3 TS HOÀNG VĂN TÚ Nghị quyết 29/2025 của HĐND TP.HCM tác động trúng điểm nghẽn ở tuyến cơ sở khi cho phép chủ tịch UBND cấp xã ủy quyền cho công chức ký sao y, chứng thực trong lĩnh vực hành chính tư pháp. Trong đó, quy định các đầu việc cụ thể thuộc thẩm quyền chủ tịch có thể ủy quyền, giúp chuyển tải phần việc sự vụ sang vị trí chuyên môn, giúp người đứng đầu tập trung điều hành những công tác trọng tâm. Trước đây, khi vận hành mô hình chính quyền hai cấp, các địa phương đã tạm dừng cơ chế ủy quyền ký chứng thực, khiến lượng hồ sơ dồn lên chủ tịch, phó chủ tịch xã, phường khá nhiều. Nghị quyết 29/2025 cho phép chủ tịch ủy quyền theo nhu cầu và thực tiễn từng địa bàn, qua đó giảm đáng kể thời gian chờ, tránh tình trạng “kẹt chữ ký” ở cấp xã. Khi giao cho công chức chuyên trách tư pháp, hộ tịch, văn phòng một cửa… ký chứng thực, quy trình được chuyên môn hóa nhanh chóng. Người tiếp nhận, thẩm tra, ký chứng thực cùng một chuỗi nghiệp vụ, hạn chế vòng lặp trình ký, đồng thời bám sát chuẩn mực kỹ thuật của pháp luật chứng thực. Nghị quyết cũng không ấn định cứng mà để chủ tịch xã, phường tự thiết kế phương án ủy quyền phù hợp quy mô dân cư, cơ cấu nhân sự, mức độ số hóa… Đây là tinh thần “trao quyền có trách nhiệm” tạo sự linh hoạt đáng kể. Nhìn kỹ hơn, cơ chế ủy quyền lần này có tác động mạnh mẽ tới chất lượng hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp. Cơ chế này giúp tăng năng lực điều hành của chủ tịch; nâng chuẩn chất lượng một cửa, rõ quy trình, trách nhiệm, hậu kiểm và đồng bộ hóa với chủ trương phân quyền, để cấp xã, phường xử lý hiệu quả các thủ tục phổ biến, thường xuyên. Để thực hiện ủy quyền cho công chức hiệu quả, thời gian tới cần thể chế hóa mạnh mẽ nguyên tắc chính quyền gần dân, sát việc. Các nhóm việc hành chính thường xuyên như chứng thực, hộ tịch, quản lý trật tự xây dựng nhỏ, văn hóa - xã hội cơ sở… nên được giao hẳn cho cấp xã, còn các nhóm việc chuyên môn, có tính chất thẩm định hoặc tài chính - ngân sách nên do TP đảm trách. Đồng thời, xây dựng hệ sinh thái ủy quyền số, toàn bộ quá trình ủy quyền được số hóa, từ ban hành quyết định ủy quyền điện tử, ký số và cập nhật nhật ký trên hệ thống quản lý hành chính công. Công tác chuẩn hóa và chuyên nghiệp hóa đội ngũ công chức được ủy quyền cũng cần được coi trọng. Để ủy quyền an toàn và hiệu quả, TP cần xây dựng chuẩn năng lực riêng cho công chức được ủy quyền, nhất là trong các lĩnh vực pháp lý, hộ tịch, chứng thực, đất đai. Việc bồi dưỡng định kỳ, gắn chứng chỉ với vị trí việc làm và chỉ số KPI chất lượng phục vụ sẽ là yếu tố quyết định để ủy quyền không chỉ là thủ tục hành chính, mà trở thành công cụ chuyên nghiệp hóa đội ngũ. Cùng với đó, việc ủy quyền phải gắn với cơ chế trách nhiệm và giám sát. Cần có quy định cụ thể về trách nhiệm giải trình của người được ủy quyền, tăng vai trò hậu kiểm của chủ tịch UBND, phòng tư pháp, thanh tra và phản hồi người dân thông qua cổng dịch vụ công. Tôi cho rằng ủy quyền là trao quyền trong khuôn khổ, tức là chuyển giao thực hiện thẩm quyền chứ không phải chuyển giao quyền lực. Bởi khi công chức được ủy quyền, nguy cơ lạm quyền có thể phát sinh nên cần kiểm soát quyền hạn để bảo đảm ủy quyền đi đôi trách nhiệm. Theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương, người được ủy quyền thực hiện thay mặt nhưng người ủy quyền vẫn chịu trách nhiệm cuối cùng. Do đó, việc kiểm soát quyền hạn trong ủy quyền phải bảo đảm ba yếu tố là rõ phạm vi, rõ thời hạn và rõ hậu kiểm. Song song đó là tăng cường kiểm soát nội bộ trong hành chính công với ba lớp kiểm soát cần thiết gồm kiểm soát kỹ thuật hành chính, kiểm soát chuyên môn - pháp lý và kiểm soát xã hội. Chúng ta cũng cần xác lập rõ trách nhiệm cá nhân và cơ chế giải trình. Khi công chức có thêm quyền thì trách nhiệm phải “cứng” hơn, thông qua cơ chế ký song song điện tử, báo cáo định kỳ hằng tháng của người được ủy quyền, cơ chế thu hồi ủy quyền và kỷ luật trách nhiệm cá nhân nếu xảy ra sai phạm. Cuối cùng, việc kiểm soát quyền phải gắn liền với văn hóa liêm chính công vụ. Không thể chỉ kiểm soát bằng quy trình mà cần nâng cao đạo đức công vụ, củng cố văn hóa liêm chính, trách nhiệm cá nhân và tinh thần phục vụ nhân dân. Đây chính là “vòng kiểm soát mềm” nhưng bền vững, giúp việc ủy quyền thật sự trở thành công cụ để chính quyền cơ sở vận hành hiệu quả, hiện đại và gần dân hơn. LÊ THOA ghi Thời sự - Thứ Hai 10-11-2025 Ông Nguyễn Văn Hậu, Phó Giám đốc Trung tâm phục vụ hành chính công xã Bà Điểm (bìa phải), ký và trả kết quả hồ sơ sao y, chứng thực cho người dân. Ảnh: BẢO PHƯƠNG Theo Nghị quyết 29/2025 của HĐND TP.HCM được thông qua vào cuối tháng 8, chủ tịch UBND cấp xã được ủy quyền cho công chức thuộc UBND cấp xã thực hiện 14 nội dung trong lĩnh vực tư pháp. Đến ngày 18-10, Sở Tư pháp TP.HCM đã có văn bản hướng dẫn chi tiết việc thực hiện ủy quyền. Chủ tịch UBND cấp xã căn cứ nhu cầu cá nhân, tổ chức, thực tiễn ở địa phương để xem xét, quyết định ủy quyền cho một hoặc một số công chức thực hiện các nội dung chứng thực bản sao từ bản chính, chứng thực chữ ký. Về chứng thực hợp đồng, giao dịch, chủ tịch UBND cấp xã xem xét, quyết định việc ủy quyền cho công chức thực hiện khi đảm bảo đủ các tiêu chuẩn, điều kiện để thực hiện nhiệm vụ như trình độ, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, kinh nghiệm, khả năng kết nối cơ sở dữ liệu để xem lịch sử giao dịch công chức, trách nhiệm pháp lý… Với các địa phương đã thực hiện chuyển giao thẩm quyền chứng thực hợp đồng, giao dịch sang tổ chức hành nghề công chứng thì không thực hiện ủy quyền. 14 nội dung được ủy quyền thoisu@phapluattp.vn ký sao y, Ông Thái Trường Vũ, công chức Trung tâm phục vụ hành chính công phường Tân Sơn Nhất, tiếp nhận hồ sơ sao y, chứng thực của người dân. Ảnh: BẢO PHƯƠNG Ủy quyền sao y, chứng thực: Trao thẩm quyền, trao trách nhiệm lãnh đạo trực ký, một hồ sơ chỉ cần 5-10 phút là hoàn tất thay vì mất nửa tiếng như trước kia. Không còn cảnh chờ đợi, ùn ứ” - ông Hậu nhận xét. Khối lượng công việc tuy tăng cao nhưng ông Hậu vẫn duy trì tinh thần làm việc liên tục để hồ sơ không bị tồn đọng. Với những trường hợp khó hoặc phát sinh, ông tiếp nhận và trao đổi ngay với bộ phận chuyên môn để thống nhất hướng xử lý, giúp người dân hiểu rõ và không phải đi lại nhiều lần. Cũng được ủy quyền ký hồ sơ, ông Trần Minh Tuấn, Phó Chánh Văn phòng HĐND - UBND xã Bà Điểm, cho rằng việc ủy quyền này hoàn toàn hợp lý. Ông vốn có kinh nghiệm nhiều năm, từng giữ chức chủ tịch UBND xã trước khi sắp xếp nên việc ký hồ sơ không khó về nghiệp vụ, mà thách thức nằm ở thời gian. “Một tuần tôi được phân hai ngày để ký sao y, chứng thực. Có lúc hồ sơ dồn hàng chục bộ, phải phân loại, ưu tiên theo hạn giải quyết để không bị trễ cho người dân” - ông chia sẻ. Ủy quyền đúng người, đúng việc Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, ông Nguyễn Thành Danh, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Sơn Nhất, cho biết từ đầu tháng 10, sau khi có hướng dẫn của Sở Tư pháp, phường đã triển khai ủy quyền năm nội dung liên quan đến sao y, chứng thực cho hai công chức thuộc Trung tâm phục vụ hành chính công. “Hai cán bộ được lựa chọn đều từng đảm nhiệm công việc tương tự tại đơn vị cũ nên chúng tôi hoàn toàn yên tâm” - ông Danh nói. Đại diện phường Tân Sơn Nhất cũng cho rằng để cải cách hành chính thực sự hiệu quả, không chỉ dừng lại ở khâu ủy quyền mà các cơ quan, đơn vị cũng cần hạn chế yêu cầu chứng thực những giấy tờ không cần thiết. “Nhiều nơi vẫn buộc người dân sao y bản chính cho mọi loại giấy tờ, trong khi theo quy định chỉ cần bản phôtô kèm bản chính để đối chiếu là đủ. Nếu tận dụng dữ liệu điện tử, tra cứu qua CCCD hay VNeID thì sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian cho người dân” - ông Nguyễn Thành Danh nêu ý kiến. Ông Nguyễn Tuấn Anh, Chủ tịch UBND xã Bà Điểm, cho biết việc triển khai cơ chế ủy quyền đã tạo ra bước chuyển rõ rệt, vừa giảm áp lực cho lãnh đạo và rút ngắn đáng kể thời gian chờ của người dân. Để bảo đảm tính hiệu quả và trách nhiệm, xã đặt tiêu chí lựa chọn cán bộ được ủy quyền phải là công chức quản lý, có kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, theo ông Tuấn Anh, do khối lượng hồ sơ cao, hai cán bộ được giao quyền là phó giám đốc Trung tâm phục vụ hành chính công và phó chánh văn phòng HĐND - UBND xã cũng phải làm việc gần như liên tục cả ngày để bảo đảm tiến độ. “Xã sau đó đã quyết định phân công lại, luân phiên giữa chủ tịch, hai phó chủ tịch, phó chánh văn phòng và phó giám đốc trung tâm, mỗi người phụ trách ký một ngày trong tuần” - ông Tuấn Anh thông tin. Chủ tịch xã Bà Điểm cũng cho rằng áp lực trong công tác chứng thực hiện nay không chỉ đến từ khối lượng hồ sơ mà còn do nhiều cơ quan, tổ chức vẫn yêu cầu người dân sao y, chứng thực giấy tờ không thật sự cần thiết. “Tôi cho rằng cần rà soát lại quy định để giảm bớt thủ tục, tránh lãng phí thời gian và công sức cho người dân” - ông đề xuất.•
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==