16 Quốc tế - Thứ Sáu 29-5-2026 quocte@phapluattp.vn Trung Đông khó lường khi Mỹ và Iran vừa đánh vừa đàm DƯƠNG KHANG Rạng sáng 28-5 (giờ địa phương), tại Bandar Abbas, TP cảng chiến lược của Iran nằm gần eo biển Hormuz, liên tiếp xuất hiện các thông tin về đấu hỏa lực, tiếng nổ và hoạt động phòng không. Leo thang đối đầu Hãng thông tấn bán chính thức Tasnim dẫn lời một “nguồn tin quân sự am hiểu vụ việc” cho biết Hải quân thuộc lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã nổ súng vào một tàu chở dầu Mỹ sau khi con tàu này “cố vượt qua eo biển Hormuz bằng cách tắt hệ thống radar”. Theo Tasnim, Mỹ sau đó đáp trả bằng việc khai hỏa “vào một khu vực bị cháy sém quanh Bandar Abbas”. “Hàng loạt tiếng nổ được nghe thấy có liên quan vụ việc này” và “không gây thương vong hay thiệt hại tài sản” - Tasnim ghi nhận. Hãng thông tấn Fars của Iran thì đưa tin có ít nhất ba tiếng nổ được nghe thấy ở phía đông Bandar Abbas vào khoảng 1 giờ 30 theo giờ địa phương. Theo Fars, các vụ nổ đã khiến hệ thống phòng không tại Bandar Abbas được kích hoạt trong thời gian ngắn. Trong khi đó, hãng Reuters dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết quân đội Mỹ đã tiến hành các đợt không kích mới nhằm vào một cơ sở quân sự tại Iran mà Washington cho là gây ra mối đe dọa đối với lực lượng Mỹ và hoạt động hàng hải thương mại ở eo biển Hormuz. Quan chức này cũng nói quân đội Mỹ đã đánh chặn và bắn hạ nhiều máy bay không người lái (UAV) của Iran. Ít giờ sau, IRGC tuyên bố đã tấn công một “căn cứ Không quân Mỹ” để đáp trả cuộc không kích rạng sáng nhằm vào khu vực Bandar Abbas. Theo IRGC, vụ tấn công đáp trả diễn ra lúc 4 giờ 50 sáng 28-5 theo giờ địa phương. Cùng thời điểm, quân đội Kuwait cho biết lực lượng Phòng không nước này đang “đối phó” một cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV. Chưa rõ số tên lửa và UAV này xuất phát từ đâu. “Bộ Tổng tham mưu quân đội lưu ý mọi tiếng nổ được nghe thấy là kết quả từ hoạt động đánh chặn của các hệ thống phòng không nhằm vào các cuộc tấn công thù địch” - quân đội Kuwait cho biết, đồng thời kêu gọi người dân tuân thủ các hướng dẫn an ninh và an toàn từ cơ quan chức năng. Dù các vụ tấn công mới tiếp tục xảy ra, hiện chưa có dấu hiệu cho thấy lệnh ngừng bắn giữa Iran và Mỹ đã đổ vỡ hoàn toàn. Bất đồng chưa thể tháo gỡ Thông tin về các cuộc không kích mới giữa Mỹ và Iran xuất hiện chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ thông tin từ truyền hình nhà nước Iran cho rằng Tehran đã có được một dự thảo không chính thức về thỏa thuận khôi phục hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz. Theo truyền thông Iran, hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz có thể trở lại mức trước chiến sự trong vòng một tháng, với việc Iran và Oman cùng phối hợp quản lý lưu thông qua tuyến hàng hải chiến lược này. Tuy nhiên, phát biểu tại cuộc họp Nội các ngày 27-5, ông Trump lên tiếng: “Đó là vùng biển quốc tế. Không ai được kiểm soát nó. Chúng tôi sẽ giám sát khu vực này. Mỹ trừng phạt cơ quan Iran quản lý eo biển Hormuz Mỹ vừa áp đặt trừng phạt đối với Cơ quan Quản lý eo biển vùng vịnh Ba Tư - tổ chức do Iran thành lập để quản lý các yêu cầu xin đi qua eo biển Hormuz. Trong tuyên bố ngày 27-5, Bộ Tài chính Mỹ cho biết bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào hợp tác với cơ quan này có thể bị xem là đang hỗ trợ hoặc nhận dịch vụ từ lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), từ đó có nguy cơ bị Washington trừng phạt. “Động thái mới nhất của quân đội Iran nhằm gây sức ép với hoạt động hàng hải toàn cầu cho thấy chiến dịch “Economic Fury” đã khiến chính quyền này rơi vào tình trạng khát tiền” - Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố. Giá dầu thế giới tăng hơn 3% sau khi IRGC tuyên bố nhắm mục tiêu vào một căn cứ Không quân Mỹ. Tính đến 3 giờ 44 phút ngày 28-5 (giờ GMT), giá dầu Brent tăng khoảng 3,7% lên gần 98 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ tăng 3,73% lên gần 92 USD/thùng. Tiêu điểm Dù các vụ tấn công mới tiếp tục xảy ra, hiện chưa có dấu hiệu cho thấy lệnh ngừng bắn giữa Iran và Mỹ đã đổ vỡ hoàn toàn. Chúng tôi sẽ theo dõi nó nhưng sẽ không ai được kiểm soát. Đó là một phần trong cuộc đàm phán mà chúng tôi đang tiến hành”. Ông Trump cũng cảnh báo Oman không được can thiệp. “Oman sẽ phải hành xử giống như mọi nước khác, nếu không, chúng tôi sẽ phải đánh họ” - ông nói. Tổng thống Mỹ cũng cho biết ông chưa hài lòng về tiến trình đàm phán với Iran và Washington hiện không thảo luận việc nới lỏng trừng phạt đối với Tehran. Ông Trump cho biết ông không lo ngại những tác động chính trị từ một cuộc xung đột kéo dài với Iran, đồng thời cho rằng giới lãnh đạo Iran đã tính toán sai nếu nghĩ cuộc bầu cử giữa kỳ của Mỹ vào tháng 11 sẽ buộc Washington phải đạt thỏa thuận. Đáp lại, ông Ebrahim Azizi, Chủ tịch Ủy ban An ninh quốc gia Quốc hội Iran, cho biết những phát biểu của ông Trump sẽ không khiến Tehran từ bỏ yêu cầu tiếp tục làm giàu uranium, duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz và yêu cầu dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. “Rõ ràng ông Trump, trong nỗ lực tìm lối thoát khỏi thế bế tắc chiến lược này, đang luân phiên giữa đe dọa và kêu gọi đạt thỏa thuận” - ông Azizi viết trên mạng xã hội X. Theo Reuters, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đang xoay quanh nhiều vấn đề gai góc và cũng là những điểm nghẽn bấy lâu giữa hai bên. Một trong những điểm nóng lớn nhất là eo biển Hormuz, nơi Iran muốn duy trì ảnh hưởng, còn Mỹ dùng các biện pháp phong tỏa cảng biển để gây sức ép lên Tehran. Mỹ muốn Iran hạn chế làm giàu uranium và giảm tầm bắn tên lửa có thể đe dọa Israel, trong khi Tehran từ chối nhượng bộ về kho tên lửa và khẳng định chương trình hạt nhân chỉ phục vụ mục đích hòa bình. Iran đồng thời yêu cầu Mỹ dỡ bỏ trừng phạt, giải ngân hàng chục tỉ USD tài sản bị phong tỏa và bồi thường thiệt hại chiến sự.• Xung đột Mỹ - Iran tiếp tục leo thang sau khi xuất hiện thông tin về cuộc không kích gần eo biển Hormuz, trong lúc đàm phán giữa hai bên vẫn bế tắc. Ngày 27-5, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết xung đột tại CHDC Congo đang làm phức tạp thêm các nỗ lực kiềm chế đợt bùng phát Ebola hiện nay, theo hãng tin AFP. Kể từ khi đợt bùng phát Ebola được công bố vào giữa tháng 5, WHO đã ghi nhận hơn 1.000 ca xác nhận và nghi nhiễm tại CHDC Congo. Trong số đó, có 10 ca tử vong được xác nhận do Ebola và 223 ca tử vong nghi do Ebola. Viết trên mạng xã hội X, ông Tedros lo ngại tình trạng bất ổn ở miền Đông CHDC Congo - khu vực đã chìm trong xung đột suốt ba thập niên với sự tham gia của hàng loạt nhóm vũ trang. “Miền Đông CHDC Congo đang đối mặt sự va chạm thảm khốc giữa dịch bệnh và xung đột, khi đợt bùng phát Ebola tại tỉnh Ituri đang vượt quá khả năng ứng phó” - theo ông Tedros. Người đứng đầu WHO cho biết các cuộc đụng độ đang “gây ra làn sóng di dời quy mô lớn, đẩy những người từng tiếp xúc với mầm bệnh vào các trại tị nạn đông đúc và cắt đứt những hành lang kiểm soát dịch bệnh quan trọng”. “Các nhân viên tuyến đầu đang đánh cược mọi thứ, trong khi các vụ tấn công nhằm vào cơ sở y tế khiến việc truy vết ca bệnh và người tiếp xúc gần trở nên gần như bất khả thi. Chúng ta không thể xây dựng niềm tin với cộng đồng hay cách ly người bệnh khi bom đạn vẫn đang rơi” - ông Tedros nói, đồng thời kêu gọi “tất cả các bên tham chiến lập tức đạt được thỏa thuận ngừng bắn để khống chế đợt bùng phát này”. Trong khi đó, ngày 27-5, Uganda tuyên bố đóng cửa biên giới với CHDC Congo, đồng thời áp dụng cách ly 21 ngày đối với bất kỳ ai đến từ CHDC Congo, dưới sự giám sát của Bộ Y tế và các đội giám sát cấp huyện. Ngày 27-5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Chính phủ Mỹ đã tăng cường hỗ trợ cho khu vực bùng phát dịch, theo hãng tin Reuters. Trong các cuộc họp báo gần đây, giới chức cho biết Mỹ đã cử một quan chức cấp cao của Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (CDC) tới tâm dịch và cam kết hỗ trợ hàng triệu USD. Mỹ cũng tuyên bố sẽ ngăn chặn mọi ca Ebola xâm nhập lãnh thổ Mỹ từ CHDC Congo. THẢO VY Người dân địa phương đeo khẩu trang tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, CHDC Congo. Ảnh: TÂN HOA XÃ WHO cảnh báo về dịch Ebola và xung đột tại CHDC Congo Một tiêm kích Mỹ cất cánh từ tàu sân bay USS Abraham Lincoln, hoạt động xung quanh eo biển Hormuz. Ảnh: X/@CENTCOM
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==