ vẫn bị siết chặt, còn GHF nhanh chóng trở thành điểm nhận viện trợ chủ yếu tại Gaza. Các điểm phát lương thực của GHF thường không thông báo trước. Tổ chức này được nhận xét đã không thiết lập được cơ chế kiểm soát, điều phối và đảm bảo an toàn cho những người tới nhận viện trợ. “Hàng ngàn người đổ về các điểm phát thực phẩm của GHF trong tình trạng kiệt sức và tuyệt vọng. Họ bị dồn vào những khoảng không gian hẹp, với lượng viện trợ không đủ và hoàn toàn thiếu sự tổ chức” - ông Amjad Shawa, Giám đốc Mạng lưới các tổ chức phi chính phủ Palestine, lên tiếng đồng thời mô tả GHF là “một thảm họa về quản lý”. “Bẫy tử thần” tại các điểm cứu trợ Từng được quảng bá là sáng kiến cứu sinh do Mỹ và Israel hậu thuẫn nhằm đưa lương thực đến tay dân thường ở Gaza, các điểm phân phát của GHF lại trở thành nỗi ám ảnh về bạo lực, hỗn loạn và chết chóc. Thảm kịch gần nhất diễn ra ngày 16-7 tại TP Khan Younis, khi ít nhất 21 người Palestine thiệt mạng trong lúc xếp hàng nhận viện trợ gần một cổng phát lương thực của GHF. Văn phòng Truyền thông Chính phủ (GMO) của Hamas cáo buộc GHF đã “dồn hàng ngàn người đói ăn vào các hành lang sắt chật hẹp, sau đó khóa cổng sắt lại”, gây ra thảm kịch. Một trong những nạn nhân sống sót là Hani Hammad, 18 tuổi - con cả trong gia đình tám anh em bị dồn về vùng al-Mawasi sau khi nhà cửa ở Rafah bị tàn phá. Mỗi sáng, Quốc tế lên án Trước thảm cảnh lặp đi lặp lại tại các điểm viện trợ ở Gaza, hơn 130 tổ chức quốc tế như Oxfam, Amnesty International, Save the Children đồng loạt lên tiếng kêu gọi chấm dứt mô hình phân phát lương thực hiện nay. Nhiều tổ chức cáo buộc GHF cố tình đặt các điểm viện trợ tại phía Nam và Đông Gaza, gián tiếp thúc đẩy di dời dân khỏi miền Bắc, khu vực đang bị Israel tấn công. Trong khi đó, mạng lưới của LHQ bị bóp nghẹt, còn các tổ chức phi chính phủ rút khỏi Gaza do lo ngại an toàn cho nhân sự. Ngày 17-7, tại Hội đồng Bảo an, Đại biện lâm thời Mỹ Dorothy Shea tuyên bố mô hình GHF là “nỗ lực cứu sinh” và cáo buộc các chỉ trích nhằm vào tổ chức này “chỉ làm lợi cho Hamas”. “Trách nhiệm cho cuộc khủng hoảng hiện nay hoàn toàn thuộc về Hamas” - bà Shea nói. Thống kê của LHQ cho thấy ít nhất 875 người dân Gaza đã thiệt mạng từ cuối tháng 5 đến nay khi cố tiếp cận viện trợ, trong đó có đến 674 người chết gần các điểm của GHF. Tiêu điểm Theo Liên hợp quốc, Gaza là nơi duy nhất trên thế giới hiện nay mà toàn bộ dân số - hơn 2,2 triệu người - đều nằm trong diện “có nguy cơ đối mặt với nạn đói”. Hani đều mạo hiểm tính mạng để tìm bột mì về cho các em. Nhưng ngày 16-7, cậu suýt bỏ mạng. “Chúng tôi rời trại từ lúc rạng sáng, đứng chen giữa hàng ngàn người. Khoảng 5 giờ sáng, lính Mỹ và Israel ra hiệu mở cổng. Mọi người ào lên” - Hani kể với Al Jazeera khi đang ở BV Nasser, nơi cậu nhập viện trong tình trạng bất tỉnh và suýt bị đặt nhầm vào khu tử thi. Lối vào cổng viện trợ hôm đó chỉ rộng khoảng 7 m, rào sắt hai bên, tạo thành một hành lang hẹp. “Tôi bị cuốn vào dòng người. Bất ngờ, họ xịt hơi cay, ném lựu đạn khói, rồi đám đông bắt đầu giẫm đạp lên nhau. Tôi ngã xuống, bị giẫm lên mặt. Tôi tưởng mình chết rồi” - Hani kể lại. Theo Abedin, các điểm phát của GHF thường có nhiều cổng vào nhưng hôm đó người dân bị dồn qua một hành lang duy nhất. “Khi cổng mở, mọi người đổ dồn lên nhau. Trẻ em gào thét, người lớn ngạt thở, không ai có thể tiến hay lùi. Khói hơi cay phủ kín, trong khi UAV xả đạn từ trên cao. Đó không phải viện trợ. Đó như cái bẫy tử thần” - Abedin nói trong đau đớn và sợ hãi. Văn phòng Cao ủy nhân quyền LHQ lên tiếng rằng nhiều người “dường như bị trúng đạn” khi đến nhận viện trợ, mô tả các điểm phát của GHF là “vô tổ chức, nguy hiểm và thiếu tính nhân đạo”. Kể từ khi GHF vận hành, LHQ đã gọi những điểm cứu trợ này là “bẫy tử thần” và cáo buộc GHF vi phạm nghiêm trọng chuẩn mực nhân đạo. Phía Israel thừa nhận “một số” thường dân đã thiệt mạng gần các điểm do GHF điều hành song phủ nhận trách nhiệm trực tiếp. Tel Aviv cáo buộc Hamas tích trữ hàng viện trợ, tấn công người dân Palestine tìm đến các điểm cứu trợ, thổi phồng số thương vong để đổ lỗi cho quân đội Israel. Trong bối cảnh chiến sự chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, tranh cãi quanh vai trò và phương thức hoạt động của GHF tiếp tục đặt sinh mạng của người dân Gaza vào thế tiến thoái lưỡng nan giữa đói ăn và hiểm họa mất mạng khi tìm cái ăn.• quocte@phapluattp.vn Viện trợ ở Gaza thắp hy vọng giữa cảnh đói ăn cùng cực nhưng người dân cũng đối mặt với hiểm nguy chết người khi tìm cách nhận lương thực. Nhà Trắng thông báo Tổng thống Mỹ Donald Trump mắc chứng suy tĩnh mạch mạn tính. Ảnh: WHITE HOUSE Một phụ nữ ngồi bên những vật dụng nhặt nhạnh, lặng lẽ nhìn về khu lều trại đổ nát ở TP Khan Younis (miền Nam Dải Gaza). Ảnh: AFP Nhà Trắng ra thông báo về tình trạng sức khỏe của Tổng thống Trump Ngày 17-7, Nhà Trắng thông báo Tổng thống Mỹ Donald Trump đã được kiểm tra tình trạng sưng ở chân và được chẩn đoán mắc chứng suy tĩnh mạch mạn tính, theo đài CNN. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Tổng thống Trump, 79 tuổi, đã trải qua một “cuộc kiểm tra toàn diện, bao gồm các nghiên cứu chẩn đoán mạch máu” tại Đơn vị y tế Nhà Trắng. Thông báo từ bác sĩ của Tổng thống - Đại úy Sean Barbabella nêu rõ rằng “siêu âm Doppler tĩnh mạch chi dưới đã được thực hiện và phát hiện ra chứng suy tĩnh mạch mạn tính, một tình trạng lành tính và phổ biến, đặc biệt ở những người trên 70 tuổi”. Cuộc kiểm tra được tiến hành sau khi Tổng thống Trump “ghi nhận hiện tượng sưng nhẹ ở cẳng chân” trong vài tuần gần đây, bà Leavitt nói. “Điều quan trọng là không có bằng chứng về huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) hay bệnh động mạch” và các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm của Tổng thống Trump đều “nằm trong giới hạn bình thường”, theo nội dung thông báo. Tổng thống Trump cũng đã được siêu âm tim và “không phát hiện dấu hiệu suy tim, suy thận hoặc bệnh lý toàn thân nào”. “Đây về cơ bản không phải là thông tin đáng báo động và cũng không có gì đáng ngạc nhiên” - TS Jeremy Faust tại Trường Y Harvard nói với CNN - “Đây là một phần khá bình thường của quá trình lão hóa, đặc biệt là với người thuộc nhóm thừa cân đến béo phì. Nhưng mối quan tâm lớn hơn… là các triệu chứng như vậy cần được đánh giá để loại trừ những bệnh lý nghiêm trọng hơn và đó chính là điều đã được thực hiện”. THẾ VINH
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==