16 Quốc tế - Thứ Bảy 25-4-2026 quocte@phapluattp.vn Ngừng bắn Israel - Lebanon 3 tuần: Lối mở cho đàm phán Mỹ và Iran DƯƠNG KHANG Ngày 23-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Israel và Lebanon đã nhất trí gia hạn lệnh ngừng bắn thêm ba tuần, tiếp nối cuộc hội đàm diễn ra tại Nhà Trắng cùng ngày. Diễn biến thực tế “Mỹ sẽ hợp tác với Lebanon để giúp nước này tự bảo vệ mình khỏi Hezbollah” - ông Trump viết trên Truth Social, đồng thời bày tỏ mong muốn gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Lebanon Joseph Aoun trong tương lai gần. Sự kiện tại Nhà Trắng ngày 23-4 đánh dấu cuộc gặp cấp cao thứ hai giữa Israel và Lebanon kể từ tuần trước. Thỏa thuận ngừng bắn 10 ngày ban đầu có hiệu lực từ ngày 16-4, theo AFP. Phát biểu cạnh Tổng thống Trump, Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter khẳng định Israel và Lebanon “chưa bao giờ gần gũi hơn ngày hôm nay”, đồng thời cảm ơn ông Trump và Phó Tổng thống JD Vance vì thành quả của nhiều thập niên nỗ lực. Đại sứ Lebanon tại Mỹ Nada Hamadeh cũng cảm ơn ông Trump vì đã chủ trì “khoảnh khắc lịch sử này”, nhấn mạnh với sự hỗ trợ của ông, Lebanon có thể “vĩ đại trở lại”. Tuy nhiên, Washington Post nhận định lệnh ngừng bắn chỉ duy trì trong trạng thái mong manh. Nhịp độ tấn công giảm nhưng các đòn đáp trả giữa Israel và Hezbollah vẫn tiếp diễn. Chưa đầy 2 giờ sau khi ông Trump công bố gia hạn, Đại sứ Israel tại Liên hợp quốc Danny Danon đánh giá tình hình “chưa đạt 100%” và Tel Aviv vẫn “buộc phải đáp trả” việc Hezbollah nã rocket. Theo ông, vấn đề cốt lõi là liệu Chính phủ Lebanon có đủ năng lực thực thi lệnh ngừng bắn hoặc kiểm soát miền Nam Lebanon. Trên thực địa, lực lượng Israel - vốn đã tiến vào miền Nam Lebanon từ đầu tháng 3 - vẫn duy trì hiện diện bất chấp thỏa thuận. Ngay trước khi ông Trump tuyên bố gia hạn, giao tranh giữa Israel và Hezbollah vẫn nổ ra. Hezbollah xác nhận đã phóng tên lửa về phía Bắc Israel, coi đó là phản ứng trước việc Israel vi phạm thỏa thuận. Quân đội Israel cho biết còi báo động vang lên gần biên giới và hệ thống phòng không phải đánh chặn nhiều vật thể bay từ Lebanon. Chỉ là bước khởi đầu… Theo hãng tin Axios, Mỹ thúc đẩy gia hạn lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon nhằm hai mục đích gồm: Tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán hòa bình trực tiếp giữa hai bên và ngăn nguy cơ giao tranh tái bùng phát làm ảnh hưởng đến nỗ lực đạt thỏa thuận với Iran. “Tôi cho rằng lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon phần lớn liên quan đến Iran và Mỹ. Tehran muốn một giải pháp toàn diện cho khu vực, điều khó đạt được nếu không kiềm chế Israel” - nhà phân tích độc lập Ori Goldberg chia sẻ với hãng tin Al Jazeera. Đồng tình với quan điểm này, nhà khoa học chính trị Chris Featherstone tại ĐH York (Anh) cho biết đến nay Iran vẫn giữ lập trường rằng bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào giữa Tehran với Mỹ và Israel cũng phải bao gồm cả lệnh ngừng bắn giữa Tel Aviv và Beirut. “Thỏa thuận giữa Israel và Lebanon có thể là bước đi nhằm tạo nền tảng cho các cuộc đàm phán Mỹ - Iran tiếp theo, bằng cách gỡ bỏ một điểm nghẽn” - ông Featherstone đánh giá. Mặc dù lệnh ngừng bắn đã được gia hạn, giới quan sát không mấy lạc quan về việc Ông Trump: Mỹ sẽ không dùng vũ khí hạt nhân ở Iran Ngày 23-4 tại Nhà Trắng, Tổng thống Trump tuyên bố rằng ông sẽ không sử dụng vũ khí hạt nhân trong cuộc chiến chống lại Iran, theo hãng tin Reuters. “Tại sao tôi lại phải sử dụng vũ khí hạt nhân? Chúng ta đã hoàn toàn, bằng cách rất thông thường, tiêu diệt họ mà không cần đến nó” - ông Trump trả lời phóng viên. “Không, tôi sẽ không sử dụng nó. Vũ khí hạt nhân không bao giờ được phép sử dụng bởi bất kỳ ai” - ông Trump nói thêm. Khi được hỏi ông sẵn sàng chờ đợi bao lâu để đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài với Iran, Tổng thống Trump bảo đừng có giục ông, song cũng cho biết ông muốn đạt được thỏa thuận tốt nhất và kéo dài với Iran. “Tôi có thể đạt được thỏa thuận ngay bây giờ... nhưng tôi không muốn làm vậy. Tôi muốn nó kéo dài mãi mãi” - ông Trump nói. Trong tuần này, Lebanon cho biết số người thiệt mạng do các cuộc tấn công của Israel kể từ đầu tháng 3 đã lên tới 2.454 người, cùng 7.658 người bị thương; trong khi phía Israel thông báo có 16 binh sĩ thiệt mạng và 690 người bị thương. Tiêu điểm Lệnh ngừng bắn chỉ duy trì trong trạng thái mong manh. Nhịp độ tấn công giảm nhưng các đòn đáp trả giữa Israel và Hezbollah vẫn tiếp diễn. các cuộc đàm phán cấp thấp này sẽ chấm dứt được nhiều thập niên thù địch giữa Israel và Hezbollah - một thế lực chính trị và quân sự hùng mạnh tại Lebanon. Các chuyên gia nhận định đây mới chỉ là bước khởi đầu và khả năng thành công phụ thuộc lớn vào mức độ cam kết của chính quyền Tổng thống Trump. “Các cuộc đàm phán này quan trọng ở chỗ chúng đang diễn ra, chứ không phải vì đạt được bất kỳ tiến triển thực chất nào tính đến thời điểm hiện tại” - một cựu quan chức Mỹ đánh giá thẳng thắn với Washington Post. Ông Fadi Nicholas Nassar, chuyên gia nghiên cứu tại Viện Trung Đông (Mỹ), phân tích: “Mối lo ngại lớn nhất ở Lebanon là nếu đối đầu với Hezbollah họ sẽ bị bỏ rơi, phải đơn độc đối phó với cả các tay súng Hezbollah và Israel. Điều Washington có thể làm lúc này là thay đổi cục diện, trao quyền cho những nhân tố sẵn sàng đối đầu với Hezbollah... và gia tăng cái giá phải trả cho những hành động cản trở”. Đáng chú ý, ông Rami Khouri, chuyên gia cấp cao về chính sách công tại ĐH Mỹ (Lebanon), cho rằng việc duy trì lệnh ngừng bắn ba tuần sẽ rất “khó khăn” bởi “hai nhân tố quan trọng nhất là Hezbollah và Iran” lại không tham gia. Chuyên gia này nhận định Israel và Mỹ đang cố “áp đặt một thỏa thuận lên Lebanon” mà một nửa dân số nước này không hề mong muốn. “Có quá nhiều mâu thuẫn, quá nhiều điểm yếu và lỗ hổng. Lẽ ra Hezbollah và Iran phải có mặt trên bàn đàm phán nhưng điều đó sẽ không xảy ra” - ông Khouri nhận xét, đồng thời miêu tả thời khắc lịch sử này là “cuộc đấu tranh định đoạt tương lai Lebanon” không thể được giải quyết chỉ bằng áp lực hay những lời đe dọa chính trị.• Giới quan sát cho rằng việc Mỹ hỗ trợ Israel và Lebanon tìm tiếng nói chung thực chất là bước đệm chiến lược nhằm dọn đường cho các nỗ lực ngoại giao với Iran. Tháng 3 vừa qua, hàng loạt cầu lửa đã rực sáng trên bầu trời Bắc Mỹ và châu Âu. Tại bang Ohio (Mỹ), nhiều mảnh vỡ thiên thạch thậm chí xuyên thủng mái nhà dân, theo The New York Times. “Đó giống như một trường bắn vậy. Có đủ thứ bay lượn khắp nơi” - ông Mike Hankey, nhà thiên văn học thuộc Hiệp hội Thiên thạch Mỹ (AMS), nhận định. Thống kê cho thấy số lượng cầu lửa ghi nhận trong quý I-2026 cao gấp đôi mức trung bình các năm trước. Riêng trong ba tháng đầu năm, có 40 sự kiện cầu lửa được ít nhất 50 người chứng kiến (so với mức trung bình là 20). Đáng chú ý, 33 vụ trong số này tạo ra tiếng nổ siêu thanh (mức cao kỷ lục), cho thấy các khối đá không gian có kích thước rất lớn. Điển hình sao băng phát nổ tại Ohio ngày 17-3 mang sức mạnh tương đương 370 tấn thuốc nổ TNT. Cầu lửa được camera của mạng lưới AllSky7 tại Đức ghi lại vào tháng 3. Hiện tượng này cũng được quan sát ở Bỉ, Pháp, Luxembourg và Hà Lan. Trầm trồ trước mảnh thiên thạch thu được từ Ohio, ông Hankey khẳng định: “Đây là vật chất ngoài hành tinh theo đúng nghĩa đen”. Ngay cả ông Bill Cooke, Trưởng Văn phòng Môi trường thiên thạch của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), cũng phải đặt vấn đề: “Điều này quả thực có vẻ bất thường”. Các chuyên gia nhanh chóng bác bỏ giả thuyết về người ngoài hành tinh. Sự kiện này cũng không trùng khớp với bất kỳ trận mưa sao băng lớn nào từng được biết tới. TS Peter Brown, chuyên gia vật lý sao băng tại ĐH Western (Canada), loại trừ khả năng đây là một mưa sao băng mới vì các cầu lửa không có chung quỹ đạo. Vậy nguyên nhân là gì? TS Cooke từ NASA cho rằng đơn giản là bầu trời đang được chú ý nhiều hơn, khi camera hành trình, điện thoại và camera an ninh ngày càng phổ biến. Ủng hộ quan điểm này, TS Althea Moorhead từ NASA cho biết khi phân tích dữ liệu dài hạn, số lượng cầu lửa được ghi nhận vẫn ở mức cao nhưng không phải bất thường. Sự gia tăng một phần đến từ việc con người ngày càng chú ý quan sát hơn. Nói cách khác, Trái đất không bị “bắn phá”, mà chỉ đang nhận thêm một chút “gia vị” từ đá không gian. KHẢI HOÀNG Tổng thống Donald Trump gặp các quan chức Mỹ, Israel và Lebanon tại phòng Bầu dục vào ngày 23-4. Ảnh: AFP Bí ẩn hàng loạt cầu lửa dội vào Trái đất: Có gì bất thường ngoài không gian? Một cầu lửa được camera an ninh gia đình ghi lại tại khu vực Herne Bay, Đông Nam nước Anh, vào tháng 10-2025. Ảnh: SWNS
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==