9 kinhtedothi@phapluattp.vn Chính phủ đề xuất được tự phê duyệt giai đoạn 2 dự án sân bay Long Thành Sáng cù ng ngà y, thay mặt Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày trước QH tờ trình đề nghị điều chỉnh Nghị quyết 94/2015 về chủ trương đầu tư Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Theo đó, Chính phủ kiến nghị QH cho phép Chính phủ tự tổ chức phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi (FS) giai đoạn 2, không phải trình QH thông qua như quy định hiện hành. Việc phân cấp này, theo Chính phủ, sẽ giúp quá trình triển khai dự án chủ động và nhanh hơn, phù hợp với định hướng phân quyền. Bộ trưởng Bộ Xây dựng cho biết với kịch bản tăng trưởng GDP dự báo đạt hai con số từ năm 2026, lưu lượng khách qua hệ thống hàng không - đặc biệt là Long Thành sẽ tăng nhanh hơn ước tính ban đầu. Vì vậy, cần nghiên cứu đầu tư giai đoạn 2 sớm hơn mốc 2028-2032. Bộ trưởng Trần Hồng Minh cũng nhấn mạnh nếu triển khai ngay đường băng thứ ba thuộc giai đoạn 2 khi giai đoạn 1 đang thi công, dự án có thể tận dụng thiết bị, nhân lực sẵn có, giúp giảm chi phí, rút ngắn tiến độ. Về phương án tổ chức thực hiện, Chính phủ dự kiến giao ACV làm chủ đầu tư công trình thiết yếu, gồm đường băng thứ ba, hệ thống lăn, sân đỗ, nhà ga giai đoạn 2; VATM phụ trách các công trình bảo đảm hoạt động bay. Báo cáo thẩm tra cho biết Ủy ban Kinh tế và Tài chính thống nhất với đề xuất của Chính phủ, đề nghị đưa nội dung này vào nghị quyết chung của kỳ họp thứ 10, QH khóa XV, tương tự các điều chỉnh đã từng được QH quyết nghị trước đây liên quan đến dự án Long Thành. Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bà y tờ trình. Ảnh: QH NHÓ M PHÓ NG VIÊN Chiều 8-12, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030. Điểm tên hàng loạt thủy điện xả lũ gây thiệt hại Tham gia thảo luận, đại biểu (ĐB) Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) cho biết ông đã nghiên cứu dự thảo nghị quyết và thấy nội dung về thủy điện chưa được cơ quan soạn thảo đề cập. Ông Trí đặc biệt quan tâm đến hậu quả xả lũ của thủy điện nhỏ và vừa. Tại hội trường, ông điểm tên nhiều thủy điện từng xả lũ gây thiệt hại cho hạ lưu và cho rằng nguyên nhân chính gây thiệt hại khi xả lũ là do thủy điện nhỏ, nằm ở vùng đồi núi có địa hình dốc và nhiều suối. Khi xả lũ dễ gây lũ quét, sạt lở, ngập nhanh. Đây là hệ quả của việc chọn địa điểm làm dự án. Ngoài ra, các hồ chứa nhỏ không có dung tích dự trữ đủ lớn để điều tiết lũ. Khi mưa lớn, nước về dồn dập, hồ nhanh đầy buộc phải xả lũ, dễ gây lũ ống, lũ quét. ĐB Trí cũng cho rằng quy trình vận hành, thông báo xả lũ đôi khi thực hiện “bất ngờ, không kịp thời” khiến người dân hạ du không kịp di dời, phòng tránh. Ông Trí cho rằng hồ thủy điện phải có dung tích đủ lớn, căn cứ vào lượng nước mưa an toàn từ 200 năm trở lên. Về vận hành, mùa mưa, hồ chỉ được tích trữ tối đa 50% dung tích và sử dụng cửa xả đáy hợp lý. “Cần nắm chắc dự báo thời tiết, bão thường được báo trước 5-10 ngày, mưa báo trước vài ngày. Khi nước ở hạ lưu lớn thì không được xả lũ, chỉ xả khi nước chưa tràn bờ gây lụt ở hạ lưu” - ông Trí nói. Cần rà soát các thủy điện nhỏ và vừa ĐB Trí đồng ý điện rất cần cho đất nước. Tuy nhiên, phát triển điện phải an toàn, không gây hại cho môi trường, an ninh, quốc phòng và tính mạng con người. Về hồ thủy điện, ông cho rằng phải đảm bảo các chức năng cơ bản: Làm ra điện, làm thủy lợi, phát triển thủy sản, du lịch và điều hòa nhiệt độ, làm tươi tốt môi trường. “Quan trọng số 1 là hồ thủy điện không được gây hại cho người dân, không ảnh hưởng tính mạng con người” - ông nhấn mạnh. Ông Trí nêu thực tế báo chí đã phản ánh nhiều về việc xả lũ gây thiệt hại do lũ chồng lũ. Tờ trình 921 báo cáo Chính phủ cũng đề cập vấn đề phòng, chống xả lũ. Thế nhưng dự thảo nghị quyết này vẫn chưa đề cập đến quy hoạch và biện pháp hạn chế tác hại của thủy điện nhỏ và vừa. Gần đây, Quyết định 1682 phê duyệt bổ sung, cập nhật kế hoạch quy hoạch phát triển điện quốc gia giai đoạn 20212030 và tầm nhìn đến năm 2050, có khoảng 200 thủy điện nhỏ và vừa đã được phê duyệt. “Tôi nhận thấy chúng ta chưa thực sự quan tâm đúng mức về thủy điện nhỏ và vừa, đặc biệt là sự an toàn cho nhân dân” - ông Trí nói. Vì vậy, ông đề nghị rà soát tất cả thủy điện nhỏ và vừa để khắc phục nguyên nhân xả lũ gây hậu quả xấu. Thủy điện nào không khắc phục được nên đóng cửa. Nếu xả lũ gây thiệt hại cho dân phải đền bù xứng đáng, gây tổn hại đến tính mạng người dân thì phải xử lý hình sự. ĐB đoàn Hà Nội cũng đề nghị xem lại tất cả dự án thủy điện nhỏ và vừa đã được phê duyệt (kể cả Quyết định 1682) để cấp lại phép xây dựng. Ông đề nghị không làm thủy điện nhỏ trên vùng đồi núi dốc, nhiều suối, không có quy trình vận hành an toàn. “Thay vì làm thủy điện nhỏ và vừa nên làm điện gió, điện mặt trời, là loại năng lượng tái tạo mà Việt Nam có nhiều ưu thế và tiến bộ về công nghệ” - ông bày tỏ. ĐB Trí đề nghị đưa vào nghị quyết nội dung: “Đã làm thủy điện là phải an toàn, không an toàn dứt khoát không nên làm”.• Đạ i biể u Nguyễn Anh Trí (TP Hà Nội) đề nghị xử lý hình sự thủy điện xả lũ gây tổ n hạ i tính mạ ng ngườ i dân. Ảnh: QH Đạ i biểu đề nghị rà soát tất cả thủy điện nhỏ và vừa để khắc phục nguyên nhân xả lũ gây hậu quả xấu, thủy điện nào không khắc phục được nên đóng cửa. Đại biểu đề nghị xử lý hình sự thủy điện xả lũ gây chế t ngườ i Đại biểu đề nghị rà soát tất cả thủy điện nhỏ và vừa, nếu xả lũ gây thiệt hại phải đền bù, gây tổn hại đến tính mạng thì phải xử lý hình sự. Công an Khánh Hòa chủ trì điều tra, rà soát các hồ chứa xả lũ Ngày 8-12, UBND tỉnh Khánh Hòa có văn bản gửi công an tỉnh về việc rà soát, kiểm tra quy trình vận hành các hồ chứa trên địa bàn trong đợt mưa lũ vừa qua. Theo đó , giao công an tỉnh chủ trì, phối hợp với Đài Khí tượng thủy văn Trung Bộ, Sở NN&MT cùng các đơn vị liên quan tiến hành điều tra, rà soát. Việc kiểm tra tập trung vào vận hành các hồ chứa trên địa bàn, đặc biệt là các hồ thủy lợi như Sông Cái, Nước Ngọt, Suối Dầu, Am Chúa, hồ thủy điện Đa Nhim... UBND tỉnh yêu cầu làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong trường hợp vận hành không đúng quy trình gây ảnh hưởng, thiệt hại cho vùng hạ du, báo cáo UBND tỉnh trước ngày 15-12. Đợt mưa lũ vừa qua tại tỉnh Khánh Hòa đã làm 22 người chết, 20 người bị thương, 115 nhà sập, 922 nhà hư hỏng. Tổng thiệt hại ước tính hơn 5.747 tỉ đồng (chưa bao gồm thiệt hại tài sản của người dân). đánh giá việc bổ sung cơ chế, chính sách cho dự án là cần thiết. Theo cơ quan thẩm tra, việc QH cho phép tách nội dung thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án quan trọng quốc gia thành dự án thành phần đã có tiền lệ tại Nghị quyết 38 của QH khóa XIV đối với dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành. “Đề xuất của Chính phủ về việc tách công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời công trình điện từ 110 kV trở lên của dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam thành dự án riêng là có cơ sở” - ông Mãi nói. Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ khái niệm “dự án độc lập”; xác định rõ sơ bộ tổng mức đầu tư, diện tích đất thu hồi, thời gian hoàn thành các dự án độc lập và sự đồng bộ, thống nhất của toàn dự án. Ủy ban Tài chính và Ngân sách cũng lưu ý phải bảo đảm không gây khó khăn, lãng phí nguồn lực khi chưa xác định được hướng tuyến, phạm vi, ranh giới thực hiện và kiểm soát chặt chẽ tổng mức đầu tư dự án. NHÓ M PHÓ NG VIÊN dân như một báo cáo bắt buộc tương tự đánh giá tác động môi trường. Báo cáo này phải độc lập, minh bạch và là căn cứ để xây dựng chính sách sinh kế lâu dài chứ không chỉ là khoản đền bù một lần. Thứ hai, việc bố trí khu tái định cư cho người dân phải bảo đảm không gian sống phù hợp. Bà Trân cũng cho rằng cần phải ràng buộc trách nhiệm của nhà đầu tư. Theo đó, nhà đầu tư phải đóng góp bắt buộc vào Quỹ Phát triển sinh kế, đồng hành cùng cộng đồng trong suốt vòng đời dự án. Nhà đầu tư cũng cần phải chịu chế tài nếu vi phạm trách nhiệm an sinh (phạt, bổ sung nguồn lực, tạm dừng giấy phép…). Bà Trân nhấn mạnh: “Chúng ta phải làm sao để mỗi khi một dự án mới được triển khai, người dân cảm thấy phấn khởi, bởi họ tin rằng đó là cơ hội đổi đời, một tương lai sung túc, bền vững hơn. Không để người dân rơi vào tâm trạng lo lắng, mong dự án đừng đi qua đất của mình”.•
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==