7 Pháp luật & cuộc sống - Thứ Hai 18-8-2025 TRẦN VŨ Sáng 17-8, PV báo Pháp Luật TP.HCM đến nhà ông Trần Văn Tâm, nguyên hiệu trưởng Trường THCS Tam Giang Tây (tỉnh Cà Mau), người vừa được viện trưởng VKSND khu vực 5 quyết định thay thế biện pháp ngăn chặn từ tạm giam sang bảo lĩnh cho tại ngoại. “Rất vui nhưng trong lòng vẫn lo lo…” Tại buổi gặp, ông Tâm bày tỏ vui mừng khi được cơ quan tố tụng thay đổi biện pháp ngăn chặn đối với ông. Ông Tâm cũng bộc bạch khi được cán bộ trại tạm giam thông báo được tại ngoại, ông thấy rất hạnh phúc và người đầu tiên ông nhớ đến là vợ và em dâu của mình, những người đã không quản vất vả, khó khăn, đồng hành cùng ông trong thời gian ông vướng vòng lao lý. “Được tại ngoại cảm giác rất sung sướng; khi ra ngoài, người tôi thấy cần phải ôm để cảm ơn đầu tiên là vợ tôi, kế đó là em dâu của tôi. Khi được tại ngoại tôi rất vui nhưng trong lòng vẫn lo lo. Lo là ra ngoài rồi liệu mình có bị trở lại nơi đó nữa hay không?” - ông Tâm bày tỏ. Ông Tâm cũng gửi lời cảm ơn đến Ban biên tập, tòa soạn, PV báo Pháp Luật TP.HCM và các anh em báo chí đã đồng hành cùng ông và gia đình trong thời gian qua. Đặc biệt, báo Pháp Luật TP.HCM đã có những thông tin phản ánh đa chiều, phân tích cụ thể pháp lý về vụ việc ông đang vướng phải. Thầy giáo Tâm, nguyên hiệu trưởng Trường THCS Tam Giang Tây, bị cáo buộc tội tham ô tài sản với số tiền hơn 10,7 triệu đồng. Xử sơ thẩm ngày 17-2, TAND huyện Ngọc Hiển cũ đã tuyên phạt ông Tâm bảy năm tù, đồng thời cấm đảm nhiệm chức vụ trong hai năm sau khi mãn hạn tù. Ngoài ra, HĐXX còn tuyên buộc tịch thu sung công quỹ nhà nước số tiền 10.708.000 đồng. Sau đó, ông Tâm có đơn kháng cáo. Đến ngày 6-5, xử phúc thẩm, TAND tỉnh Cà Mau tuyên hủy toàn bộ bản án sơ thẩm và trả hồ sơ để điều tra lại. Đến ngày 16-8, viện trưởng VKSND khu vực 5 (tỉnh Cà Mau) ra quyết định thay thế biện pháp ngăn chặn đối với ông Tâm. Theo đó, ông Tâm được thay thế biện pháp tạm giam bằng biện pháp bảo lĩnh cho tại ngoại. Quyết định này căn cứ theo đề nghị của Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Cà Mau và qua xem xét bị can Trần Văn Tâm đã nộp khắc phục hậu quả số tiền chiếm đoạt, có nhân thân tốt, địa chỉ rõ ràng, gia đình có đơn xin bảo lĩnh và không cần thiết áp dụng biện pháp tạm giam... Mong các cơ quan xem xét đầy đủ, toàn diện Trong bản án phúc thẩm có chi tiết ông Tâm kháng cáo bản án sơ thẩm với nhiều cơ sở. Trong đó có việc tháng 12-2022, trường có lập dự toán mua ghế thang kẽm và mua vật tư để làm bốn tủ đựng thiết bị. Trong khi chờ Phòng GD&ĐT duyệt thì ông Tâm sử dụng vật liệu vụn, tích lũy để làm thành chiếc ghế thang đưa vào sử dụng. Trong tháng này, được phê duyệt, ông Tâm tiếp tục mua vật tư về để làm. Nay, khi đã được tại ngoại, ông Tâm kể chi tiết về việc xin duyệt dự toán: “Tờ trình của tôi nêu rất chi tiết trường cần một ghế thang kẽm và bốn kệ tivi. Thị trường có bán thang kẽm mà không có bán kệ tivi di động như tôi đã nghĩ ra và đã làm một cái trước, rất tiện dụng. Từ đó, tôi trình xin Phòng GD&ĐT cho tôi mua vật liệu về tự chế tác ra các kệ tivi. Tờ trình nêu chi tiết như thế và được Phòng GD&ĐT có văn bản chấp nhận tờ trình này. Tôi đã làm y như tờ trình. Trước khi làm tôi cũng hỏi các cửa hàng cung ứng vật liệu, họ cũng bảo làm vậy được, rồi họ sẽ xuất hóa đơn cho tôi để quyết toán với Nhà nước”. Về việc bị truy tố, ông Tâm nói: “Tôi không tham ô. Nhà trường không mất đi cái gì cả, vậy tôi tham ô cái gì, của ai? Thậm chí trong bốn kệ tivi mà trường đang sử dụng, cái đầu tiên tôi nghĩ ra và tận dụng sắt thép thừa chế tác nên. Cái này tôi tặng không cho nhà trường, không lấy đồng nào. Những cái còn lại được định giá với mức giá đúng như tôi đã quyết toán”. Ông Tâm mong cơ quan pháp luật thực sự lắng nghe đầy đủ mọi ngõ ngách câu chuyện để đưa ra phán quyết khách quan nhất. “Khi vào trại tạm giam tôi cứ tự cười. Cười chua chát cho cái sự thiếu hiểu biết về hành chính của mình. Nó đã dẫn tôi đến tình cảnh hôm nay”. Ông Trần Văn Tâm, nguyên hiệu trưởng Trường THCS Tam Giang Tây, tỉnh Cà Mau (phải) và PV Trần Vũ - Báo Pháp Luật TP.HCM. Ảnh: BT Quyết định thay thế biện pháp ngăn chặn căn cứ theo đề nghị của cơ quan CSĐT và qua xem xét bị can Tâm đã nộp khắc phục số tiền chiếm đoạt, có nhân thân tốt, gia đình có đơn xin bảo lĩnh và không cần thiết áp dụng biện pháp tạm giam... phapluat@phapluattp.vn Nguyên hiệu trưởng ở Cà Mau vui mừng khi được tại ngoại Ông Trần Văn Tâm, nguyên hiệu trưởng Trường THCS Tam Giang Tây, gửi lời cảm ơn đến tất cả cơ quan báo chí, bạn đọc, những người đã động viên ông cùng gia đình thời gian qua. Luật và đời Mongcáikết có hậu cho thầy Tâm Trước hết, cần nhìn nhận một cách khách quan rằng ông Tâm đã có sai phạm trong công tác quản lý tài chính. Việc không tuân thủ đúng các thủ tục, quy định về thanh quyết toán đã gây nên cớ sự khiến ông vướng vòng lao lý. Sai phạm này dù xuất phát từ sự thiếu chuyên nghiệp hay chủ quan đều không thể phủ nhận và biện minh. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở góc nhìn pháp lý cứng nhắc thì cơ quan tố tụng sẽ thiếu đi tính nhân văn - một trong hai yếu tố quan trọng trong quá trình áp dụng pháp luật mà nền tố tụng tiến bộ không thể làm ngơ. Trong vụ án này, điều mà dư luận quan tâm và trăn trở chính là động cơ phía sau hành động của ông hiệu trưởng. Ở ngôi trường nghèo nơi cực Nam Tổ quốc, hành động đã diễn ra của ông Tâm hẳn phải xuất phát từ “mệnh lệnh từ trái tim”, để giải quyết việc cần kíp của ngôi trường mình. Có lẽ ông thầy chỉ nghĩ đơn giản là làm sao để tiết kiệm mà hiệu quả, có đủ cơ sở vật chất để phục vụ cho việc dạy tốt - học tốt của thầy cô - học trò. Chính vì vậy, bản án sơ thẩm bảy năm tù thực sự đã khiến cho dư luận cảm thấy nặng về trừng phạt mà chưa thấy sự khoan hồng của pháp luật. Người ta cũng lo ngại rằng nếu một người hiệu trưởng tâm huyết, siêng năng, lo cho học sinh mà phải chịu một bản án nặng nề đến thế thì sau này liệu còn ai dám hành động với những điều giản đơn nhưng cần phải làm ngay như thế nữa hay không? Đó là chưa nói ở góc độ pháp lý, bản án bảy năm tù còn gây băn khoăn cho giới quan tâm pháp luật. Bởi cơ quan tố tụng đã chưa ghi nhận công sức lao động mà ông Tâm đã bỏ ra, chưa thực hiện việc định giá chiếc thang, giá đỡ, cái kệ… mà thầy Tâm đã nhọc công làm ra sao cho tương thích, phù hợp với giá trị cùng loại đang có trên thị trường. Điều quan trọng hơn nữa là cần xem xét, đánh giá kỹ lưỡng và nhìn nhận một cách công tâm chuyện ông hiệu trưởng có tư túi, vụ lợi cá nhân hay không? Có ý thức chiếm đoạt tài sản hay không?... Chưa nói trên thực tế, sau khi được quyết toán, ông Tâm đã lấy chính số tiền này để mua vật liệu sửa và mua sơn để sơn lại hàng rào của nhà trường. Thử hỏi nếu có chủ ý tư lợi, tham nhũng vặt, ông Tâm có làm những việc như vậy không? May mắn thay, cấp phúc thẩm đã hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để điều tra lại, mở ra cơ hội để vụ án được xem xét công tâm và toàn diện hơn. Và việc cho ông Tâm tại ngoại - một bước đi đúng quy trình pháp luật - còn gửi đi thông điệp rằng pháp luật không chỉ là những điều khoản cứng nhắc, người thi hành pháp luật không chỉ chăm chăm trong việc xử lý sai phạm mà còn biết lắng nghe, biết nhìn nhận động cơ, hoàn cảnh và cả những đóng góp của người vi phạm. Như đã nói ở trên, vấn đề quan trọng đặt ra hiện nay không chỉ là việc định giá tài sản, mà còn là trách nhiệm chứng minh của các cơ quan tố tụng về việc ông Tâm có thật sự chiếm đoạt, tư túi cho bản thân hay không? Nếu hành vi sai phạm chỉ dừng lại ở sự thiếu hiểu biết, sự nóng vội trong mong muốn làm lợi cho nhà trường thì rõ ràng cách xử lý cần nhân văn hơn. Pháp luật cần nghiêm minh nhưng cũng phải khoan hồng để bảo vệ những người hành động vì cái chung. Cũng từ vụ án này, một vấn đề khác được đặt ra: Chúng ta cần bồi dưỡng kiến thức về quản lý tài chính cho những người làm công tác quản lý trong nhà trường, nhằm tránh những trường hợp đáng tiếc tương tự. Một người hiệu trưởng dù tâm huyết đến đâu cũng cần có những kiến thức chuyên môn về quản lý nói chung, quản lý tài chính nói riêng. Nếu không có sự giám sát, hướng dẫn chặt chẽ từ cơ quan chức năng, những người làm công tác quản lý rất dễ rơi vào tình trạng “vừa làm vừa lo”, khi gặp chuyện lại dễ bị quy vào tham ô, thiếu tinh thần trách nhiệm này nọ. Tóm lại, vụ án ông hiệu trưởng Trần Văn Tâm là bài học đắt giá cho những người làm công tác quản lý khác. Nó cũng nhắc nhở mọi người rằng sự nghiêm minh và sự nhân văn của pháp luật phải luôn song hành. Người thầy ấy sai nhưng cái sai xuất phát từ sự nhiệt tình, cái tâm lo cho học trò chứ không phải vì lòng tham. Thế nên ông Tâm không nên bị đối xử giống như những bị can tham ô, nhũng lạm trong các vụ án tham nhũng gần đây. Một cái kết có hậu, thấu lý đạt tình không chỉ là mong mỏi của cá nhân ông Tâm và gia đình. Nó còn là sự kỳ vọng của rất nhiều người, trong đó có những người đang làm công tác bảo vệ công lý. Xin kết bài viết bằng những lời vô cùng sâu sắc của Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại lễ kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống ngành kiểm sát hôm 21-7: “… pháp luật không chỉ để trừng trị, mà còn để giáo dục, cảm hóa, bảo vệ và khai mở lối đi cho sự hướng thiện”. NGUYỄN QUÝ (Tiếp theo trang 1)
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==