16 Ngày 23-2, phát biểu tại cuộc họp cấp cao của Nhóm Những người bạn bảo vệ Hiến chương Liên hợp quốc tại TP Geneva (Thụy Sĩ), Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nga Dmitry Lyubinsky cho biết Moscow kêu gọi Mỹ ngay lập tức trả tự do cho vợ chồng Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, theo hãng thông tấn TASS. “Chúng tôi mạnh mẽ kêu gọi Washington lập tức trả tự do cho Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và vợ ông. Chúng tôi kiên định ủng hộ việc tôn trọng chủ quyền của Venezuela và giải quyết mọi bất đồng bằng biện pháp hòa bình” - ông Lyubinsky nói. Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh rằng hành động của Mỹ nhắm vào Venezuela ngày 3-1, khiến hơn 100 người thiệt mạng và bắt tổng thống của nước này, “là sự vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế, trong đó có Hiến chương Liên hợp quốc”. Về vấn đề Iran, ông Lyubinsky nhấn mạnh: “Chúng tôi kêu gọi Mỹ và các đồng minh từ bỏ kế hoạch tấn công các cơ sở hạt nhân dân sự của Iran. Chúng tôi đặc biệt yêu cầu Washington đưa ra những bảo đảm chắc chắn rằng sẽ không có thêm bất kỳ sự đối đầu quân sự nào. Chúng tôi sẵn sàng cung cấp mọi hỗ trợ cần thiết nhằm nối lại các nỗ lực tìm kiếm giải pháp ngoại giao cho chương trình hạt nhân vì mục đích hòa bình của Iran”. Cũng theo ông Lyubinsky, Nga lên án các biện pháp trừng phạt của Mỹ nhắm vào Cuba. “Những biện pháp trừng phạt mới nhất của Mỹ nhắm vào Cuba đã đẩy Havana đến bờ vực khủng hoảng năng lượng. Chúng tôi kịch liệt lên án các hành động phi pháp nhắm vào Havana, cũng như việc tiếp tục siết chặt lệnh cấm vận vô nhân đạo đối với Cuba vốn đã kéo dài suốt gần bảy thập niên qua” - ông nói thêm. LÊ NHI THẢO VY Nhằm thể hiện sự phản đối với chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump, Tòa án Tối cao Mỹ ngày 20-2 phán quyết rằng nhiều mức thuế của ông là vi hiến. Đáp lại, chỉ vài giờ sau phán quyết của tòa, ông Trump công bố mức thuế 10% áp dụng trên diện rộng và ngày hôm sau nâng lên 15%. Phán quyết của Tòa án Tối cao Các biện pháp mà Tòa án Tối cao bác bỏ ngày 20-2 là những mức thuế ông Trump áp đặt bằng cách viện dẫn Đạo luật quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA). Trước đó, các tòa cấp dưới đã tuyên hủy các mức thuế này nhưng chúng vẫn được duy trì trong khi chính quyền ông Trump kháng cáo. Các khoản thu bao gồm mức thuế cơ sở tối thiểu 10%, với một số ngoại lệ; các mức thuế được gọi là “đối ứng” từ 10% đến 41% đối với hàng hóa từ những quốc gia không đạt được thỏa thuận thương mại với Mỹ; các khoản thu bổ sung đối với một số mặt hàng nhập khẩu từ Mexico, Trung Quốc và Canada mà ông Trump cho rằng gây ra cuộc khủng hoảng fentanyl tại Mỹ. Vụ việc tại Tòa án Tối cao không đề cập các mức thuế áp lên một số nhóm sản phẩm theo những cơ sở pháp lý khác. Chẳng hạn, chính quyền ông Trump đã áp thuế đối với thép, nhôm, ô tô, các sản phẩm đồng và gỗ theo Điều 232 của Đạo luật mở rộng thương mại năm 1962. Các mức thuế này dựa trên các cuộc điều tra của Bộ hành vi thương mại không công bằng. Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, Tổng thống Trump tuyên bố viện dẫn Điều 122 của Đạo luật thương mại 1974 cho phép áp thuế để xử lý thâm hụt cán cân thanh toán - đúng với lý do ông đưa ra khi ban hành thuế “đối ứng”. Theo ông Wolff, tòa có thể chấp nhận tổng thống đã nêu đủ lý do về vấn đề cán cân thanh toán nhưng cũng có thể nhận thấy hiện nay Mỹ không rơi vào khủng hoảng tiền tệ hay thiếu hụt dự trữ ngoại hối nghiêm trọng như thời điểm điều luật này ra đời. Bên cạnh đó, thuế theo Điều 122 chỉ kéo dài 150 ngày nếu Quốc hội không gia hạn. Khả năng Quốc hội ủng hộ gia hạn là thấp, vì Thượng viện từng nhiều lần bỏ phiếu bãi bỏ các mức thuế của ông Trump. Một yếu tố khác làm phức tạp việc viện dẫn Điều 122 là các mức thuế theo điều khoản này phải mang tính không phân biệt đối xử. Trong khi đó, chế độ thuế quan hiện nay của ông Trump không tuân theo nguyên tắc tối huệ quốc (MFN). Công cụ khác mà ông Trump có thể cân nhắc là Điều 338 của Đạo luật thuế quan 1930. Tuy nhiên, Điều 338 chưa bao giờ được dùng để áp thuế. Một vấn đề cần lưu tâm là khi Điều 338 ra đời, chưa tồn tại quy tắc tối huệ quốc toàn cầu, nên một nước có thể tự do đối xử bất lợi với hàng hóa từ một số nước so với hàng hóa từ các nước khác. Ông Wolff cho biết bối cảnh thương mại hiện nay rất khó đáp ứng điều kiện “phân biệt” ở mức đủ nghiêm trọng để áp dụng điều khoản này. Trong khi đó, hai điều khoản còn lại là Điều 232 và 301 không đủ khả năng duy trì trọn vẹn chương trình thuế quan hiện nay của ông Trump. Dù vậy, ông Wolff cho rằng các chính sách thuế quan của Tổng thống Trump vẫn sẽ tiếp diễn. Hàng loạt vụ việc theo Điều 301 và Điều 232 có thể được khởi xướng, rồi kéo dài tranh tụng. “Việc sử dụng có mục tiêu các công cụ này có thể thúc đẩy từng đối tác thương mại chấp nhận thỏa thuận, như họ đã làm năm 2025. Hơn nữa, những quốc gia đã ký thỏa thuận với tổng thống, nếu tìm cách rút khỏi, có thể đối mặt với trả đũa theo Điều 301, bởi vi phạm một hiệp định thương mại với Mỹ nhiều khả năng đáp ứng điều kiện kích hoạt điều khoản này” - ông Wolff nhận định.• Quốc tế - Thứ Tư 25-2-2026 Thương mại Mỹ, vốn kết luận rằng việc nhập khẩu những sản phẩm đó gây rủi ro đối với an ninh quốc gia. Về quyền áp thuế, Điều 1 của Hiến pháp Mỹ trao cho Quốc hội quyền đánh thuế và thu các loại thuế quan, đồng thời “điều tiết thương mại với các quốc gia nước ngoài”. Tuy nhiên, trong nhiều thập niên qua, các nhà lập pháp đã chuyển giao một phần quyền lực về thương mại của mình thông qua nhiều đạo luật khác nhau, mà phần lớn chỉ cho phép tổng thống áp dụng thuế quan vì những lý do hạn chế. Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, chính quyền phải dừng thu các mức thuế dựa trên IEEPA và phải hoàn trả những khoản đã thu. Tổng thống Trump hôm 22-2 đã bác bỏ ý tưởng hoàn trả. “Chuyện đó không được bàn tới. Chúng ta sẽ còn ở tòa trong năm năm tới” - ông Trump nói. Các công cụ thay thế và triển vọng Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết chính quyền dự định sử dụng các điều khoản của Đạo luật thương mại năm 1974 để ban hành các mức thuế mới, điều mà Bộ Tài chính “sẽ khiến nguồn thu từ thuế quan năm 2026 hầu như không thay đổi”. Tuy nhiên, theo ông Alan Wm. Wolff, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Kinh tế quốc tế Peterson, cựu Phó Tổng Giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), chỉ có bốn thẩm quyền áp thuế mà Quốc hội ủy quyền cho tổng thống để có thể dựng lại “bức tường thuế quan”. Trong đó, hai thẩm quyền gần như bị bỏ quên là Điều 122 cho phép áp thuế tạm thời để xử lý thâm hụt cán cân thanh toán và Điều 338 của Đạo luật thuế quan 1930 cho phép trả đũa khi nước ngoài phân biệt đối xử với hàng Mỹ. Hai thẩm quyền còn lại là Điều 232 của Đạo luật mở rộng thương mại 1962 cho phép hạn chế nhập khẩu vì lý do an ninh quốc gia và Điều 301 của Đạo luật thương mại 1974 cho phép trả đũa các Tổng thống Mỹ Donald Trump (giữa). Ảnh: WHITE HOUSE Thuế quan toàn cầu của ông Trump có hiệu lực ở mức 10% Chính quyền Mỹ triển khai mức thuế quan toàn cầu mới 10% thay vì mức 15% được công bố vào cuối tuần, tờ Financial Times dẫn thông báo của cơ quan Hải quan Mỹ. Việc áp dụng mức thuế toàn cầu 10% từ 0 giờ 1 phút ngày 24-2 (giờ Mỹ), qua đó trì hoãn việc thực thi mức thuế 15%, diễn ra sau phản ứng dữ dội từ một số đối tác thương mại của Mỹ, bao gồm Liên minh châu Âu (EU) và Anh. Nhà Trắng phát tín hiệu rằng ông Trump vẫn cam kết thiết lập mức thuế toàn cầu 15%. “Việc này đang được tiến hành và sẽ được thực hiện sau” - một quan chức cho biết nhưng không nêu rõ thời điểm cụ thể. Ngày 23-2, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo các quốc gia không nên rút khỏi những thỏa thuận thương mại đã đạt được với Mỹ, nếu không có thể phải đối mặt với mức thuế“cao hơn và tệ hơn nhiều”. Tiêu điểm Mỹ dự định sử dụng các điều khoản của Đạo luật thương mại năm 1974 để ban hành các mức thuế mới, điều mà theo Bộ Tài chính “sẽ khiến nguồn thu từ thuế quan năm 2026 hầu như không thay đổi”. Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nga Dmitry Lyubinsky. Ảnh: BỘ NGOẠI GIAO NGA quocte@phapluattp.vn Sau phán quyết về thuế, ông Trump sẽ áp dụng công cụ pháp lý nào? Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn còn nhiều công cụ pháp lý để tiếp tục các khoản thuế quan sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ. Nga kêu gọi Mỹ thả ông Maduro ngay lập tức
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==