16 Cựu Tổng thống Obama lên tiếng về vụ nổ súng tại tiệc báo chí Nhà Trắng Ngày 26-4 (giờ Mỹ), cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama có phát ngôn liên quan vụ xả súng tại tiệc chiêu đãi của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCD) ngày 25-4 có Tổng thống Donald Trump tham dự. Trên nền tảng mạng xã hội X, ông Obama cho biết: “Mặc dù chúng ta chưa có thông tin chi tiết về động cơ đằng sau vụ xả súng đêm qua tại tiệc chiêu đãi của WHCD nhưng tất cả chúng ta đều có trách nhiệm bác bỏ quan điểm cho rằng bạo lực có chỗ đứng trong nền dân chủ của chúng ta”. “Sự việc cũng là một lời nhắc nhở sâu sắc về lòng dũng cảm và sự hy sinh mà các đặc vụ thuộc Cơ quan Mật vụ Mỹ thể hiện mỗi ngày. Tôi biết ơn họ và cảm thấy nhẹ nhõm khi biết đặc vụ bị trúng đạn sẽ sớm bình phục” - vị cựu tổng thống cho biết thêm. Trước đó, giới chức trách đã xác định danh tính nghi phạm là Cole Allen, 31 tuổi, đến từ bang California. DƯƠNG KHANG Động đất liên tiếp ở Nhật Bản Sáng 27-4 xảy ra trận động đất mạnh tại Nhật Bản, đánh dấu thêm một rung chấn lớn trong chuỗi các trận động đất mạnh liên tiếp xảy ra tại quốc gia này, hãng AFP dẫn thông tin từ cơ quan khí tượng Mỹ và Nhật. Cơ quan Khí tượng Nhật cho biết trận động đất có độ lớn 6,2 độ Richter, xảy ra lúc 5 giờ 23 phút sáng 27-4 (giờ địa phương) tại khu vực phía nam Hokkaido, ở độ sâu 83 km. Cơ quan này cho biết không phát cảnh báo sóng thần. Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ dự báo thiệt hại về tài sản và nguy cơ đối với tính mạng là không đáng kể do khu vực này thưa dân cư. Sau trận động đất, Thủ tướng Nhật Sanae Takaichi kêu gọi cảnh giác với các trận động đất có quy mô tương tự. Chính phủ đã thiết lập một văn phòng liên lạc để ứng phó với trận động đất mới nhất. Vài giờ trước đó, một trận động đất có độ lớn 5,0 độ Richter đã xảy ra ngoài khơi, cách Hokkaido vài trăm kilomet về phía nam. Các rung chấn này xảy ra chưa đầy một tuần sau khi Cơ quan Khí tượng Nhật cảnh báo nguy cơ gia tăng về một trận siêu động đất - có độ lớn từ 8,0 độ Richter trở lên - sau trận động đất 7,7 độ Richter ngoài khơi phía bắc tỉnh Iwate vào ngày 20-4. LÊ NHI Tâm chấn trận động đất ngày 27-4 tại đảo Hokkaido (Nhật). Ảnh: KYODO NEWS quocte@phapluattp.vn Quốc tế - Thứ Ba 28-4-2026 Kịch bản để Mỹ và Iran giảm bớt căng thẳng Chuyên gia cho rằng có một số lối thoát khả thi có thể cho phép Mỹ và Iran giảm bớt căng thẳng mà không bên nào phải tỏ ra nhượng bộ. THẢO VY Thời hạn mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra để Iran mở lại eo biển Hormuz hoặc phải đối mặt với việc Mỹ nối lại các đợt oanh kích đã hết trong tuần rồi nhưng vào phút chót đã được gia hạn không kèm theo mốc thời gian cụ thể. Tuy nhiên, nguy cơ leo thang trở lại vẫn hiện hữu khi cả hai bên tiếp tục cản trở lưu thông qua eo biển Hormuz. Bất chấp những phát ngôn cứng rắn từ cả hai phía, con đường ngoại giao vẫn chưa khép lại. Con đường dẫn tới thỏa thuận hạt nhân Con đường khả thi nhất để đạt được một dàn xếp vẫn là tái thiết hồ sơ hạt nhân theo hướng tương tự Thỏa thuận hạt nhân năm 2015 (Kế hoạch hành động toàn diện chung - JCPOA), dù dưới một “thương hiệu” chính trị mới. Các quan chức Iran đã đề xuất một cơ chế theo từng giai đoạn, theo đó mức làm giàu uranium được khống chế ở 3,67%, thấp hơn nhiều so với ngưỡng cần thiết để chế tạo vũ khí hạt nhân. Cơ chế này sẽ khôi phục các cuộc thanh sát chặt chẽ của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), đồng thời mở ra khả năng chuyển lượng uranium đã làm giàu ở mức cao hơn ra khỏi lãnh thổ Iran để đổi lấy việc nới lỏng trừng phạt theo từng bước. Điều này không phải là một sự nhượng bộ mang tính căn bản từ phía Tehran. Đây chính là các điều khoản mà Iran đã chấp nhận cách đây 11 năm trong thỏa thuận do Tổng thống Mỹ khi đó là ông Barack Obama làm trung gian. Phương án này sẽ kéo dài đáng kể “thời gian bứt phá hạt nhân” của Iran (tức khoảng thời gian cần để sản xuất đủ uranium cấp độ vũ khí). Đồng thời, nó cũng giúp khôi phục mức độ minh bạch đã suy giảm dần kể từ khi chính quyền ông Trump rút khỏi JCPOA vào năm 2018. Đối với Washington, một thỏa thuận như vậy vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu lâu nay về “không làm giàu uranium” - một lập trường này đến nay vẫn tỏ ra không khả thi. Ngay cả các quan chức Mỹ hiện nay cũng có xu hướng ưu tiên những giới hạn có thể kiểm chứng, thay vì đặt mục tiêu cấm hoàn toàn. Một chương trình được giới hạn và giám sát chặt chẽ sẽ giúp phía Mỹ khẳng định Iran đã quay lại khuôn khổ kiểm soát, đồng thời giảm nguy cơ xảy ra thêm một cuộc xung đột tốn kém trong khu vực. Thực chất, kịch bản này sẽ đưa Iran quay lại khuôn khổ thỏa thuận hạt nhân năm 2015 - thỏa thuận mà ông Obama từng ký kết và ông Trump đã rút khỏi vào năm 2018 với nhiều tuyên bố mạnh mẽ. Đây dường như là một trở ngại đối với Tổng thống Trump. Một hướng giải quyết khác là tập trung vào thời gian áp dụng các giới hạn làm giàu uranium. Các cuộc đàm phán gần đây bế tắc do Mỹ yêu cầu áp đặt lệnh tạm ngừng làm giàu trong 20 năm, trong khi Iran đưa ra đề xuất năm năm. Một thỏa hiệp, chẳng hạn giới hạn 7-10 năm kèm cơ chế rà soát định kỳ, có thể giúp cả hai bên thuyết phục dư luận trong nước. Điều này sẽ giúp Washington giảm thiểu rủi ro dài hạn, còn với Tehran, đó là sự tái khẳng định quyền Kịch bản nào để Mỹ và Iran lùi khỏi bờ vực căng thẳng? Ảnh: HERALD GOA Giảm leo thang từng bước Ngày càng nhiều bên trung gian như Pakistan, Oman và Trung Quốc ủng hộ cách tiếp cận “giảm leo thang theo từng bước”. Theo đó, các bước đi có đi có lại ở mức hạn chế - bao gồm cùng tuân thủ các thỏa thuận ngừng bắn, bảo đảm an toàn hàng hải và nới lỏng phong tỏa trên biển từ cả hai phía - sẽ được thiết lập trước khi mở rộng đàm phán sang vấn đề nới lỏng trừng phạt và an ninh khu vực. Cách tiếp cận này giúp giảm áp lực chính trị đối với từng nhượng bộ riêng lẻ và hạn chế nguy cơ đàm phán sụp đổ do gánh nặng của các bất đồng chưa được giải quyết. Tuy nhiên, kịch bản này sẽ khiến chính quyền Mỹ khó có thể định nghĩa thỏa thuận như một chiến thắng. Một thỏa thuận được xác định trong phạm vi hẹp, ưu tiên việc Iran thực thi trước và nhấn mạnh vào các cơ chế thực thi, có thể dễ được chấp nhận hơn so với một hiệp ước toàn diện - ngay cả khi nội dung của nó gần giống với các khuôn khổ thời ông Obama. Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev gần đây đã mô tả eo biển Hormuz là“vũ khí hạt nhân thực sự” của Iran. Nhận định này cho thấy mức độ trung tâm của sức ép hàng hải trong chiến lược của Tehran. Tiêu điểm Con đường khả thi nhất để đạt được thỏa thuận dàn xếp giữa Mỹ và Iran là tái thiết hồ sơ hạt nhân theo hướng tương tự Thỏa thuận hạt nhân năm 2015. theo đuổi tương lai hạt nhân. Các thỏa thuận có thời hạn không phải là điều mới trong kiểm soát vũ khí. Chúng được gọi là các biện pháp xây dựng lòng tin và an ninh, thường được sử dụng trong phòng ngừa và giải quyết xung đột nhằm tạo dựng niềm tin giữa các bên trong khi tiến tới một giải pháp lâu dài. Và chúng có thể bền vững về mặt chính trị hơn so với những yêu sách tối đa, vốn dễ sụp đổ khi điều kiện chính trị thay đổi. Cần tránh tiền lệ nguy hiểm Vượt ra ngoài vấn đề hạt nhân, eo biển Hormuz đã nổi lên như nguồn đòn bẩy mạnh nhất của Iran. Khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu đi qua tuyến đường thủy này và chỉ cần gián đoạn ở mức hạn chế cũng đã khiến giá năng lượng tăng vọt trong năm nay. Một thỏa thuận bảo đảm việc mở lại hoàn toàn eo biển, không kèm theo các trở ngại hay sức ép, sẽ mang lại sự ổn định ngay lập tức trên toàn cầu, đồng thời đem lại cho Mỹ một chiến thắng ngoại giao dễ nhận thấy. Tuy nhiên, các quốc gia vùng Vịnh lo ngại một thỏa thuận như vậy có thể chỉ quản lý chứ không loại bỏ, đòn bẩy của Iran. Điều này sẽ khiến khả năng gây sức ép lên hoạt động vận tải biển của Iran trong các thời điểm căng thẳng trở thành điều “bình thường”, thay vì được loại bỏ hoàn toàn. Đối với các nước láng giềng, việc ổn định tình hình mà không đi kèm hạ nhiệt căng thẳng trên diện rộng có nguy cơ củng cố một tiền lệ nguy hiểm. Điều này khiến việc gắn bất kỳ thỏa thuận nào liên quan Hormuz với các cam kết rộng hơn về kiềm chế và những biện pháp xây dựng lòng tin trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.•
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==