THÔNG TIN DOANH NGHIỆP Y THU HÀ Thực tế cho thấy phổ cập tài chính số không bắt đầu từ những công nghệ đột phá hay các chiến dịch rầm rộ, mà từ chính những giao dịch nhỏ, lặp đi lặp lại mỗi ngày. Khi niềm tin được bồi đắp đủ lâu qua trải nghiệm an toàn và minh bạch, từ những giao dịch quen thuộc của hàng chục triệu người Việt Tài chính số nở rộ KHÔNG PHẢI LÀ NHỮNG PHÁT KIẾN CÔNG NGHỆ “KHỦNG” HAY MỘT XU HƯỚNG NHẤT THỜI, CHÍNH QUÁ TRÌNH TÍCH LŨY NIỀM TIN QUA TỪNG GIAO DỊCH THƯỜNG NHẬT TRỞ THÀNH NỀN TẢNG VỮNG CHẮC CHO PHỔ CẬP TÀI CHÍNH SỐ TẠI VIỆT NAM. tài chính số mới dần trở thành một phần thói quen của hàng chục triệu người Việt. VÌ SAO PHỔ CẬP TÀI CHÍNH SỐ KHÔNG THỂ LÀ “CÚ NHẢY VỌT”? Gần đây, chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính tại Việt Nam ghi nhận bước tiến rõ nét. Thanh toán không dùng tiền mặt tăng mạnh, giao dịch điện tử trở nên phổ biến từ thanh toán hóa đơn, mua sắm đến dịch vụ công. Phạm vi dịch vụ cũng mở rộng nhanh, từ chuyển tiền, thanh toán cơ bản sang tiết kiệm số, bảo hiểm, cho vay tiêu dùng và kết nối dữ liệu tín dụng. Tài chính số không chỉ tập trung ở đô thị mà đang lan tỏa mạnh về khu vực nông thôn. Tuy nhiên, hành trình này không có “phép màu”. Không giống nhiều dịch vụ số có thể dùng thử rồi bỏ, tài chính gắn trực tiếp với tiền - yếu tố nhạy cảm nhất trong hành vi tiêu dùng. Người dùng chỉ thay đổi thói quen khi cảm thấy an toàn, minh bạch và kiểm soát được dòng tiền. Niềm tin tài chính không thể hình thành bằng công nghệ hay truyền thông đơn thuần, mà cần thời gian, trải nghiệm và sự ổn định. Thực tế, ngay cả những đơn vị tiên phong cũng từng phải trả giá để hiểu quy luật này. Giai đoạn đầu, khi ví điện tử còn xa lạ, MoMo từng thử nghiệm thanh toán qua SIM viễn thông, trước khi smartphone và ứng dụng di động phổ biến. Dù tiếp cận nhanh người dùng, trải nghiệm còn hạn chế do người dùng chưa kiểm soát trực tiếp dòng tiền, dẫn đến tâm lý thiếu an tâm. Những “cú vấp” ban đầu cho thấy tài chính số khó có thể bứt phá trong thời gian ngắn, mà buộc phải đi qua quá trình tích lũy. Ông Nguyễn Bá Diệp, đồng sáng lập Tập đoàn Công nghệ Tài chính MoMo, cho biết: “Trong tài chính, công nghệ có thể phát triển rất nhanh, nhưng niềm tin thì không có đường tắt. Người dùng chỉ sẵn sàng thay đổi thói quen khi họ an tâm qua từng giao dịch nhỏ. Đặt trải nghiệm và niềm tin làm trung tâm chính là nền tảng cho sự lan tỏa bền vững”. TỪ NIỀM TIN ĐẾN THÓI QUEN VÀ XA HƠN NỮA Tài chính số Việt Nam lan tỏa bằng những giao dịch nhỏ, lặp lại mỗi ngày. Chính các nhu cầu thiết yếu, quen thuộc đã trở thành con đường bền vững nhất để người dùng hình thành thói quen số. Tại MoMo, các giao dịch như thanh toán điện, nước, học phí, viện phí hay dịch vụ công – dù giá trị không lớn – lại có tần suất cao và gắn chặt với sinh hoạt thường nhật. Việc số hóa những nhu cầu này giúp người dùng tiếp cận tài chính số trong trạng thái ít rủi ro, từ đó tạo thói quen tự nhiên. Hơn 30 triệu người dùng, 70 đối tác ngân hàng và 500.000 điểm chấp nhận thanh toán hiện nay không phải kết quả của một cú bứt phá ngắn hạn, mà là thành quả của quá trình giải quyết bền bỉ các bài toán đời sống. Khi giai đoạn làm quen được vượt qua, thách thức không còn nằm ở công nghệ mà ở khả năng khai thác dữ liệu và kết nối hệ sinh thái. Tài chính số được kỳ vọng trở thành công cụ hỗ trợ ra quyết định, giúp cá nhân quản lý dòng tiền hiệu quả hơn và doanh nghiệp nhỏ tiếp cận vốn thuận lợi hơn thông qua dữ liệu hành vi chi tiêu, thanh toán. Đặc biệt, với nhóm người chưa từng tiếp cận ngân hàng, các giải pháp như Ví Trả Sau đóng vai trò cầu nối quan trọng. Mỗi giao dịch được ghi nhận như một “dấu vết tài chính”, giúp họ lần đầu có lịch sử tín dụng để hệ thống tài chính chính thống nhận diện. Đây là nền tảng để tiếp cận dần các dịch vụ vay vốn ngân hàng, thu hẹp khoảng cách tài chính và giảm phụ thuộc vào kênh phi chính thức. Cũng từ đây, ranh giới giữa các nền tảng số và tổ chức tài chính truyền thống dần được xóa nhòa. Hai bên không chỉ kết nối về mặt kỹ thuật mà còn cùng khai thác dữ liệu để phát triển sản phẩm sát nhu cầu thực tế. Khi bài toán không còn là “phổ cập” mà là “nâng cao giá trị”, hành trình tài chính số tại Việt Nam bước sang giai đoạn mới – sâu hơn và bền vững hơn.• THU HÀ Thông qua các nền tảng thương mại điện tử (TMĐT), doanh nghiệp (DN) siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSME) có thể đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế theo cách linh hoạt hơn, giảm đáng kể gánh nặng về thủ tục, hồ sơ và logistics so với mô hình xuất khẩu truyền thống. DN có thể bắt đầu từ những đơn hàng nhỏ, triển khai xuất khẩu theo đúng năng lực vận hành và từng bước mở rộng thị trường khi đã sẵn sàng. CHIẾN LƯỢC QUỐC GIA “GO GLOBAL” VÀ DƯ ĐỊA CHO XUẤT KHẨU TRỰC TUYẾN Theo ước tính của Hiệp hội TMĐT Việt Nam (VECOM) phối hợp với Dự án Thương mại số của USAID, năm 2024, tổng quy mô xuất nhập khẩu thực hiện qua kênh trực tuyến của Việt Nam đạt khoảng 4,1 tỉ USD. Trong đó xuất khẩu trực tuyến chiếm 1,7 tỉ USD. Số liệu từ Bộ Công Thương ghi nhận trong Báo cáo Xuất nhập khẩu 2024 cũng chỉ ra TMĐT xuyên biên giới đang dần trở thành một kênh bổ trợ trong hoạt động thương mại quốc gia. Ở góc độ chính sách, xuất khẩu trực tuyến được xác định là một trong những hướng đi trọng tâm hỗ trợ DN mở rộng thị trường. Shopee mở lối cho MSMEViệt xuất khẩu trực tuyến XUẤT KHẨU TRỰC TUYẾN ĐANG TRỞ THÀNH HƯỚNG ĐI THỰC TẾ CHO NHIỀU DOANH NGHIỆP VIỆT TRONG BỐI CẢNH KINH TẾ SỐ PHÁT TRIỂN VÀ THƯƠNG MẠI KHU VỰC MỞ RỘNG. Chương trình “Go Global - Vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026–2035” của Bộ Công Thương nhấn mạnh vai trò của chuyển đổi số trong hoạt động xuất khẩu, và đặt kỳ vọng TMĐT sẽ giúp giảm rào cản về thủ tục và quy trình cho DN. Chiến lược phát triển TMĐT giai đoạn 2026–2030 của Cục TMĐT và Kinh tế số (iDEA - Bộ Công Thương) cũng định vị đây là kênh xuất khẩu mũi nhọn của nền kinh tế số. XUẤT KHẨU TRỰC TUYẾN CÙNG SHOPEE, GIẢM TẢI QUY TRÌNH CHO NHÀ BÁN Với nhiều DN MSME, thách thức khi xuất khẩu không chỉ là tìm thị trường mà còn nằm ở khâu vận chuyển, thanh toán, xử lý đơn hàng từ xa và pháp lý tại nước sở tại. Thống kê mới đây của VECOM cho thấy hơn 90% DN MSME cần giải pháp hỗ trợ các khâu này để vượt qua rào cản xuyên biên giới. Trong bối cảnh đó, Shopee được xem là một trong những kênh phù hợp để DN triển khai xuất khẩu trực tuyến, khi các quy trình liên quan đã được tích hợp và chuẩn hóa, giúp việc kinh doanh xuyên biên giới thuận lợi hơn. Từ năm 2021, chương trình Bán hàng toàn cầu (SIP) của Shopee đã được triển khai nhằm tích hợp các khâu then chốt như chứng từ xuất khẩu, vận chuyển xuyên biên giới, thanh toán quốc tế, dịch thuật. Nhờ đó, nhà bán hàng có thể vận hành gian hàng quốc tế song song với thị trường nội địa mà không cần đầu tư thêm hệ thống hay đội ngũ riêng. Sau bốn năm triển khai, SIP đã hỗ trợ hơn 350.000 nhà bán Việt tiếp cận các thị trường Singapore, Malaysia, Thái Lan, Philippines và Đài Loan. Năm 2025, Shopee tiếp tục mở rộng mô hình với chương trình Bán hàng toàn cầu chủ động (Direct Selling), cho phép nhà bán chủ động hơn trong việc thiết lập gian hàng và xây dựng chiến lược tiếp cận khách hàng theo từng thị trường, đồng thời vẫn tận dụng được hệ thống vận hành sẵn có. Đến nay, tổng giá trị xuất khẩu của DN Việt thông qua Shopee đã vượt mốc 180 triệu USD. Cuối năm 2025, iDEA và Shopee ký biên bản ghi nhớ nhằm thúc đẩy xuất khẩu TMĐT của DN Việt sang các thị trường Đông Nam Á. Đồng thời triển khai chương trình “Shopee EZXports: Vietnam Everywhere - Xuất khẩu trực tuyến Việt Nam qua Shopee Quốc tế”, với mục tiêu hỗ trợ khoảng 2.000 DN Việt trong hai năm. HÀNH TRÌNH VƯƠN RA BIỂN LỚN Ở góc độ DN, xuất khẩu trực tuyến giúp các DN nhỏ tiết kiệm nguồn lực, tích lũy kinh nghiệm từ những đơn hàng đầu tiên trước khi mở rộng đầu tư. Trong lĩnh vực thời trang, Erosska là một trong những thương hiệu sớm thử sức xuất khẩu qua Shopee, ghi nhận doanh thu tại thị trường Malaysia tăng khoảng 10% chỉ sau hai tháng triển khai. Tương tự, DalatFarm – thương hiệu Việt gắn với trà và cà phê vùng Cầu Đất – đặt mục tiêu đầu tư bài bản cho xuất khẩu trực tuyến từ năm 2026, nhằm quảng bá sản phẩm địa phương tới người tiêu dùng quốc tế. Ông Trần Tuấn Anh, Giám đốc Điều hành Shopee Việt Nam, cho biết Shopee tự hào đồng hành cùng DN ở mọi giai đoạn phát triển, từ thị trường nội địa đến khu vực, và sẽ tiếp tục hỗ trợ nhà bán hàng Việt phát huy thế mạnh, lan tỏa giá trị văn hóa và đóng góp cho kinh tế số quốc gia. Thực tế cho thấy việc đơn giản hóa và chuyên biệt hóa quy trình xuất khẩu trên các sàn TMĐT đang giúp DN MSME Việt giảm gánh nặng thủ tục, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh tại thị trường khu vực trong kỷ nguyên số. • 180 TRIỆU USD Tổng giá trị xuất khẩu của DN Việt qua Shopee tính đến 2025 • • • •
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==