16 THẢO VY Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21-1 tuyên bố ông đã “xây dựng được khuôn khổ cho một thỏa thuận trong tương lai” với Tổng thư ký NATO Mark Rutte, làm dấy lên hy vọng tại châu Âu rằng cuộc khủng hoảng tại đảo Greenland (Đan Mạch) có thể đi đến hồi kết. Theo các thông tin được tiết lộ, khuôn khổ này tôn trọng chủ quyền của Đan Mạch đối với Greenland, tập trung vào việc tăng cường hiện diện quân sự của Mỹ tại vùng lãnh thổ này, đạt được thỏa thuận về các khoáng sản chiến lược, cũng như mở rộng hợp tác về an ninh Bắc Cực và hệ thống phòng thủ tên lửa Golden Dome của Mỹ. Chiến thắng của châu Âu ở Greenland Chỉ vài ngày trước, Tổng thống Trump còn từ chối loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để giành Greenland, đồng thời cảnh báo sẽ áp thuế đối với tám quốc gia đã điều quân tới hòn đảo, dù việc triển khai đó đã được phối hợp đầy đủ với quân đội Mỹ. Sau đó, nhà lãnh đạo Mỹ lập luận “không có quốc gia hay nhóm quốc gia nào có thể bảo đảm an ninh cho Greenland, ngoài nước Mỹ”. “Đó là lãnh thổ của chúng tôi” - ông Trump tuyên bố. Tuy nhiên, ông phủ nhận việc dùng vũ lực, đồng thời cho biết ông muốn giành Greenland thông qua “các cuộc đàm phán ngay lập tức”. Ông Trump đã rút lại lời đe dọa áp thuế và tuyên bố khuôn khổ thỏa thuận đã được hình Bài học từ Greenland Sau Hội nghị thượng đỉnh EU vào ngày 23-1, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nói các mối đe dọa thuế quan mới nhất đã mang lại một bài học chiến thuật trong cách ứng xử với Mỹ. “Sự cứng rắn, đối thoại, chuẩn bị và đoàn kết đã phát huy hiệu quả. Vì vậy, trong thời gian tới, chúng ta cần duy trì chính cách tiếp cận này” - bà von der Leyen nói. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng nói về “sự chuyển dịch sang một thế giới không còn luật lệ nơi quy luật dường như duy nhất còn giá trị là luật của kẻ mạnh”. Trong khi đó, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cảnh báo “một thế giới mới của các cường quốc đang được xây dựng trên quyền lực, trên sức mạnh và, khi cần, trên vũ lực. Đó không phải là một nơi dễ chịu”. Giới quan sát cho rằng câu hỏi đặt ra hiện tại với lục địa già là liệu EU và NATO còn có thể vận hành được trong thế giới mới hay không. Theo ông Mark Leonard, Giám đốc Hội đồng Đối ngoại châu Âu, châu Âu đang tái khám phá tầm quan trọng của chủ quyền trước những thách thức đến từ các cường quốc lớn. “Phần lớn thời gian kể từ sau Thế chiến II, châu Âu đã chủ động thu hẹp chủ quyền quốc gia và chia sẻ quyền lực đó thông qua các thể chế đa phương. Nhưng trật tự thế giới mới đang buộc EU phải thay đổi tận gốc” - ông Leonard nhận định. Một quan chức cấp cao châu Âu, không nêu tên do tính chất nhạy cảm của quan hệ Mỹ - châu Âu, nhận định kinh nghiệm trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump cho thấy cách tiếp cận ban đầu dựa nhiều vào sự xoa dịu cá nhân không mang lại hiệu quả như kỳ vọng và việc kiên định với các nguyên tắc cốt lõi là yếu tố then chốt. Theo quan chức này, châu Âu rút ra bài học rằng đối thoại mềm mỏng vẫn cần thiết nhưng chỉ phát huy tác dụng khi đi kèm với năng lực răn đe đáng tin cậy.• Quốc tế - Thứ Ba 3-2-2026 thành. Tờ The New York Times đưa tin các quan chức châu Âu từng thảo luận khả năng trao cho Mỹ chủ quyền đối với các căn cứ quân sự của Mỹ tại Greenland. Nhưng một quan chức châu Âu có hiểu biết trực tiếp về các cuộc đàm phán nói điều đó không nằm trong thỏa thuận. Nếu khuôn khổ này được duy trì, đó sẽ là một thắng lợi của ngoại giao của Đan Mạch. Trong suốt một năm qua, Copenhagen đã đề nghị hợp tác với chính quyền ông Trump về toàn bộ các yêu cầu chính sách của ông. Nhưng Đan Mạch đã đặt ra hai lằn ranh đỏ và không bao giờ dao động: Không thỏa hiệp về toàn vẹn lãnh thổ và quyền tự quyết của Greenland. Giới quan sát cho rằng sự kiên quyết của Đan Mạch khiến ông Trump không còn nhiều lựa chọn. Nếu ông sử dụng vũ lực tại Greenland, ông có thể đẩy Mỹ vào một cuộc chiến với một trong những đồng minh thân cận nhất. Một cuộc chiến như vậy rõ ràng là phi pháp theo luật pháp Mỹ và có thể kích hoạt một cuộc khủng hoảng dân sự - quân sự. Trước các mối đe dọa của Tổng thống Trump, châu Âu đã đình chỉ một thỏa thuận thương mại Mỹ - EU. EU cũng chuẩn bị gói trả đũa trị giá 93 tỉ euro (109 tỉ USD) bằng thuế đối ứng đối với hàng hóa Mỹ. Ông Mark Leonard, Giám đốc Hội đồng Đối ngoại châu Âu, cho biết viễn cảnh áp thuế trả đũa này đã làm thị trường chao đảo. Theo ông, tác động đó dường như đã ảnh hưởng đến Tổng thống Trump và các trợ lý, khi cho thấy “châu Âu thực sự nghiêm túc và thông qua thị trường, họ đã buộc ông Trump phải lùi bước”. Một lá cờ Mỹ ở Nuuk, thủ phủ đảo Greenland (Đan Mạch). Ảnh: Juliette Pavy/Bloomberg Ông Medvedev lên tiếng về chiến dịch quân sự ở Ukraine Trong cuộc phỏng vấn với các hãng thông tấn TASS, Reuters và Wargonzo ngày 1-2, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev khẳng định thắng lợi của chiến dịch quân sự đặc biệt đã hiện hữu thông qua nhiều tiêu chí cụ thể. “Rõ ràng đạt được một thắng lợi quân sự là điều tối quan trọng. Và chiến thắng đó hiện của Nga đã lộ diện qua nhiều tiêu chí khác nhau” - ông Medvedev nói. Cùng với đó, ông Medvedev cho biết các mục tiêu cốt lõi của chiến dịch quân sự đặc biệt do Tổng thống Nga Vladimir Putin đề ra từ đầu vẫn được giữ vững và hầu như không thay đổi. Cũng theo ông Medvedev, mục đích sau cùng của Nga khi giành chiến thắng trong chiến dịch này là nhằm ngăn chặn các cuộc xung đột mới trong tương lai. Ông cho rằng dù thắng lợi quân sự rất quan trọng nhưng việc hoạch định cho giai đoạn hậu chiến cũng cấp thiết không kém. “Điều quan trọng không kém là phải tính đến những gì diễn ra sau đó. Sau tất cả, mục tiêu của chiến thắng chính là ngăn chặn các cuộc xung đột mới nổ ra. Đây là điều hiển nhiên” - ông Medvedev khẳng định. DƯƠNG KHANG Khảo sát bầu cử Hạ viện Nhật: Đảng của bà Takaichi sẽ thắng Đảng Dân chủ Tự do (LDP) của Thủ tướng Nhật Sanae Takaichi nhiều khả năng sẽ giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Hạ viện vào cuối tuần này, theo khảo sát của báo Asahi công bố ngày 1-2. Theo đó, LDP nhiều khả năng sẽ vượt xa mức đa số 233 ghế trong tổng số 465 ghế tại Hạ viện được bầu lần này. Con số đó sẽ tăng so với 198 ghế hiện nay. Cùng với đối tác liên minh của LDP là đảng Đổi mới Nhật, hay còn gọi là Ishin, liên minh cầm quyền nhiều khả năng sẽ đạt khoảng 300 ghế. Trong khi đó, Đảng đối lập lớn nhất, Liên minh Cải cách Trung dung đang gặp khó khăn và có thể mất một nửa trong số 167 ghế hiện có, theo Asahi. Liên minh cầm quyền của bà Takaichi hiện nắm giữ đa số mong manh tại Hạ viện nhưng lại ở thế thiểu số tại Thượng viện. “Một chiến thắng lớn của LDP sẽ tiếp tục củng cố quyền lực của bà Takaichi. Thị trường sẽ không ngạc nhiên nếu khả năng bà theo đuổi các chính sách tài khóa chủ động mang tính chủ lực, bao gồm cắt giảm thuế tiêu dùng, trở nên cao hơn” - ông Keisuke Tsuruta, chiến lược gia trái phiếu cao cấp tại Mitsubishi UFJ Morgan Stanley Securities, nhận định. THẢO VY Tổng thư ký NATO: Châu Âu không thể tự vệ nếu thiếu sự hỗ trợ của Mỹ Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte ngày 26-1 cảnh báo châu Âu không thể tự vệ nếu thiếu Mỹ, theo tờ Politico. “Nếu ai đó ở đây nghĩ EU hay toàn bộ châu Âu có thể tự bảo vệ mình mà không cần Mỹ thì cứ tiếp tục mơ đi” - ông Rutte nói với các nhà lập pháp trong ủy ban quốc phòng và đối ngoại của Nghị viện châu Âu. Ông Rutte tiếp tục khẳng định EU nên cho phép Ukraine sử dụng một phần trong khoản vay 90 tỉ euro (108 tỉ USD) để mua vũ khí từ Mỹ, bất chấp việc một số nước thành viên như Pháp muốn sử dụng số tiền đó để mua vũ khí từ các nhà cung cấp quân sự của chính EU. “Việc biên giới có thể bị thách thức bằng vũ lực hoặc bằng đe dọa sử dụng vũ lực đang đe dọa những nguyên tắc cốt lõi của an ninh châu Âu và những khát vọng của lục địa này kể từ sau Thế chiến II” - ông Ian Lesser, Giám đốc văn phòng Brussels của Quỹ Marshall Đức, nhận định. Tiêu điểm Đan Mạch đặt ra hai lằn ranh đỏ và không bao giờ dao động: Không thỏa hiệp về toàn vẹn lãnh thổ và quyền tự quyết của Greenland. Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev. Ảnh: TASS quocte@phapluattp.vn Châu Âu và bài học từ vụ Greenland Sau những căng thẳng với Mỹ liên quan vấn đề Greenland, châu Âu nhận ra đối thoại mềm mỏng vẫn cần thiết nhưng chỉ phát huy tác dụng khi đi kèm với năng lực răn đe đáng tin cậy.
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==