16 THẢO VY Những ngày qua, bạo lực đã bùng phát tại Mexico sau khi quân đội nước này tiêu diệt trùm ma túy Nemesio Oseguera Cervantes, còn được biết đến với biệt danh “El Mencho”, tại thị trấn Tapalpa, bang Jalisco hôm 22-2. Trùm El Mencho là người đứng đầu băng đảng Jalisco Thế hệ Mới (CJNG) đầy quyền lực ở Mexico. Bộ trưởng An ninh Mexico Omar Garcia Harfuch cho biết các cuộc tấn công trả đũa của băng đảng CJNG đã khiến 25 thành viên vệ binh quốc gia, 1 nhân viên bảo vệ và 1 dân thường thiệt mạng. Ông Harfuch nói 30 tay súng của băng đảng đã bị tiêu diệt, theo tờ The Guardian. Bạo loạn tiếp diễn Khi tin tức về cái chết của ông El Mencho lan rộng, các thành viên băng đảng của ông này đã phát động tấn công tại nhiều thị trấn và TP nơi CJNG hoạt động. Ở một số nơi, các đối tượng này rải đinh và vật nhọn xuống mặt đường để chặn giao thông. Các đối tượng phóng hỏa đốt xe, chặn đường cao tốc và buộc nhiều cơ sở kinh doanh đóng cửa nhằm phô trương sức mạnh, cho thấy năng lực tác chiến của CJNG ngay cả khi không còn thủ lĩnh. Chỉ vài giờ sau chiến dịch của quân đội, băng đảng này phát động hàng trăm vụ “phong tỏa kiểu ma túy” có phối hợp tại khoảng 20 bang trên toàn quốc, làm tê liệt các TP lớn như Guadalajara và Puerto Vallarta. Trước làn sóng bạo lực, cho rằng động thái này cũng có thể nhằm ngăn chặn khả năng Mỹ tự ý hành động đơn phương. Dù vậy, các chuyên gia cảnh báo diễn biến này cũng có thể kéo theo hệ lụy chính trị lâu dài vì một chiến dịch trấn áp băng đảng kéo dài sẽ tạo ra những thế khó và rủi ro chính trị mới. Theo ông Le Prince, các vụ phong tỏa quy mô lớn do băng đảng phát động ngay sau cái chết của ông El Mencho là lời nhắc nhở đây là những tổ chức tội phạm khổng lồ, không thể biến mất chỉ sau một đêm. Nhiều chuyên gia nhận định khó có khả năng băng đảng CJNG sẽ biến mất. Tờ The Guardian dẫn nhận định của các quan chức Mỹ rằng băng đảng này có sức mạnh ngang với băng Sinaloa, vốn hiện diện tại toàn bộ 50 bang của Mỹ. Với việc băng đảng CJNG “thu về hàng tỉ USD từ sản xuất fentanyl và methamphetamine”, hoạt động sản xuất nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp diễn, theo quan chức Mỹ. Tác động lâu dài tại Mexico phần lớn “phụ thuộc vào kế hoạch kế nhiệm mà CJNG chuẩn bị trong trường hợp ông El Mencho bị bắt hoặc bị tiêu diệt”, theo tờ The Independent. Làn sóng bạo lực sẽ còn kéo dài liên quan quá trình chuyển giao quyền lực. Mức độ nghiêm trọng đến đâu phụ thuộc vào chính băng đảng này nhưng thông thường, các chiến dịch loại bỏ trùm băng đảng sẽ dẫn tới gia tăng bạo lực và sự phân rã của các nhóm tội phạm. Theo ông Le Prince, ông El Mencho được cho là có bốn phụ tá chủ chốt và các phụ tá này có thể quay sang đối đầu lẫn nhau. “Có khả năng băng đảng sẽ được điều hành theo cách kín tiếng hơn nhưng rất khó dự đoán điều gì sẽ xảy ra” - ông nói thêm.• Quốc tế - Thứ Sáu 27-2-2026 Mexico đã triển khai hàng ngàn binh sĩ để tăng cường an ninh. Bộ trưởng Quốc phòng Mexico Ricardo Trevilla cho biết 2.500 binh sĩ đã được điều tới miền Tây Mexico hôm 23-2. Chính phủ cho hay tổng cộng khoảng 9.500 binh sĩ đã được triển khai kể từ ngày 22-2. Tình hình sau đó có phần hạ nhiệt. Sáng 23-2, cả Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum và Bộ trưởng An ninh Harfuch đều tuyên bố toàn bộ các điểm phong tỏa tại 20 bang đã được dỡ bỏ. Tuy nhiên, trong một bài đăng trên mạng xã hội tối 23-2, nội các an ninh của Chính phủ Mexico thừa nhận “một số điểm phong tỏa” đã được dựng lên tại Jalisco trong ngày. Nội các an ninh - gồm quan chức của nhiều lực lượng an ninh liên bang cùng Bộ An ninh và Bộ Nội vụ - cho biết rằng 83% các điểm phong tỏa mới đã được giải tỏa nhưng vẫn còn bảy điểm đang hoạt động. Tờ Mexico News đưa tin ngày 24-2 nhiều hành vi bạo lực và phá hoại vẫn tiếp tục được ghi nhận tại TP Guadalajara (bang Jalisco) - thành trì chính của CJNG và các khu vực lân cận. Không còn “ôm thay vì bắn” Về phía chính quyền Mexico, chiến dịch tiêu diệt trùm ma túy El Mencho cho thấy sự thay đổi về cách tiếp cận dưới thời Tổng thống Sheinbaum. Người tiền nhiệm của bà, ông Andres Manuel Lopez Obrador, từng theo đuổi chính sách nổi tiếng với khẩu hiệu “Abrazos, no balazos” (ôm thay vì bắn). “Lần này, lập trường cứng rắn đã được áp dụng” - ông Jean-Michel Le Prince, nhà báo của Radio-Canada và tác giả cuốn La faute à Pablo Escobar, nhận định cho rằng có hai yếu tố thúc đẩy sự thay đổi này: Áp lực an ninh trong nước và kỳ vọng từ Mỹ. Dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump, Washington gia tăng sức ép buộc Mexico phải triệt phá các mạng lưới buôn bán ma túy lớn. Bà Sheinbaum nhanh chóng dẫn độ các trùm buôn ma túy nổi tiếng và tăng cường quân sự hóa một số khu vực biên giới. “Bà ấy rõ ràng đang chủ động” - ông Le Prince nói, Nhiều phương tiện giao thông bị thiêu rụi tại TP Puerto Vallarta sau cái chết của ông trùm El Mencho. Ảnh: Juan Carlos Williams/EL UNIVERSAL Ngày 25-2 (giờ địa phương), đại diện thương mại Mỹ Jamieson Greer nói mức thuế quan của Mỹ đối với một số quốc gia sẽ tăng lên 15% hoặc cao hơn, so với mức 10% mới được áp dụng, theo hãng tin Reuters. Nói trên chương trình “Mornings with Maria” của đài Fox Business Network, ông Greer cho biết kế hoạch của chính quyền Mỹ nhằm thay thế các mức thuế khẩn cấp bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ bằng các mức thuế mới - bao gồm thuế tạm thời theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, có hiệu lực từ ngày 24-2 với mức 10% - là phù hợp với các thỏa thuận thương mại hiện hành. Ông nói các cuộc điều tra về hành vi thương mại không công bằng theo Điều 301 Đạo luật Thương mại năm 1974 cũng sẽ là trọng tâm của nỗ lực thay thế này. Các cuộc điều tra nhắm vào những quốc gia xây dựng công suất công nghiệp dư thừa, sử dụng lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng, phân biệt đối xử với các công ty công nghệ Mỹ hoặc trợ cấp cho gạo, hải sản và các mặt hàng khác. “Hiện tại, chúng ta đang áp mức thuế 10%. Mức này sẽ tăng lên 15% đối với một số nước và có thể còn cao hơn với những nước khác, và tôi cho rằng sẽ phù hợp với các mức thuế mà chúng ta đã chứng kiến” - ông Greer nói. Phát ngôn sau đó trên Bloomberg TV, ông Greer cho biết Nhà Trắng đang chuẩn bị một tuyên bố nhằm nâng mức thuế tạm thời lên 15% “ở những nơi phù hợp”. Ông nói thêm động thái này sẽ “tạo điều kiện” cho các quốc gia đã có thỏa thuận thương mại với Mỹ nhưng không cung cấp chi tiết. Đại diện thương mại Mỹ lưu ý chính quyền muốn bảo đảm tuân thủ đầy đủ các quy trình pháp lý khi tăng thuế. “Bất cứ khi nào chúng tôi áp thuế sẽ có các lợi ích nước ngoài muốn hạ mức thuế đó xuống. Vì vậy, họ sẽ kiện chúng tôi” - ông Greer nói. LÊ NHI FIFA “hoàn toàn tin tưởng” Mexico có thể đăng cai World Cup Ngày 24-2, Chủ tịch LĐBĐ Thế giới (FIFA) Gianni Infantino nói FIFA “hoàn toàn tin tưởng” Mexico có thể tổ chức các trận đấu tại World Cup 2026 trong bối cảnh bất ổn và bạo lực gần đây, theo tờ ESPN. “Tất nhiên, chúng tôi đang theo dõi tình hình tại Mexico những ngày này nhưng tôi muốn khẳng định ngay từ đầu rằng chúng tôi hoàn toàn tin tưởng vào Mexico, vào Tổng thống Claudia Sheinbaum và các cơ quan chức năng. Chúng tôi tin rằng mọi việc sẽ diễn ra suôn sẻ nhất có thể” - ông Infantino nói. Thống đốc Jalisco Pablo Lemus cũng nhấn mạnh không có nguy cơ Mexico mất quyền đăng cai World Cup. “Chúng tôi có một số trận đấu tại Mexico trong một tháng tới, các trận play-off World Cup và sân Azteca mới cũng sẽ được khánh thành” - ông Lemus nói. “Mexico là một quốc gia lớn về bóng đá. Giống như ở bất kỳ quốc gia nào trên thế giới, vẫn có những sự việc xảy ra. Vì vậy mới cần có chính phủ, cảnh sát và cơ quan chức năng để bảo đảm trật tự và an ninh” - theo vị thống đốc. “Chúng ta thực sự chưa biết điều gì sẽ xảy ra: Tình hình hiện nay cực kỳ bất ổn. Bản đồ các băng đảng tại Mexico đã thay đổi sâu sắc trong những năm gần đây. CJNG đã mở rộng quy mô một cách đáng kể” - ông Le Prince nhà báo của RadioCanada nhận định. Tiêu điểm Dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump, Washington gia tăng sức ép buộc Mexico phải triệt phá các mạng lưới buôn bán ma túy lớn. quocte@phapluattp.vn Bạo loạn nghiêm trọng ở Mexico, hàng ngàn binh sĩ được triển khai trấn áp Các vụ bạo lực băng đảng ở Mexico sau cái chết của trùm ma túy El Mencho là lời nhắc nhở rằng đây là những tổ chức tội phạm khổng lồ, sẽ không biến mất dễ dàng. Đại diện Thương mại Mỹ: Thuế quan với một số nước sẽ tăng lên 15% hoặc cao hơn Đại diện thương mại Mỹ Jamieson Greer. Ảnh: BLOOMBERG
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==