16 Quốc tế - Thứ Bảy 28-2-2026 quocte@phapluattp.vn Đàm phán hạt nhân Mỹ - Iran: Nhiều tín hiệu tích cực DƯƠNG KHANG Tiến trình đàm phán hạt nhân giữa Mỹ và Iran tại TP Geneva (Thụy Sĩ) ngày 26-2 xuất hiện một số tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, phía sau các tuyên bố lạc quan vẫn là hàng loạt bất đồng cốt lõi, sức ép địa chính trị và nguy cơ leo thang quân sự khiến triển vọng một thỏa thuận thực chất còn nhiều ẩn số. Nhiều tín hiệu đan xen Ngày 26-2, Ngoại trưởng Oman Sayyid Badr Albusaidi cho biết các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Mỹ và Iran tại Geneva đã đạt “tiến bộ đáng kể”, song chưa rõ hai bên đã vượt qua những bất đồng then chốt hay chưa, theo hãng tin Reuters. Ông Albusaidi nói các bên sẽ sớm nối lại đối thoại sau khi tham vấn trong nước và dự kiến tổ chức đàm phán kỹ thuật vào tuần tới tại Thủ đô Vienna (Áo). Phát biểu trên truyền hình nhà nước Iran, ông Araghchi gọi đây là một trong những vòng đàm phán nghiêm túc nhất với Mỹ, cho biết hai bên đã đạt đồng thuận ở một số vấn đề nhưng vẫn còn khác biệt, đồng thời thống nhất sẽ họp tiếp trong vòng chưa đầy một tuần. Tehran tiếp tục yêu cầu Washington dỡ bỏ trừng phạt. Tờ The Wall Street Journal dẫn nguồn tin quan chức Mỹ cho biết rằng Washington đang thúc đẩy một thỏa thuận vô thời hạn với các điều kiện cứng rắn, trong đó có việc đóng cửa ba cơ sở hạt nhân chính của Iran gồm Fordow, Natanz và Isfahan, đồng thời chuyển toàn bộ lượng uranium đã được làm giàu còn lại sang Mỹ. Trong khi đó, Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB đưa tin phái đoàn Tehran đã bác bỏ đề xuất chuyển uranium làm giàu ra nước ngoài, nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt trừng phạt và bảo vệ quyền làm giàu uranium trong nước. Ông Ali Shamkhani - cố vấn cấp cao của lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei - viết trên mạng xã hội X rằng nếu vấn đề cốt lõi là Iran không chế tạo vũ khí hạt nhân thì “một thỏa thuận ngay lập tức là trong tầm tay”, đồng thời viện dẫn một sắc lệnh tôn giáo cấm các loại vũ khí này, hãng thông tấn Tân Hoa Xã đưa tin. Chiến lược song hành “Những gì đang diễn ra hiện nay có thể được ví như một giai đoạn “thi gan”, trong đó mỗi bên đều đang phô trương sức mạnh quân sự và chính trị nhằm áp đặt các điều khoản đàm phán của mình” - ông Anabtawi nhận định. Cả Mỹ và Iran đều đang theo đuổi một chiến lược song hành: Vừa đàm phán, vừa công khai chuẩn bị cho nguy cơ xung đột. Mỹ đã tập hợp hai nhóm tác chiến tàu sân bay, hơn 150 máy bay chiến đấu và tăng cường lực lượng tại các căn cứ ở Jordan và Israel. Nước này cũng đã sơ tán các nhân viên không thiết yếu khỏi đại sứ quán tại Beirut. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cảnh báo về “giai đoạn 2” nếu các cuộc đàm phán gián tiếp thất bại. Trong khi đó, tờ The New York Times đưa tin ông Trump đang cân nhắc các cuộc không kích hạn chế bước đầu nhằm gây áp lực buộc Iran phải ngồi vào bàn đàm phán, một động thái có thể leo thang thành một chiến dịch quy mô lớn hơn nhiều. Theo ông Mohammed Nader al-Omari, nhà nghiên cứu người Syria về quản lý khủng hoảng và xung đột, mức độ huy động của Mỹ là “bất thường”, cho thấy các phương án quân sự đang được chuẩn bị. Nhà phân tích chính trị Jordan Amer Sabaileh cho rằng Washington không chỉ “nắn gân”, mà khả năng không kích Iran là rất cao. Về phần mình, Iran đã tiến hành các cuộc tập trận bắn đạn thật ở eo biển Hormuz vào tuần trước, tạm thời phong tỏa tuyến đường thủy chiến lược này nhằm phô diễn khả năng làm gián đoạn các chuyến hàng dầu mỏ toàn cầu. Tehran Các lựa chọn ngày càng thu hẹp với ông Trump Ông Mohammed Nader al-Omari, nhà nghiên cứu người Syria về quản lý khủng hoảng và xung đột, cho rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đang phải đối mặt với hàng loạt lựa chọn ngày càng thu hẹp, theo Tân Hoa Xã. Một mặt, ông đang chịu áp lực từ phe “diều hâu” ở Washington yêu cầu không chấp nhận những điều khoản có thể bị xem là “phiên bản pha loãng” của thỏa thuận hạt nhân Iran 2015 (JCPOA). Mặt khác, hành động quân sự cũng mang đến những mối nguy hiểm riêng, ông al-Omari lưu ý. “Có những lo ngại sâu sắc về hậu quả của chiến tranh và quy mô tổn thất mà lực lượng Mỹ có thể gánh chịu nếu Iran chống đỡ được đòn tấn công đầu tiên và có khả năng tung đòn đáp trả” - ông al-Omari nói. Ông Thair Abu Ras, Giám đốc Chương trình Palestine tại Viện Van Leer Jerusalem, nhận định sau một đợt huy động lực lượng rầm rộ, ông Trump đang phải đối mặt với“hai lựa chọn chính: Hoặc phát động một cuộc không kích hoặc phải có được một thỏa thuận để có thể trình bày trước công chúng Mỹ như một thành tựu”. Tiêu điểm Nhà phân tích Akram Atallah tại Gaza nhận định Israel tuy không ngồi vào bàn đàm phán nhưng lại là bên có ảnh hưởng lớn nhất đến diễn biến đối thoại Mỹ - Iran. Theo ông, Israel tác động mạnh khiến đàm phán khó đạt kết quả thực chất, đồng thời cho rằng nhiều yêu cầu mà Mỹ đưa ra thực chất phản ánh các điều kiện và lợi ích của Israel. Cả Mỹ và Iran đều đang theo đuổi một chiến lược song hành: Vừa đàm phán, vừa công khai chuẩn bị cho nguy cơ xung đột. nhiều lần nhấn mạnh sẵn sàng đáp trả đanh thép trước bất kỳ cuộc tấn công nào. Biên tập viên quốc tế Charbel Barakat của báo Al-Jarida ghi nhận Tehran thể hiện linh hoạt chiến thuật trong hồ sơ hạt nhân, song vẫn giữ nguyên các “lằn ranh đỏ”. Có thể đạt thỏa thuận? Bất chấp các toan tính chiến thuật, giới chuyên gia đều cho rằng mâu thuẫn cốt lõi vẫn còn lâu mới được giải quyết. Những “lằn ranh đỏ” của Iran - bao gồm quyền sở hữu một chương trình hạt nhân dân sự, năng lực răn đe bằng tên lửa và tầm ảnh hưởng khu vực - được xem là những vấn đề không thể thương lượng. Ông El-Nour chỉ ra mục tiêu của Washington “vượt ra ngoài hồ sơ hạt nhân hạn hẹp để hướng tới việc định hình lại môi trường an ninh xung quanh Iran”. Giữa những tranh luận nảy lửa về việc liệu một cuộc chiến tranh toàn diện có nổ ra giữa hai bên hay không, nhà phân tích người Oman Khalfan al-Touqi cảnh báo bất kỳ cuộc xung đột nào cũng sẽ tàn khốc hơn nhiều so với cuộc chiến kéo dài 12 ngày hồi tháng 6 năm ngoái. Dù vậy, một số chuyên gia vẫn tin vào khả năng đạt được một kết quả tạm thời, trong đó hai bên đạt được một sự đồng thuận về mặt kỹ thuật, qua đó giúp làm giảm nguy cơ đối đầu trực diện. “Cả hai bên đều nhận thức được cái giá quá đắt của việc leo thang quân sự và do đó ưu tiên việc quản lý căng thẳng thông qua đàm phán” - ông Abdulaziz Alshaabani, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu chính trị và chiến lược Al Riyadh (Saudi Arabia), nhận định đồng thời lưu ý một cuộc xung đột toàn diện “vẫn là một kết cục ít có khả năng xảy ra hơn”.• Đàm phán hạt nhân Mỹ - Iran ở Geneva phát tín hiệu tích cực, song các bất đồng cốt lõi và sức ép địa chính trị khiến triển vọng đạt thỏa thuận vẫn chưa chắc chắn. Tiến trình đàm phán hạt nhân giữa Mỹ và Iran tại TP Geneva ngày 26-2 xuất hiện một số tín hiệu tích cực. Ảnh minh họa: X/SUNDAY GUARDIAN Ngày 26-2, các quan chức cấp cao của Mỹ và Ukraine đã gặp nhau tại khách sạn Hotel des Bergues (TP Geneva, Thụy Sĩ) để thảo luận về các kế hoạch tái thiết Ukraine hậu chiến, theo hãng tin Al Jazeera. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh Mỹ đang đẩy mạnh các nỗ lực nhằm chấm dứt xung đột Nga - Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ năm. Phát biểu trong thông điệp toàn dân phát đi vào tối cùng ngày, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết “đã có sự sẵn sàng cao hơn cho cơ chế đàm phán ba bên tiếp theo”. Nhắc lại mong muốn gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin, Tổng thống Zelensky nói thêm cần phải chuẩn bị cho “một cuộc gặp ở cấp lãnh đạo”. “Cơ chế này có thể giải quyết được nhiều vấn đề” - ông nhấn mạnh. Ông Zelensky cho biết vòng đàm phán tiếp theo với Nga do Mỹ làm trung gian nhiều khả năng sẽ diễn ra tại Thủ đô Abu Dhabi, UAE vào đầu tháng 3. Trên nền tảng Telegram, ông Rustem Umerov - người dẫn đầu phái đoàn Ukraine tại Geneva - thông báo các nhà đàm phán đang nỗ lực hoàn thiện các vấn đề kinh tế và an ninh nhằm “giúp cuộc gặp ba bên sắp tới với Mỹ và Nga diễn ra thực chất nhất có thể”. “Chúng tôi đã cùng phía Mỹ soạn thảo chi tiết một văn kiện về việc tái thiết Ukraine” - ông Umerov phát biểu sau cuộc gặp với phái đoàn Mỹ, trong đó có hai đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner. Các bên đã “thống nhất những lập trường nhằm tạo nền tảng cho các thỏa thuận tiếp theo” - ông Umerov cho biết thêm. Ở một diễn biến liên quan, đặc phái viên Nga Kirill Dmitriev cũng đã tiến hành đàm phán với giới chức Mỹ tại Geneva vào ngày 26-2. D.KHANG Ông Zelensky muốn gặp ông Putin Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: TELEGRAM
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==