16 Quốc tế - Thứ Bảy 9-5-2026 quocte@phapluattp.vn Châu Á trong cuộc khủng hoảng giá dầu KHOA ĐIỀM Trong suốt hơn hai tháng chiến tranh Mỹ, Israel với Iran, giá dầu liên tục biến động. Những ngày đầu tháng 5, giá dầu vẫn xoay quanh mức 100 USD/thùng. Mức giá này vẫn cao hơn nhiều so với mức khoảng 70 USD/thùng trước chiến tranh. Giá cao và nguồn cung thiếu hụt đang ảnh hưởng đến chính sách của các nước và tác động trực tiếp đến đời sống người dân. Châu Á không nằm ngoài vòng ảnh hưởng này. Cú sốc với châu Á Theo hãng tin Bloomberg, hơn 80% lượng dầu và khí đốt đi qua eo biển Hormuz hướng về phía đông, tức là hướng về các khu vực Nam Á, Đông Bắc Á, Đông Nam Á. Hầu hết khu vực tại châu Á đều thiếu hụt nguồn dầu và tình trạng này ngày càng trầm trọng hơn qua từng năm. Trong đó, Nhật và Hàn Quốc từ lâu đã nằm trong số những quốc gia phụ thuộc nhiều nhất vào nhập khẩu năng lượng trên thế giới. Các mỏ khí đốt trong nước từng duy trì tăng trưởng ở Bangladesh, Pakistan và Thái Lan trong những thập niên trước, hiện cũng dần cạn kiệt, khiến các quốc gia này phải phụ thuộc vào nhập khẩu nguồn khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) đắt đỏ và không ổn định. Tại Đông Nam Á, dù là quốc gia có trữ lượng dầu mỏ lớn, Malaysia lại là nước nhập khẩu ròng nhiên liệu (có lượng nhiên liệu nhập khẩu lớn hơn lượng nhiên liệu xuất khẩu). Indonesia cũng phụ thuộc vào nhập khẩu dầu mỏ hơn 20 năm nay, dù trước đó, nước này là thành viên của Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC). Vì lẽ đó, khi Trung Đông chứng kiến bất ổn, tình trạng thiếu hụt và giá cả tăng cao của nhiên liệu hóa thạch đã gây nên cú sốc cho châu Á, trực tiếp ảnh hưởng đến người tiêu dùng. Tác động và giải pháp thay thế Tại Thủ đô Seoul (Hàn Quốc), giá trung bình của món mì kalguksu vượt quá 10.000 won (6,79 USD) lần đầu tiên trong tháng 3, trong bối cảnh lạm phát tăng lên 2,2% - một phần hậu quả do chi phí nhập khẩu năng lượng tăng cao. Tại Nhật, giá một bát mì ramen đang tiến gần đến ngưỡng 1.000 yen (6,27 USD). Các nhà tắm công cộng giá rẻ tại nước này đang phải đối mặt với lợi nhuận eo hẹp hơn, khi họ bị kẹp giữa chi phí dầu dùng cho hệ thống sưởi ấm tăng cao nhưng không được tăng giá dịch vụ do Chính phủ quy định. Theo Công ty tư vấn hàng không Cirium, do giá nhiên liệu máy bay tăng lên mức cao, các hãng hàng không ở Đông Nam Á đã cắt giảm lịch trình bay tháng 5 từ 10% đến 15%. Hãng hàng không Thai Airways đã hủy bỏ 2/3 số chuyến bay hằng ngày giữa Thủ đô Bangkok (Thái Lan) và Seoul. Hãng Cathay Pacific Airways hiện áp dụng phụ phí 200 USD cho các chuyến bay đường dài. Tác động đến đường bộ thậm chí còn nghiêm trọng hơn. Pakistan, Philippines và Sri Lanka đã áp dụng tuần làm việc bốn ngày để giảm lượng xăng và dầu diesel sử dụng trong việc đi lại. Các tài xế xe buýt nhỏ ở Thủ đô Manila (Philippines) đã yêu Dự báo tăng trưởng châu Á Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) mới đây đã điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng cho khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Khu vực này được dự báo sẽ tăng trưởng 4,7%, thấp hơn so với dự báo trước đó là 5,1%, theo hãng tin Reuters. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng không lạc quan hơn. “Châu Á bước vào năm 2026 với nền tảng vững chắc. Nhưng chiến tranh ở Trung Đông và cú sốc nguồn cung năng lượng sau đó đang làm tăng lạm phát, làm suy yếu cán cân thanh toán quốc tế và thu hẹp các lựa chọn chính sách, nhấn mạnh sự phụ thuộc của khu vực vào dầu khí nhập khẩu” - nhà kinh tế Andrea Pescatori của IMF nhận định. Giữa lúc đó, nhiều nước châu Á đang tìm kiếm các biện pháp khác nhau nhằm giảm tác động từ giá dầu tăng như phân bổ nhiên liệu theo định mức, tiến hành các thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, theo đuổi cách tiếp cận dài hạn đối với kế hoạch an ninh năng lượng. Những biện pháp này phần nào mở ra hy vọng để nền kinh tế khu vực vượt qua giai đoạn khó khăn này. Trong dự báo mới nhất của tập đoàn dầu khí BP, các quốc gia châu Á mới nổi chiếm toàn bộ sự tăng trưởng trong việc sử dụng khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG). Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, khoảng 70% mức tăng nhu cầu dầu mỏ toàn cầu đến năm 2035 sẽ tập trung ở Đông Nam Á và Ấn Độ. Tiêu điểm Khi Trung Đông chứng kiến bất ổn, tình trạng thiếu hụt và giá cả tăng cao của nhiên liệu hóa thạch đã gây nên cú sốc cho châu Á, trực tiếp ảnh hưởng đến người tiêu dùng. cầu giảm thuế nhiên liệu, vì chi phí tăng cao ảnh hưởng đến sinh kế của họ. Ở mức độ thấp hơn, nông dân ở Ấn Độ đang cân nhắc lại về việc mua phân bón, trong bối cảnh giá cả phân bón tăng cao do việc xuất khẩu urê từ vùng Vịnh bị tạm dừng. Tác động trực tiếp đến cuộc sống của người dân cũng rất đáng quan ngại. Pakistan đang có một số thời điểm giảm cung cấp điện, sau khi nguồn cung LNG từ Qatar giảm. Điều này gây ảnh hưởng lớn đến đời sống người dân tại những vùng như TP Lahore - nơi nhiệt độ ban ngày lên tới hơn 40 độ C. Tại Ấn Độ, tình trạng thiếu LPG - vốn được sử dụng rộng rãi trong nấu ăn - đã gây ra tình trạng nhiều người xếp hàng tại các cửa hàng bán lẻ. Lượng tiêu thụ LPG trong tháng 3 đã giảm 13% so với cùng kỳ năm 2025. Điều này thúc đẩy việc tìm kiếm các giải pháp thay thế, trong đó có nguồn năng lượng sạch. Xe điện đang chiếm tỉ trọng rất lớn và tăng nhanh ở nhiều nước châu Á, bao gồm Thái Lan, Singapore, Trung Quốc, Indonesia, Hàn Quốc và Việt Nam. Tại Campuchia, Indonesia, Malaysia và Pakistan, việc lắp đặt tấm pin năng lượng mặt trời ghi nhận mức tăng. Ở Philippines, chỉ riêng trong tháng 3, việc nhập khẩu tấm pin mặt trời đủ để giúp nước này tăng tổng công suất năng lượng mặt trời lên gấp rưỡi so với mức cuối năm 2025. Trang tin Rappler của Philippines dẫn thông tin từ một công ty lắp pin năng lượng mặt trời ở nước này cho biết họ đang ký hợp đồng mỗi tháng nhiều gấp 10 lần so với trước khi chiến tranh nổ ra.• Nguồn cung dầu giảm và giá dầu tăng cao đã tác động trực tiếp đến đời sống người dân nhiều nước Nam Á, Đông Bắc Á, Đông Nam Á - khu vực vốn từ lâu phụ thuộc vào việc nhập khẩu nhiên liệu từ Trung Đông. Một trạm xăng ở TP Johor Baru (Malaysia). Ảnh: CAN Giáo hoàng Leo XIV tiếp ngoại trưởng Mỹ Ngày 7-5, Giáo hoàng Leo XIV đã gặp Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tại Vatican, trong đó hai bên cùng cam kết cải thiện quan hệ giữa Vatican và Washington, theo hãng tin Reuters. “Giáo hoàng Leo XIV và ông Rubio đã tái khẳng định cam kết chung nhằm thúc đẩy quan hệ song phương tốt đẹp” - theo tuyên bố của Vatican trong cuộc gặp đầu tiên giữa Giáo hoàng và một quan chức Nội các trong chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump trong gần một năm. Hai bên đã “trao đổi quan điểm” về tình hình thế giới và nhấn mạnh “sự cần thiết phải làm việc không ngừng nghỉ vì hòa bình”. Người phát ngôn của Vatican cho biết cuộc thảo luận bao gồm tình hình Trung Đông, trong đó có Iran và Lebanon, các cuộc xung đột ở châu Phi và tình hình người dân Cuba đang phải đối mặt. Đại sứ quán Mỹ tại Vatican cho biết rằng Giáo hoàng và ông Rubio đã thảo luận về “các vấn đề cùng quan tâm ở Tây bán cầu”. THẾ VINH Núi lửa phun dữ dội ở Indonesia, 20 người mất tích Ngày 8-5, các lực lượng chức năng Indonesia đã triển khai chiến dịch cứu hộ cấp bách để tìm kiếm 20 người bị mất tích sau khi núi lửa Dukono phun trào dữ dội, theo kênh Channel News Asia. Theo báo cáo, núi lửa Dukono nằm trên đảo Halmahera (tỉnh Bắc Maluku, phía Đông Indonesia) đã bắt đầu phun trào lúc 7 giờ 41 phút sáng 8-5 (giờ địa phương), tạo ra cột khói bụi khổng lồ vươn cao khoảng 10 km vào không trung. Trả lời phỏng vấn qua điện thoại, ông Iwan Ramdani, người đứng đầu cơ quan cứu hộ địa phương, cho biết: “Dựa trên các báo cáo, lực lượng chức năng đang ráo riết tìm kiếm khoảng 20 người”. Ông Ramdani thông tin thêm với hãng tin Reuters rằng hàng chục nhân viên cứu hộ, bao gồm lực lượng cảnh sát, đã được điều động để tìm kiếm nhóm du khách bị mắc kẹt do vụ phun trào. Trong số 20 người này, có chín người mang quốc tịch Singapore, số còn lại là người địa phương. Chính quyền địa phương đã đưa ra khuyến cáo nghiêm ngặt, yêu cầu người dân và du khách tuyệt đối không thực hiện bất kỳ hoạt động nào trong phạm vi bán kính 4 km tính từ miệng núi lửa. Cơ quan nghiên cứu núi lửa Indonesia cũng đồng thời cảnh báo về nguy cơ xảy ra dòng bùn núi lửa (lahar) nếu có mưa lớn. DƯƠNG KHANG Giáo hoàng Leo XIV (giữa) đã gặp Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio (thứ tư từ trái sang) tại Vatican vào ngày 7-5. Ảnh: @SecRubio/X
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==