6 Pháp luật & cuộc sống - Thứ Tư 4-3-2026 Hòa còn tuyên hủy các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCN). Dự kiến ngày 12-3, TAND tỉnh Khánh Hòa sẽ đưa ra xét xử phúc thẩm vụ án này. GCN là một loại quyết định hành chính cá biệt theo hướng dẫn tại mục 1 phần 1 Công văn 02/GĐTANDTC ngày 19-9-2016 của TAND Tối cao. Về thẩm quyền hủy quyết định hành chính cá biệt là GCN hiện nay được quy định cụ thể như sau: Một là khoản 1 Điều 34 BLTTDS năm 2015 quy định: “Khi giải quyết vụ việc dân sự, tòa án có quyền hủy quyết định cá biệt trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự trong vụ việc dân sự mà tòa án có nhiệm vụ giải quyết”. Như vậy, tòa án khi xét xử các vụ án dân sự có thẩm quyền hủy GCN như một quyết định hành chính cá biệt. Hai là GCN là quyết định hành chính cá biệt thuộc đối tượng xét xử theo thủ tục tố tụng hành chính. Do đó, tòa án có thẩm quyền xét xử các vụ án hành chính có quyền tuyên hủy một phần hoặc toàn bộ quyết định hành chính trái pháp luật theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 193 Luật Tố tụng hành chính năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2019, 2025). Chỉ có thể kiến nghị thu hồi, hủy bỏ Trong xét xử các vụ án hình sự, hiện nay BLTTHS năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) không có quy định về thẩm quyền của tòa án hủy bỏ các quyết định hành chính nói chung, hủy bỏ GCN nói riêng. Cụ thể, khi nghị án, HĐXX sơ thẩm vụ án hình sự chỉ quyết định các vấn đề quy định tại khoản 3 Điều 326 BLTTHS, trong đó không có thẩm quyền hủy các quyết định hành chính cá biệt mà chỉ có thể “kiến nghị phòng ngừa tội phạm, khắc phục vi phạm”, tức là kiến nghị cơ quan có thẩm quyền thu hồi, hủy bỏ quyết định hành chính trái pháp luật đó. Đồng thời, theo hướng dẫn tại phần I.3 Công văn 196/TANDTCPC thông báo kết quả giải đáp trực tuyến một số vướng mắc trong công tác xét xử ngày 3-10-2023 của TAND Tối cao thì “GCN là quyết định hành chính của cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành, chỉ có thể bị hủy bỏ khi là đối tượng khởi kiện vụ án hành chính hoặc khi tòa án giải quyết vụ việc dân sự hoặc bị thu hồi bởi chính cơ quan Kinh tế - Luật, ĐH Quốc gia TP.HCM Vừa qua, báo Pháp Luật TP.HCM có thông tin về vụ án vi phạm quản lý đất đai liên quan sáu cựu cán bộ xã Vạn Thạnh (nay là xã Đại Lãnh) và huyện Vạn Ninh cũ, tỉnh Khánh Hòa. Quyết định hành chính cá biệt Xử sơ thẩm, ngoài quyết định về hình phạt, TAND khu vực 4 - Khánh Một thửa đất bị tuyên hủy giấy chứng nhận đang được người dân sử dụng nuôi hải sản. Ảnh: HN có thẩm quyền cấp theo quy định của Luật Đất đai”. Do đó, trong xét xử các vụ án hình sự “HĐXX căn cứ vào khoản 3 Điều 326 của BLTTHS năm 2015 để kiến nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền thu hồi GCN đó (bản chất là thu hồi giá trị pháp lý của GCN) mà không tịch thu, tiêu hủy theo Điều 106 của BLTTHS năm 2015. Ngoài ra, điểm đ khoản 2 Điều 152 Luật Đất đai năm 2024 có quy định rằng: Nhà nước thu hồi GCN đã cấp khi “GCN đã cấp bị tòa án có thẩm quyền tuyên hủy”. Cần lưu ý, tòa án được hủy GCN trong trường hợp này là tòa án “có thẩm quyền” theo quy định của pháp luật, điều đó không đồng nghĩa với việc mọi tòa án khi xét xử các vụ án đều có quyền hủy GCN là quyết định cá biệt đã được ban hành bởi cơ quan hành chính nhà nước.• Nếu đất đã chuyển nhượng thì không thu hồi mà các GCN cấp sai sẽ theo bản án của tòa. Bản chất đất này là đất chưa sử dụng, do Nhà nước quản lý, bị lập hồ sơ khống, biến đất công thành đất tư nên quyết định sử dụng đất không hình thành. Do đây là hoạt động công nhận quyền sử dụng đất không hợp pháp nên việc cấp GCN là kết quả của hành vi tội phạm, không thể công nhận. Tòa có quyền hủy GCN và trên cơ sở đó thì cơ quan cấp GCN phải thu hồi GCN đã cấp sai. Cần lưu ý là tòa án không có quyền thu hồi GCN hay thu hồi đất, mà là tuyên hủy GCN cấp sai (từ kết quả của hành vi phạm tội), GCN đó được coi là không có giá trị, quyền sử dụng đất được công nhận từ đó cũng không hợp pháp. Trên cơ sở bản án, cơ quan đã cấp GCN sẽ ra quyết định thu hồi GCN đã cấp. Nếu công nhận đất đã chuyển nhượng sẽ dẫn đến tiền lệ xấu, là các đối tượng sẽ cấp sổ trái pháp luật, sau đó tìm cách chuyển nhượng lại để “rửa đất”. Còn việc người mua đất muốn đòi quyền lợi thì phải thông qua khởi kiện vụ án dân sự/hành chính. ThS NGÔ GIA HOÀNG, giảng viên Trường ĐH Luật TP.HCM Trong xét xử các vụ án hình sự, hiện nay BLTTHS không có quy định về thẩm quyền của tòa án hủy bỏ các quyết định hành chính nói chung, hủy bỏ giấy chứng nhận nói riêng. Lý do chuyển tội danh vụ lột đồ của khách để ép trả tiền tại nhà hàng Nari phapluat@phapluattp.vn Theo kế hoạch, ngày 10-3, TAND khu vực 1 sẽ đưa ra xét xử sơ thẩm vụ án “lột đồ của khách để ép trả tiền” xảy ra tại nhà hàng Nari Bar (phường Bến Nghé, quận 1 cũ, nay là phường Sài Gòn, TP.HCM) gần hai năm trước. Theo đó, hai bị cáo Lê Thị Phương Trâm và Phan Thị Kim Xuyến bị xét xử về tội cướp tài sản; bốn bị cáo Nguyễn Tiền Luân, Lê Duy, Nguyễn Quang Lợi, Lê Thị Huệ bị xét xử về tội cướp tài sản, làm nhục người khác. Trước đây cả sáu bị cáo đều bị truy tố về tội cưỡng đoạt tài sản; bốn bị cáo Luân, Duy, Lợi, Huệ bị truy tố thêm tội làm nhục người khác. Vụ án đã được TAND khu vực 1 - TP.HCM đưa ra xét xử sơ thẩm vào ngày 3-7-2025, sau đó tòa trả hồ sơ để yêu cầu điều tra bổ sung. Theo hồ sơ, chiều 17-4-2024, ông ĐPD đến nhà hàng Nari Bar uống bia và được Lê Thị Huệ tư vấn gói dịch vụ uống bia, karaoke với giá 40 USD/giờ. Ông D đồng ý. Khi ông D đề nghị tính tiền để đi về. Lê Thị Phương Trâm (chủ nhà hàng) chỉ đạo Nguyễn Tiền Luân làm hóa đơn. Luân ghi trên hóa đơn là 10,1 triệu đồng và mang cho ông D thanh toán nhưng ông D không đồng ý do khác với gói dịch vụ đã được tư vấn. Trâm đề nghị giảm 600.000 đồng, ông D chỉ phải trả 9,5 triệu đồng nhưng ông D vẫn không đồng ý. Lúc này, Huệ gọi điện thoại cho bảo vệ dân phố phường Bến Nghé đến nhà hàng. Bảo vệ dân phố đề nghị tất cả lên Công an phường Bến Nghé giải quyết. Huệ, Luân đi cùng ông D lên công an phường; Huệ thấy ông D bỏ đi nên chạy theo kéo quay vào nhà hàng, tiếp tục yêu cầu trả tiền. Cùng lúc, Trâm gọi cho Nguyễn Quang Lợi (nhân viên cũ của nhà hàng), nhờ Lợi và Lê Duy (là nhân viên nhà hàng khác) đến hỗ trợ. Tại đây, những người này đã có hành vi đánh, lột đồ ông D... bắt trả tiền. Sau đó, Trâm lấy thẻ ngân hàng của ông D đưa cho Luân để quét vào máy POS của nhà hàng và thanh toán số tiền 9,5 triệu đồng. Kết luận điều tra của Cơ quan CSĐT Công an quận 1 ngày 20-9-2024 thể hiện đủ căn cứ xác định sáu người này cùng nhau thực hiện hành vi cưỡng đoạt tài sản là số tiền 9,5 triệu đồng của ông D. Hành vi của các bị cáo đã phạm vào tội cưỡng đoạt tài sản quy định tại khoản 1 Điều 170 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Ngoài ra, đủ căn cứ xác định bốn bị cáo Nguyễn Tiền Luân, Nguyễn Quang Lợi, Lê Duy, Lê Thị Huệ đã phạm vào tội làm nhục người khác. Khi xét xử, tòa đã yêu cầu điều tra bổ sung vì cho rằng vụ án có nhiều tình tiết chưa rõ và các bị cáo có dấu hiệu của tội phạm khác. Sau đó, hai bản kết luận điều tra bổ sung của Cơ quan CSĐT Công an TP.HCM (ngày 28-8-2025 và ngày 2111-2025) cho rằng các bị cáo đã có hành vi ngay tức khắc dùng vũ lực làm cho ông D không thể chống cự, chiếm đoạt tài sản. Hành vi của các bị cáo phạm vào tội cướp tài sản. Các bị cáo Luân, Duy, Lợi, Huệ còn có hành vi lột đồ ông D nhằm mục đích xúc phạm danh dự, nhân phẩm. Hành vi của các bị cáo phạm vào tội làm nhục người khác. NGUYỄN CHÍNH Thêm góc nhìn việc HĐXX án hình sự tuyên hủy giấy chứng nhận HĐXX các vụ án hình sự không tịch thu, tiêu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo Điều 106 BLTTHS năm 2015... Tòa có quyền hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất THS TRƯƠNG THỊ TÚ MỸ, Trường ĐH Nhóm bị cáo là chủ, nhân viên nhà hàng tại thời điểm bị khởi tố. Ảnh: ĐC
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==