16 DƯƠNG KHANG Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos (Thụy Sĩ) hôm 20-1, các lãnh đạo châu Âu đã đồng loạt chỉ trích chính sách của Tổng thống Mỹ Donald Trump về vấn đề Greenland và thuế quan. Ngày 17-1, ông Trump cho biết Mỹ sẽ áp thêm thuế nhập khẩu 10% từ ngày 1-2 đối với hàng hóa từ một loạt nước châu Âu, mức này dự kiến tăng lên 25% từ ngày 1-6 và chỉ dỡ bỏ khi Mỹ đạt được thỏa thuận mua Greenland. Nhiều lãnh đạo châu Âu phản ứng Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos ngày 20-1, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron phản ứng rằng hiện không phải lúc cho “chủ nghĩa đế quốc mới hay chủ nghĩa thực dân mới”, chỉ trích cảnh báo áp thuế của Tổng thống Trump là “hung hăng vô ích”, theo The Guardian. Ông Macron cáo buộc Mỹ tìm cách gây sức ép và đòi hỏi các nhượng bộ không thể chấp nhận, nhấn mạnh châu Âu ưu tiên sự tôn trọng hơn là lời đe dọa. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đánh giá việc Tổng thống Trump cảnh báo áp thuế 10% với nhiều nước châu Âu nếu họ phản đối việc Mỹ mua Greenland là “một sai lầm”. Bà khẳng định EU coi Mỹ là đồng minh và bạn bè, song cảnh báo EU sẽ phản ứng “kiên quyết, thống nhất và tương xứng” nếu cần. Theo hành vi cưỡng ép kinh tế từ một quốc gia ngoài khối. EC sau đó sẽ mở một cuộc điều tra chính thức, dự kiến hoàn tất trong vòng bốn tháng. Nếu EC xác định có hành vi cưỡng ép kinh tế, bước đầu tiên là giải quyết qua con đường ngoại giao. Chỉ khi các nỗ lực này thất bại, EU mới tiến tới kích hoạt ACI. Để quyết định được thông qua, cần đạt “đa số đủ điều kiện”, tức ít nhất 15 trong tổng số 27 nước EU ủng hộ, đồng thời các nước này phải đại diện cho ít nhất 65% dân số toàn khối. Cơ chế này khiến những quốc gia đông dân như Đức, Pháp và Ý có ảnh hưởng lớn hơn trong quá trình bỏ phiếu. Khi đề xuất kích hoạt “bazooka” được đưa ra, các quốc gia thành viên có tối đa 10 tuần để biểu quyết. Tổng cộng toàn bộ quy trình có thể mất tới một năm trước khi biện pháp trừng phạt chính thức có hiệu lực. “EC có thể hành động tương đối nhanh do tính cấp bách của tình hình nhưng cuộc bỏ phiếu thực thi có thể phải chờ hàng tháng chứ không phải hàng tuần” - ông Michell nhận định. Mỹ đang chịu thâm hụt thương mại đáng kể với EU về hàng hóa. Nói cách khác, Mỹ nhập khẩu từ EU nhiều hơn xuất khẩu. Do đó, “bazooka” có thể đánh vào “điểm huyệt” của Mỹ. Dù vậy, giới quan sát cho rằng việc kích hoạt “bazooka” là con dao hai lưỡi, gây thiệt hại cho cả người lao động và người tiêu dùng tại châu Âu. Hạn chế dịch vụ đồng nghĩa với ít sự lựa chọn hơn hoặc giá cả cao hơn đối với các dịch vụ từ Mỹ. Đồng thời, thuế quan trả đũa lên hàng hóa Mỹ cũng sẽ đẩy giá thành các mặt hàng này tăng cao tại lục địa già.• Quốc tế - Thứ Năm 22-1-2026 bà, châu Âu cần tận dụng cơ hội để tăng cường độc lập và đang xây dựng gói giải pháp an ninh Bắc cực dựa trên chủ quyền của Greenland và Đan Mạch, đồng thời tiếp tục hợp tác với Mỹ. Thủ tướng Bỉ Bart De Wever nhận định châu Âu đang ở “ngã ba đường”, cho rằng quá nhiều “lằn ranh đỏ” đã bị vượt qua. Ông nhấn mạnh Mỹ là đồng minh nhưng cần hành xử như một đồng minh, đồng thời cảnh báo chủ nghĩa xuyên Đại Tây Dương kéo dài 80 năm có thể sắp kết thúc. Trong khi đó, Thủ tướng Canada Mark Carney ngày 20-1 phát biểu tại Davos rằng các “cường quốc tầm trung” cần hợp tác để xây dựng một trật tự thế giới tốt hơn, trong bối cảnh trật tự dựa trên luật lệ đang suy yếu. Ông khẳng định Canada phản đối mọi mức thuế của Mỹ nhằm thúc đẩy mục tiêu kiểm soát Greenland và kêu gọi đối thoại để đạt các mục tiêu chung về an ninh và thịnh vượng ở Bắc cực. Liên minh châu Âu đáp trả như thế nào? Theo Reuters, các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) dự kiến sẽ triệu tập hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp ở Brussels (Bỉ) vào ngày 22-1 thảo luận các phương án đối phó. Một trong những phương án được cân nhắc là gói thuế quan áp lên 93 tỉ euro hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ, có thể tự động kích hoạt vào ngày 6-2. Một phương án khác là sử dụng “công cụ chống cưỡng ép” (ACI), hay còn gọi là “bazooka thương mại”. “ACI hạn chế quyền tiếp cận của các tập đoàn Mỹ trong việc bán sản phẩm tại thị trường châu Âu. Đây là vũ khí kinh tế mạnh mẽ nhất của EU” - GS kinh tế Jo Michell, ĐH West of England (Anh), chia sẻ với hãng tin Al Jazeera. “Nó bao gồm các loại phí và lệ phí đối với hàng hóa, dịch vụ nhập khẩu; các hạn chế đầu tư của Mỹ vào EU và khả năng cấm các công ty Mỹ tham gia các hợp đồng mua sắm công” - ông Michell cho biết thêm. Quy trình kích hoạt ACI bắt đầu khi một công ty, một bên liên quan tại EU hoặc chính Ủy ban châu Âu (EC) nộp đơn khiếu nại cáo buộc Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: WHITE HOUSE Cựu Thủ tướng Hàn Quốc bị kết án 23 năm tù Ngày 21-1, cựu Thủ tướng Hàn Quốc Han Duck-soo đã bị Tòa án Quận Trung tâm Seoul kết án 23 năm tù vì đóng vai trò chủ chốt trong một cuộc nổi dậy bằng cách tiếp tay cho việc cựu Tổng thống Yoon Suk-yeol áp đặt thiết quân luật vào cuối năm 2024, theo hãng thông tấn Yonhap. Công tố viên đặc biệt Cho Eun-suk đã đề nghị mức án 15 năm tù, lập luận rằng ông Han đã hỗ trợ các hành động được thực hiện trước và sau khi ban bố thiết quân luật, bất chấp nhiệm vụ của ông với tư cách thủ tướng là phải kiềm chế việc lạm dụng quyền lực bất hợp pháp của tổng thống. Ông Han bị kết tội làm giả và ký sắc lệnh thiết quân luật vào ngày 6-12-2024 - ba ngày sau khi thiết quân luật được tuyên bố - nhằm hợp pháp hóa việc này một cách hồi tố. Các công tố viên cho biết sau đó ông Han đã ra lệnh tiêu hủy văn bản này, theo The Korea Herald. Cựu Thủ tướng Hàn Quốc cũng bị kết tội khai man trong phiên tòa luận tội ông Yoon khi nói rằng ông không biết về sắc lệnh. Ông Han đã phủ nhận mọi cáo buộc trong suốt quá trình điều tra và xét xử, khẳng định ông không biết trước về kế hoạch thiết quân luật. Phán quyết này đánh dấu lần đầu tiên một cựu thành viên Nội các của ông Yoon bị kết án liên quan đến cuộc khủng hoảng thiết quân luật năm 2024 và là phán quyết tư pháp đầu tiên về việc liệu các sự kiện đó có cấu thành một cuộc nổi dậy hay không. THẾ VINH Tòa tuyên án thủ phạm ám sát cựu Thủ tướng Nhật Shinzo Abe Ngày 21-1, Tòa án quận Nara (Nhật Bản) đã tuyên án tù chung thân đối với bị cáo Tetsuya Yamagami vì tội bắn chết cựu Thủ tướng Nhật Shinzo Abe vào tháng 7-2022, theo đài NHK. Trước khi đưa ra phán quyết, giới chức Nhật đã tổ chức 15 phiên tòa liên quan vụ án, phiên tòa gần nhất là vào tháng 12-2025. Trong phiên tòa đầu tiên vào tháng 10-2025, Yamagami đã thừa nhận tất cả cáo buộc, bao gồm tội giết người. Các công tố viên cũng đề nghị mức án tù chung thân với Yamagami. Tuy nhiên, luật sư của bị cáo đề nghị mức án tù không quá 20 năm. Các luật sư cho rằng Yamagami là nạn nhân của “sự lạm dụng liên quan tôn giáo” và xứng đáng có cơ hội cải tạo. Họ cũng lập luận bị cáo cảm thấy tuyệt vọng sau khi mất đi tương lai của mình. KHOA ĐIỀM Chuyên cơ Air Force One của ông Trump gặp sự cố khi đến Davos Chuyên cơ Air Force One chở Tổng thống Mỹ Donald Trump đã buộc phải quay đầu trở lại căn cứ Không quân Joint Base Andrews (bang Maryland, Mỹ) chỉ sau khoảng 1 giờ cất cánh trong chuyến bay đến TP Davos (Thụy Sĩ) hôm 20-1, theo The Guardian. Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt giải thích quyết định quay đầu được đưa ra sau khi phi hành đoàn phát hiện chuyên cơ gặp “sự cố nhỏ về điện”. Chuyến đi tiếp tục trên một chiếc Boeing 757 nhỏ hơn, khởi hành vào sáng sớm 21-1 (giờ địa phương), hơn 2 giờ sau khi chuyến bay đầu tiên cất cánh. Theo bà Erica York, Phó Chủ tịch chính sách thuế liên bang tại Tax Foundation (Mỹ),“bazooka thương mại” của châu Âu vốn được thông qua với tâm điểm là các quốc gia như Trung Quốc, thay vì các đồng minh như Mỹ. Tiêu điểm Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cáo buộc Mỹ tìm cách gây sức ép và đòi hỏi các nhượng bộ không thể chấp nhận, nhấn mạnh châu Âu ưu tiên sự tôn trọng hơn là lời đe dọa. Cựu Thủ tướng Hàn Quốc Han Duck-soo. Ảnh: YONHAP quocte@phapluattp.vn Diễn đàn Kinh tế Davos nóng về Greenland và thuế quan của ông Trump Lời cảnh báo của Tổng thống Mỹ Donald Trump về thuế quan đối với châu Âu và vấn đề Greenland phủ bóng lên Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos (Thụy Sĩ).
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==