13 THẢO PHƯƠNG Mới đây, Công an TP.HCM đã khởi tố, bắt tạm giam ba người trong đường dây sản xuất, buôn bán thuốc Đông y giả chứa hoạt chất tân dược betamethasone gây nguy hiểm cho sức khỏe. Thuốc Đông y giả: Mượn trước trả sau ThS - dược sĩ Đoàn Thành Luân, giảng viên khoa Y học cổ truyền Trường ĐH Khoa học Sức khỏe, ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết bằng cách lợi dụng lòng tin của người bệnh vào các bài thuốc thảo dược lành tính, những đối tượng này đã âm thầm đưa các hoạt chất kháng viêm mạnh vào sản phẩm để tạo ra hiệu quả giảm đau tức thời. Điều này khiến người dùng lầm tưởng về công dụng “thần kỳ” của thuốc mà không hề hay biết về những hiểm họa khôn lường đang tích tụ trong cơ thể. Theo dược sĩ Luân, thị trường thuốc đang chứng kiến một thực trạng báo động là sự bùng nổ của các loại thuốc gắn mác “Đông y gia truyền”, “thảo dược an toàn” nhưng thực chất lại bị pha trộn trái phép các chất corticoid, điển hình như betamethasone. Với tâm lý chuộng thuốc Đông y vì sự lành tính, không ít người bệnh đã rơi vào cái bẫy “hiệu quả tức thì” mà không hề biết rằng mình đang đưa vào cơ thể một con dao hai lưỡi. Việc sử dụng betamethasone vô tội vạ dưới vỏ bọc Đông y không chỉ đánh lừa niềm tin của người tiêu dùng mà còn dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng như suy tuyến thượng thận cấp, loãng xương, hội chứng cushing. “Đây không chỉ là con số thống kê đơn thuần, mà còn là minh chứng cho việc niềm tin vào y học bị lợi dụng để rồi nạn nhân phải nhận lấy những hệ lụy sức khỏe đau lòng” - dược sĩ Luân nói. Dược sĩ Luân nêu vấn đề: Tại sao những gói thuốc bột không nhãn mác hay những viên hoàn, tễ lại có thể dập tắt triệu chứng chỉ sau vài giờ? Câu trả lời không nằm ở các loại dược liệu quý hiếm như quảng cáo, mà chính là betamethasone - một dẫn xuất corticoid tổng hợp có hoạt lực kháng viêm rất mạnh. Khi được trộn vào thuốc Đông y với liều lượng không kiểm soát, nó tạo ra hiệu quả “giả” khiến người bệnh tin rằng mình đã tìm thấy phương thuốc thần kỳ. Dược sĩ Luân thông tin thêm tại khoa Nội tiết của các BV lớn, không khó để bắt gặp những nạn nhân của “Đông y giả”. Hình ảnh lâm sàng điển hình nhất là hội chứng cushing - hội chứng do tình trạng dùng thuốc corticoid kéo dài không kiểm soát: Mặt tròn đỏ (mặt trăng), tích mỡ vùng cổ và lưng (buffalo hump) nhưng tứ chi lại teo nhỏ, yếu ớt. Chưa hết, làn da mỏng dính, xuất hiện những vết rạn da màu tím đỏ và các mảng bầm tím xuất huyết dù không va chạm. Xương bị “ăn mòn” từ bên trong dẫn đến loãng xương, thậm chí hoại tử chỏm xương đùi khiến người bệnh di chuyển khó khăn. Cảnh giác “thần dược” tác dụng sau vài giờ BS Lê Nhất Duy, khoa Châm cứu - dưỡng sinh BV ĐH Y Dược TP.HCM - Cơ sở 3, lưu ý thuốc Đông y chuẩn (y học cổ truyền) cần thời gian để cơ thể hấp thu và điều chỉnh, thường tính bằng tuần hoặc tháng. Vì vậy, khi loại thuốc Đông y có tác dụng nhanh chóng chỉ Dược sĩ chia và gói thuốc y học cổ truyền tại Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM - cơ sở 3. Ảnh: BVCC Cơ quan CSĐT Công an TP.HCM đã vừa ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và lệnh bắt tạm giam Nguyễn Duy Hiển (64 tuổi), Ngô Mỹ Hoành (53 tuổi) và Võ Văn Nghề (33 tuổi), cùng ngụ TP.HCM. Các bị can bị điều tra về tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh. Đáng chú ý, cơ quan chức năng xác định các bị can sử dụng hoạt chất betamethasones (chất chống viêm, giảm đau nhóm tân dược) pha trộn vào thuốc Đông y. Quá trình khám xét, Cơ quan CSĐT thu giữ 13.096 sản phẩm thuốc Đông y giả cùng nhiều máy móc, nguyên liệu, tem nhãn và bao bì. Hiện Công an TP.HCM đang tiếp tục mở rộng điều tra, truy xét các đầu mối tiêu thụ và nguồn cung nguyên liệu. NGUYỄN TÂN Ngày 2-2, tại TP.HCM, Bộ Y tế tổ chức hội nghị giao ban công tác khám, chữa bệnh năm 2026. Đây là sự kiện quan trọng nhằm đánh giá kết quả năm 2025 và định hình lộ trình phát triển trong giai đoạn mới. Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết năm 2025 là thời điểm ngành y tế đối mặt với nhiều cơ hội song hành cùng thách thức. Sau giai đoạn chịu tác động nặng nề của đại dịch COVID-19 với nguy cơ quá tải và thiếu hụt nguồn lực, hệ thống khám chữa bệnh đã có những bước hồi phục ấn tượng nhờ sự nỗ lực của toàn ngành và sự phối hợp liên ngành. Cũng theo bà Lan, sự thay đổi căn bản nhất của ngành y tế trong giai đoạn mới chính là sự chuyển dịch về tư duy. Hệ thống y tế đang chuyển mạnh từ logic quản lý hành chính sang tư duy phục vụ, lấy người bệnh làm trung tâm cho mọi hoạt động. Quan điểm “người dân đến với ngành y tế” đã được thay thế bằng “ngành y tế phục vụ người dân”, trong đó chất lượng dịch vụ, thái độ phục vụ và sự hài lòng của người bệnh trở thành thước đo quan trọng nhất trong công tác quản lý, điều hành. Về điều kiện vật chất, bộ trưởng nhấn mạnh nhu cầu của người dân về những tiện nghi tối thiểu, đặc biệt là sự sạch sẽ, gọn gàng. Do đó, phong trào “bệnh viện xanh - sạch - đẹp” cần được tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ. Một vấn đề được Bộ trưởng Đào Hồng Lan đề cập thẳng thắn là kỳ vọng của người dân về chi phí khám chữa bệnh hợp lý, minh bạch và quyền lợi BHYT phải được bảo đảm, thanh toán kịp thời. Liên quan đến vấn đề tồn đọng chi phí chưa được thanh toán BHYT thời gian qua, bà Lan khẳng định Bộ Y tế đã và đang phối hợp chặt chẽ với BHXH Việt Nam để từng bước tháo gỡ. Những vướng mắc do quy định pháp lý sẽ được rà soát, sửa đổi; những vấn đề do tổ chức thực hiện chưa thống nhất sẽ được hướng dẫn, chấn chỉnh nhằm bảo đảm quyền lợi chính đáng của người bệnh và sự ổn định tài chính cho các cơ sở y tế. Liên quan đến phân cấp quản lý, TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế), cho biết năm 2026 sẽ tiếp tục đẩy mạnh phân quyền triệt để cho địa phương. Dự kiến việc thẩm định danh mục kỹ thuật, quy mô hoạt động và kể cả cấp mới bệnh viện sẽ do địa phương đảm nhiệm. Trong khuôn khổ hội nghị, một bước tiến quan trọng về chuyển đổi số y tế đã được thực hiện với việc chính thức khai trương cổng bảo lãnh thanh toán viện phí. Đây là giải pháp thanh toán không dùng tiền mặt, cho phép liên thông dữ liệu trực tiếp giữa bệnh viện, ngân hàng và các nền tảng y tế số. THANH THANH Đời sống xã hội - Thứ Ba 3-2-2026 doisongxahoi@phapluattp.vn Thuốc Đông y giả: Rình rập nguy cơ suy thận, loãng xương Trộn hoạt chất kháng viêm mạnh làm giả thuốc Đông y tạo hiệu quả giảm đau tức thì gây ra những hiểm họa khôn lường, biến chứng suy tuyến thượng thận cấp, loãng xương. sau vài giờ hoặc 1-2 ngày sử dụng, kèm theo cảm giác thèm ăn, ngủ nhiều, tăng cân nhanh chóng, nếu ngưng thuốc các triệu chứng trở nên nặng hơn thì cần đặt dấu hỏi lớn về độ an toàn của nó. Bác sĩ cảnh báo không dùng thuốc qua truyền miệng và quảng cáo qua mạng, các trang không chính thống. Tránh xa các hội nhóm rao bán thuốc không rõ nguồn gốc trên các nền tảng xã hội. Không tin vào các danh xưng tự phong như “thần y”, “lương y số 1” khi chưa có chứng chỉ hành nghề y dược. Thuốc lưu hành hợp pháp ở Việt Nam đều phải có số đăng ký do Cục Quản lý dược cấp, người dùng có thể quan sát trên bao bì hoặc tra cứu trực tuyến bằng cách truy cập hệ thống quản lý của Cục Quản lý dược để kiểm tra tên thuốc và nhà sản xuất có tồn tại hay không. Tuyệt đối không mua thuốc dạng bột rời, viên hoàn không nhãn mác hoặc thuốc chỉ ghi “gia truyền”, “ba đời” mà không có địa chỉ, giấy phép rõ ràng. Nếu đang sử dụng một loại thuốc Đông y mà xuất hiện các dấu hiệu như mặt tròn trịa bất thường, vùng gáy dày lên; da mỏng, xuất hiện vết rạn màu tím hoặc bầm tím không rõ nguyên nhân; đau dạ dày, thường xuyên mệt mỏi, yếu cơ tứ chi. Người bệnh cần dừng thuốc ngay và đi khám tại BV. “Việc pha trộn betamethasone vào thuốc Đông y không chỉ là hành vi gian lận thương mại mà còn là tội ác đối với sức khỏe cộng đồng. Sự nguy hiểm nhân đôi khi người bệnh chủ quan, dùng thuốc kéo dài vì tin rằng thuốc lành tính, không tác dụng phụ. Trước khi đặt niềm tin vào các loại “thần dược”, người tiêu dùng cần lưu ý rằng mọi phương thuốc mang lại hiệu quả nhanh một cách phi lý đều tiềm ẩn những độc chất nguy hại. Đừng để niềm tin mù quáng vào Đông y giả mạo biến mình trở thành nạn nhân của corticoid” - BS Duy khuyến cáo.• Ngành y tế chuyển từ “quản lý” sang “phục vụ”: Người bệnh là trung tâm Việc pha trộn betamethasone vào thuốc Đông y không chỉ là hành vi gian lận thương mại mà còn là tội ác đối với sức khỏe cộng đồng. Số thuốc Đông y giả bị phát hiện. Ảnh: CA
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==