3 Thời sự - Thứ Hai 23-6-2025 thoisu@phapluattp.vn tổ hợp số chung bởi một hội đồng biên tập hoặc ban giám đốc, phía dưới là các tổng biên tập lãnh đạo các đơn vị thành viên. Hội đồng biên tập có thể do các tổng biên tập bầu ra, sẽ thay cơ quan chủ quản (Thành ủy, Tỉnh ủy) để điều phối, xử lý nghiệp vụ chuyên môn, giảm áp lực cho Thành ủy, Tỉnh ủy và giúp mô hình vận hành linh hoạt hơn. Nếu cơ quan chủ quản tiếp tục ôm hết việc quản lý trực tiếp thì sẽ bị quá tải, nhất là khi phát sinh các vấn đề hành chính nhỏ mà chỉ nên định hướng chiến lược, không sa vào quản lý vi mô từng đầu việc báo chí. Giao khung giờ ít người xem cho doanh nghiệp Về tài chính, tổ hợp có thể vận hành theo nhiều hình thức như thu phí theo kiểu truyền hình cáp để bạn đọc trả phí hằng tháng; dựa vào quảng cáo; tổ chức sự kiện để tạo nguồn thu… Đây là những cách làm bấy lâu nay, hiện vẫn có thể áp dụng nhưng không lâu bền. Thay vào đó, chúng ta có thể nghiên cứu cách làm của một đài truyền hình thuộc Tập đoàn truyền thông Hồ Nam, Trung Quốc. Đài này đã xây dựng ứng dụng công dân tích hợp, cung cấp các dịch vụ công, tiện ích đời sống và trải nghiệm giải trí thông qua một giao diện thống nhất, lấy người dùng làm trung tâm, với sự tích hợp hơn 2.050 dịch vụ chính phủ điện tử và 235 dịch vụ công cộng và xã hội. Tính đến quý IV-2023, ứng dụng này đã thu hút hơn 11,5 triệu người dùng, chiếm gần 96% dân số của địa phương đó, trở thành một công cụ thiết yếu trong đời sống hằng ngày. Một điểm đáng chú ý là hiện nay chúng ta quá tập trung vào 20% doanh nghiệp lớn và 20% doanh nghiệp này quyết định 80% doanh thu của cơ quan báo chí, trong khi phần lớn doanh nghiệp còn lại ít được khai thác. Các nước như Thái Lan, Trung Quốc sẵn sàng giao khoán các khung giờ ít người xem để doanh nghiệp nhỏ vào sản xuất, rao vặt, bán hàng... tạo nguồn lực rất thực tế cũng là cách làm đáng để nghiên cứu vì dễ thực hiện. Quan trọng nhất vẫn là nội dung Như mọi người đã biết, cả nước có hơn 101 triệu dân, hơn 120 triệu thuê bao di động và hơn 70 triệu người kết nối Internet tạo ra không gian mạng quá lớn, có tính mở toàn diện, cho thấy mức độ hội nhập của Việt Nam (VN) là tầm cỡ, nhất là sau khi sáp nhập tỉnh, TP. Do đó, các cơ quan báo chí cần tư duy lại thế mạnh của mình, nhìn ra được bức tranh mới. Tổ hợp truyền thông hay báo chí phải mang tính hiện đại, hướng tới nhân văn, tính giá trị cao của tin tức. Do vậy, cần nâng cao tính chuyên nghiệp, chuyên bản của PV, tạo hệ sinh thái PV, nhà báo có uy tín, thương hiệu cá nhân. Có nghĩa là trong mô hình tổ hợp, bên cạnh việc xây dựng thương hiệu cho từng cơ quan báo chí thì PV phải tạo dựng thương hiệu cho mình. Tôi cho rằng trong bối cảnh mới phải dẹp được nạn tin giả, tin sai sự thật. Thống kê cho thấy 50,4% người hoạt động trên mạng xã hội là con người thật, còn lại 49,6% là robot mạng, thu thập thông tin, giúp trả lời câu hỏi và phần lớn được thiết kế ra để gieo rắc thông tin tiêu cực hoặc thu thập thông tin xấu. Báo chí hay truyền thông, quan trọng nhất vẫn là nội dung để thông điệp của chính quyền đi xuống tới người dân. Bởi hiện nay có sự hình thành của nhiều cộng đồng dân cư trên mạng. Nếu báo chí chính thống không chi phối được dòng chủ lưu thời sự thì dần dần các nhóm đó sẽ lấn át và bạn đọc sẽ bị sao nhãng với những thông điệp của chính quyền, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước. Ngoài ra, báo chí đa ngành cần là nơi nghiên cứu, đưa ra đề xuất, giải pháp. Chẳng hạn như báo Pháp Luật TP.HCM với thế mạnh của mình cần nghiên cứu khung pháp lý cho những vấn đề mới như AI, chuyển đổi số… còn nếu chỉ đưa sự kiện thì khó thu hút bạn đọc. Một nhà báo hiện nay phải đa năng, xây dựng cho mình quy trình làm việc mới để cho ra sản phẩm có năng suất, chất lượng cao hơn.• (*) Chuyên gia lĩnh vực báo chí và truyền hình (ảnh nhỏ). TS NGUYỄN THANH HÒA (*) Mô hình tổ hợp báo chí là lời giải quan trọng để tái cấu trúc hệ sinh thái báo chí đô thị. Các đô thị lớn như TP.HCM, Hà Nội và các đô thị hình thành sau sáp nhập tỉnh cần tiên phong xây dựng tổ hợp báo chí hiện đại, hướng tới tính chuyên nghiệp, đa nền tảng và tự chủ tài chính. Lập hội đồng biên tập cho tổ hợp Hiện nay, TP.HCM có khoảng 160 cơ quan báo chí Trung ương đặt văn phòng đại diện, 15 cơ quan báo chí trực thuộc TP.HCM, Trung tâm Báo chí và hệ thống thông tin cơ sở. Tuy nhiên, nếu xét về mức độ ảnh hưởng trong dòng chảy thông tin quốc gia thì còn khá hạn chế. Chưa kể mô hình tổ chức hiện nay còn rời rạc, manh mún. Trong khi đó, nguồn thu truyền thống từ quảng cáo sụt giảm nghiêm trọng, từ mức 70%-80% trước đây nay chỉ còn 30% khiến các báo rất khó khăn trong việc duy trì hoạt động, chưa nói tới đầu tư chuyển đổi số hay nâng cao chất lượng nội dung. Do vậy, cần một mô hình tổ hợp báo chí, nơi kết nối nhiều đơn vị truyền thông, các doanh nghiệp quảng cáo, tổ chức sự kiện, thậm chí cả ngân hàng, tập đoàn xây dựng… cùng vận hành trong một cấu trúc lớn hơn, có chiến lược dài hơi và khả năng chia sẻ nguồn lực. Qua tiếp cận với các mô hình tổ hợp ở nước ngoài, tôi thấy chúng ta có thể hình dung tổ hợp như một mạng lưới, trong đó từng cơ quan báo chí thành viên vẫn giữ bản sắc, tôn chỉ riêng nhưng được định hướng Ông Mai Ngọc Phước, Tổng Biên tập báo Pháp Luật TP.HCM (giữa), chụp ảnh cùng các đại biểu tham quan gian trưng bày báo Pháp Luật TP.HCM, tại Hội Báo toàn quốc 2025. Ảnh: ĐẮC LAM Cần tổ hợp báo chí hiện đại, nhân văn Mô hình tổ hợp truyền thông hay báo chí cần được xây dựng theo hướng hiện đại, lấy yếu tố nhân văn làm trọng tâm và đề cao giá trị thông tin. nhau về cùng một chủ quản, có thể được thực hiện ngay như nhiều tỉnh đã thực hiện nhưng cần chờ các báo cáo đánh giá về hiệu quả. Với các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, việc tổ chức sáp nhập hay lập các mô hình cần đầu tư phân tích dữ liệu thực tế, tùy theo năng lực, nhiệm vụ, tình hình cụ thể của từng cơ quan báo chí và điều kiện, định hướng phát triển của từng địa phương. Một phương án khả thi cho những đô thị này là chỉ chuyển đổi cơ quan chủ quản, thành lập một ban giám đốc chung cho toàn bộ tổ hợp do lãnh đạo cơ quan chủ quản bổ nhiệm, sau đó đánh giá hiệu quả hoạt động thường niên của từng tờ báo thành viên, như hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chính trị - xã hội, doanh thu. Từ đó, cơ quan chủ quản có thể xác định nơi nào cần tiếp tục đầu tư phát triển, nơi nào cần khuyến khích thay đổi chiến lược. Chỉ khi cả hiệu quả chính trị - xã hội và doanh thu của thành viên nào quá thấp trong nhiều năm liền, mới tính đến phương án sáp nhập hoặc giải thể. Cách làm này vừa tạo cơ hội để các cơ quan tự chứng minh năng lực, đồng thời vừa tạo cơ sở xác đáng cho các quyết định tinh giản về sau. Cần cơ chế hỗ trợ tài chính cho báo chí . Một mặt bà cho rằng cần hỗ trợ trực tiếp hoặc gián tiếp tài chính cho tổ hợp báo chí, mặt khác cho rằng các cơ quan báo chí phải hoạt động kinh tế hiệu quả. Liệu hai vấn đề này có mâu thuẫn nhau? + Hoàn toàn không mâu thuẫn. Các tổ hợp báo chí luôn hướng đến mục tiêu đa dạng hóa doanh thu, kể cả các đài truyền hình dịch vụ công nổi tiếng ở Mỹ, Anh, Úc. Họ vừa có thể nhận tài trợ vừa có thể dựa vào doanh thu hoạt động. Trước hết, trong một thời gian dài, chúng ta từng coi việc các tờ báo không thể tự lực về tài chính là điều bất thường nhưng thực ra điều đó lại là bình thường. Rất nhiều nước phương Tây vẫn duy trì chính sách tài trợ trực tiếp cho báo chí. Điều quan trọng là họ kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo nguồn tài trợ được sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng và hiệu quả. Hay như tại Trung Quốc, một số tờ báo cũng được hỗ trợ tài chính, như là doanh thu từ việc thực hiện nhiệm vụ chính trị, qua đó bù đắp được sự thiếu hụt từ các nguồn quảng cáo. Hàn Quốc cũng có các quỹ tài trợ báo chí. Từ góc nhìn kinh tế học, việc tài trợ cho hoạt động báo chí là để bù đắp những khiếm khuyết trên thị trường truyền thông (market failures), nơi tồn tại các lợi ích ngoại ứng về công nghệ truyền thông đối với toàn ngành báo và nhu cầu hàng hóa công, chính là các dạng thức thông tin cần thiết cho xã hội nhưng ít được các đơn vị tự chủ tài chính cung cấp vì khả năng mang lại lợi nhuận kém. Mặt khác, khi nhận hỗ trợ từ Nhà nước, các cơ quan báo chí phải phát huy hiệu quả - cung cấp các dịch vụ truyền thông có sức lan tỏa, có tác động mạnh mẽ và tích cực đến xã hội, có những sản phẩm báo chí đa phương tiện ấn tượng. Ở đây, Nhà nước hỗ trợ để báo chí có bệ phóng cạnh tranh nhưng nếu dùng tiền không hiệu quả, cạnh tranh kém thì việc bị sáp nhập hay giải thể là tất yếu. . Xin cảm ơn bà.• Phóng viên tác nghiệp tại Trung tâm báo chí TP.HCM. Ảnh: HOÀNG GIANG
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==