Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc (hàng đầu tiên, thứ hai từ phải qua) và đoàn đại biểu Việt Nam tham quan các gian hàng của doanh nghiệp Việt Nam tại Hội chợ Trung Quốc - ASEAN. Ảnh: TTXVN PHÓ THỦ TƯỚNG HỒ ĐỨC PHỚC: KỲ VỌNG VIỆT NAM TRỞ THÀNH TRUNG TÂM ĐỔI MỚI CỦA KHU VỰC được các nhà khoa học, doanh nghiệp (DN) trong lĩnh vực KHCN, ĐMST đón nhận rất hồ hởi. Ông lý giải điều này như thế nào? + Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc: Việt Nam đang cơ cấu, chuyển đổi từ cơ cấu mô hình tăng trưởng truyền thống vốn dựa vào vốn, tài nguyên với năng suất lao động thấp sang mô hình năng suất lao động cao dựa trên KHCN cao, kinh tế số, ĐMST. Vì vậy, KHCN là nền tảng và động lực cho sự phát triển. Hơn nữa, KHCN cao cũng là xu hướng của thế giới hiện đại. Nghị quyết 57 như chúng ta biết, xác định KHCN, ĐMST&CĐS là trụ cột chính để Việt Nam phát triển giàu mạnh, hùng cường trong kỷ nguyên số. Nghị quyết đặt ra mục tiêu cụ thể đến năm 2030, tiềm lực KHCN đạt mức tiên tiến, thuộc nhóm dẫn đầu các nước thu nhập trung bình cao; kinh tế số chiếm 30% GDP; xuất khẩu sản phẩm công nghệ cao đạt 50% tổng giá trị xuất khẩu. Đến năm 2045, chúng ta hướng tới kinh tế số chiếm 50% GDP và trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ số khu vực. Những mục tiêu lớn, mang tầm thời đại như vậy chắc chắn sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho các DN, cơ hội việc làm cho xã hội và cơ hội cho cả đất nước. . Nghị quyết 57 đặt mục tiêu kinh phí R&D đạt 2% GDP vào năm 2030, với ít nhất 3% ngân sách nhà nước (NSNN) hằng năm dành cho KHCN và CĐS. Theo ông, cơ chế tài chính cốt lõi để đạt được mục tiêu này là gì? + Mục tiêu xuyên suốt của chúng ta luôn là giữ vững các cân đối của nền kinh tế, điều hành chính sách tài khóa phù hợp, tiết kiệm chi thường xuyên, ưu tiên bố trí ngân sách cho KHCN, đặc biệt là hạ tầng (cáp quang, đường truyền, 5G, công nghệ lõi, AI, cơ sở dữ liệu, nguồn nhân lực...). Đồng thời, lấy ngân sách là “vốn mồi”, huy động, thu hút DN đầu tư với cơ chế phù hợp. Làm sao để người người sáng kiến, sáng tạo; các ngành, các địa phương, DN tiên phong áp dụng KHCN. Ngoài mục đích tạo đột phá, Nghị quyết 57 còn tạo nền tảng xây dựng một hệ thống tài chính linh hoạt, hiệu quả cho KHCN, ĐMST&CĐS quốc gia. Cơ chế tài chính cốt lõi ở đây là sự kết hợp giữa NSNN làm “ngòi nổ”, làm “vốn mồi” để huy động nguồn lực xã hội hóa, đặc biệt qua các quỹ đầu tư và hợp tác công tư (PPP). Bởi lẽ NSNN không phải là nơi mà mọi đột phá đều trông chờ vào mà NSNN dành cho lĩnh vực này cần phải là nền tảng, là động lực để tạo ra một hệ sinh thái tài chính nơi DN, nhà đầu tư tư nhân và quốc tế cùng tham gia. Cơ chế tài chính là một trong những yếu tố then chốt để triển khai Nghị quyết 57 cũng như các nghị quyết khác của Trung ương. Vì không có nguồn lực tài chính bền vững, mọi mục tiêu chỉ dừng lại ở… nghị quyết. Nghị quyết nhấn mạnh rằng chi cho R&D phải đạt 2% GDP vào năm 2030, trong đó xã hội góp hơn 60%. Nhà nước phải bố trí ít nhất 3% tổng chi ngân sách hằng năm cho KHCN, tăng dần theo nhu cầu. Đây không chỉ là con số, mà là cam kết để đầu tư vào hạ tầng số, nhân lực chất lượng cao và các công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), 5G, bán dẫn. Như vậy, nếu không có cơ chế tài chính linh hoạt, chúng ta sẽ khó thu hút đầu tư từ DN và quốc tế, dẫn đến tụt hậu so với khu vực. Tránh tình trạng “tiền nằm im trong két” . Các quốc gia nổi tiếng về khởi nghiệp như Israel chẳng hạn đã thực hiện các cơ chế tài chính linh hoạt từ khá lâu. Việt Nam rút ra được những kinh nghiệm gì trong triển khai Nghị quyết 57? + Israel đúng là một ví dụ điển hình. Chính phủ nước này dành 4,5% GDP cho R&D. Tuy nhiên, trong 4,5% GDP này thì các quỹ đầu tư tư nhân chiếm tới 80%. Việt Nam đã thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm dành cho khởi nghiệp sáng tạo và cũng thu hút được nguồn lực từ khu vực tư nhân. Dĩ nhiên, để triển khai định hướng này thì không chỉ các định hướng trong Nghị quyết 57, mà các định hướng trong Nghị quyết 59, 66, 68 của Bộ Chính trị đã mở đường sửa đổi, hoàn thiện hàng chục bộ luật hoàn thiện như Luật NSNN, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công - tư, Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu… Những Chỉ trong một thời gian rất ngắn, Bộ Chính trị đã ban hành “bộ tứ nghị quyết chiến lược”. Đặc điểm chung của bốn nghị quyết, ngoài các định hướng chiến lược thì đều có những cơ chế tài chính đặc thù, đặc biệt để triển khai phù hợp thực tiễn. Đặc biệt, với Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (KHCN, ĐMST&CĐS) quốc gia, những cơ chế tài chính đặc biệt, đặc thù đã được tích hợp và nâng tầm nhằm đạt được những mục tiêu rất tham vọng. Trao đổi với báo Pháp Luật TP.HCM, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc cho hay: “Nghị quyết 57 nhấn mạnh việc huy động nguồn lực tài chính để tạo bước ngoặt trong lĩnh vực KHCN, ĐMST&CĐS quốc gia, nhằm đạt mục tiêu kinh phí chi nghiên cứu và phát triển (R&D) chiếm 2% GDP vào năm 2030”. Cần có cơ chế tài chính linh hoạt . Phóng viên: Thưa Phó Thủ tướng, Nghị quyết 57 Chân Luận thực hiện Hoạt động kiểm tra tấm wafer - nguyên liệu để sản xuất sản phẩm cho chất bán dẫn tại nhà máy của Công ty TNHH Hana Micro Vina chuyên sản xuất chip bán dẫn tại Khu công nghiệp Vân Trung, huyện Việt Yên, Bắc Giang. Ảnh: TTXVN Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc: “Tôi rất kỳ vọng với “bộ tứ nghị quyết chiến lược”, Việt Nam sẽ trở thành trung tâm đổi mới của khu vực khi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành một trong những động lực thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10%/năm”. 6 SỐ ĐẶC BIỆT 17-9-2025 PHỤNG SỰ PHÁT TRIỂN
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==