14 Bạn đọc - Thứ Hai 18-8-2025 bandoc@phapluattp.vn Với sự đa dạng của các hệ thống phương tiện giao thông ngày nay, dịch vụ gửi hàng qua xe khách được nhiều người lựa chọn vì nhanh, tiện và chi phí hợp lý. Tuy nhiên, không ít khách hàng đau đầu khi hàng hóa thất lạc, mất mát trong quá trình vận chuyển. Có người phản ánh họ chỉ nhận được mức bồi thường rất thấp dựa trên quy định nội bộ của nhà xe. Câu hỏi đặt ra: Trong trường hợp mất hàng, quyền lợi của người gửi được pháp luật bảo vệ ra sao? Mất hàng, bồi thường nhỏ giọt Anh Huỳnh Văn Khánh (ngụ phường Phú Thạnh, TP.HCM) cho biết anh từng gửi một kiện hàng linh kiện điện tử trị giá khoảng 8 triệu đồng cho người thân ở Vĩnh Long thông qua một nhà xe chạy tuyến TP.HCM - Vĩnh Long. Kiện hàng được đóng gói kỹ, ghi rõ thông tin người nhận và đã được nhân viên thu phí 100.000 đồng. Tuy nhiên, khi xe về đến Vĩnh Long, người thân của anh Khánh được thông báo… hàng đã mất. Nhà xe sau đó chỉ đồng ý đền 1 triệu đồng, viện dẫn “mức đền tối đa” theo quy định nội bộ áp dụng cho tất cả trường hợp mất hàng. Anh Khánh bức xúc: “Tôi có thông báo rõ giá trị hàng, dặn tài xế và lơ xe cẩn thận, vậy mà mất cả kiện hàng chỉ trả một phần nhỏ. Như vậy là quá thiệt thòi cho tôi”. Câu chuyện của anh Khánh không phải trường hợp cá biệt. Chị Anh Thư, một người kinh doanh quần áo online, cũng không ít lần rơi vào tình huống dở khóc dở cười. Nhiều đơn hàng gấp, chị phải gửi xe khách để kịp hẹn với khách. Thế nhưng có lô hàng đến nơi thì nguyên vẹn, có lô… mất tích. Quy định nội bộ không thể trái luật Luật sư Hoàng Anh Sơn, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho biết theo Điều 530 BLDS trong trường hợp bất khả kháng hoặc có thỏa thuận khác. Hình thức hợp đồng có thể là văn bản, lời nói hoặc hành vi nhưng trên thực tế, thường được thể hiện qua phiếu gửi hoặc hóa đơn vận chuyển. Luật sư cũng cho biết thêm Điều 534 BLDS quy định rất rõ nghĩa vụ của bên vận chuyển, trong đó quan trọng nhất là bảo đảm giao hàng đầy đủ, an toàn, đúng thời hạn và địa điểm. “Điều đó có nghĩa là hàng không được thiếu, không bị biến dạng, hư hỏng, mất khả năng sử dụng và phải giao đúng người nhận. Đây là nghĩa vụ tiên quyết, nếu vi phạm, bên vận chuyển có thể bị buộc bồi thường thiệt hại” - luật sư nhấn mạnh. Về trách nhiệm bồi thường, luật sư dẫn Điều 534 kết hợp với khoản 1 Điều 541 BLDS, bên vận chuyển phải bồi thường khi để mất hoặc làm hư hỏng hàng, trừ khi có Nhiều xe khách hiện nay đều nhận chở thêm hàng hóa và chỉ thực hiện giao dịch bằng miệng. Ảnh: HUỲNH THƠ 2015, hợp đồng vận chuyển hàng hóa là sự thỏa thuận giữa các bên. Theo đó, bên vận chuyển có nghĩa vụ vận chuyển hàng hóa đến địa điểm đã định trong thời hạn đã thỏa thuận, bảo đảm an toàn cho hàng hóa; bên thuê vận chuyển có nghĩa vụ trả cước phí. Hợp đồng vận chuyển mang bản chất là hợp đồng song vụ, mỗi bên đều có quyền và nghĩa vụ tương ứng. Cụ thể, bên vận chuyển phải giao hàng nguyên vẹn, đúng thời hạn, đúng nơi nhận thì bên thuê mới trả phí. Đây là dạng hợp đồng dịch vụ nhưng có tính đặc thù vì đối tượng là hàng hóa được xác định cụ thể về số lượng, chủng loại, tình trạng, giá trị… để làm căn cứ giao nhận và tính bồi thường nếu mất mát. Quan hệ này cũng đòi hỏi yếu tố tin cậy và bảo đảm an toàn cao; hàng hóa chỉ được phép hư hỏng hoặc mất mát thỏa thuận khác hoặc pháp luật quy định khác. Đồng thời, Điều 360 BLDS cũng nêu bên vi phạm nghĩa vụ gây thiệt hại thì phải bồi thường toàn bộ, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật quy định khác. Do đó, nếu các bên không có thỏa thuận khác hoặc luật không có quy định khác thì khi hàng hóa mất mát, hư hỏng do lỗi của bên vận chuyển thì bên vận chuyển phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Liên quan đến “quy định nội bộ” của nhà xe, luật sư cho rằng đây chỉ là quy tắc tự đặt ra để quản lý hoạt động của doanh nghiệp và “không thể cao hơn luật”. “Như đã đề cập ở trên, khi hàng hóa bị mất do lỗi của bên vận chuyển, người gửi hàng có thể căn cứ các điều 360, 534 và 541 BLDS yêu cầu bên vận chuyển bồi thường, trường hợp không thỏa thuận được mức bồi thường thì bồi thường theo giá trị thực tế. Để thực hiện quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại, người gửi hàng có quyền yêu cầu cung cấp bằng chứng (biên bản giao nhận, giấy tờ vận chuyển, quy trình xử lý mất hàng)” - luật sư nói.• Theo luậ t sư Hoàng Anh Sơn, Điều 360 BLDS cũ ng nêu bên vi phạm nghĩa vụ gây thiệt hại thì phải bồi thường toàn bộ, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật quy định khác. Gửi hàng qua xe khách bị mất: Phải bồi thường theo quy định Khách hàng gửi hàng qua xe khách bị mất nhưng chỉ được bồi thường tượng trưng bởi đó là quy định nội bộ; luật sư cho rằ ng quy định nội bộ không thể trái luật… Cho vay tiền bằng miệng có đòi được không? Tôi có cho một người quen mượn tiền bằng miệng nhưng đến nay người đó “nói ngang”, cho rằng không mượn nên không trả. Xin hỏi cho vay bằng miệng có đòi được không và tôi phải làm thế nào? Bạn đọc BẢO HÂN (Vĩnh Long) Luật sư Vũ Duy Nam, Đoàn Luật sư TP.HCM, trả lời: Điều 463 và Điều 466 BLDS quy định hợp đồng vay tài sản có thể lập bằng lời nói, văn bản hoặc hành vi cụ thể và bên vay phải trả tài sản khi đến hạn. Tuy nhiên, người khởi kiện phải có nghĩa vụ chứng minh rằng đã có việc cho vay và số tiền vay cụ thể. Vì bạn chỉ thỏa thuận miệng nên khi xảy ra tranh chấp, bạn phải tìm bất kỳ chứng cứ nào chứng minh việc cho vay. Ví dụ: Tin nhắn, email, ghi âm, ghi hình về việc vay và thỏa thuận trả nợ; lời khai của người làm chứng (nếu có người chứng kiến việc giao tiền); sao kê chuyển khoản ngân hàng kèm nội dung liên quan đến khoản vay; giấy tờ, biên nhận khác liên quan. Nếu không có chứng cứ, việc khởi kiện sẽ rất khó thành công, vì tòa án chỉ giải quyết trên cơ sở bạn chứng minh được yêu cầu của mình. Tiếp đó, gửi yêu cầu trả nợ bằng văn bản: Gửi thư yêu cầu hoặc thông báo đòi nợ (nên gửi qua bưu điện bằng hình thức bảo đảm để có bằng chứng). Nêu rõ thời hạn trả, nếu không sẽ khởi kiện. Sau đó, khởi kiện ra TAND nếu người vay không trả, bạn có quyền khởi kiện tại TAND khu vực nơi người vay cư trú. Hồ sơ khởi kiện cần: Đơn khởi kiện, chứng cứ, giấy tờ nhân thân. Trước khi khởi kiện bạn nên cân nhắc hòa giải với nhau. HUỲ NH THƠ HUỲ NH THƠ Đã nhận vận chuyển thì phải chịu trách nhiệm… Một chủ nhà xe tại Vĩnh Long cho biết khi gửi hàng, khách cần khai rõ giá trị và mô tả chi tiết bên trong kiện hàng để nhà xe nắm thông tin. “Nếu mất hàng do lỗi của chúng tôi, nhà xe sẽ bồi thường đầy đủ. Ngược lại, nếu khách không báo trước hoặc hàng bị mất do lỗi của khách thì chúng tôi chỉ hỗ trợ tìm kiếm chứ không chịu trách nhiệm bồi thường” - vị này nói. Một chủ nhà xe khác kể lại từng có lần làm thất lạc chiếc áo cưới mà khách gửi cho một tiệm áo cưới. Nguyên nhân do nhân viên giao nhầm hàng nên nhà xe đã liên hệ với tiệm để xác định giá gốc và bồi thường đầy đủ. “Chung quy mỗi nhà xe đều có quy định riêng nhưng nguyên tắc là đã nhận vận chuyển thì phải chịu trách nhiệm nếu sai sót do mình. Còn nếu sợ rủi ro, tốt nhất là từ chối nhận những món hàng giá trị cao” - chủ nhà xe chia sẻ. Lịch tư vấn pháp luật miễn phí của báo Pháp Luật TP.HCM (Từ ngày 18 đến 22-8) Sáng: Từ 8 giờ đến 11 giờ. Địa điểm: 34 Hoàng Việt, phường Tân Sơn Nhất, TP.HCM. Thứ Hai, 18-8: Sáng: Luật sư (LS) LÊ THÀNH CÔNG (nhà đất, dân sự, thương mại). Thứ Tư, 20-8: Sáng: LS NGUYỄN MINH TRÍ (dân sự, hình sự). Thứ Sáu, 22-8: Sáng: LS CAO NGỌC SƠN (dân sự, hình sự, nhà đất). Lịch tư vấn của Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 1 TP.HCM (Từ ngày 18 đến 22-8) Sáng: Từ 7 giờ 30 đến 11 giờ 30; chiều: Từ 13 giờ đến 17 giờ. Địa điểm: 470 Nguyễn Tri Phương, phường Vườn Lài, TP.HCM. Thứ Hai, 18-8: Sáng: LS: ĐÀO HOÀNG LIÊN, NGUYỄN TUẤN NHƯ. Chiều: LS: NGUYỄN NGỌC TÚY LINH, TRANG THANH BA. Thứ Ba, 19-8: Sáng: CV HUỲNH TRỌNG LỘC (trực tại TAND khu vực 4 - quận 10 cũ), CV NGUYỄN BẢO ANH (Trực tại TAND khu vực 3 - quận 5 cũ), LS: NGUYỄN NGỌC VINH, NGUYỄN VĂN CHƯƠNG. Chiều: LS: NGUYỄN THỊ BẠCH VÂN, ĐÀO THỊ HOA. Thứ Tư, 20-8: Sáng: CV TRẦN THẢO MY (trực tại TAND khu vực 3 - quận 5 cũ), CV ĐOÀN MINH NAM (trực tại TAND khu vực 4- quận 10 cũ), LS: LẠI THỊ NGỌC ĐIỂM, ĐOÀN THỊ NGỌC LINH. Chiều: LS: NGUYỄN THÁI HƯNG, TẠ THANH PHÚC. Thứ Năm, 21-8: Sáng: LS: HUỲNH VĂN PHỤC, LÊ HỒNG QUANG. Chiều: LS: HOÀNG CÔNG KHANH, BÙI THỚI VINH. Thứ Sáu, 22-8: Sáng: GĐ-TGV HUỲNH TẤN ĐẠT (tiếp công dân). LS: HUỲNH KHẮC THUẬN, NGUYỄN QUỐC BÌNH. Chiều: LS: LÊ HỮU TOÀN, LÊ ĐÌNH AN.
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==