16 Quốc tế - Thứ Ba 2-12-2025 Các yếu tố dẫn đến mưa lũ lịch sử hoành hành châu Á KHOA ĐIỀM - THẢO VY Những ngày qua, mưa lớn kết hợp với hệ thống bão nhiệt đới đã gây lũ lụt ở nhiều nước tại châu Á, khiến gần 1.000 người thiệt mạng và hàng triệu người phải sơ tán. Lũ lụt không chỉ gây thiệt hại về người và của mà còn để lại những ảnh hưởng lâu dài về phát triển kinh tế, đặt ra những bài toán tái thiết đầy thách thức. Lũ lớn ảnh hưởng nhiều nước châu Á Tính đến ngày 1-12, mưa lũ ở Indonesia đã làm 442 người thiệt mạng, khoảng 400 người mất tích và 213.000 người phải sơ tán. Đợt lũ này trở thành thảm họa thiên nhiên gây chết người nhiều nhất ở Indonesia kể từ trận động đất và sóng thần kinh hoàng năm 2018 khiến hơn 2.000 người thiệt mạng. Chính phủ đã điều ba tàu chiến chở hàng cứu trợ và hai tàu trang bị cơ sở y tế tới một số khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất, nơi nhiều tuyến đường vẫn không thể lưu thông. Cùng ngày, giới chức Thái Lan cho biết số người thiệt mạng do tình trạng ngập lụt kéo dài ở miền Nam nước này đã tăng lên 176 người, tăng thêm sáu người so với ngày 30-11. Ngày 30-11, Thủ tướng Thái LanAnutin Charnvirakul cho biết Chính phủ đang tập trung cho “giai đoạn phục hồi” vì nước lũ ở TP Hat Yai (Songkhla) - vùng tâm lũ - đã rút hoàn toàn. Ưu tiên trước mắt là khẩn trương khôi phục các dịch vụ công cộng, điện và nước máy, cũng như dọn dẹp TP cho người dân. Ông Anutin đặt mục tiêu “bảy ngày để người dân trở về nhà và 14 ngày để Hat Yai sạch sẽ trở lại”. Bên kia biên giới, tại Malaysia, nơi mưa lớn cũng làm ngập nhiều khu vực rộng lớn trong những ngày qua khiến hai người thiệt mạng và hàng chục ngàn người phải sơ tán. Ngày 1-12, Cơ quan Quản lý thiên tai quốc gia Malaysia (NADMA) cảnh báo nguy cơ xuất hiện làn sóng lũ thứ hai và cho biết cơ quan đang đảm bảo việc phối hợp hỗ trợ nhân đạo cũng như đáp ứng ngay lập tức các nhu cầu của nạn nhân. Mưa lũ cũng hoành hành ở vịnh Bengal khi bão Ditwah tấn công Sri Lanka, làm 340 người chết và hơn 200 người mất tích. Chính phủ Sri Lanka đã kêu gọi hỗ trợ quốc tế và dùng trực thăng quân sự để tiếp cận những người bị mắc kẹt do lũ lụt và sạt lở. Nguyên nhân đằng sau những trận mưa như trút nước Đài CNA dẫn lời các chuyên gia cho rằng tình trạng mưa lũ lớn bất thường là hậu quả của sự hội tụ các hệ thống thời tiết và tác động của biến đổi khí hậu. Các chuyên gia cho biết hai hiện tượng La Nina và lưỡng cực âm Ấn Độ Dương xuất hiện cùng lúc một cách bất thường khiến lượng mưa tăng vọt trên toàn khu vực. Hai hiện tượng này không Phản ứng của Chính phủ các nước trước lũ lụt nghiêm trọng Trước sự tàn phá nghiêm trọng của lũ lụt, Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul thừa nhận những thiếu sót của Chính phủ trong công tác ứng phó khủng hoảng lũ lụt tại miền Nam, theo tờ Nation. Ông nói thêm rằng lực lượng chức năng sẽ tập trung dọn dẹp và sửa chữa những ngôi nhà còn có thể cứu vãn. “Không ai đáng bị đổ lỗi ngoài tôi. Tôi là người chịu trách nhiệm cho toàn bộ tình hình này”- ông Anutin nói. Khi đến thăm tỉnh North Sumatra vào ngày 1-12, Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto nói ưu tiên của Chính phủ là “làm sao nhanh chóng gửi được những hàng cứu trợ cần thiết”. Trong khi đó, Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake khẳng định sẽ tái thiết sau lũ. “Chúng ta đang đối mặt thảm họa thiên nhiên lớn nhất và thách thức nhất trong lịch sử” - ông Dissanayake nói và cam kết “sẽ xây dựng một đất nước tốt đẹp hơn”. Hiện tượng La Nina xuất hiện khi luồng khí lạnh ở trung tâm Thái Bình Dương dịch chuyển nhiệt về phía tây, làm tăng mưa gió mùa trên khắp vùng biển Đông Nam Á. Trong khi đó, lưỡng cực âm Ấn Độ Dương xuất hiện nhiệt độ bề mặt biển ngoài khơi châu Phi lạnh hơn bình thường và nhiệt độ bề mặt biển ở phía tây Indonesia ấm hơn bình thường, làm gia tăng lượng mưa ở khu vực này. Tiêu điểm Đài CNA dẫn lời các chuyên gia cho rằng tình trạng mưa lũ lớn bất thường là hậu quả của sự hội tụ các hệ thống thời tiết và tác động của biến đổi khí hậu. thường xuất hiện cùng lúc vì chúng xuất phát từ các khu vực đại dương khác nhau, chịu ảnh hưởng của các mô hình hoàn lưu và thời gian mùa thường khác nhau. Do đó, việc hai hiện tượng này xuất hiện cùng lúc như năm nay là điều bất thường. “Độ ẩm là nhiên liệu cho mưa cực đoan. Đơn giản vậy thôi” - ông Fredolin Tangang, nhà khoa học khí hậu và giáo sư danh dự tại ĐH Quốc gia Malaysia, cho biết. CNA cũng dẫn lời của PGSTS Phạm Thị Thanh Ngà, Viện trưởng Viện Khoa học khí tượng thủy văn và Biến đổi khí hậu của Việt Nam, cho biết có “sự tương phản rõ rệt” trong mùa mưa năm nay. Mặc dù nhiệt độ bề mặt biển ở trung tâm Thái Bình Dương đã giảm nhưng vùng biển ở Biển Đông và biển phía đông Philippines vẫn ấm bất thường. “Đây là điều kiện lý tưởng để bão tạo ra lượng mưa cực lớn” - bà Ngà nói. Các chuyên gia cũng cho rằng tốc độ nóng lên toàn cầu và những thay đổi về điều kiện thời tiết đi kèm đang vượt qua khả năng thích ứng của khu vực. Không khí ấm hơn giữ nhiều độ ẩm hơn, từ đó dẫn đến mưa lớn và dữ dội hơn. “Điều này chắc chắn ảnh hưởng đến lượng ẩm mà khí quyển có thể chứa và cuối cùng dẫn đến mưa lớn, lũ lụt, lở đất…” - ông Tangang nói. Ngoài ra, bà Zelina Zaiton Ibrahim - PGS tại khoa Lâm nghiệp và Môi trường thuộc ĐH Putra Malaysia cho biết các hiện tượng thời tiết không chỉ bị ảnh hưởng do điều kiện nhiệt độ địa phương mà còn bởi điều kiện khu vực. Bà giải thích gió mùa thổi qua Malaysia bị ảnh hưởng của sự thay đổi nhiệt độ ở Trung Quốc và Úc.• quocte@phapluattp.vn Sự hội tụ của các hệ thống thời tiết và tác động của biến đổi khí hậu được cho là nguyên nhân chính đằng sau những trận mưa lớn ở châu Á, dẫn đến lũ lụt, sạt lở nghiêm trọng. Một thanh niên cõng một người đàn ông lớn tuổi lội qua con phố ngập nước sau trận mưa lớn ở ngoại ô Thủ đô Colombo (Sri Lanka) vào ngày 30-11. Ảnh: AFP Ông Trump xác nhận đã điện đàm với ông Maduro Ngày 30-11 (giờ địa phương), Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận ông đã điện đàm với Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro giữa bối cảnh căng thẳng giữa hai nước dâng cao do những cáo buộc qua lại liên quan chiến dịch chống ma túy của Mỹ trên biển Caribe, theo hãng tin AFP. Trên chuyên cơ Không lực Một trên đường từ bang Florida về Thủ đô Washington, D.C., Tổng thống Trump nhận được câu hỏi liệu ông đã nói chuyện với ông Maduro hay chưa. Ông Trump trả lời “Có”, song “không muốn bình luận về chuyện này”. “Tôi không nói là mọi chuyện diễn ra tốt đẹp hay tệ hại. Đó chỉ là một cuộc gọi điện thoại” - ông Trump nói. Tờ The Wall Street Journal hôm 29-11 tiết lộ cuộc nói chuyện giữa ông Trump và ông Maduro có nhắc tới các điều khoản đảm bảo an toàn cho ông Maduro nếu Tổng thống Venezuela chấp nhận lùi bước và từ chức. Trước đó, chính quyền ông Trump cáo buộc ông Maduro cầm đầu băng đảng ma túy mang tên “Cartel of the Suns” và treo thưởng 50 triệu USD cho việc bắt giữ ông Maduro. Venezuela phủ nhận sự tồn tại của một tổ chức tội phạm như vậy và bác bỏ các cáo buộc nhắm vào ông Maduro. HOÀN ĐỨC Thảm kịch cháy ở Hong Kong: Còn khoảng 100 người mất tích Tính tới chiều 30-11 (giờ địa phương), cảnh sát Hong Kong xác nhận 146 trường hợp thiệt mạng, khoảng 100 người mất tích và 79 người bị thương trong trận hỏa hoạn kinh hoàng ở khu chung cư Wang Fuk Court bị cháy hôm 24-11. Ông Cheng Ka-chun, người phụ trách đơn vị nhận dạng nạn nhân thảm họa của cảnh sát Hong Kong, cho biết đơn vị đã rà soát kỹ từng tòa nhà thuộc khu Wang Fuk Court (quận Tai Po) và tìm thấy thi thể cả trong các căn hộ lẫn trên mái nhà. Ông Cheng nói với báo giới rằng các tòa nhà vẫn đảm bảo kết cấu nhưng việc tìm kiếm diễn ra chậm. “Bên trong tối lắm, ánh sáng rất yếu nên việc làm nhiệm vụ cực kỳ khó, nhất là ở những nơi xa cửa sổ” - ông Cheng nói. Các cuộc tìm kiếm mới nhất phát hiện thêm 30 thi thể, bà Tsang Shuk-yin, người đứng đầu đơn vị xử lý thương vong của cảnh sát Hong Kong, cho biết: “Hiện còn khoảng 100 người mất tích và 79 người bị thương”. Ngày 1-12, các chuyên gia thuộc đơn vị nhận dạng nạn nhân thảm họa (DVIU) tiếp tục công việc, bắt đầu tiếp cận hai tòa chung cư còn lại, sau khi các kỹ sư xác nhận đủ điều kiện an toàn để tiến vào các tòa nhà này. THẢO VY Tổng thống Mỹ Donald Trump trả lời báo giới trên chiếc Không lực Một hôm 30-11. Ảnh: AFP
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==