16 Quốc tế - Thứ Sáu 27-3-2026 quocte@phapluattp.vn Đàm phán Mỹ - Iran: Có thể diễn ra nhưng kết quả khó đoán THẢO VY Một tháng trước, các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner đã có cuộc gặp gián tiếp với phía Iran tại Geneva (Thụy Sĩ), trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn khẳng định ngoại giao là lựa chọn ưu tiên. Tuy nhiên, chỉ hai ngày sau đó, ngày 28-2, Mỹ và Israel đã phát động chiến dịch quân sự ở Iran. Hiện nay, con đường đàm phán được kỳ vọng sẽ được mở lại sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hai nước đang thương lượng để chấm dứt xung đột. Nhiều diễn biến mới liên quan đàm phán Đầu tuần này, Mỹ thông qua Pakistan đã chuyển tới Iran danh sách 15 yêu cầu. Theo truyền thông Mỹ, nhiều yêu cầu lặp lại các điều kiện Mỹ đưa ra trước khi xung đột bắt đầu, bao gồm việc Iran cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân, Mỹ tiếp quản lượng uranium làm giàu ở mức cao của Iran, áp đặt hạn chế đối với năng lực quốc phòng của Tehran và chấm dứt việc Iran hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm. Kế hoạch này cũng đề cập các tuyến đường hàng hải, một quan chức nói với tờ The New York Times. Đáp lại, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi nói nước này đang xem xét đề xuất của Mỹ nhưng không có ý định tiến hành đàm phán để kết thúc xung đột. “Hiện tại, chính sách của chúng tôi là tiếp tục kháng chiến. Chúng tôi không có ý định đàm phán. Cho đến nay chưa có cuộc đàm phán nào diễn ra và tôi tin rằng lập trường của chúng tôi hoàn toàn dựa trên nguyên tắc” - ngoại trưởng Iran nhấn mạnh, nói thêm “việc nói tới đàm phán lúc này là thừa nhận thất bại”. Trong khi đó, đài Press TV ngày 25-3 dẫn lời một quan chức cấp cao Iran nói về danh sách yêu cầu của Tehran. Các yêu cầu bao gồm: Chấm dứt hoàn toàn “các hành động gây hấn và ám sát”, thiết lập cơ chế cụ thể bảo đảm chiến tranh chống Iran không tái diễn, bảo đảm chi trả rõ ràng và đầy đủ thiệt hại chiến tranh cũng như bồi thường, chấm dứt mọi hoạt động quân sự trên tất cả mặt trận và đối với toàn bộ lực lượng ủy nhiệm của Iran trong khu vực, đồng thời bảo đảm Iran có thể thực thi chủ quyền đối với eo biển Hormuz. Bình luận về phản ứng của Iran với đề xuất hòa bình, Nhà Trắng hôm 25-3 cảnh báo rằng ông Trump sẵn sàng “dùng biện pháp cực kỳ nghiêm khắc” đối với Iran nếu Tehran không chấp nhận thỏa thuận chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định Mỹ và Iran vẫn đang tham gia các cuộc trao đổi hòa bình, dù truyền thông Nhà nước Iran đưa tin Tehran đã bác bỏ kế hoạch của Washington. Triển vọng về một thỏa thuận hòa bình Một số nhà quan sát cho rằng Iran có thể sẵn sàng đối thoại ở mức độ hạn chế. Dẫn nguồn tin Iran giấu tên, đài CNN ngày 24-3 đưa tin Giá dầu tăng Giá dầu tăng trong phiên giao dịch ngày 26-3 sau một ngày giảm mạnh khi các nhà đầu tư đánh giá lại triển vọng hạ nhiệt căng thẳng ở Trung Đông, theo hãng tin Reuters. Hợp đồng tương lai dầu Brent giao dịch ở mức 104,53 USD, tăng hơn 2% trong ngày và đang hướng tới mức tăng 43,6% trong cả tháng. “Sự lạc quan về một lệnh ngừng bắn đã suy giảm”- ông Tsuyoshi Ueno, kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu NLI, nhận định. Ông Ueno cho rằng các yêu cầu do Mỹ đưa ra trong đề xuất 15 điểm dường như rất cao, khiến giá dầu dễ biến động mạnh hơn nữa tùy thuộc vào diễn biến đàm phán và hành động quân sự của hai bên. “Một lệnh ngừng bắn đơn thuần là chưa đủ. Chúng ta cần một kết quả dứt điểm, giải quyết toàn bộ các mối đe dọa từ Iran: Năng lực hạt nhân, tên lửa, UAV, các lực lượng ủy nhiệm và việc phong tỏa các tuyến hàng hải quốc tế” - Đại sứ UAE tại Mỹ Yousef Al Otaiba chia sẻ ngày 25-3. Tiêu điểm Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi nói nước này đang xem xét đề xuất của Mỹ nhưng không có ý định tiến hành đàm phán để kết thúc xung đột. đã có những “tiếp xúc” giữa Mỹ và Iran, thay vì “đàm phán đầy đủ”. Nguồn tin này cho biết Iran sẵn sàng lắng nghe các đề xuất “bền vững” nhằm chấm dứt xung đột. “Iran sẵn sàng đưa ra mọi bảo đảm cần thiết rằng họ sẽ không bao giờ phát triển vũ khí hạt nhân nhưng có quyền sử dụng công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình” - nguồn tin nói với CNN. Hiện nay, Iran là một trong những quốc gia bị trừng phạt nặng nề nhất thế giới. Các lệnh trừng phạt này đã ảnh hưởng đến thu nhập, doanh thu dầu mỏ và ngành hàng không của Iran. Vì vậy, các chuyên gia cho rằng khả năng diễn ra đàm phán là có cơ sở. Tuy nhiên, các chuyên gia thận trọng khi dự đoán về khả năng đàm phán thành công. Đối với Mỹ, ông Trump đang chịu áp lực phải kiềm chế chiến sự từ các quốc gia vùng Vịnh - những nước đã hứng chịu các cuộc tấn công của Iran - cũng như từ các đối tác kinh tế lớn do tác động của xung đột tới giá năng lượng và thị trường chứng khoán. Tổng thống Mỹ cũng chịu sức ép từ cử tri trong nước, những người cần được trấn an trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào tháng 11 năm nay. Các cuộc thăm dò dư luận liên tục cho thấy đa số người dân Mỹ không ủng hộ cuộc chiến với Iran. Về phía Iran, không chỉ chịu thương vong và gián đoạn lớn trong nước, các lãnh đạo ở Tehran cũng đang đối mặt với áp lực từ các nước láng giềng nhằm chấm dứt các cuộc tấn công vào lãnh thổ và cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực. Ông Nate Swanson, cựu quan chức Chính phủ Mỹ từng giữ chức giám đốc phụ trách Iran tại Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ, bày tỏ lo ngại nếu nội dung của đề xuất 15 điểm thực sự như những gì truyền thông đưa tin thì “không có khả năng nào để các cuộc đàm phán thành công”.• Các chuyên gia cho rằng có cơ sở để Mỹ và Iran bắt đầu đàm phán nhưng con đường đến bàn đàm phán cũng như triển vọng đàm phán thành công vẫn còn nhiều lực cản. Các phương tiện giao thông di chuyển trên Quảng trường Cách mạng ở trung tâm Thủ đô Tehran (Iran) ngày 25-3. Ảnh: AFP Nhà Trắng thông báo thời điểm ông Trump thăm Trung Quốc Ngày 25-3, người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ đến Bắc Kinh để gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào giữa tháng 5 này, sau lần hoãn chuyến thăm Trung Quốc vốn dự kiến diễn ra vào cuối tháng 3, đầu tháng 4, theo hãng tin Reuters. Bà Leavitt xác nhận chuyến đi của ông Trump sẽ diễn ra vào ngày 14 và 15-5. Bà cho biết thêm Tổng thống Trump và đệ nhất phu nhân Melania Trump dự kiến sẽ đón tiếp Chủ tịch Tập trong chuyến thăm Thủ đô Washington, D.C. vào cuối năm nay. Trên mạng xã hội, Tổng thống Trump cũng xác nhận thông tin trên. “Các đại diện của chúng tôi đang hoàn tất công tác chuẩn bị cho những chuyến thăm lịch sử này. Tôi rất mong được dành thời gian với Chủ tịch Tập Cận Bình trong một sự kiện mà tôi tin chắc sẽ là trọng đại” - ông Trump cho hay. Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ cho biết họ không có thông tin nào để cung cấp về thông báo chuyến thăm. THẾ VINH Mỹ đề nghị Ukraine từ bỏ Donbass để đổi lấy các đảm bảo an ninh Trong cuộc phỏng vấn của hãng tin Reuters ngày 25-3, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói Mỹ đang đưa ra điều kiện là Kiev phải nhượng lại toàn bộ vùng Donbass phía đông nước này cho Nga để đổi lấy các đảm bảo an ninh cho một thỏa thuận hòa bình ở Ukraine. “Trung Đông chắc chắn có ảnh hưởng đến Tổng thống Mỹ Donald Trump và tôi nghĩ là cả những bước đi tiếp theo của ông ấy. Theo tôi, thật không may là Tổng thống Trump vẫn lựa chọn chiến lược gây thêm áp lực lên phía Ukraine” - ông Zelensky nói. Ông Zelensky lưu ý hai câu hỏi quan trọng vẫn chưa được giải quyết liên quan các đảm bảo an ninh. Một là ai sẽ giúp tài trợ cho việc mua vũ khí của Ukraine để duy trì khả năng răn đe quân sự của nước này. Hai là các đồng minh của Ukraine sẽ phản ứng như thế nào trước bất kỳ hành động gây hấn nào của Nga trong tương lai? “Mỹ sẵn sàng hoàn tất những đảm bảo này ở cấp cao một khi Ukraine sẵn sàng rút quân khỏi Donbass” - Tổng thống Ukraine nói. Ông Zelensky cảnh báo rằng việc rút quân khỏi Donbass sẽ làm tổn hại an ninh của cả Ukraine và rộng hơn, cả châu Âu, bằng cách trao các vị trí phòng thủ mạnh mẽ trong khu vực cho Nga. “Tôi rất mong phía Mỹ hiểu rằng phần phía đông của đất nước chúng tôi là một phần trong các đảm bảo an ninh của chúng tôi” - ông Zelensky nhấn mạnh. THẾ VINH Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (trái) chào đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Bắc Kinh vào tháng 11-2017. Ảnh: Tân Hoa Xã
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==