4 Thời sự - Thứ Tư 27-5-2026 thoisu@phapluattp.vn LÊTHOA-THANHTUYỀN thực hiện Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết 09 về xây dựng và phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới. Việc nghị quyết ra đời vào thời điểm này mang thông điệp chính trị vô cùng to lớn, khẳng định lại vai trò cũng như vị trí đầu tàu, cực tăng trưởng trọng điểm của TP.HCM đối với cả nước. Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, PGS-TS Trần Hoàng Ngân (ảnh), Chủ tịch Hội đồng Tư vấn đột phá phát triển Trường ĐH Sài Gòn, khẳng định Nghị quyết 09 là “đột phá của đột phá” nhằm hoàn thiện thể chế cho một siêu đô thị trong kỷ nguyên mới. Cần thể chế tương thích với một cơ thể mới . Phóng viên: Thưa ông, là người đã có hơn nửa thế kỷ gắn bó, nghiên cứu và đóng góp cho sự phát triển của TP, ông đón nhận thông điệp này với tâm thế như thế nào, nhất là khi nhìn lại chuỗi các nghị quyết mà Trung ương đã dành cho TP.HCM? + PGS-TS Trần Hoàng Ngân: Có hơn 50 năm gắn bó với TP.HCM nên khi nhận được nội dung Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới, tôi rất vui và rất hạnh phúc. Trong suốt chặng đường hơn 50 năm phát triển, Bộ Chính trị, Trung ương, Chính phủ và Quốc hội (QH) luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho TP.HCM. Bộ Chính trị đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng dành cho TP như Nghị quyết 01 năm 1982, Nghị quyết 20 năm 2002, “TP.HCM trong kỷ nguyên mới” thì Nghị quyết 260 (sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98) cần được nâng cấp cho phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội, địa chính trị, địa kinh tế của một đô thị mới. Chúng ta cần một thể chế tương thích với một cơ thể mới. Đặt tầm nhìn dài hơi cho phát triển TP.HCM . Vậy so với các nghị quyết trước đó, Nghị quyết 09 có những điểm mới nào cho thấy đây là nghị quyết “đột phá của đột phá”? + Nghị quyết 31 đặt tầm nhìn đến năm 2045, còn Nghị quyết 09 tầm nhìn đến năm 2075 - kỷ niệm 100 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Đây là một tầm nhìn dài hơi hơn. Nghị quyết 31 yêu cầu ban hành một nghị quyết thay thế Nghị quyết 54, còn Nghị quyết 09 đặt ra vấn đề phải xây dựng một thể chế đột phá, một khung pháp lý đồng bộ, phân cấp, phân quyền triệt để cho HĐND, UBND và chủ tịch UBND TP bằng Luật Đô thị đặc biệt. Luật Đô thị đặc biệt sẽ giúp TP.HCM có cơ sở pháp lý ổn định, lâu dài hơn và tính pháp lý cao hơn. Đặc điểm kinh tế - xã hội như thế nào thì thể chế đòi hỏi phải tương thích như thế đó. Điểm mới của nghị quyết này là phân cấp, phân quyền triệt để cho TP trên hầu hết các lĩnh vực, thẩm quyền, công khai, minh bạch và bảo đảm quyền lựa chọn của người dân, doanh nghiệp. Một điểm mới nữa là Nghị quyết 09 đặc biệt quan tâm đến các giải pháp để triển khai có hiệu quả chín nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị, gồm Nghị quyết 57, Nghị quyết 59, Nghị quyết 66, Nghị quyết 68, Nghị quyết 70, Nghị quyết 71, Nghị quyết 72, Nghị quyết 79, Nghị quyết 80. . Nhìn theo trục thời gian từ Nghị quyết 01 cho tới Nghị quyết 09, có thể thấy sự ra đời của Nghị quyết 09 không chỉ là sự nâng tầm về tầm nhìn chiến lược của Trung ương mà còn là sự ủy thác lớn về mặt chính trị để TP.HCM tiếp tục sứ mệnh tiên phong. + Đúng là như vậy. Nghị quyết 09 là để TP.HCM hoàn thành một cách tốt nhất, hiệu quả nhất nhiệm vụ chính trị được Trung ương giao phó. Nghị quyết 09 vừa tổng kết của 50 năm kể từ ngày TP Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, vừa giúp TP có một cơ chế thể chế vượt trội, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền triệt để, “trọn gói” để TP.HCM phát huy hết tiềm năng, lợi thế và các vị trí địa chính trị, địa kinh tế chiến lược của mình trong kỷ nguyên mới. Trong Nghị quyết 09, Bộ Chính trị giao cho TP.HCM nhiệm vụ chính trị rất đặc biệt. Đó là tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách đồng bộ, đột phá, vượt trội, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền triệt để, tạo điều kiện thúc đẩy đô thị đặc biệt TP.HCM trở thành biểu tượng phát triển năng động của Việt Nam trong thế kỷ 21; đi trước làm mẫu, dẫn đầu về kiến tạo thể chế, chất lượng phát triển chuẩn mực quản trị; đầu tàu dẫn dắt tăng trưởng cực đổi mới sáng tạo, hội nhập quan trọng cả nước… Phân cấp triệt để, không làm lỡ nhịp phát triển . Để Nghị quyết 09 nhanh chóng đi vào cuộc sống, mở đường hiệu quả cho việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt sát với thực tiễn, tiếp theo đây TP.HCM cần triển khai các bước đi như thế nào, thưa ông? + Nhiệm vụ tới đây là chúng ta phải tổ chức quán triệt, tuyên truyền rộng rãi nghị quyết này đến toàn hệ thống chính trị, tầng lớp nhân dân để tạo sự đồng thuận. Thành ủy TP.HCM phối hợp với Đảng ủy QH, Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo việc xây dựng, ban hành Luật Đô thị đặc biệt và các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội, đồng thời hoàn thiện hệ thống quy hoạch, quy định về đầu tư, tài chính, ngân sách, xây dựng... có liên quan. TP tích cực phối hợp với bộ, ngành Trung ương, các ủy ban của QH để hoàn thiện những nội dung “cốt tử” trong dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, sớm trình QH thông qua Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn công tác làm việc với Thành ủy TP.HCM hôm 27-4. Ảnh: LÊ THOA Nghị quyết 16 năm 2012 và gần nhất là Nghị quyết 31 năm 2022. Trong bốn nghị quyết trên, Bộ Chính trị đều xác định TP.HCM luôn giữ vững vai trò là trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, giáo dục - đào tạo, khoa học công nghệ, có vị trí chính trị quan trọng và sức lan tỏa thúc đẩy phát triển vùng Đông Nam Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Từ các nghị quyết của Bộ Chính trị, đặc biệt là Kết luận 21 năm 2017 của Bộ Chính trị về sơ kết, đánh giá việc thực hiện Nghị quyết 16, Bộ Chính trị đã yêu cầu QH phải có một nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM. Từ đó, chúng ta có Nghị quyết 54/2017 của QH. Tuy nhiên, sau 10 năm thực hiện Nghị quyết 16, bên cạnh những thuận lợi và kết quả thành công, TP vẫn tồn tại nhiều điểm nghẽn, đặc biệt là điểm nghẽn về thể chế và hạ tầng. Chính vì vậy, ngày 30-12-2022, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 31 với tính đột phá rất cao, trong đó yêu cầu phải ban hành chính sách pháp luật vượt trội, tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho HĐND và UBND. Bộ Chính trị cũng chỉ đạo Đảng ủy Chính phủ, QH ban hành một nghị quyết thay thế Nghị quyết 54. Từ đó, TP đã có Nghị quyết 98 với 44 cơ chế, chính sách đặc thù, giúp TP.HCM vực dậy sau đại dịch COVID-19, phục hồi và phát triển kinh tế. Nghị quyết 31 đã tạo nền tảng để chúng ta có cơ chế, chính sách pháp luật vượt trội. Nhiều dự án đầu tư đã được triển khai, vấn đề phát triển đô thị theo hướng TOD (Transit Oriented Development) được vận hành. Nhiều tuyến đường sắt đô thị đã được thi công, nhiều dự án đầu tư mang tính trọng điểm của vùng như vành đai 3, vành đai 4 đã được triển khai. Quan trọng hơn, khi TP.HCM hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu thành một trừ quốc phòng, an ninh, đối ngoại và tôn giáo. Thay vì chờ Chính phủ, bộ, ngành hướng dẫn thì TP được chủ động ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết của QH. Nghị quyết 09 cũng ưu tiên bố trí nguồn lực ngân sách nhà nước để thực hiện các dự án trọng điểm, mang tính chất hỗ trợ liên kết vùng, thúc đẩy phát triển; nâng cao phúc lợi người dân. Bộ Chính trị cũng cho phép TP chủ động thí điểm cơ chế, chính sách mới, thử nghiệm có kiểm soát, khác với quy định của pháp luật… Bên cạnh đó, Bộ Chính trị cũng cho phép TP triển khai xã hội hóa có kiểm soát một số khâu chuyên môn trong giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, huy động các tổ chức tư vấn, dịch vụ công đủ điều kiện tham gia thực hiện. Điều này giúp rút ngắn thời gian, hiệu quả, không tăng biên chế với chi phí dịch vụ theo quy định của cơ quan có Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị đã mang lại cho TP.HCM một thể chế tương thích với quy mô hiện tại và là chìa khóa để kiến tạo nguồn lực phát triển. Nghị quyết 09 - bệ phóng cho để TP.HCM vươn tầm PGS-TS Trần Hoàng Ngân khẳng định Nghị quyết 09 là “đột phá của đột phá”, tạo nền tảng pháp lý giúp TP.HCM tháo gỡ điểm nghẽn thể chế và phát triển vượt trội trong kỷ nguyên mới.
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==