13 Đời sống xã hội - Thứ Hai 23-2-2026 doisongxahoi@phapluattp.vn PGS-TS-BS TĂNG CHÍ THƯỢNG, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM: “Cánh tay nối dài” đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh tại chỗ Bên cạnh các cơ sở 2 đã hình thành nhiều năm trước của một số BV như BV Ung Bướu TP.HCM hay BV Tâm thần TP.HCM - chủ yếu nhằm giảm quá tải do hạn chế quỹ đất và hạ tầng tại cơ sở chính - năm 2025 đánh dấu sự xuất hiện của các mô hình cơ sở 2 thế hệ mới như BV Từ Dũ 2 và BV Nhân dân Gia Định 2. Đây không còn là mở rộng mang tính tình thế mà là bước tổ chức lại hệ thống y tế theo định hướng đa tầng - đa cực - đa trung tâm trong bối cảnh đô thị mở rộng. Thực tế nhiều năm qua cho thấy các BV chuyên sâu khu vực trung tâm luôn quá tải, trong khi ở một số nơi khác, đất đai, hạ tầng và trang thiết bị đã được đầu tư nhưng chưa khai thác hiệu quả. Nếu tiếp tục xây mới hoàn toàn BV, TP sẽ tốn kém lớn, thời gian kéo dài và khó đáp ứng kịp nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng. Hơn nữa, một BV mới cần nhiều năm để xây dựng uy tín chuyên môn và niềm tin người dân. Từ đó, mô hình “cơ sở 2” được xác định là giải pháp tổ chức mang tính chiến lược nhằm tái cấu trúc không gian cung ứng dịch vụ y tế. Cơ sở 2 không phải BV độc lập hay bản sao cơ học, mà là đơn vị trực thuộc BV chính, vận hành theo cùng chuẩn chuyên môn, quy trình kỹ thuật và hệ thống quản trị chất lượng, bảo đảm không phân mảnh chất lượng phục vụ. Gắn với hệ thống BV cửa ngõ, cơ sở 2 trở thành “cánh tay nối dài” về chuyên môn, hình thành các cực y tế khu vực đủ năng lực tiếp nhận, sàng lọc, cấp cứu và xử trí phần lớn nhu cầu khám chữa bệnh tại chỗ. Nhờ đó, người dân được tiếp cận dịch vụ chất lượng cao gần nơi sinh sống; các BV trung tâm có điều kiện tập trung kỹ thuật cao, đào tạo và dẫn dắt toàn mạng lưới. Đây không chỉ là giải pháp giảm tải trước mắt mà là định hướng chiến lược giúp hệ thống y tế TP.HCM phát triển bền vững, cân bằng và hiệu quả giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo. PGS-TS-BS NGUYỄN ANH DŨNG, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM: Lời giải chiến lược cho bài toán quá tải y tế đô thị Mô hình cơ sở 2 của các BV chuyên sâu là trọng tâm trong chiến lược phát triển hệ thống y tế TP giai đoạn mới. Đây không chỉ là mở rộng cơ sở vật chất mà là giải pháp tái cấu trúc không gian y tế, phát huy nguồn lực sẵn có và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ chất lượng cao cho người dân. Thực tiễn một siêu đô thị như TP.HCM đặt ra nhiều thách thức: Dân số đông, địa bàn rộng, nhu cầu chăm sóc sức khỏe tăng cả về số lượng lẫn chất lượng. Hệ thống y tế phải chuyển mình theo định hướng đa tầng - đa cực - đa trung tâm. Tuy nhiên, nghịch lý hiện nay là các BV chuyên sâu khu vực trung tâm luôn quá tải, trong khi nhiều nơi đã được đầu tư đất đai, hạ tầng, trang thiết bị nhưng khai thác chưa hiệu quả. Nếu xây mới hoàn toàn một BV chuyên sâu, TP sẽ đối mặt với bài toán lớn về quỹ đất, quy hoạch và nhân lực. Từ đó, ngành y tế lựa chọn mô hình cơ sở 2 như lời giải chiến lược: Vừa mở rộng điểm cung ứng dịch vụ chuyên sâu để giảm tải trung tâm, vừa bảo đảm chất lượng đồng cấp và tận dụng tối đa nguồn lực hiện có. Cơ sở 2 là đơn vị trực thuộc BV chuyên sâu, hoạt động trên nền tảng hạ tầng phù hợp nhưng tuân thủ cùng chuẩn chuyên môn, quy trình kỹ thuật và hệ thống quản trị của BV chủ quản, bảo đảm chất lượng tương đồng với cơ sở chính. Đây là cấu phần chiến lược của hệ thống y tế đa trung tâm, hướng đến mục tiêu người dân được thụ hưởng dịch vụ chất lượng cao gần nơi sinh sống, đồng thời tạo điều kiện để BV trung tâm tập trung chuyên sâu, nghiên cứu và đào tạo, bảo đảm phát triển cân bằng, bền vững cho đô thị đặc biệt. BS CKII TRẦN NGỌC HẢI, Giám đốc BV Từ Dũ: Mở ra hướng đi mới trong tổ chức mạng lưới y tế Sự ra đời của BV Từ Dũ Cơ sở 2 không chỉ đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh trước mắt, mà còn mở ra một hướng đi mới trong tổ chức mạng lưới y tế của TP.HCM: Phát triển theo mô hình đa cực, liên kết đa chuyên khoa - đa BV, tận dụng tối đa tiềm lực sẵn có để phục vụ người dân công bằng và hiệu quả hơn. Đây là giải pháp sáng tạo, nhân văn và tạo tiền lệ quan trọng cho việc bảo đảm chăm sóc sức khỏe toàn diện ở những khu vực xa trung tâm. Sự đồng lòng của tập thể chín đơn vị cùng sự ủng hộ của lãnh đạo TP và bà con đã giúp hoàn thiện cơ sở 2 trong thời gian ngắn. Đây là BV công lập, thuộc về cộng đồng và phục vụ cộng đồng. Trong tương lai, Cần Giờ sẽ trở thành mắt xích quan trọng trong kết nối với sân bay Long Thành, Đồng Nai, Vũng Tàu và cả cảng biển quốc tế hiện đại đang được xây dựng. Vì vậy, y tế địa phương phải đảm nhận nhiệm vụ kép: Vừa chăm sóc sức khỏe người dân, vừa phục vụ lực lượng lao động tham gia các dự án lớn quanh khu vực. TS-BS NGUYỄN HOÀNG HẢI, Giám đốc BV Nhân dân Gia Định: Nâng tầm chuyên môn ngay tại cơ sở mới Sau hơn một tháng vận hành theo mô hình “một bộ máy - hai cơ sở - một chuẩn chất lượng”, cơ sở 2 của BV Nhân dân Gia Định đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Không chỉ bảo đảm an toàn cấp cứu và điều trị thường quy, cơ sở này còn nhanh chóng tạo dựng niềm tin với người dân và cả người bệnh quốc tế, trở thành minh chứng cụ thể cho chương trình tái cấu trúc hệ thống y tế của TP.HCM. Việc sáp nhập một BV đa khoa vào BV tuyến cuối có bề dày 110 năm không đơn thuần là đổi tên, mà nhằm tận dụng tối đa cơ sở vật chất sẵn có, tăng công suất giường bệnh, đồng thời nâng chuẩn chất lượng chuyên môn và quản lý. Cơ sở 2 hiện tổ chức đầy đủ các khoa, các đơn nguyên chuyên khoa. Đồng thời, đây còn là trạm cấp cứu vệ tinh của Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM, góp phần tăng khả năng tiếp cận cấp cứu cho khu vực trung tâm và lân cận. Sau một tháng, số lượt người bệnh nước ngoài gia tăng, nhiều ca phẫu thuật phức tạp được thực hiện an toàn, cùng hàng loạt phản hồi tích cực trên nền tảng số cho thấy hệ thống được sắp xếp lại nhưng không thu hẹp mà nâng tầm chất lượng. TP có thêm một điểm sáng thu hút người bệnh quốc tế, khẳng định vai trò trung tâm y khoa khu vực phía Nam. Thời gian tới, cơ sở 2 tiếp tục mở rộng khám chuyên gia, khám hẹn giờ, thanh toán không tiền mặt; phát triển phẫu thuật trong ngày, điều trị ít xâm lấn; triển khai gói chăm sóc toàn diện cho người cao tuổi, bệnh mạn tính; tăng cường đào tạo song ngữ và chuẩn hóa quy trình phục vụ quốc tế. Những kết quả bước đầu cho thấy cơ sở 2 đang đi đúng hướng trong lộ trình đổi mới hệ thống y tế TP. Trong tháng đầu, đội ngũ bác sĩ đa chuyên khoa tại cơ sở 2 đã thực hiện an toàn nhiều ca phẫu thuật và điều trị tiêu biểu như phẫu thuật nội soi cắt đại tràng, nội soi cắt dạ dày trong điều trị bệnh lý ung thư tiêu hóa; phẫu thuật đa chấn thương vỡ tá tràng, kết hợp hồi sức - phẫu thuật chấn thương phức tạp; thay tế TP.HCM Tiêu điểm Ý kiến chuyên gia Định vị cơ sở 2 trong giai đoạn phát triển Theo kế hoạch của Sở Y tế TP.HCM, trong giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo, cơ sở 2 không được hiểu là phần mở rộng cơ học, mà phải được xác định là một cấu phần chiến lược trong tổ chức hệ thống y tế đa tầng - đa cực - đa trung tâm của TP. Mỗi cơ sở 2 phải được định vị rõ chức năng, xác lập vai trò cụ thể, gắn chặt với yêu cầu không gian đô thị, đặc điểm dân cư và năng lực chuyên môn chủ lực của từng BV. Có cơ sở 2 để giảm tải cho khu vực trung tâm; có cơ sở 2 để làm BV cửa ngõ, bảo đảm cấp cứu, hồi sức và xử trí kịp thời trong “thời gian vàng”; có cơ sở 2 để phát triển chuyên sâu, gắn với đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao kỹ thuật; cũng có những cơ sở 2 nhằm bảo đảm khả năng tiếp cận y tế cho các khu vực đặc thù, vùng ven, khu vực xa trung tâm hoặc có điều kiện giao thông đặc biệt. Ngành y tế TP không đặt mục tiêu mở thêm nhiều cơ sở 2, mà đặt mục tiêu tổ chức đúng và vận hành hiệu quả, lấy chất lượng phục vụ người dân và hiệu quả sử dụng nguồn lực làm thước đo. Để các mô hình này vận hành hiệu quả, Sở Y tế quán triệt năm nguyên tắc: Lựa chọn đúng cơ sở và đúng nhu cầu dựa trên dữ liệu; chuẩn hóa chất lượng theo BV chủ quản; tổ chức nhân sự linh hoạt nhưng đồng chuẩn; số hóa, liên thông dữ liệu và điều phối thông minh; đồng thời đo lường hiệu quả bằng các chỉ số cụ thể. Mục tiêu cốt lõi của mô hình cơ sở 2 là tái cấu trúc không gian cung ứng dịch vụ y tế, phân bố hợp lý năng lực khám chữa bệnh theo các cực của một siêu đô thị, giảm tình trạng dồn nén quá mức tại khu vực trung tâm. Bên cạnh đó, phát huy tối đa nguồn lực sẵn có, thông qua chuyển đổi công năng có chọn lọc các cơ sở đã được đầu tư nhưng chưa phát huy hiệu quả mong muốn, rút ngắn thời gian triển khai và tiết kiệm được chi phí đầu tư công. Ngoài ra còn nâng cao hiệu quả vận hành toàn hệ thống, bảo đảm phân luồng hợp lý, liên thông theo từng lĩnh vực chuyên ngành và tính liên tục trong chăm sóc sức khỏe người dân. Tùy điều kiện cụ thể, cơ sở 2 có thể được triển khai theo nhiều hình thức: Cơ sở 2 của BV chuyên khoa liên kết với nhiều BV đa khoa, chuyên khoa khác, đưa chuyên môn sâu đến gần người dân hơn. Cơ sở 2 hình thành thông qua hợp nhất, sáp nhập, thống nhất cách quản trị để làm tăng công suất sử dụng, vốn kém hiệu quả thời gian dài trước đó… Dù theo mô hình nào, yêu cầu xuyên suốt của cơ sở 2 là một đầu mối quản trị - một chuẩn chất lượng - một hệ thống điều phối thống nhất. SỞ Y TẾ TP.HCM Êkíp cấp cứu cho bệnh nhân tại BV Nhân dân Gia Định Cơ sở 2. Ảnh: BVCC khớp háng toàn phần cho người cao tuổi. “Mục tiêu của cơ sở 2 là xây dựng một trung tâm cấp cứu chuyên sâu nhằm hỗ trợ người dân TP.HCM, đồng thời tiếp nhận và điều trị cho các trường hợp khách du lịch, người nước ngoài gặp sự cố tại khu vực trung tâm TP” - BS Công nói.•
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==