14 Bạn đọc - Thứ Năm 25-9-2025 bandoc@phapluattp.vn Trong kỷ nguyên số, việc người tiêu dùng đánh giá sản phẩm, dịch vụ qua các nền tảng trực tuyến như mạng xã hội đã trở thành một thói quen phổ biến. Chỉ với vài dòng trạng thái hay một đoạn video ngắn, hàng ngàn người có thể tiếp cận, chia sẻ và tạo ra sức ảnh hưởng lớn, buộc các doanh nghiệp phải chú ý và phản hồi. kể lại trải nghiệm từng đánh giá về một cửa hàng quần áo trên mạng vì giao hàng kém chất lượng: “Tôi đăng hình ảnh sản phẩm thực tế so sánh với hình quảng cáo. Bài viết nhận được hàng chục ngàn lượt chia sẻ. Nhưng chủ cửa hàng nhắn tin đe dọa kiện tôi vì làm ảnh hưởng đến uy tín. Lúc đó tôi mới giật mình: Mình chỉ nói sự thật, vậy có phạm luật không?”. kiểm chứng trên mạng xã hội có thể phá hủy uy tín, danh dự của một cá nhân, tổ chức. Chỉ cần vài trăm lượt chia sẻ, tác động tâm lý, doanh nghiệp có thể lao đao, thậm chí mất khách hàng hàng loạt. Nhưng ngược lại, chính người đăng bài cũng đối diện với nguy cơ pháp lý. Theo quy định, hành vi đưa thông tin sai sự thật, xúc phạm danh dự, uy tín người khác có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Cần đảm bảo an toàn pháp lý Trong bối cảnh mạng xã hội trở thành công cụ quen thuộc để người tiêu dùng phản ánh, đôi lúc là vạch trần sự thật về sản phẩm, dịch vụ, không ít trường hợp đã rơi vào rủi ro pháp lý vì lời nói, bài viết vượt quá giới hạn pháp luật. Trao đổi với PV, luật sư Nguyễn Hùng Quân, Đoàn Luật sư TP.HCM, đã chia sẻ một số góc nhìn pháp lý quan trọng. Luật sư Quân cho biết người dân có quyền lên tiếng về sản phẩm, dịch vụ nhưng phải đảm bảo đúng quy định pháp luật. Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 cho phép người dân phản ánh, khiếu nại, tố cáo hoặc khởi kiện doanh nghiệp khi quyền lợi bị xâm phạm. Tuy nhiên, Điều 8 Luật An ninh mạng 2018 nghiêm cấm việc bịa đặt, lan truyền thông tin sai sự thật, xúc phạm danh dự, gây hoang mang. Những hành vi này có thể cấu thành tội vu khống (Điều 156 BLHS 2015); tội lợi dụng quyền tự do, dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân (Điều 331 BLHS 2015). Luật sư khuyến nghị người tiêu dùng cần thu thập chứng cứ đầy đủ như hình ảnh, video, hóa đơn, chứng từ, thông tin giao dịch và có thể kiểm định chất lượng sản phẩm để có cơ sở pháp lý. Khi phản ánh, dù trực tiếp hay qua mạng xã hội, phải dựa trên sự thật, tránh quy chụp, xúc phạm. Từ thực tiễn, luật sư Quân khuyến cáo người tiêu dùng nên nhờ sự hỗ trợ từ Hội Bảo vệ người tiêu dùng hoặc cơ quan chức năng thay vì bức xúc đăng tải vội vàng, dễ dẫn đến tranh cãi và rủi ro pháp lý.• Ngay sau khi báo Pháp Luật TP.HCM đăng bài “Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 2 lần nhận điện thoại khẩn về bé gái ở Lâm Đồng”, tối 23-9, Công an xã Tân Hải (Lâm Đồng) đã lập tức vào cuộc, đề xuất UBND xã thành lập đoàn công tác để xác minh. Đoàn công tác đã trực tiếp kiểm tra thân thể cháu D (15 tuổi), xác nhận có hai vết thương bầm tím trên tay. Cháu D trình bày các vết thương trên là do bị mẹ đánh vào ngày 20-9 và mong muốn cha mẹ đừng dùng từ ngữ thô tục để nói chuyện với cháu; đừng lớn tiếng ảnh hưởng đến học tập và cha mẹ cần lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của cháu. Cha mẹ cháu D cho biết họ đi làm suốt ngày không có ở nhà. Người mẹ thừa nhận ngày 20-9 có dùng vá múc cơm đánh lên tay con gái và la con là chỉ muốn dạy dỗ cho con trở thành người tốt hơn, có trách nhiệm với gia đình. Đoàn công tác đã lập biên bản ghi nhận sự việc, yêu cầu cha mẹ cháu D cam kết chấp hành các quy định về bảo vệ trẻ em; có biện pháp giáo dục, quản lý con phù hợp, không sử dụng lời nói, hành động ảnh hưởng đến sức khỏe, tâm lý của con. Bên cạnh đó, thường xuyên quan tâm, cho phép con tham gia các hoạt động lành mạnh, phù hợp với lứa tuổi; tạo không gian riêng tư cho con học tập, sinh hoạt… UBND xã cũng giao Hội Phụ nữ thôn Tân Hải tiếp tục có trách nhiệm kiểm tra, giám sát thường xuyên; đồng thời cho cháu D số điện thoại đường dây nóng của UBND xã và Công an xã Tân Hải để phản ánh nếu còn xảy ra hành vi bạo lực trong gia đình. Theo công an xã, trước đó, vào ngày 12-9, sau khi tiếp nhận thông tin từ Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng; UBND xã và công an xã đã làm việc trực tiếp với cha mẹ cháu D xác định tình trạng sức khỏe của cháu ổn định, gia đình cũng chăm lo đầy đủ điều kiện cho cháu sinh hoạt, học tập, đồng thời đề nghị gia đình thay đổi biện pháp giáo dục, dạy dỗ con cái. Như báo Pháp Luật TP.HCM đã đưa, ngày 23-9, Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng đã có công văn gửi UBND xã Tân Hải đề nghị xác minh thông tin, thực hiện can thiệp, trợ giúp, bảo vệ trẻ em bị bạo lực. Cụ thể, ngày 12-9, Sở Y tế tiếp nhận thông tin từ tổng đài điện thoại quốc gia bảo vệ trẻ em (111) về việc cháu D bị cha mẹ mắng chửi nặng lời và dùng chổi đánh có nhiều người chứng kiến. Sau khi UBND, Công an xã Tân Hải xác minh và thực hiện trợ giúp, bảo vệ trẻ em bị xâm hại thì ngày 20-9, tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em tiếp tục nhận thông tin phản ánh về tình trạng bạo hành lặp lại. Lần này, mức độ nghiêm trọng hơn khi cháu D không chỉ bị lăng mạ mà còn bị mẹ đánh vào tay gây bầm tím, khiến cháu phải bỏ chạy khỏi nhà trong sợ hãi. Ngày 23-9, Sở Y tế có công văn tiếp tục đề nghị UBND xã Tân Hải tiếp tục chỉ đạo công an xã, Phòng Văn hóa - Xã hội tiến hành xác minh thông tin, bảo vệ trẻ em và báo cáo Sở Y tế trước ngày 27-9 để tổng hợp báo cáo UBND tỉnh. P.NAM - V.TÙNG T uy nhiên, bên cạnh những lợi ích này, việc nhận xét sản phẩm, dịch vụ trên mạng xã hội cũng tiềm ẩn những rủi ro pháp lý nếu vượt qua lằn ranh giữa quyền được lên tiếng và hành vi vi phạm pháp luật. Ủng hộ việc phản ánh dịch vụ nhưng phải có chứng cứ Chị Phương Mai (ngụ phường Đông Hưng Thuận, TP.HCM) Không ít bạn đọc cũng chia sẻ nỗi băn khoăn tương tự. Anh Lê Văn Hùng (ngụ xã Củ Chi, TP.HCM) nêu nhận xét: “Nếu người tiêu dùng không dám lên tiếng thì doanh nghiệp sẽ coi thường khách hàng. Nhưng tôi thấy nhiều bạn trẻ viết bài với lời lẽ nặng nề, xúc phạm, thậm chí còn thêm thắt thông tin. Như vậy là không công bằng với bên cung cấp dịch vụ”. Ủng hộ việc người tiêu dùng phản hồi chất lượng dịch vụ vì giúp thị trường minh bạch hơn nhưng anh Trương Trí Lâm (ngụ phường Xóm Chiếu, TP.HCM) cho rằng “phải có chứng cứ rõ ràng: Hóa đơn, sản phẩm, hình ảnh, đoạn ghi âm…; chứ nếu chỉ viết theo cảm xúc thì rất dễ gây hại cho cả hai bên”. Thực tế cho thấy một bài viết sai sự thật hoặc thiếu Điều 8 Luật An ninh mạng 2018 nghiêm cấm việc bịa đặt, lan truyền thông tin sai sự thật, xúc phạm danh dự, gây hoang mang. Đánh giá sản phẩm trên mạng xã hội: Cẩn thận kẻo phạm luật Khi nhận xét sản phẩm, dịch vụ (review) trên mạng xã hội cần lưu ý tính chính xác; có bằng chứng cụ thể, nếu không dễ vướng rủi ro pháp lý. Công an vào cuộc vụ “Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 2 lần nhận điện thoại khẩn” TRẦN MINH Công an xã Tân Hải vào cuộc xác minh, bảo vệ trẻ em sau khi báo Pháp Luật TP.HCM phản ánh thông tin. (Ảnh minh họa) Để phản ánh hợp pháp và hiệu quả về chất lượng sản phẩm, dịch vụ, người tiêu dùng cần xác định rõ mục đích là để doanh nghiệp cải thiện, không phải để hạ bệ uy tín. Nội dung phản ánh phải trung thực, chính xác, dựa trên trải nghiệm cá nhân, tránh suy diễn hay xúc phạm. Việc nói “tôi gặp sự cố” là phản ánh, trong khi nói “doanh nghiệp cố ý lừa dối” có thể là vu khống nếu không có bằng chứng. Sự trung thực giúp người tiêu dùng được tin tưởng và giảm rủi ro bị doanh nghiệp phản tố. Quyền lên tiếng của người tiêu dùng trên mạng xã hội cần đi kèm với trách nhiệm: Trách nhiệm với sự thật, với cộng đồng và với chính mình. Trong trường hợp có tranh chấp, bằng chứng là yếu tố then chốt để bảo vệ quyền lợi. Người tiêu dùng cần thu thập và lưu giữ các loại bằng chứng như h óa đơn, hợp đồng (để chứng minh giao dịch); hình ảnh, ghi âm, video về sản phẩm, dịch vụ hoặc quá trình làm việc; tin nhắn, email (các trao đổi chính thức với doanh nghiệp); nhân chứng (nếu có người cùng trải nghiệm sự cố)... N hững bằng chứng này không chỉ là căn cứ pháp lý quan trọng mà còn giúp dư luận nhận thấy sự phản ánh của người tiêu dùng là thiện chí, có cơ sở, từ đó bảo vệ uy tín cho chính người phản ánh. ThS TRẦN XUÂN TIẾN, Phó Trưởng bộ môn Truyền thông, khoa Xã hội - Truyền thông Trường ĐH Văn Hiến Giải pháp để phản ánh có trọng lượng
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==