16 Quốc tế - Thứ Sáu 3-4-2026 quocte@phapluattp.vn Hậu quả trước mắt và dài hạn từ cuộc xung đột Trung Đông DƯƠNG KHANG Chiến sự Trung Đông đã kéo dài hơn một tháng và vẫn chưa có lối thoát rõ ràng. Những tác động của cuộc xung đột không còn bó hẹp trong khu vực mà đã trở thành tín hiệu báo động đỏ đối với toàn cầu. Giá cao hơn và tăng trưởng chậm lại Theo các báo cáo cập nhật chiến sự hằng ngày, có thể thấy hạ tầng tại Iran, Israel và các tài sản quân sự của Mỹ ở Trung Đông đều chịu thiệt hại nặng nề, khi các bên liên tục thực hiện các đòn trả đũa “ăn miếng trả miếng”. Tình hình tại các quốc gia vùng Vịnh cũng không mấy khả quan khi tên lửa và UAV của Iran liên tục tấn công mỗi ngày, gây thiệt hại đáng kể tại UAE, Kuwait, Saudi Arabia, Qatar và nhiều nơi khác. Hệ lụy kinh tế từ cuộc chiến đang tạo sức ép lên người tiêu dùng và doanh nghiệp toàn cầu, đẩy giá nhiên liệu, lương thực tăng cao, theo hãng tin Reuters. Đầu tuần này, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo cuộc chiến đã làm gián đoạn nghiêm trọng các nền kinh tế tiền tuyến và làm xấu đi triển vọng của nhiều nền kinh tế vốn chỉ mới phục hồi sau khủng hoảng. Trong hầu hết kịch bản, thế giới sẽ phải đối mặt với giá cao hơn và tăng trưởng chậm lại. Tại châu Âu, giá năng lượng tăng do chiến sự đã đẩy lạm phát tại 21 quốc gia sử dụng đồng euro tăng lên, làm dấy lên lo ngại các ngân hàng trung ương có thể buộc phải tăng lãi suất. Tại Mỹ, giá xăng trung bình vượt mốc 4 USD/ gallon vào ngày 31-3, mức cao chưa từng thấy kể từ tháng 8-2022. Việc giá xăng tăng vọt trong thời gian ngắn có thể buộc người tiêu dùng Mỹ phải thay đổi thói quen chi tiêu, qua đó tác động đến tăng trưởng kinh tế. Tác động đặc biệt nghiêm trọng đối với các quốc gia nghèo có ít nguồn lực để ứng phó. Nhiều quốc gia tại châu Phi, Nam Á, Mỹ Latinh và một số khu vực Trung Đông vốn phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng đang gặp khó khăn nghiêm trọng khi chi phí tăng vọt. Liên hợp quốc ước tính cuộc chiến có thể khiến thêm 4 triệu người tại thế giới Ả Rập rơi vào nghèo đói và làm giảm hơn 100 tỉ USD sản lượng của khu vực. Trong khi đó, việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz và thiệt hại hạ tầng năng lượng tại vùng Vịnh đang làm gián đoạn nguồn cung dầu, khí đốt, phân bón và nhiều nguyên liệu công nghiệp, đe dọa đẩy giá lương thực và làm chậm sản xuất toàn cầu. Không chỉ năng lượng, tình trạng thiếu hụt các vật liệu quan trọng được sản xuất tại vùng Vịnh như helium, lưu huỳnh và naphta - nguyên liệu để sản xuất nhựa - cũng có thể làm chậm sản xuất công nghiệp, kéo giảm tăng trưởng ở nhiều quốc gia, theo tờ The New York Times. Trong bối cảnh chưa thể dự đoán thời điểm kết thúc chiến tranh, sự bất định đang khiến nhiều chính phủ phải tính đến các biện pháp tiết kiệm năng lượng như giảm ngày làm việc, hạn chế sử dụng ô tô và giảm tiêu thụ điện. Thế giới tiếp tục kêu gọi hạ nhiệt Ngày 2-4, sau bài phát biểu trước toàn dân của Tổng thống Mỹ Donald Trump về chiến sự Iran, Thủ tướng Úc Anthony Albanese kêu gọi các bên kiềm chế, cho rằng các mục tiêu quân sự mà Washington đề ra “phần lớn đã đạt được” và đã đến lúc cần hạ nhiệt tình hình. Ông Albanese đặt câu hỏi về mục Ông Trump phát biểu trước toàn dân về cuộc chiến với Iran Tối 1-4 (giờ Mỹ), Tổng thống Mỹ Donald Trump có bài phát biểu trước toàn dân về cuộc chiến tại Iran kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2, đài CNN đưa tin. Ông Trump tuyên bố các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã giành thắng lợi “nhanh chóng và áp đảo”, gây thiệt hại nặng nề cho Hải quân, Không quân và hệ thống chỉ huy của Iran, đồng thời làm suy giảm nghiêm trọng năng lực tên lửa và UAV của nước này. Ông Trump cho rằng cuộc chiến là cần thiết để ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và bảo đảm an ninh cho Mỹ cũng như “thế giới tự do”, đồng thời khẳng định các mục tiêu chiến lược của chiến dịch quân sự Mỹ“đang gần hoàn tất”. Tuy nhiên, ông cảnh báo Mỹ sẽ tiếp tục giáng các đòn tấn công “cực kỳ mạnh” trong 2-3 tuần tới nếu không đạt được thỏa thuận, thậm chí có thể tấn công các nhà máy điện của Iran. Tổng thống Mỹ cũng kêu gọi các đồng minh tham gia bảo vệ và giành lại quyền kiểm soát eo biển Hormuz, nhấn mạnh cuộc chiến với Iran là “một khoản đầu tư cho tương lai”. IMF cảnh báo nếu xung đột kéo dài, cùng với bất ổn và rủi ro địa chính trị, giá năng lượng có thể duy trì ở mức cao trong thời gian dài, gây sức ép lớn lên các nước phụ thuộc nhập khẩu, khiến căng thẳng kéo dài và lạm phát khó kiểm soát. Tiêu điểm Hạ tầng tại Iran, Israel và các tài sản quân sự của Mỹ ở Trung Đông đều chịu thiệt hại nặng nề, khi các bên liên tục thực hiện các đòn trả đũa “ăn miếng trả miếng”. tiêu tiếp theo của cuộc chiến, cảnh báo xung đột càng kéo dài thì tác động đối với kinh tế toàn cầu sẽ càng nghiêm trọng, theo đài France 24. Ngày 1-4, các lãnh đạo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới thông báo sẽ thành lập một nhóm điều phối chung nhằm ứng phó với những tác động kinh tế và năng lượng nghiêm trọng do chiến sự Trung Đông gây ra. Ba tổ chức cảnh báo thế giới đang ở trong giai đoạn “bất định cao”, do đó cần phối hợp chặt chẽ để theo dõi diễn biến, thống nhất đánh giá và hỗ trợ các chính phủ điều hướng khủng hoảng. Cơ chế phản ứng có thể bao gồm tư vấn chính sách, hỗ trợ tài chính, các khoản vay lãi suất thấp hoặc 0%, cùng các công cụ giảm thiểu rủi ro cho những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề. Cũng trong ngày 1-4, trong khuôn khổ chuyến thăm Nhật, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Nhật Sanae Takaichi đã cùng kêu gọi khôi phục hòa bình, thúc đẩy lệnh ngừng bắn, hạ nhiệt căng thẳng và bảo đảm tự do hàng hải qua eo biển Hormuz. Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh sự cần thiết phải bảo đảm an toàn cho tuyến đường biển chiến lược này và duy trì nguồn cung hàng hóa ổn định cho toàn cầu, theo hãng tin Kyodo News. Trước đó một ngày, Trung Quốc và Pakistan cũng đưa ra sáng kiến 5 điểm nhằm khôi phục hòa bình và ổn định tại khu vực vịnh Ba Tư và Trung Đông, trong đó kêu gọi chấm dứt ngay các hành động thù địch, khởi động đàm phán hòa bình, bảo đảm an toàn cho các mục tiêu dân sự, bảo đảm an ninh hàng hải và bảo vệ vai trò của Hiến chương Liên hợp quốc.• Những hệ lụy về kinh tế, năng lượng và lương thực từ chiến sự Trung Đông ngày càng đáng ngại, khi cuộc chiến vẫn leo thang. Thiệt hại tại TP Rosh Haayin (Israel) sau một vụ tấn công bằng tên lửa của Iran ngày 1-4. Ảnh: Lực lượng cứu hỏa và cứu nạn Israel Sáng 2-4 xảy ra trận động đất mạnh 7,4 độ Richter ngoài khơi bờ biển phía đông Indonesia. Trận động đất gây ra những con sóng cao tới 75 cm và kích hoạt cảnh báo sóng thần, tuy nhiên sau đó cảnh báo đã được dỡ bỏ, theo hãng tin AFP. Thông tin mới nhất từ Cơ quan Khảo sát địa chất Mỹ (USGS), tâm chấn động đất xảy ra ở độ sâu nông 35 km tại biển Molucca, giữa quần đảo Sulawesi và Maluku vào sáng sớm 2-4. Độ sâu ban đầu được thông báo là 10 km. Một người đã thiệt mạng vì bị nhà sập đè và một người bị thương ở TP Manado thuộc tỉnh Bắc Sulawesi, một quan chức tìm kiếm cứu nạn địa phương nói với AFP. Giám đốc BMKG Teuku Faisal Fathani chia sẻ với các nhà báo tại Thủ đô Jakarta rằng đã có 11 cơn dư chấn, trong đó cơn dư chấn mạnh nhất có cường độ 5,5 Richter. THIÊN ÂN Cảnh sát xem xét tòa nhà của Ủy ban Thể thao Quốc gia Indonesia (KONI), tỉnh Bắc Sumatra bị hư hại sau trận động đất. Ảnh: AFP/TONNY RARUNG Động đất mạnh 7,4 độ Richter ngoài khơi Indonesia Giá dầu tăng mạnh, chứng khoán đỏ sàn Giá dầu tăng mạnh trong phiên giao dịch sáng 2-4 (giờ Việt Nam) sau bài phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump trước toàn dân về cuộc chiến với Iran. Ông cảnh báo sẽ tiếp tục gia tăng hành động quân sự nhắm vào Iran trong vòng 2-3 tuần tới, làm dấy lên lo ngại xung đột khó có thể sớm hạ nhiệt, theo đài CNBC. Hợp đồng tương lai dầu thô West Texas Intermediate của Mỹ giao tháng 5 tăng 4,1% lên 104,21 USD/thùng lúc 21 giờ 45 ngày 1-4 (sáng 2-4 theo giờ Việt Nam). Dầu Brent chuẩn quốc tế giao tháng 6 tăng 5% lên 106,42 USD/thùng. Thị trường chứng khoán châu Á cũng phản ứng ngay lập tức. Chỉ số Topix của Nhật giảm 0,9%, chỉ số S&P/ ASX 200 của Úc giảm 0,5%, chỉ số Hang Seng của Hong Kong (Trung Quốc) giảm 0,9% và chỉ số Shanghai Composite (Trung Quốc) giảm 0,2%. Tại châu Âu, hợp đồng tương lai Euro Stoxx 50 giảm 1,3%. THẢO VY
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==