Trao Huy hiệu 45 năm tuổi Đảng tặng Tổng Bí thư Tô Lâm trang 3 trang 8 SỐ 028 (7599) - Thứ Tư 4-2-2026 CHỦ QUẢN: ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH BÁO ĐIỆN TỬ: www.plo.vn trong so nay Giá vé máy bay Tết tăng, nhiều gia đình phải thay đổi kế hoạch Quyđịnhmớinhấtvềsửdụng tài khoản ngân hàng mà hộ, cá nhân kinh doanh cần lưu ý trang 13 trang 9 trang 11 trang 14 96 NĂM DƯỚI LÁ CỜ VẺ VANG CỦA ĐẢNG - BÀI 3 Nhân sự trong kỷ nguyên mới: “Bật công tắc” để cán bộ vươn mình trang 4+5 Người dân thực hiện thủ tục đất đai tại phường Tam Bình (TP.HCM), lĩnh vực chịu sự tác động trực tiếp từ quy định diện tích tối thiểu tách thửa mà TP đang lấy ý kiến góp ý. Ảnh: THUẬN VĂN 2 PHƯƠNG ÁN về diện tích tối thiểu được tách thửa ở TP.HCM Phụ huynh khó đăng nhập hệ thống tuyển sinh đầu cấp CUỘC THI “CÔNG DÂN VỚI BẦU CỬ”: Sân chơi ý nghĩa trước thềm ngày hội toàn dân
2 thoisu@phapluattp.vn Thời sự - Thứ Tư 4-2-2026 Củng cố và phát triển quan hệ hữu nghị đặc biệt Việt Nam - Cuba Ngày 3-2, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Lương Cường đã tiếp đặc phái viên Đảng, Nhà nước Cuba, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Cuba Bruno Rodriguez Parrilla trong khuôn khổ chuyến thăm Việt Nam từ ngày 1 đến 3-2. Tại buổi tiếp, Chủ tịch nước Lương Cường nhấn mạnh trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến phức tạp hiện nay, việc củng cố và phát triển quan hệ hữu nghị đặc biệt, đoàn kết gắn bó Việt Nam - Cuba không chỉ là trách nhiệm của mỗi Đảng, mỗi nước mà còn là nguyện vọng của nhân dân hai nước. Ông Bruno Rodriguez nêu bật sự coi trọng mà Đảng, Nhà nước Cuba luôn dành cho mối quan hệ đặc biệt với Việt Nam; khẳng định Cuba luôn quan tâm thúc đẩy triển khai có hiệu quả các cơ chế, thỏa thuận hợp tác giữa Đảng, Nhà nước hai nước, đồng thời thúc đẩy các hoạt động ngoại giao nhân dân, kết nối địa phương, đa dạng hóa hơn nữa mối quan hệ hợp tác toàn diện giữa Việt Nam và Cuba… Hai bên nhất trí triển khai các cam kết, thỏa thuận cấp cao, đặc biệt là dự án hợp tác trọng điểm về nông nghiệp, năng lượng tái tạo và công nghệ sinh học, tạo cơ chế thuận lợi, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đầu tư tại Cuba, qua đó đưa quan hệ kinh tế phát triển tương xứng với mối quan hệ chính trị đặc biệt, đồng thời tiếp tục phối hợp chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau tại các tổ chức quốc tế, diễn đàn đa phương. PV Kỷ niệm 96 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3-2-1930 – 3-22026), sáng 3-2, đoàn đại biểu Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã đặt vòng hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Dự lễ viếng có Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch nước Lương Cường, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Đoàn đại biểu bày tỏ lòng thành kính, tưởng nhớ công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh - người sáng lập, lãnh đạo, rèn luyện Đảng Cộng sản Việt Nam, đội tiên phong của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam. Tiếp đó, các lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã đến đặt vòng hoa tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ trên đường Bắc Sơn, Hà Nội. Các đại biểu nghiêng mình tưởng nhớ những người con ưu tú của dân tộc đã anh dũng chiến đấu, hy sinh, hiến dâng đời mình cho sự nghiệp đấu tranh vì độc lập, tự do và thống nhất đất nước. Cũng trong ngày, tại Hà Nội, Văn phòng Trung ương Đảng tổ chức lễ khởi công xây dựng Bảo tàng Đảng Cộng sản Việt Nam - công trình hướng tới kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng. Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính và các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã nhấn lệnh khởi công công trình. NGUYỆT THẢO Tối 3-2, tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), Ban Tổ chức Trung ương chủ trì, phối hợp với Tạp chí Cộng sản, báo Nhân Dân, Đài Truyền hình Việt Nam, Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức lễ tuyên dương bí thư chi bộ xuất sắc và công bố, trao giải Búa liềm vàng lần thứ X - năm 2025. Theo đó, Cơ quan Thường trực giải (Tạp chí Cộng sản) đã nhận được tổng số 2.296 tác phẩm dự thi. Ban Chỉ đạo giải đã quyết định trao 6 giải A, 13 giải B, 18 giải C, 10 giải chuyên đề và 35 giải khuyến khích. Bên cạnh đó, 15 tập thể là các ban Tuyên giáo, ban tổ chức cấp ủy, cơ quan báo chí và hội nhà báo có thành tích xuất sắc trong việc tổ chức hưởng ứng giải cũng được khen thưởng. Tại lễ trao giải năm nay, báo Pháp Luật TP.HCM vinh dự có tác phẩm đoạt giải ở hạng mục giải chuyên đề. Cụ thể, loạt bài “Chặn hiểm họa từ “truyền thông đen”” của nhóm tác giả Đỗ Thiện - Võ Tùng đã xuất sắc nhận giải Tác phẩm xuất sắc về đấu tranh chống “Diễn biến hòa bình”. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực của báo Pháp Luật TP.HCM trong công tác tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh trực diện với các thông tin xấu độc, góp phần làm sạch môi trường truyền thông. Bên cạnh đó, loạt bài “Thần tốc triển khai “bộ tứ trụ cột”” của nhóm tác giả báo Pháp Luật TP.HCM cũng lọt vào vòng chung khảo. Nét mới đặc biệt của lễ trao giải năm nay là sự kết hợp với lễ tuyên dương bí thư chi bộ xuất sắc toàn quốc. Ban Tổ chức Trung ương đã đề xuất và được Ban Bí thư đồng ý lựa chọn, tuyên dương 96 bí thư chi bộ xuất sắc, con số tượng trưng cho 96 năm ngày thành lập Đảng. THANH TRÚC TP.HCM thống nhất danh sách sơ bộ 60 người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI Ngày 3-2, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM tổ chức Hội nghị hiệp thương lần 2 để thỏa thuận lập danh sách sơ bộ những người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND TP.HCM nhiệm kỳ 2026-2031. Thông tin tại hội nghị, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM Nguyễn Phước Lộc cho biết Hội nghị hiệp thương lần 2 là bước có tính chất quyết định trong quy trình hiệp thương theo luật định, nhằm đánh giá chất lượng nhân sự cụ thể và lập danh sách sơ bộ người ứng cử. Hội nghị thống nhất 100% thỏa thuận danh sách sơ bộ người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI gồm 60 người; danh sách sơ bộ người ứng cử đại biểu HĐND TP.HCM nhiệm kỳ 2026-2031 gồm 221 người (có một người rút). Chiều cùng ngày, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM tổ chức hội nghị triển khai, hướng dẫn “Tổ chức hội nghị lấy ý kiến nhận xét và tín nhiệm của cử tri nơi cư trú đối với người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND TP.HCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031. THANH TUYỀN 32 công nhân ưu tú được kết nạp Đảng tại đặc khu Côn Đảo Ngày 3-2, tại vùng đất Côn Đảo, Liên đoàn Lao động TP.HCM, Đảng ủy đặc khu Côn Đảo và cấp ủy các chi bộ phối hợp tổ chức lễ kết nạp Đảng cho 32 đoàn viên ưu tú là công nhân, lao động trên địa bàn TP. Đây là lần đầu tiên lễ kết nạp Đảng trong công nhân, lao động TP được tổ chức tại Côn Đảo, trong khuôn viên di tích lịch sử Nghĩa trang Hàng Dương, một trong những di tích lịch sử đặc biệt quan trọng của quốc gia. Tại chương trình, Liên đoàn Lao động TP đã trao tặng 1.000 phần quà với số tiền 1 tỉ đồng gửi đến Đảng bộ, chính quyền và người dân có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn đặc khu. Sáu Công đoàn TP trực thuộc Trung ương cũng trao bảng tượng trưng xây dựng công trình “Vườn cây đại đoàn kết” tại đặc khu với số tiền 2,5 tỉ đồng (đợt 2). T.TUYỀN Ông Huỳnh Tấn Đạt làm giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước TP.HCM Ngày 3-2, Sở Tư pháp TP.HCM tổ chức lễ công bố quyết định thành lập Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước TP.HCM (thuộc Sở Tư pháp TP.HCM) trên cơ sở hợp nhất Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 1, Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 2 và Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước số 3; đồng thời trao các quyết định về công tác nhân sự. Theo đó, giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM bổ nhiệm chức vụ giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước TP.HCM đối với ông Huỳnh Tấn Đạt và bốn phó giám đốc, gồm ông Nguyễn Trọng Tùng, bà Lê Thị Thúy, ông Trần Minh Huệ, ông Lê Minh Phúc. T.MINH Quỹ BHYT chi hơn 161.000 tỉ viện phí BHXH Việt Nam cho biết đến hết năm 2025, toàn quốc có 95,16% dân số tham gia BHYT. Con số này vượt 0,16% so với chỉ tiêu được giao tại Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng. Năm 2025 ghi nhận số lượt khám chữa bệnh BHYT trên toàn quốc đạt 195,5 triệu lượt. So với năm 2024, con số này tăng 11,9 triệu lượt, tương đương 6,5%. Cùng với đó, tổng số chi khám chữa bệnh BHYT đề nghị thanh toán khoảng 161.628 tỉ đồng. Mức chi này tăng 20.188 tỉ đồng, tương đương 14,3% so với năm trước. V.LONG ĐT cung cấp thông tin nóng: 0982.000.333, (028) 39919613 Lãnh đạo Đảng, Nhà nước vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh Báo Pháp Luật TP.HCM đoạt giải Búa liềm vàng Tin vắn • Đồng Nai: Thông xe kỹ thuật cầu Thống Nhất. Ngày 3-2, tỉnh Đồng Nai tổ chức lễ thông xe kỹ thuật cầu Thống Nhất thuộc dự án xây dựng đường trục trung tâm TP Biên Hòa đoạn từ đường Võ Thị Sáu đến đường Đặng Văn Trơn. Cầu Thống Nhất dài 564 m, có quy mô sáu làn đường. V.HỘI • Xã Nhà Bè khởi công trường học đạt chuẩn quốc gia. Ngày 3-2, UBND xã Nhà Bè tổ chức lễ khởi công công trình xây dựng mới Trường THCS Thị Trấn, dự kiến hoàn thành trong 400 ngày (trong năm 2027). Đ.TRANG Lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh: VGP Tập thể tác giả đoạt giải B giải Búa liềm vàng lần thứ X năm 2025. Ảnh: TTXVN
3 thoisu@phapluattp.vn Thời sự - Thứ Tư 4-2-2026 Kỷ niệm 96 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3-2-1930 – 3-2-2026), sáng 3-2, tại trụ sở Trung ương Đảng, Đảng ủy Văn phòng Trung ương Đảng đã tổ chức lễ trao Huy hiệu 45 năm tuổi Đảng tặng Tổng Bí thư Tô Lâm. Thay mặt lãnh đạo Đảng, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã trân trọng trao Huy hiệu 45 tuổi Đảng và tặng hoa chúc mừng Tổng Bí thư Tô Lâm. Phát biểu tại buổi lễ, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú nhấn mạnh đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt, ghi nhận chặng đường gần nửa thế kỷ phấn đấu, rèn luyện và cống hiến không mệt mỏi của Tổng Bí thư Tô Lâm cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Trong suốt 45 năm đứng trong hàng ngũ của Đảng Cộng sản Việt Nam, Tổng Bí thư Tô Lâm đã trải qua nhiều vị trí công tác quan trọng, từ những đơn vị cơ sở đến vị trí người đứng đầu Đảng và Nhà nước. Trong mọi hoàn cảnh, dù ở bất kỳ cương vị nào, Tổng Bí thư Tô Lâm luôn giữ vững bản lĩnh chính trị, tuyệt đối trung thành với lý tưởng của Đảng, hết lòng phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân; kiên định chủ nghĩa Marx-Lenin và tư tưởng Hồ Chí Minh, mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH; giữ gìn phẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng, ý chí, sức chiến đấu, tính tiền phong, gương mẫu của người đảng viên. Đặc biệt, kể từ khi đảm nhiệm trọng trách đầy lớn đạo xây dựng hệ thống văn kiện khoa học, đổi mới, xác định rõ lộ trình phát triển đất nước bước vào kỷ nguyên mới. Công tác nhân sự đại hội được làm chặt chẽ, công tâm, khách quan, lựa chọn được đội ngũ cán bộ đủ tâm, đủ tầm, đáp ứng kỳ vọng của Đảng và nhân dân. “Tấm Huy hiệu 45 năm tuổi Đảng hôm nay là sự ghi nhận xứng đáng của Đảng, Nhà nước đối với những cống hiến đặc biệt xuất sắc của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm. Đây không chỉ là niềm tự hào của cá nhân và gia đình đồng chí, mà còn là niềm vui chung của toàn Đảng ta” - Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú khẳng định. Tổng Bí thư Tô Lâm bày tỏ được trao tặng Huy hiệu 45 tuổi Đảng - một phần thưởng cao quý, đúng vào dịp kỷ niệm 96 năm ngày thành Trao Huy hiệu 45 năm tuổi Đảng tặng Tổng Bí thư Tô Lâm lao - Tổng Bí thư trong một giai đoạn chuyển giao có ý nghĩa lịch sử với nhiều biến động và thách thức của đất nước, Tổng Bí thư Tô Lâm đã thể hiện rõ nét vai trò “hạt nhân” đoàn kết, quy tụ, cùng tập thể Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư thống nhất ý chí và hành động, nêu cao tinh thần trách nhiệm trước Đảng và nhân dân, lãnh đạo đất nước đạt được những kết quả rất quan trọng. Đại hội XIV của Đảng vừa qua đã thành công rất tốt đẹp - được đánh giá là một bước ngoặt quan trọng tạo động lực mới cho sự phát triển bền vững của đất nước. Với trí tuệ sâu sắc, nhuần nhuyễn cả về lý luận và thực tiễn, Tổng Bí thư Tô Lâm cùng tập thể Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư lãnh đạo, chỉ lập Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh là niềm vinh dự lớn lao đối với cá nhân ông và gia đình. Đây là sự ghi nhận của Đảng đối với quá trình phấn đấu, rèn luyện và cống hiến của một đảng viên trong suốt chặng đường dài gắn bó với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Nhìn lại quãng thời gian 45 năm được đứng trong hàng ngũ của Đảng, Tổng Bí thư xúc động chia sẻ đó là 45 năm luôn mang trong tim lời thề danh dự của người đảng viên: Tuyệt đối trung thành với mục tiêu, lý tưởng của Đảng; suốt đời phấn đấu vì độc lập dân tộc gắn liền với CNXH; vì hạnh phúc của Nhân dân; sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó. Tổng Bí thư bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Đảng, tới các thế hệ lãnh đạo đi trước, Đảng ủy UBND TP.HCM trao Huy hiệu Đảng cho 45 đảng viên Sáng 3-2, Đảng ủy UBND TP.HCM tổ chức họp mặt kỷ niệm 96 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3-2-1930 – 3-2-2026) và trao tặng Huy hiệu Đảng đợt ngày 3-2-2026. Phát biểu tại buổi gặp mặt, bà Nguyễn Thanh Xuân, Phó Bí thư Đảng ủy UBND TP.HCM, cho biết đối với TP.HCM, năm 2025 là một năm có dấu ấn hết sức đặc biệt khi TP thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trong bối cảnh Đại hội XIV của Đảng vừa diễn ra thành công tốt đẹp, bà Xuân cho biết Đảng ủy UBND TP.HCM quán triệt sâu sắc, cụ thể hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả các nghị quyết, kết luận của Đại hội XIV. Bước sang năm 2026, Đảng ủy UBND TP.HCM nhấn mạnh phải thực hiện tốt chủ đề năm: “Hoàn thiện, nâng cao chất lượng tổ chức bộ máy - Khai thông thể chế - Đột phá hạ tầng - Nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân”. Thực hiện chủ đề này chính là sự cụ thể hóa sinh động tinh thần Đại hội XIV của Đảng vào thực tiễn phát triển TP. Đặc biệt, về công tác xây dựng Đảng, bà Xuân nhấn mạnh phải tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác kiểm tra, giám sát, tuân thủ kỷ luật, kỷ cương của Đảng ở tất cả các cấp, các ngành… Đợt này, Đảng ủy UBND TP.HCM có 45 đảng viên được trao tặng Huy hiệu Đảng 45 năm, 40 năm và 30 năm tuổi Đảng. Kỷ niệm 96 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng ủy Văn phòng Trung ương Đảng long trọng tổ chức lễ trao Huy hiệu 45 năm tuổi Đảng tặng Tổng Bí thư Tô Lâm. tới các đồng chí, đồng bào; cảm ơn các cơ quan, đơn vị nơi đồng chí đã từng công tác; cảm ơn tập thể và từng đồng chí đã luôn tin tưởng, chia sẻ, động viên và thẳng thắn nhắc nhở trong suốt quá trình phấn đấu. Tổng Bí thư nhấn mạnh Huy hiệu 45 năm tuổi Đảng là niềm tự hào, là lời nhắc nhở sâu sắc để tiếp tục tự soi, tự sửa, không ngừng tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cách mạng; giữ gìn phẩm chất, danh dự của người đảng viên; luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, gương mẫu trong tư tưởng, đạo đức, lối sống và trong thực hiện nhiệm vụ được giao…• Các bí thư chi bộ là người giữ lửa niềm tin của Đảng ở cơ sở Kỷ niệm 96 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3-2-1930 – 3-2-2026), sáng 3-2, tại Hà Nội, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã gặp mặt 96 bí thư chi bộ xuất sắc trong toàn Đảng năm 2026. Sau khi nghe báo cáo và các bí thư chi bộ phát biểu tại cuộc gặp mặt, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cho biết đây là sự kiện có ý nghĩa chính trị quan trọng, là dịp để biểu dương, tôn vinh những bí thư chi bộ tiêu biểu, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng ta đối với công tác xây dựng Đảng ở cơ sở - nơi trực tiếp tổ chức thực hiện và đưa chủ trương, nghị quyết của Đảng vào cuộc sống. Ông Trần Cẩm Tú khẳng định đây là dịp để ghi nhận, biểu dương những đồng chí bí thư chi bộ tiêu biểu, xuất sắc đại diện cho hơn 200.000 bí thư chi bộ trong toàn quốc. Từ nay đến năm 2030 là giai đoạn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển chiến lược hướng tới kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước. Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đề nghị các bí thư chi bộ cùng nghiên cứu, thực hiện và trả lời cho được ba câu hỏi lớn: Làm thế nào để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ? Làm thế nào để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức Đảng ở cơ sở? Làm thế nào để củng cố và tăng cường niềm tin của nhân dân đối với Đảng? Gợi mở những nội dung trọng tâm, ông Trần Cẩm Tú đề nghị các bí thư chi bộ tập trung triển khai hiệu quả những nhóm nhiệm vụ. Theo Thường trực Ban Bí thư, trong điều kiện tổ chức và vận hành chính quyền địa phương theo mô hình mới, gắn với phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho cơ sở, vai trò của chi bộ và bí thư chi bộ càng trở nên quan trọng. Đây là những người không chỉ quán triệt chủ trương, đường lối mà phải trực tiếp lãnh đạo, tổ chức thực hiện cũng như giải quyết các vấn đề mới phát sinh ngay tại cơ sở. Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, ghi nhận và cảm ơn những đóng góp bền bỉ, thầm lặng nhưng hết sức quan trọng của đội ngũ bí thư chi bộ trong toàn Đảng, Thường trực Ban Bí thư bày tỏ tin tưởng rằng mỗi bí thư chi bộ sẽ tiếp tục là người giữ lửa niềm tin của Đảng ở cơ sở, là điểm tựa vững chắc của cán bộ, đảng viên và nhân dân. N.THẢO - Đ.MINH Đ.MINH - N.THẢO Bà Nguyễn Thanh Xuân, Phó Bí thư Đảng ủy UBND TP.HCM, trao tặng Huy hiệu Đảng cho các đảng viên lão thành. Ảnh: LÊ THOA Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú trao Huy hiệu 45 năm tuổi Đảng tặng Tổng Bí thư Tô Lâm. Ảnh: BÁO NHÂN DÂN Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú với các bí thư chi bộ xuất sắc toàn quốc. Ảnh: TTXVN
4 Thời sự - Thứ Tư 4-2-2026 KỶ NIỆM 96 NĂM NGÀY THÀNH LẬP ĐẢNG Từ thông điệp hơn một năm trước của Tổng Bí thư Tô Lâm, kỷ nguyên mới đến nay đã được Đại hội XIV của Đảng chính thức hóa như một tuyên ngôn. Tuy nhiên, dân tộc có vươn mình được hay không còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có công tác cán bộ. Báo Pháp Luật TP.HCM đã có cuộc trò chuyện với ông Bạch Ngọc Chiến (ảnh), nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định, hiện là Phó Chủ tịch Liên đoàn Vovinam Thế giới và Phó Chủ tịch Liên đoàn Vovinam Việt Nam, đang khởi nghiệp với hai công ty công nghệ dạy Vovinam và tiếng Anh, về vấn đề này. Sốt ruột về vị thế đất nước . Phóng viên: Việt Nam đang đứng trước nguy cơ rơi vào bẫy thu nhập trung bình - đây cũng là điều mà đa số các nước đang phát triển không thể vượt qua để vươn lên, hóa rồng, hóa hổ. Theo ông, kỷ nguyên mới mà Đảng vạch ra liệu có đưa dân tộc vươn mình? + Ông Bạch Ngọc Chiến: Từ lúc Tổng Bí thư Tô Lâm phát đi thông điệp kỷ nguyên mới, tôi thấy rất háo hức. Tôi mừng hơn khi Đại hội XIV của Đảng đã thành công tốt đẹp. Nghĩa là những kế hoạch, dự tính và mong ước của lãnh đạo cao nhất cũng như của toàn bộ hệ thống chúng ta sẽ được triển khai. Đó là điều rất quan trọng. Tôi háo hức là bởi các mục tiêu đặt ra cho kỷ nguyên mới rất thực tế. Và cũng xuất phát từ một điều mà tôi tin rằng rất nhiều người cùng chia sẻ, đó là sự “sốt ruột” - sốt ruột về vị thế của Việt Nam, đặc biệt về lĩnh vực kinh tế. Điều đáng mừng nữa là đã có những chuyển động rõ rệt. Tổng Bí thư Tô Lâm ngay sau khi nhậm chức đã lãnh đạo, chỉ đạo Bộ Chính trị ban hành hàng loạt nghị quyết về những vấn đề, lĩnh vực mấu chốt nhất của đất nước. Tổng Bí thư Tô Lâm cùng Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV ra mắt đại hội. Ảnh: Báo NHÂN DÂN Còn bây giờ là bước vào thực hiện. Tất nhiên không thể có phép màu để vài tháng hay vài năm mà chuyển mình ngay được. Triển khai nghị quyết, chủ trương, chính sách của Đảng tùy thuộc rất lớn vào yếu tố con người, mà bộ phận quan trọng nhất, có tính quyết định nhất là cán bộ các cấp. Trải nghiệm thực tế . Vậy ông có trải nghiệm thực tế nào về sự thay đổi của bộ máy trong giai đoạn này? + Mới đây, tôi có một trải nghiệm thú vị. Tôi có hai sản phẩm muốn đưa vào thị trường qua kênh các đơn vị nhà nước. Theo cách thông thường tôi phải đi “xin” nhưng mọi việc đã diễn ra ngược lại. Lãnh đạo một đơn vị sự nghiệp công lập đã chủ động tìm gặp tôi để hợp tác. Đơn vị ấy có cơ sở vật chất, có chính danh nhưng thiếu sản phẩm, hoạt động thực chất để tối ưu hóa các nguồn lực đang có. Khi lãnh đạo đơn vị ấy tìm gặp, tôi hỏi: Làm sao mà anh biết việc này? Anh ấy bảo: Em đã nghiên cứu, tìm hiểu về sản phẩm của anh. Có lẽ đây là lần đầu tiên một lãnh đạo cơ quan nhà nước chủ động tìm đến sản phẩm của tư nhân để hợp tác. . Ông đã làm trong khu vực công 25 năm thì thấy hành xử của khu vực công thường như thế nào? + Hồi tôi làm lãnh đạo tỉnh, có rất nhiều người khi tiếp xúc đã nhận xét: “Không ngờ anh lại dễ tính và giải quyết việc nhanh thế”. Thực tế có những việc cơ quan nhà nước giải quyết rất lâu và không dễ. Rời khu vực công ra khu vực tư năm năm nay, tôi cảm nhận điều đó rõ hơn. Muốn phát triển, lan tỏa Vovinam hay triển khai rộng rãi mô hình phổ cập tiếng Anh, chúng tôi cần có sự ủng hộ, tạo điều kiện từ chính quyền nhưng thực tế cơ chế “xin-cho” vẫn còn tồn tại. Dù vậy tôi nhận thấy đang có những chuyển động, thay đổi. Những đòi hỏi về một tư duy phục vụ không chỉ là từ dưới lên nữa mà gần đây đã xuất hiện những áp lực rất rõ ràng, từ trên chỉ đạo xuống. Những chỉ dấu ấy xuất hiện ngày càng rõ trong hơn một năm qua. Điều này cũng có nghĩa nếu cán bộ vẫn còn tư duy “xin-cho” thì sẽ không thể tồn tại lâu trong hệ thống. . Ông có chắc chắn điều ấy không, nếu nhìn từ kết quả Đại hội XIV của Đảng? + Có, nhất là từ ý chí người lãnh đạo, đã được thử thách qua hơn một năm qua và được Đại hội XIV tiếp tục bầu giữ cương vị cao nhất của Đảng. Các nghị quyết của Bộ Chính trị trước đại hội và tới văn kiện đại hội cho thấy quan điểm, chính sách rất rõ ràng, có tính hành động cao, không còn kiểu diễn đạt nặng về giáo điều. Các chỉ tiêu, giải pháp đưa ra tôi thấy tính khả thi cao và tính thực dụng. Truyền thống trước đây, muốn thay đổi, thêm bớt vài chữ trong nghị quyết có khi mất nhiều năm. Nhưng giờ, văn phong của nghị quyết, của các báo cáo, bài viết hay phát biểu lãnh đạo đã sát với thực tế, đi vào lòng dân, làm cho người Nhân sự trong kỷ nguyên “Bật công tắc” để cán bộ Đại hội XIV đang “bật công tắc” để những người có năng lực được phát huy sở trường nhưng cũng đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải thay đổi tư duy, loại bỏ cơ chế “xin-cho” thì đất nước mới phát triển. . Theo ông, trước những yêu cầu, đòi hỏi, mục tiêu mà Tổng Bí thư Tô Lâm đặt ra cho kỷ nguyên mới và được đưa vào Nghị quyết Đại hội XIV thì các ủy viên Trung ương chịu áp lực thế nào? + Tôi không thể trả lời thay họ nhưng khi bỏ phiếu 100% cho Tổng Bí thư Tô Lâm thì có nghĩa họ đồng ý với định hướng, ngọn cờ mà Tổng Bí thư đã đưa ra và sẵn sàng để bước vào hành trình mới. Còn với cán bộ địa phương bây giờ hầu hết đều là thế hệ 7X, 8X, thậm chí 9X. Tất cả đều được hưởng thụ thành quả của Đổi mới và hội nhập quốc tế nên rất dễ dàng để thích ứng. Câu hỏi đặt ra là họ chủ động đến mức độ nào để tự trang bị kiến thức, kỹ năng, công nghệ mới và khả năng ứng dụng vào công việc, cuộc sống hằng ngày của mình. Người Việt ta thường nhạy bén và khả năng thích ứng cao nhưng thời đại mới này thì còn phải có những phẩm chất mới với tư duy triết lý trừu tượng, khái quát hóa và tư duy hệ thống. Cán bộ, đảng viên càng phải như vậy. . Đấy là câu chuyện dài hạn, trong khi khó khăn, thách thức đang ở trước mắt, của năm năm nhiệm kỳ Đại hội XIV... + Tôi luôn cho rằng phải đổi mới toàn diện công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Chúng ta cần đổi mới theo hướng trang bị cho cán bộ những “đòn thực chiến” chứ không phải lý thuyết suông. Tùy theo cấp cán bộ mà có chương trình phù hợp, giống như trong võ thuật, võ cho lính khác võ cho tướng; đồng thời cần rèn luyện cả ý chí, thể lực của cán bộ… Đào tạo, bồi dưỡng để cán bộ bộc lộ tố chất riêng. Xã hội cần những người có năng lực sáng tạo, luôn tìm ra giải pháp để thực hiện được các mục tiêu ngày càng cao hơn, thách thức hơn. NGHĨA NHÂN thực hiện nghe và người đọc cảm thấy phấn khởi. . Vừa rồi ông có đề cập đến tính “thực dụng”. Điều này liên quan thế nào tới yếu tố con người, nhất là thế hệ cán bộ lãnh đạo chủ chốt nhiệm kỳ Đại hội XIV? + Chính trị thế giới gọi là realpolitik (chính trị thực dụng) hoặc pragmatism (chủ nghĩa thực dụng). Nghĩa là cứ hiệu quả, đạt mục tiêu là làm, không câu nệ giáo điều dù là hình thức hay phương pháp. Một điều tôi rất phấn khởi là Đại hội XIV chứng kiến sự xuất hiện của thế hệ những nhà lãnh đạo sinh vào những năm 1970, thậm chí có ủy viên Trung ương Đảng thế hệ 8X. Họ là những người trưởng thành, được thụ hưởng thành quả, được học hành trong giai đoạn Đổi mới và tiếp cận với hội nhập quốc tế. Họ hiểu được điểm mạnh, điểm hạn chế của đất nước và nắm rõ cần phải làm gì tiếp theo. Họ biết quy luật chính trị thế giới cũng như đất nước để hành xử sao cho đúng nhất và đạt mục tiêu của quốc gia. Ngoài thể hiện phẩm chất chính trị, họ phải thể hiện được phẩm chất về quản trị và có thể hoàn thành được các mục tiêu cụ thể dựa trên năng lực cá nhân. Dù chưa có tranh cử, chưa quen với Trang bị cho cán bộ những “đòn thực chiến” 96 năm dưới lá cờ vẻ vang của Đảng - Bài 3
5 TS HOÀNG VĂN TÚ, Học viện Cán bộ TP.HCM Tại Đại hội XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm trong phát biểu khai mạc đã nhấn mạnh công tác cán bộ phải thực sự là “then chốt của then chốt”. Trọng tâm là chọn đúng người, giao đúng việc; đánh giá cán bộ bằng sản phẩm, hiệu quả và uy tín trong nhân dân. Ông đề cập đến phương châm “có vào, có ra”, “có lên, có xuống”, kết hợp nghiêm minh kỷ luật với cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Đồng thời, không để những phần tử cơ hội, “chạy chức, chạy quyền” len lỏi vào bộ máy. Liêm chính là nền tảng của đạo đức công vụ Sử dụng đúng cán bộ thì hiệu quả công việc sẽ cao, vừa phát huy được năng lực vừa phát huy được sở trường của họ. Ngược lại, nếu dùng sai người thì chủ trương đúng cũng có thể thành kém hiệu quả. Vì vậy, cần thực hiện nghiêm cơ chế sàng lọc, tránh tình trạng giữ ghế gây trì trệ bộ máy. Ai làm được việc thì giao việc lớn, ai yếu kém, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm thì phải thay thế kịp thời. Kỷ luật phải nghiêm minh nhưng cần hành lang bảo vệ người làm thật để họ không sợ sai, sợ trách nhiệm. Đồng thời, để ngăn chặn các phần tử cơ hội, “chạy chức, chạy quyền” cần tăng cường kiểm soát quyền lực chặt chẽ, minh bạch quy trình, nêu cao trách nhiệm người giới thiệu, người quyết định và tăng giám sát của nhân dân. Tổng Bí thư cũng từng nhắc nhở: “Đảng mạnh là vì có kỷ luật nghiêm, đạo đức cách mạng, tinh thần phụng sự. Mỗi cán bộ, đảng viên phải tự soi, tự sửa; giữ mình trước cám dỗ; phải biết xấu hổ khi dân còn khó khăn, nghèo đói; phải coi danh dự là điều thiêng liêng, cao quý; coi liêm chính là phẩm chất nền tảng của đạo đức công vụ”. Quan điểm này nhấn mạnh rằng sức mạnh của Đảng trước hết nằm ở kỷ luật nghiêm, đạo đức cách mạng và tinh thần phụng sự nhân dân. Đây là tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị và văn hóa cầm quyền, quyết định đến uy tín, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng trong bối cảnh mới. Điểm đặc biệt thuyết phục của quan điểm này là đặt trọng tâm vào tự giác tu dưỡng tự soi, tự sửa, giữ mình trước cám dỗ của cán bộ. Đây chính là lá chắn từ bên trong, giúp mỗi cán bộ không trượt khỏi chuẩn mực, không đánh mất mình trước các cám dỗ. Biết xấu hổ không chỉ là cảm xúc, đó là thước đo liêm sỉ chính trị, là sự tự nhắc nhở về trách nhiệm phụng sự nhân dân. Khi liêm chính trở thành nền tảng, cán bộ sẽ hành xử đúng mực ngay cả khi không ai giám sát. Cán bộ không được phép vô cảm, không được hưởng thụ, đặc quyền trong khi dân còn thiếu thốn. Khi “phép nước” đi đôi với “lòng dân” Tổng Bí thư cũng lưu ý trọng tâm là củng cố kỷ cương xã hội bằng thượng tôn pháp luật, cải cách hành chính và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; xây dựng đội ngũ cán bộ “liêm chính, tận tụy, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm” để “phép nước” đi đôi với “lòng dân”. Quan điểm này thể hiện một cách tiếp cận rất căn cơ rằng muốn đất nước phát triển bền vững thì phải bắt đầu từ trật tự quản trị, từ kỷ luật thực thi và từ niềm tin xã hội. Kỷ cương xã hội phải được thiết lập bằng nguyên tắc nền tảng là pháp luật. Khi pháp luật không nghiêm sẽ làm nảy sinh tâm lý “xin-cho”, “ngoại lệ”, “ tùy tiện”, gây bất bình và giảm niềm tin. Vì vậy, “thượng tôn pháp luật” chính là đặt lại trật tự, tạo ra môi trường công bằng cho người dân và doanh nghiệp. Bên cạnh đó, “nghiêm luật” phải gắn liền với cải cách hành chính. Nếu thủ tục rườm rà, quy trình phức tạp thì bộ máy sẽ trở thành điểm nghẽn, dễ phát sinh nhũng nhiễu và tiêu cực. Cải cách hành chính sẽ giúp làm giảm cơ hội tham nhũng, giảm “chi phí không chính thức” và nâng cao năng lực phục vụ. Kế đó, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực là cuộc chiến không chỉ để xử lý vi phạm, mà để bảo vệ nguồn lực quốc gia và làm trong sạch bộ máy. Tham nhũng làm méo mó chính sách, lãng phí làm suy giảm động lực đổi mới, còn tiêu cực khiến bộ máy “tự mất sức đề kháng” trước lợi ích nhóm. Điểm thứ ba nằm ở việc xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính và hành động. Tổng Bí thư đặt ra một chuẩn kép rất rõ: “Liêm chính, tận tụy” là tiêu chuẩn đạo đức công vụ - cán bộ phải trong sạch, đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng, lấy phục vụ nhân dân làm mục tiêu. “Dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm” là tiêu chuẩn năng lực thực thi - cán bộ phải có bản lĩnh, quyết đoán, sáng tạo, không né tránh, không đẩy việc lên trên. Mục tiêu “phép nước đi đôi với lòng dân” thể hiện tư duy quản trị hiện đại. “Phép nước” là kỷ cương; “lòng dân” là niềm tin, là đồng thuận, là sự ủng hộ xã hội. Khi hai yếu tố này thống nhất, người dân tự giác tuân thủ vì tin tưởng, cán bộ thực thi nhiệm vụ vì danh dự và trách nhiệm, tạo ra trạng thái quản trị tối ưu cho sự phát triển của đất nước. THANH TUYỀN ghi Thời sự - Thứ Tư 4-2-2026 CỘNG SẢN VIỆT NAM (3-2-1930 _ 3-2-2026) KPI trong đời sống chính trị nhưng trong thời đại công nghệ, bất cứ ai khi vào hệ thống cũng hiểu rằng mình luôn được giám sát, đánh giá, chấm điểm. “Bật công tắc” kích hoạt động lực làm việc . Nhưng với hệ thống vẫn còn quán tính cũ thì liệu điều ông nói có lạc quan quá không? + Tất nhiên, chúng ta không lạc quan tếu. Khó khăn chắc chắn vẫn còn, thậm chí rất nhiều. Trở lại kinh nghiệm nhỏ của tôi khi còn ở cơ quan cũ. Vẫn là những con người cũ nhưng khi tôi đưa cho họ một mục đích mới, tạo động cơ tích cực và tạo điều kiện cho họ làm thì đội ngũ ấy lại thành những con người đầy sức sống. Họ thực sự được “bật công tắc” để phát triển. Tất nhiên, trong quá trình đó sẽ có sự đào thải tự nhiên, những người không phù hợp sẽ tự rút lui. Tôi cảm nhận Đại hội XIV, các văn kiện cùng chương trình hành động đang “bật công tắc”, kích hoạt cho những người có năng lực được phát huy sở trường. . Vậy theo ông, cần làm gì để tạo ra sự chuyển động trên thực tiễn? + Người ta thường nói “thủ mới: vươn mình Thực hiện cơ chế sàng lọc, tránh tình trạng giữ ghế Mỗi cán bộ phải coi danh dự là điều thiêng liêng nhất, biết tự soi, tự sửa và đặc biệt là phải biết xấu hổ khi nhân dân còn khó khăn, nghèo đói. trưởng nào thì phong trào đấy”. Quan trọng nhất vẫn là ý chí của người lãnh đạo, người đứng đầu. Với kết quả của Đại hội XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm và Bộ Chính trị đã đưa ra những yêu cầu rất rõ ràng về mẫu cán bộ cho kỷ nguyên mới. Ngoài những nhân sự đang có sẽ còn hàng loạt người mới cảm thấy mình phù hợp với vị trí nào đó. Họ đã chuẩn bị, đã sẵn sàng, chỉ đợi “bật công tắc” là xuất hiện. Chưa kể, sang kỷ nguyên mới này, chúng ta có sẵn các công cụ để đánh giá cán bộ. Dư luận, mạng xã hội, báo chí truyền thông nhìn vào một con người là biết ngay người này năng lực đến đâu. Thời đại công nghệ, đánh giá cán bộ không còn khó nữa. Công tác cán bộ và nút thắt từ chính người thực thi . Ông có thấy mục tiêu vươn mình đang đặt ra những yêu cầu rất khác so với quá trình phát triển tịnh tiến, tuyến tính của nước ta hàng chục năm qua? + Chính xác thế. Hôm khai giảng năm học mới, tháng 9-2025, Tổng Bí thư Tô Lâm có phát biểu, đại ý không thể dùng tư duy cũ để giải quyết các vấn đề mới của giáo dục hiện nay. Cũng khoảng ấy, trong bài viết về đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, Tổng Bí thư đã nhấn mạnh ở phần cuối cùng khi trích dẫn V.I. Lênin: “Khi tình hình đã thay đổi và chúng ta phải giải quyết nhiệm vụ thuộc loại khác thì không nên nhìn lại đằng sau và sử dụng những phương pháp của ngày hôm qua”. . “Không nên… sử dụng những phương pháp của ngày hôm qua”, vậy với công tác cán bộ trong kỷ nguyên mới thì nên thế nào? + Tôi thấy về quy định, quy trình, thủ tục chúng ta có Cán bộ phường ở TP.HCM hỗ trợ người dân làm thủ tục hành chính. Ảnh: THUẬN VĂN triết lý riêng, có chính đạo để người có năng lực có thể bộc lộ và phát huy, được trọng dụng. Trong đó, người thực hiện, người có thẩm quyền về công tác cán bộ đóng vai trò rất quan trọng. Nhìn lại một chút, thời Bác Hồ đã chọn người rất chuẩn, nhân sĩ, trí thức, chọn người nào vào vị trí nào là chuẩn vị trí đấy. Với thời đại mới hiện nay, tôi nghĩ công tác nhân sự, tuyển chọn và trọng dụng cán bộ phải thực sự linh hoạt và phải đúng như những phát ngôn bao năm nay “có vào, có ra, có lên, có xuống, có tĩnh, có động”…, nói phải đi đôi với làm. Đã chọn người là phải tin, phải trọng dụng . Trong chương trình hành động của Trung ương khóa XIV liệt kê một số việc sẽ triển khai mà ít nhiều có liên quan đến công tác cán bộ, như xây dựng cơ chế, chính sách cho mô hình “lãnh đạo công - quản trị tư”, “đầu tư công - quản lý tư”, “đầu tư tư - sử dụng công”; cơ chế liên thông giữa khu vực công và khu vực tư trong công tác cán bộ… + Đó là bước tiến rất lớn về tư duy, phù hợp với thực tiễn đã được áp dụng thành công ở nhiều nước song cốt lõi lại nằm ở khâu thực hiện. Đã chọn người là phải chuẩn, đã dùng người là phải tin, phải trọng dụng đến nơi đến chốn thì mới kích hoạt được năng lực của họ. Người tài ngoài xã hội, người tài trong bộ máy không thiếu và công cụ tìm kiếm, đánh giá rất tiện lợi, phong phú. Việc còn lại là sự quyết tâm đổi mới của các lãnh đạo. . Chúng ta đang kỷ niệm 96 năm ngày thành lập Đảng. Ông nghĩ gì về bề dày lịch sử Đảng trong bối cảnh kỷ nguyên mới, mục tiêu vươn mình của dân tộc? + Bác Hồ của chúng ta từng nói Đảng phải là đảng của dân tộc. Với những gì quan sát được hơn một năm qua và kết quả Đại hội XIV thì tôi thấy Đảng ta đang thực hiện đúng định hướng ấy của Bác. Lịch sử cho thấy khi nào đường lối, chính sách và năng lực triển khai của Đảng phản ánh đầy đủ nhất lợi ích của quốc gia, dân tộc thì lúc ấy Đảng mạnh, đất nước phát triển, phồn vinh. . Xin cảm ơn ông.• Lịch sử cho thấy khi nào đường lối, chính sách và năng lực triển khai của Đảng phản ánh đầy đủ nhất lợi ích của quốc gia, dân tộc thì lúc ấy Đảng mạnh, đất nước phát triển, phồn vinh.
6 Pháp luật & cuộc sống - Thứ Tư 4-2-2026 mắc về việc để được giảm án sâu như trường hợp bà Châu, bị cáo cần đáp ứng các điều kiện gì. Phân hóa trách nhiệm Xét về chính sách hình sự, xử lý nghiêm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là phù hợp vì hành vi này xâm hại trực tiếp đến quan hệ sở hữu, thể hiện rõ mục đích chiếm đoạt và thường gây hệ lụy xã hội đáng kể. Ngược lại, đối với nhóm tội phạm tham nhũng và tội phạm khác về chức vụ, pháp luật hình sự đặt trọng tâm vào việc khuyến khích người liên quan khai báo, hợp tác, nhằm nâng cao khả năng phát hiện, điều tra và xử lý tội phạm, nhất là trong các tình huống “chạy việc, chạy án” vốn khó chứng minh nếu thiếu thông tin từ người trong cuộc. Trường hợp bị cáo thay đổi nhận thức, thừa nhận hành vi, thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải và các yếu tố nhân thân là những dữ kiện có thể được cân nhắc khi cá thể hóa hình phạt. Thực tế, cơ quan tiến hành tố tụng thường phân tích rõ tính tương xứng giữa lợi ích mà bị cáo cung cấp với mức độ khoan hồng được hưởng. Khoản 7 Điều 364 BLHS quy định về việc miễn trách nhiệm hình sự cho người chủ động khai báo trước khi bị phát giác, điều này đóng vai trò là “chìa khóa” mở ra các mắt xích quan trọng trong các vụ án tham nhũng phức tạp. Trong trường hợp vẫn tuyên bị cáo phạm tội nhưng giảm án sâu, tòa sẽ lập luận dựa trên sự chuyển hóa từ chế định miễn trách nhiệm sang chế định giảm nhẹ hình phạt theo Điều 51 và Điều 54 BLHS. Phân biệt “miễn trách nhiệm hình sự” và “quyết định hình phạt” Khoản 7 Điều 364 BLHS quy định hai trường hợp: (i) Người bị ép buộc đưa hối lộ mà chủ động khai báo trước khi bị phát giác thì “được coi là không có tội” và được trả lại toàn bộ của đã dùng để đưa hối lộ; (ii) người đưa hối lộ không bị ép buộc nhưng chủ động khai báo trước khi bị phát giác thì “có thể được miễn trách nhiệm hình sự” và được xem xét trả lại một phần hoặc toàn bộ của đã dùng để đưa hối lộ. Điểm mấu chốt nằm ở điều kiện “chủ động khai báo trước khi bị phát giác” và hệ quả pháp lý tương ứng theo từng trường hợp. Khoản 7 Điều 364 BLHS không phải là căn cứ lượng hình theo nghĩa “tình tiết giảm nhẹ” hoặc “tình tiết định khung”; đây là quy phạm đặc thù quy định về trường hợp được coi là không có tội khi bị ép buộc đưa hối lộ và trường hợp có thể được miễn trách nhiệm hình sự khi không bị ép buộc nhưng đáp ứng điều kiện luật định. Do đó, nếu tòa án vẫn tuyên bị cáo phạm tội và áp dụng hình phạt tù thì phần nhận định phải lý giải rõ: Vì sao bị cáo không đủ điều kiện để miễn; đồng thời việc xem xét khoan hồng (nếu có) chỉ được đặt trong việc quyết định hình phạt. Từ quy định nêu trên, có thể thấy “nếu đã đủ điều kiện để có thể được miễn trách nhiệm hình sự theo khoản 7 Điều 364 BLHS thì không thể đồng thời tuyên hình phạt tù”. Trường hợp áp dụng khoản 7 Điều 364 BLHS Có trường hợp bị cáo có căn cứ để xem xét “có thể được miễn trách nhiệm hình sự” nhưng tòa án không chấp nhận miễn bởi thuật ngữ “có thể” thể hiện tính không bắt buộc. Khi đó, tòa án có quyền cân nhắc trên cơ sở đánh giá tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành Chiều 2-2, Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TP.HCM xét xử phúc thẩm vụ án ca sĩ Quốc Kháng lừa đảo 7 tỉ đồng tiền “chạy án”. HĐXX cấp phúc thẩm đã sửa án sơ thẩm, giảm hình phạt cho bị cáo Lê Thị Mỹ Châu (chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Đầu tư và phát triển Mỹ Châu Pharmacy Group - nhà thuốc Mỹ Châu) từ 17 năm tù xuống còn 4 năm tù về tội đưa hối lộ. Theo HĐXX, việc tòa cấp sơ thẩm xét xử và tuyên phạt bà Châu về tội đưa hối lộ là đúng quy định của pháp luật, tuy nhiên mức hình phạt có phần nghiêm khắc. HĐXX đã áp dụng tình tiết thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải đối với bị cáo. Ngoài ra, bị cáo Châu đã chủ động khai báo hành vi sai phạm trước khi bị phát giác, đủ điều kiện áp dụng khoản 7 Điều 364 BLHS nhằm thể hiện chính sách khoan hồng. Từ vụ án này, nhiều bạn đọc thắc Hiểu về khoản 7 Điều 364 BLHS từ vụ bà Mỹ Châu được giảm án sâu vi, vai trò của bị cáo, yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm và yêu cầu phòng ngừa chung. Tuy nhiên, nếu tòa án lựa chọn không miễn trách nhiệm hình sự thì bản án phải thể hiện rõ lý do không áp dụng miễn; đồng thời ghi nhận và đánh giá các tình tiết giảm nhẹ theo Điều 51 BLHS và áp dụng Điều 54 BLHS khi đáp ứng điều kiện luật định. Khi quyết định hình phạt, nếu tòa án đã xác định bị cáo phạm tội và tuyên hình phạt tù thì việc giảm hình phạt phải dựa trên các căn cứ lượng hình của BLHS. Theo Điều 54 BLHS, tòa án có thể quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng trong những trường hợp luật định, điển hình là khi người phạm tội có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1 Điều 51 BLHS; đồng thời Điều 54 BLHS cũng dự liệu các tình huống đặc biệt khác và đặt ra yêu cầu ghi rõ lý do giảm nhẹ trong bản án.• Theo BLHS hiện hành, miễn trách nhiệm hình sự không chỉ được quy định tại Điều 29 ở phần chung mà còn được ghi nhận tại một số điều luật thuộc phần các tội phạm như tội gián điệp (khoản 4 Điều 110), tội trồng cây thuốc phiện, cây côca, cây cần sa hoặc các loài cây khác có chứa chất ma túy (khoản 4 Điều 247), tội đưa hối lộ (đoạn 2 khoản 7 Điều 364), tội môi giới hối lộ (khoản 6 Điều 365) và tội không tố giác tội phạm (khoản 2 Điều 390). Trong đó, khoản 7 Điều 364 BLHS là căn cứ làm phát sinh khả năng miễn trách nhiệm hình sự hoặc loại trừ tội phạm trong trường hợp bị ép buộc, chứ không phải là tình tiết định khung hay tình tiết giảm nhẹ dùng để lượng hình theo nghĩa trực tiếp. Miễn trách nhiệm hình sự và loại trừ tội phạm Bản án phải thể hiện rõ lý do không miễn trách nhiệm hình sự; đồng thời ghi nhận và đánh giá các tình tiết giảm nhẹ theo Điều 51 BLHS và áp dụng Điều 54 BLHS khi đáp ứng điều kiện luật định. Cựu tổng giám đốc Tổng Công ty Xi măng lãnh 15 năm tù Ngày 3-2, TAND TP Hà Nội tuyên án sơ thẩm bị cáo Lê Văn Chung (cựu chủ tịch HĐTV Tổng Công ty Xi măng Việt Nam - Vicem), bị cáo Nguyễn Ngọc Anh (cựu tổng giám đốc Vicem) cùng các bị cáo khác liên quan đến dự án Trung tâm điều hành và giao dịch Vicem tại khu đô thị mới Cầu Giấy (Hà Nội). HĐXX xử phạt bị cáo Lê Văn Chung mức án 13 năm tù về tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí. Bị cáo Nguyễn Ngọc Anh bị tuyên phạt 11 năm tù về tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí; 4 năm tù về tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng. 11 bị cáo còn lại bị xử phạt từ 30 tháng tù cho hưởng án treo đến 12 năm 6 tháng theo các tội danh bị truy tố. Theo HĐXX, hành vi của các bị cáo là đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm đến sự an toàn, đúng đắn trong hoạt động vốn của các doanh nghiệp nhà nước. Ngoài ra, các bị cáo cũng xâm phạm đến công tác đấu thầu, tính đúng đắn, minh bạch, khách quan trong hoạt động đấu thầu. Hành vi của các bị cáo gây thất thoát số tiền đặc biệt lớn là hơn 381 tỉ đồng. HĐXX cũng đánh giá các bị cáo không có tình tiết tăng nặng, có nhiều tình tiết giảm nhẹ như thành khẩn khai báo, tích cực hợp tác với cơ quan điều tra, khắc phục thiệt hại vụ án… Trong vụ án này, HĐXX xác định bị cáo Lê Văn Chung giữ vai trò cao nhất, chịu trách nhiệm chính trong việc quyết định chủ trương xây dựng dự án. Theo cáo buộc, trong quá trình đầu tư dự án Trung tâm điều hành và giao dịch Vicem tại khu đô thị mới Cầu Giấy (Hà Nội), các bị cáo Lê Văn Chung, Nguyễn Ngọc Anh cùng đồng phạm đã cố ý làm sai lệch các chỉ tiêu tài chính, tính toán hiệu quả kinh tế; không thực hiện nghiêm Nghị quyết 11/NQ-CP của Chính phủ; lập dự án không đúng thực tế dẫn đến công trình dở dang, không thể tiếp tục triển khai. Dự án khởi công ngày 6-5-2011, đến ngày 9-8-2015 hoàn thành phần thô, cất nóc rồi dừng thi công. Tổng chi phí đã đầu tư 1.245 tỉ đồng nhưng đến nay chưa thể khai thác, sử dụng, gây thất thoát, lãng phí hơn 381 tỉ đồng. BÙI TRANG phapluat@phapluattp.vn Việc miễn trách nhiệm hình sự cho người chủ động khai báo trước khi bị phát giác đóng vai trò là “chìa khóa” mở ra các mắt xích quan trọng trong các vụ án tham nhũng phức tạp. Bị cáo Lê Thị Mỹ Châu tại phiên tòa sơ thẩm. Ảnh: SONG MAI Các bị cáo tại phiên tòa. Ảnh: HOÀNG HUY ThS LÊ BÁ ĐỨC
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==