16 Quốc tế - Thứ Hai 25-5-2026 quocte@phapluattp.vn Dự báo năm nay sẽ có siêu El Nino, tác động khó lường KHOA ĐIỀM Các dự báo mới đây cho thấy El Nino đang phát triển ở vùng biển nhiệt đới Thái Bình Dương có thể là một trong những hiện tượng mạnh nhất từng được ghi nhận. Cụ thể, một số khu vực ở Thái Bình Dương đang ấm lên nhanh chóng, khi dữ liệu nhiệt độ tuần qua cho thấy nhiệt độ bề mặt biển cao hơn mức bình thường khoảng 0,5 độ C. Theo đài BBC, hiện tượng này dự kiến sẽ mạnh lên trong vài tháng tới và có khả năng đạt đỉnh điểm là một hiện tượng rất mạnh (còn gọi là siêu El Nino) vào mùa thu. Cơ quan Khí tượng và Hải dương quốc gia Mỹ (NOAA) cho rằng El Nino sẽ bắt đầu trong tháng 5. NOAA cũng cho biết có khả năng cao hiện tượng này sẽ mạnh hoặc thậm chí rất mạnh vào mùa đông này. Hiện tượng El Nino mạnh nhất trong hơn 100 năm? El Nino là hiện tượng khí hậu tự nhiên, với đặc trưng là sự ấm lên của bề mặt đại dương ở vùng trung tâm và phía đông Thái Bình Dương. Hiện tượng này thường xảy ra cứ sau 2-7 năm và có xu hướng kéo dài 9-12 tháng. Hôm 15-4, Cơ quan Khí tượng Anh cho biết: “Ngày càng có nhiều niềm tin rằng El Nino có thể nằm ở mức cao nhất trong lịch sử. Các nhà khoa học đang nói với chúng ta đây có thể là sự kiện El Nino mạnh nhất cho đến nay trong thế kỷ này”. Đồng tình, ông Paul Roundy, giáo sư khoa học khí quyển tại ĐH bang New York ở Albany (Mỹ), cho rằng: “Có khả năng xuất hiện El Nino mạnh nhất trong 140 năm”. Trong khi đó, thuật ngữ “siêu El Nino” thường được dùng để chỉ một hiện tượng El Nino rất mạnh, trong đó nhiệt độ bề mặt biển ấm lên cao hơn 2 độ C so với bình thường. Điều này chỉ xảy ra vài lần kể từ năm 1950 và chỉ có một lần nhiệt độ tăng vọt vượt quá 2,5 độ C, theo tờ The Guardian. El Nino thường gây ra hạn hán và nắng nóng trên khắp nước Úc, xung quanh miền Nam và trung tâm châu Phi, ở Ấn Độ và một số vùng của Nam Mỹ, bao gồm rừng mưa Amazon, dẫn đến nhiều hiện tượng nắng nóng cực đoan hơn trên toàn cầu. Ngoài ra, lượng mưa lớn có thể đổ xuống khu vực phía Nam của Mỹ, một số vùng của Trung Đông, Trung Á và Nam Á. Hiện tượng này cũng làm đảo ngược hoạt động của bão, kìm hãm sự hình thành bão ở Đại Tây Dương, trong khi làm tăng khả năng hình thành các cơn bão nhiệt đới mạnh từ Thái Bình Dương. Khi hiện tượng khí nhà kính càng tăng, tác động của El Nino có thể càng nghiêm trọng. “Do mức độ khí nhà kính ngày càng tăng, hệ thống khí hậu không thể loại bỏ hiệu quả lượng nhiệt được giải phóng trong một sự kiện El Nino lớn, trước khi đợt El Nino tiếp theo xuất hiện và đẩy mức nhiệt lên cao hơn nữa” - nhà khí tượng học Eric Webb cho biết. Do đó, một siêu El Nino vào năm 2026-2027 có thể sẽ giải phóng nhiều nhiệt hơn những đợt El Nino vào các năm 1982-1983, 1997-1998 và 2015-2016. Tác động đến nguồn lương thực dự trữ toàn cầu Với lượng nhiệt tăng thêm ở phía đông Thái Bình Dương, tác động lớn nhất của El 2027 có thể sẽ là năm nóng nhất trong lịch sử Ông Zeke Hausfather, nhà khoa học khí hậu tại Cơ quan chuyên theo dõi nhiệt độ toàn cầu Berkeley Earth (Mỹ), ước tính có 73% khả năng năm 2027 sẽ là năm nóng nhất trong lịch sử, do sự kết hợp của hiện tượng El Nino và lượng khí thải carbon gây nóng lên toàn cầu. Nhiệt độ trung bình toàn cầu trong ba năm qua cao hơn 1,48 độ C so với mức trung bình trước thời kỳ công nghiệp và nhiệt độ năm tới có khả năng vượt quá giới hạn 1,5 độ C mà các quốc gia đã cam kết hạn chế sự nóng lên toàn cầu, khi ký kết Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu năm 2015. “El Nino sẽ thực sự bắt đầu gây ảnh hưởng vào mùa thu. Chúng ta có thể thấy sự trở lại của thời tiết kỷ lục 40 độ C vào mùa hè tới” - ông Mark Maslin, giáo sư khoa học hệ thống Trái đất tại ĐH London (Anh), cho biết. Theo tờ The New York Times, đợt El Nino sắp tới gần như chắc chắn mạnh hơn đợt siêu El Nino 2015-2016 và có lẽ là đợt dữ dội nhất kể từ đợt El Nino lịch sử 1877-1878. Đợt El Nino 1877-1878 dẫn đến nạn đói toàn cầu, cướp đi sinh mạng của hơn 50 triệu người ở Ấn Độ, Trung Quốc, Brazil và nhiều nơi khác. Tiêu điểm Một siêu El Nino vào năm 2026-2027 có thể sẽ giải phóng nhiều nhiệt hơn những đợt El Nino vào các năm 19821983, 1997-1998 và 2015-2016. Nino là làm tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu, thường là khoảng 0,2 độ C. Bà Liz Stephens, giáo sư về rủi ro và khả năng phục hồi khí hậu tại ĐH Reading (Anh), cho biết thế giới “có thể sẽ chứng kiến nhiệt độ toàn cầu kỷ lục vào năm tới, đặc biệt nếu đây là một sự kiện El Nino rất mạnh”. Trước đó, sau sự kiện El Nino năm 2023 kéo dài đến năm 2024, thế giới đã chứng kiến năm nóng nhất trong lịch sử. El Nino càng mạnh thì càng có khả năng thúc đẩy các hiện tượng thời tiết cực đoan trên toàn thế giới. Siêu El Nino năm 2015 đã gây ra hạn hán nghiêm trọng ở Ethiopia, gây thiếu hụt nguồn cung cấp nước ở Puerto Rico, gây ra một mùa bão dữ dội ở trung và bắc Thái Bình Dương. Hiện tượng này cũng làm giảm cường độ các cơn bão nhiệt đới ở Đại Tây Dương. Các nhà dự báo cho rằng mùa bão Đại Tây Dương năm nay sẽ yên tĩnh hơn mức trung bình. “Mặc dù điều đó nghe có vẻ tốt nhưng đối với Trung Mỹ, điều đó dẫn đến lượng mưa ít hơn nhiều và có khả năng gây ra hạn hán” - theo bà Stephens. Nguy cơ hạn hán và cháy rừng gia tăng ở một số khu vực của Úc, Indonesia và phía bắc Nam Mỹ, dẫn đến sự suy giảm trong nông nghiệp và nguồn dự trữ lương thực toàn cầu. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện tại, việc đóng cửa eo biển Hormuz đã làm gián đoạn việc phân phối phân bón. Điều này sẽ ảnh hưởng đến mùa màng trong những tháng tới. “Hiện đã có nhiều người sống trong cảnh nghèo đói và nếu sản lượng cây trồng giảm do hạn hán hoặc lũ lụt (do El Nino) thì giá cả sẽ còn tăng cao hơn nữa. Vì vậy, chúng ta đang đối mặt với những tác động nhân đạo tiềm tàng khá lớn trong năm nay, đặc biệt nếu cuộc khủng hoảng ở Trung Đông tiếp diễn” - bà Stephens cảnh báo.• Nhiều cơ quan thời tiết dự báo một đợt El Nino mạnh sắp xuất hiện, kéo dài đến năm 2027 và có thể kéo theo nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan trên toàn cầu. Người dân ở Bangkok (Thái Lan) di chuyển dưới thời tiết nắng nóng vào tháng 4-2023. Ảnh: JACK TAYLOR/AFP Thêm 10 quốc gia có nguy cơ bùng phát dịch Ebola Ngày 23-5, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh châu Phi thuộc Liên minh châu Phi cảnh báo 10 quốc gia châu Phi đang “có nguy cơ” bùng phát dịch bệnh do virus Ebola. Cảnh báo này được đưa ra sau khi dịch Ebola bùng phát ở CHDC Congo và Uganda vẫn diễn biến phức tạp, theo hãng thông tấn Anadolu Agency. Ông Jean Kaseya, người đứng đầu Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh châu Phi, cho biết 10 quốc gia này bao gồm Rwanda, Kenya, Tanzania, Angola, Burundi, Cộng hòa Trung Phi, Cộng hòa Congo, Ethiopia, Nam Sudan và Zambia. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh châu Phi và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng đã công bố lời kêu gọi tài trợ hơn 314 triệu USD cho các biện pháp ứng phó dịch. Theo WHO, tính đến ngày 23-5, khoảng 750 trường hợp nghi nhiễm và 177 trường hợp tử vong nghi liên quan đến Ebola đã được ghi nhận tại CHDC Congo. Trong ngày 23-5, Uganda cũng ghi nhận 3 trường hợp nhiễm bệnh mới, đưa tổng số ca nhiễm tại nước này lên 5 ca. HỒNG CẨM Vụ nổ súng gần Nhà Trắng: Nghi phạm bị bắn hạ Tối 23-5 (giờ Mỹ) xảy ra một vụ nổ súng gần Nhà Trắng, nghi phạm thiệt mạng và một người dân bị thương nặng, theo hãng tin Reuters. Một quan chức thực thi pháp luật cho biết vụ việc xảy ra tại chốt kiểm soát ở giao lộ phố 17 và đại lộ Pennsylvania, gần Nhà Trắng. Nghi phạm được cho là đã tiến tới khu vực này rồi bất ngờ nổ súng về phía lực lượng an ninh. Các sĩ quan lập tức đáp trả. Nghi phạm sau đó bị bắn hạ và chết sau đó tại BV George Washington. Một người đi đường cũng bị trúng đạn và trong tình trạng nguy kịch. Thời điểm xảy ra vụ nổ súng, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang có mặt bên trong Nhà Trắng. Nguồn tin cho biết nghi phạm từng bị ban hành lệnh cấm tiếp cận khu vực và được xác định có dấu hiệu rối loạn tâm lý. Mật vụ Mỹ đang điều tra vụ việc. Giám đốc FBI Kash Patel cho biết cơ quan này cũng tham gia hỗ trợ điều tra. DƯƠNG KHANG Mật vụ Mỹ bên ngoài Nhà Trắng sau khi nghe nhiều tiếng súng nổ vào ngày 23-5. Ảnh: AFP
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==