11 Kinh tế - Thứ Ba 9-12-2025 kinhtedothi@phapluattp.vn Đối với điều chỉnh quy định về điều kiện hoàn thuế, hiện nay QH cũng sẽ xem xét Luật Quản lý thuế. Trước đây, do Luật Quản lý thuế chưa có quy định về quản lý một số nội dung nên chúng ta đưa vào Luật Thuế VAT. Nay Luật Quản lý thuế đã có quy định nên việc đưa các quy định liên quan đến quản lý và điều kiện hoàn thuế vào Luật Quản lý thuế là phù hợp, Bộ trưởng Thắng giải thích. Hơn nữa, trên thực tế, Bộ Tài chính cũng đã nhận được rất nhiều ý kiến của các tập đoàn, tổng công ty như Tổng Công ty Cà phê, Tổng Công ty Vinfood 1, Vinfood 2, các hiệp hội… cũng như một số bộ, ngành. Trong đó, Bộ Tư pháp cho rằng việc kê khai nộp thuế là trách nhiệm của người bán, còn hoàn thuế là quyền lợi của người mua. Hai vấn đề này phải rất tách bạch. Tuy nhiên, quy định hiện hành lại yêu cầu người mua muốn được hoàn thuế phải chứng minh được rằng người bán đã kê khai nộp thuế VAT. Điều này không phù hợp với trách nhiệm giữa bên bán với bên mua và vô hình trung gây khó khăn cho DN. Bên mua không thể xác minh hoặc chứng minh được bên bán đã kê khai nộp thuế hay chưa. Không chỉ lĩnh vực nông nghiệp, Bộ trưởng Thắng cũng đưa ra ví dụ về các lĩnh vực khác đang gặp phải tình trạng này. Nhiều DN sản xuất đi mua hàng của đối tác cung cấp, ví dụ thu mua sắt thép phế liệu của người dân, những người này không có hóa đơn. Nhưng quy định thì lại phải có hóa đơn. Chính vì thế, DN sản xuất cuối cùng sẽ không được khấu trừ thuế đối với nguyên liệu đầu vào. Bộ trưởng Thắng nhấn mạnh: “Trách nhiệm của ông nào thì ông ấy phải chịu”. BộtrưởngThắngchorằngmụcđíchchínhcủa đề xuất sửa đổi Luật Thuế VAT này là tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các DN, người dân và đảm bảo sự công bằng, minh bạch. Nộp thuế là trách nhiệm của người bán, hoàn thuế là quyền lợi của người mua NHÓM PHÓNG VIÊN Ngày 8-12, Quốc hội (QH) thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng (VAT). Việc đưa dự luật này vào nghị trình của QH do tính chất cấp thiết, để khắc phục các bất cập nảy sinh trong quá trình thực thi luật hiện hành, giảm chi phí cho doanh nghiệp (DN), thúc đẩy sản xuất - đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp và bảo đảm sự thống nhất giữa các hệ thống pháp luật chuyên ngành. Thắc mắc về việc thu - hoàn thuế nông sản Đại biểu (ĐB) Hoàng Văn Cường (Hà Nội) cho rằng nội dung mấu chốt và cấp thiết nhất trong dự luật là điều chỉnh quy định liên quan đến thuế VAT, đối với nông sản chưa qua chế biến hoặc chỉ sơ chế thông thường. Theo luật hiện hành, nông sản nguyên trạng thuộc diện không chịu thuế VAT. Tuy nhiên, trong lần sửa đổi trước, một điểm kỹ thuật khiến DN mua bán nông sản nguyên trạng vẫn phải kê khai nộp thuế 5%, rồi sau đó lại được hoàn thuế khi xuất khẩu. “Về bản chất, đây là việc thu 5% rồi lại hoàn 5%. DN phải tạm ứng một khoản tiền để nộp thuế trước, trong khi cơ quan thuế mất công thu - hoàn mà không tạo thêm lợi ích gì cho ngân sách” - ĐB Cường nói. Theo ông, quy định này không đúng với bản chất của thuế VAT - một loại thuế áp dụng cho người tiêu dùng cuối cùng chứ không phải khâu sản xuất hay trung gian. ĐB Cường cũng lưu ý về nguyên tắc khấu trừ thuế: Nếu DN sản xuất có phần đầu vào chịu thuế VAT, khi bán các sản phẩm thuộc diện chịu thuế, họ hoàn toàn có thể dùng phần thuế đầu vào để khấu trừ. Nếu không được khấu trừ, chính DN (chứ không phải người tiêu dùng) lại phải “gánh” thuế, đi ngược với tinh thần của sắc thuế này. Một điểm đáng chú ý được ĐB Cường đặc biệt nhấn mạnh là sự thiếu thống nhất trong quy định về sản phẩm phái sinh, nhất là phái sinh điện lực. Luật chuyên ngành về tín dụng, chứng khoán, thương mại đều đã xác định các sản phẩm phái sinh như hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng tương lai, quyền chọn… là không chịu thuế VAT. Tuy nhiên, đối với các sản phẩm phái sinh trong lĩnh vực điện lực, vốn đã được thừa nhận trong Luật Điện lực và phù hợp với cơ chế thị trường điện thì Luật Thuế VAT hiện hành lại chưa bổ sung. “Điện lực từ chỗ độc quyền nhà nước đã chuyển sang cơ chế thị trường, DN tư nhân được tham gia, các sản phẩm phái sinh điện lực cũng hình thành theo thực tiễn. Vì vậy, không có lý do gì để nhóm sản phẩm này chưa được đưa vào diện không chịu thuế” - ông Cường phân tích. Từ đó, ông Cường đề nghị bổ sung quy định mở rộng loại hình phái sinh được miễn thuế, bao gồm cả phái sinh trong lĩnh vực điện lực. Việc thống nhất này theo ông là cần thiết trong bối cảnh hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường năng lượng. Hoàn thiện cơ chế khấu trừ thuế VAT ĐB Nguyễn Thị Lan (Hà Nội) đánh giá cao quy định cho phép khấu trừ thuế VAT đầu vào đối với hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế VAT trong các lĩnh vực như giáo dục, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ hay nông nghiệp công nghệ cao. Theo bà, trước đây các đơn vị hoạt động trong những lĩnh vực này dù không thuộc diện chịu thuế nhưng lại không được khấu trừ thuế đầu vào khiến chi phí đầu tư tăng, làm giảm động lực đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại. “Đây là thay đổi mang ý nghĩa thực tiễn rất lớn, góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo - điều mà nền kinh tế Việt Nam đang rất cần” - bà Lan nói, đồng thời đề nghị Chính phủ sớm ban hành hướng dẫn chi tiết về điều kiện, hồ sơ và cơ chế kiểm soát để tránh bị lợi dụng. ĐB Lò Thị Luyến (Điện Biên) cho biết tại kỳ họp thứ 8 nhiều ĐBQH đã nêu các Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng (trái). Ảnh: QH SỬA ĐỔI LUẬT THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG: Tạo thuận lợi cho người dân, đảm bảo công bằng, minh bạch Đây là dự luật mới được đưa vào nghị trình của Quốc hội do tính chất cấp thiết nhằm khắc phục các bất cập nảy sinh trong quá trình thực thi luật hiện hành. vướng mắc giống như nội dung Chính phủ trình lần này song ý kiến chưa được tiếp thu đầy đủ. “Một số nội dung khi đó chưa được xem xét, dẫn đến khi thực thi đã phát sinh vướng mắc. Lần sửa đổi này nhằm giải quyết những điểm nghẽn đó nhưng chúng tôi muốn nghe rõ cơ sở từ phía Chính phủ và cơ quan thẩm tra để khi bấm nút thông qua, ĐB có thể yên tâm” - bà Luyến nói. Đề cập lý do “vừa sửa đã phải sửa tiếp”, ĐB Lê Minh Nam (Cần Thơ) cho rằng các vướng mắc phát sinh chủ yếu nằm ở những vấn đề kỹ thuật đặc thù của ngành thuế. Theo ông, nguyên tắc thực thi thuế VAT là “có đầu ra chịu thuế thì mới có đầu vào để khấu trừ”. Một số quy định ban hành tại kỳ họp trước khi áp dụng đã bộc lộ bất cập, đặc biệt trong hoàn thuế và hỗ trợ nông nghiệp. Vì vậy, việc điều chỉnh kịp thời là cần thiết để tháo gỡ khó khăn cho DN và thực hiện hiệu quả mục tiêu khôi phục sản xuất, nhất là sau bão lũ. Vướng mắc từ luật hiện hành gây bất lợi cho người dân Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết việc Chính phủ trình QH sửa đổi một số điều khoản của Luật Thuế VAT chỉ vài tháng sau khi luật có hiệu lực là “lựa chọn con đường khó”, nhất là trong bối cảnh QH cũng như các cơ quan của QH đang có khối lượng công việc rất lớn phải xem xét. Tuy nhiên, Chính phủ, Bộ Tài chính vẫn quyết định trình QH bởi những vướng mắc từ luật hiện hành đã gây những bất lợi cho các DN và người dân. “Vấn đề này ảnh hưởng tiêu cực đến tất cả hoạt động thu mua nông, lâm, thủy sản trên toàn quốc, gây khó khăn cho DN và dẫn đến khó khăn cho người dân” - ông Thắng cho hay. Làm rõ thêm về lý do sửa đổi chính sách thuế đối hàng nông sản, Bộ trưởng Thắng cho biết trước đây, Luật Thuế VAT năm 2008 quy định sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản (chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường) do tổ chức/cá nhân tự sản xuất, tự đánh bắt thuộc đối tượng không chịu thuế VAT ở khâu đầu vào. Khi bán cho DN, hợp tác xã ở khâu thương mại hoặc cho người tiêu dùng cuối cùng thì mới áp dụng thuế suất 5%. Tuy nhiên, quy định này dẫn đến tình trạng DN phải mua bán hóa đơn lòng vòng qua nhiều khâu, dẫn đến gian lận thuế. Để xử lý vấn đề này, tại Luật Thuế VAT sau đó đã bổ sung quy định cho phép DN không phải kê khai tính nộp thuế VAT đầu ra nhưng được kê khai khấu trừ thuế VAT đầu vào đối với các chi phí rõ ràng như điện, nước, vận chuyển ở khâu thương mại. Khi bán cho người tiêu dùng cuối cùng, vẫn phải vẫn thuộc đối tượng áp dụng thuế suất 5%. Quy định này đảm bảo bản chất thuế VAT, đồng thời khắc phục được tình trạng gian lận trong hoàn thuế. Tại Luật Thuế VAT năm 2024, quy định này được lược bỏ, dẫn đến những vướng mắc nghiêm trọng hiện nay. Do đó, Bộ Tài chính thấy cần thiết phải quy định lại điều này.• Mục đích chính của đề xuất sửa đổi Luật Thuế VAT này là tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các doanh nghiệp, người dân và đảm bảo sự công bằng, minh bạch.
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==