để vừa khuyến khích, vừa bảo đảm an toàn cho DN, nhà khoa học? + Cơ chế đột phá này nhằm khuyến khích sáng tạo và tự chủ công nghệ. Theo đó, Quỹ đầu tư mạo hiểm sẽ được hình thành với vốn nhà nước dùng làm động lực, tiền đề thu hút tư nhân, tập trung vào startup công nghệ cao. Dự kiến vốn ban đầu là 10.000 tỉ đồng với cơ chế miễn trừ trách nhiệm cho thất bại do yếu tố khách quan, khuyến khích thử nghiệm. Thực ra một số quỹ tại Việt Nam đã thực hiện cơ chế này khi đầu tư vào AI áp dụng trong các lĩnh vực như logistics và đến nay vẫn phát huy được hiệu quả, tạo được động lực trong ứng dụng KHCN cao. Đối với mua sắm công ưu tiên sản phẩm nội địa, với tỉ lệ ít nhất 50% trong các dự án nhà nước thì cơ chế này cũng đã được thực hiện. Nghị quyết 57 thì định hướng quyết liệt hơn và đã được thể chế hóa bằng nghị quyết của Quốc hội. Một số chương trình trong nước đã mua các sản phẩm nội địa hoạt động lập pháp này đã kiến tạo một môi trường đầu tư - kinh doanh thông thoáng hơn, góp phần thu hút đầu tư vào KHCN, CĐS, phát triển DN hiệu quả hơn. Chẳng hạn, Luật NSNN cho phép các cơ chế tự chủ lớn hơn, giảm thủ tục hành chính và thời gian thực hiện thủ tục hành chính. Điều này sẽ giúp các viện nghiên cứu nhanh chóng triển khai dự án, tránh tình trạng “tiền nằm im trong két” hay tình trạng chồng hóa đơn dày hơn những luận án khoa học. . Như vậy, trong cơ chế tài chính này, vai trò của đầu tư tư nhân cũng rất quan trọng? + Điều này đã được Nghị quyết 57 nhấn mạnh khi đề cập việc xây dựng cơ chế PPP cho hạ tầng số và công nghệ chiến lược, trong đó Nhà nước làm vai trò dẫn dắt, tư nhân đảm nhận vận hành và đầu tư. Cơ chế tài chính này đã được thực thi trong thực tiễn, chẳng hạn dự án hạ tầng 5G tại TP.HCM chính là sự hợp tác giữa Viettel và Ericsson hay chương trình hợp tác giữa Bộ NN&PTNT (trước đây) với Bayer vào công nghệ sinh học, phát triển giống lúa kháng hạn tại ĐBSCL. Những dự án “công - tư” này đến nay vẫn phát huy hiệu quả. Nhà nước tạo “sân chơi” cho DN, cá nhân . Nghị quyết 57 có đề cập đến việc hình thành Quỹ đầu tư mạo hiểm và khuyến khích mua sắm công cho sản phẩm nội địa. Định hướng này nên được triển khai như thế nào “Niềm tin của các doanh nghiệp, người dân, nhà khoa học sẽ được nâng lên khi họ an tâm sáng tạo, sẵn sàng đóng góp công của vào sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước.” Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc làm việc với lãnh đạo Tập đoàn Airbus, trao đổi về việc mở rộng đầu tư và chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực hàng không - vũ trụ, vệ tinh và số hóa hàng không cho các đối tác Việt Nam vào tháng 10-2024. Ảnh: VGP Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc (giữa) làm việc cùng lãnh đạo THACO và Hyundai Rotem về kế hoạch hợp tác, chuyển giao công nghệ phục vụ công nghiệp hóa ngành đường sắt Việt Nam vào ngày 9-9 vừa qua. Ảnh: VGP thay vì nhập khẩu, giúp tiết kiệm được chi phí và hỗ trợ được DN trong nước. . NSNN chưa hẳn đã dồi dào trong khi nhiều chương trình cũng rất cần tiền, thậm chí rất nhiều tiền. Vậy thì huy động nguồn lực trong nước hẳn là chưa đủ? + Vấn đề này cũng đã được thảo luận rất nhiều, rất chi tiết. Như tôi nói ở trên, NSNN chỉ là “hạt nhân” trong đột phá KHCN, ĐMST&CĐS. Điều quan trọng là phải khơi dậy nguồn lực xã hội bằng các cơ chế tài chính linh hoạt, các thiết chế bảo vệ quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh, nghiên cứu khoa học, quyền sáng tạo cũng như cơ chế miễn trừ trách nhiệm mà nghị quyết đã định hướng. Nghị quyết 57 đặt mục tiêu xã hội góp hơn 60% chi phí cho R&D, nghĩa là DN, cá nhân và đầu tư nước ngoài được tạo điều kiện để tham gia rộng hơn, sâu hơn. Nhà nước sẽ tạo ra các cơ chế, “sân chơi” như sàn giao dịch dữ liệu quốc gia, nơi dữ liệu trở thành tài sản có giá trị kinh tế, tạo nguồn thu mới. Song song đó, sẽ có các cơ chế thúc đẩy các quỹ đầu tư chiến lược, khuyến khích DN lớn đầu tư vào startup. Triển khai định hướng của Nghị quyết 57, Việt Nam sẽ tăng cường hợp tác với các tổ chức như Ngân hàng Thế giới (WB), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), các đối tác chiến lược toàn diện như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc để tiếp cận vốn ODA, FDI tập trung vào công nghệ. Tại Hội nghị Quốc tế lần thứ 4 về tài chính cho phát triển (FfD4) hồi tháng 7, tôi cũng đã đề xuất khơi thông nguồn tài chính phục vụ phát triển các động lực tăng trưởng mới, bao gồm CĐS. Chúng ta cũng cần cải cách thuế để thu hút nhân tài nước ngoài, như visa dài hạn cho chuyên gia AI với ưu đãi về thuế. Nhìn chung, cơ chế tài chính phải bình đẳng, minh bạch giữa các thành phần kinh tế thì mới thu hút được các nguồn lực QUYẾT LIỆT LẬP PHÁP, LẬP QUY ĐỂ BỊT CÁC LỖ HỔNG Trong Nghị quyết 57 cũng như hầu hết các nghị quyết gần đây, Trung ương đều yêu cầu khi triển khai các nghị quyết phải bảo đảm được rủi ro cơ bản là lãng phí hoặc tham nhũng. Không chỉ chống các hành vi lãng phí, thất thoát, tham nhũng trong quá trình triển khai các chính sách, dự án… mà chúng ta còn quyết liệt lập pháp, lập quy nhằm bịt các lỗ hổng gây ra thất thoát, chặn các nguy cơ tham nhũng. Chính vì vậy, thực hiện các nghị quyết của Đảng, công tác thể chế hóa là một khâu rất quan trọng nhằm tạo hành lang pháp lý minh bạch, chặt chẽ, bảo đảm công tác giám sát, kiểm tra và hậu kiểm có tác dụng phòng ngừa hiệu quả. Tôi cho rằng cùng với thể chế hóa những yêu cầu nói trên thì cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh theo hướng bình đẳng, an toàn, lành mạnh là điều hết sức cần thiết. Chỉ có như vậy thì những thiết chế như phân cấp, phân quyền trong phân bổ, sử dụng nguồn lực mới được thực thi hiệu quả. Và khi đó, những thách thức chúng ta vừa đề cập đến mới trở thành cơ hội để góp phần tạo đột phá, phát triển bền vững kinh tế - xã hội. Phó Thủ tướng HỒ ĐỨC PHỚC để tạo đột phá cho KHCN, ĐMST&CĐS quốc gia. Tạo niềm tin, tâm thế sẵn sàng . Vậy theo ông, thách thức lớn nhất trong triển khai cơ chế tài chính này là gì và giải pháp nào để vượt qua các thách thức ấy? + Đúng như Nghị quyết 57 nhận định, thách thức lớn nhất hiện nay trong lĩnh vực KHCN, ĐMST&CĐS quốc gia, là sự dàn trải nguồn lực và thiếu đồng bộ giữa trung ương với địa phương. Ngân sách địa phương thường hạn chế, dẫn đến chậm trễ triển khai. Giải pháp là đẩy mạnh phân cấp, trung ương hỗ trợ 50% kinh phí cho dự án địa phương và xây dựng hệ thống giám sát số hóa. Có những địa phương đã tận dụng cơ chế phân cấp, phân quyền và thu hút được nguồn lực FDI vào KHCN, ĐMST&CĐS rất hiệu quả. Nhiều địa phương cũng đã thu hút được những dự án tỉ USD, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội. . Năm 2025 cũng là năm cuối thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII. Chúng ta có “bộ tứ nghị quyết chiến lược”. Vậy năm cuối nhiệm kỳ này có ý nghĩa quan trọng như thế nào đối với việc thực hiện các nghị quyết đột phá, đặc biệt là Nghị quyết 57, thưa Phó Thủ tướng? + Cùng với khí thế cả dân tộc đang bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, tôi cho rằng ngoài sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị thì niềm tin, tâm thế sẵn sàng của người dân và DN tham gia vào công cuộc “đột phá” trên mọi lĩnh vực là yếu tố quan trọng. Trung ương đã ban hành những nghị quyết rất trúng, rất đúng, bắt nhịp được xu hướng của thời đại. Niềm tin của các DN, người dân, nhà khoa học sẽ được nâng lên khi họ an tâm sáng tạo, sẵn sàng đóng góp công của vào sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước. Khi đó, cùng với cơ chế tài chính linh hoạt, cạnh tranh Việt Nam mới thực sự bứt phá. Tôi rất kỳ vọng với “bộ tứ nghị quyết chiến lược”, Việt Nam sẽ trở thành trung tâm đổi mới của khu vực khi KHCN, ĐMST&CĐS trở thành một trong những động lực thúc đẩy mục tiêu GDP tăng trưởng trên 10%/năm. Chúng ta tin rằng đất nước sẽ tận dụng tốt cơ hội này để bước vào kỷ nguyên vươn mình, ngày càng hội nhập sâu rộng vào thế giới phát triển, văn minh, sẽ trở nên thịnh vượng, hùng cường. . Xin cảm ơn ông. 7 KẾT NỐI NIỀM TIN ThứTư 17-9-2025
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==