7 Pháp luật & cuộc sống - Thứ Sáu 23-1-2026 tạo đột phá Vừa qua, THADS TP.HCM đã tổ chức Hội nghị triển khai thực hiện chỉ tiêu, nhiệm vụ công tác THADS, THA hành chính năm 2026. Một trong những phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 của THADS TP.HCM được xác định là triển khai và thi hành hiệu quả Luật THADS 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Tại hội nghị, Phó Trưởng THADS TP.HCM Nguyễn Thanh Hà cho biết việc triển khai những quy định mới trong Luật THADS 2025 nhằm giúp chấp hành viên nắm rõ, hiểu đúng và áp dụng thống nhất các quy định mới của pháp luật; nâng cao hiệu quả tổ chức THA, hạn chế sai sót trong quá trình thực hiện nhiệm vụ... Ông Hà cũng nêu một trong những nội dung đáng chú ý của Luật THADS 2025 là quy định về việc gửi lại yêu cầu THA. Theo đó, tại khoản 4 Điều 38 đã bổ sung quy định hết thời hạn hai năm kể từ ngày có quyết định về việc chưa có điều kiện THA và đã xác minh định kỳ (xác minh lại) mà không có thông tin mới về điều kiện THA của người phải THA thì cơ quan THADS gửi lại yêu cầu THA. Đương sự có quyền yêu cầu cơ quan THADS THA trở lại theo quy định tại Điều 34 khi người phải THA có điều kiện thi hành hoặc có quyền yêu cầu văn phòng THADS THA theo quy định tại Điều 31. Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Mai Lương Khôi đã đánh giá cao vai trò chủ động, sáng tạo sâu sát của lãnh đạo THADS TP.HCM trong công tác chỉ đạo, điều hành; đề xuất, tham mưu cho lãnh đạo Bộ Tư pháp, Cục Quản lý THADS trong nhiều lĩnh vực THADS. Thứ trưởng Mai Lương Khôi đã yêu cầu THADS TP.HCM tiếp tục siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính; tập trung chỉ đạo quyết liệt các nhiệm vụ trọng tâm, nhất là xử lý án có giá trị lớn, án tham nhũng, kinh tế; án tín dụng ngân hàng, án có điều kiện THA. Thi hành án dân sự TP.HCM: Nhanh chóng đưa luật vào thực tiễn phapluat@phapluattp.vn cáo thống kê, đồng thời nâng cao hiệu quả trong điều hành và ra quyết định. Xã hội hóa hoạt động thi hành án . Một điểm mới thu hút sự quan tâm của dư luận tại Luật THADS 2025 đó là việc đổi tên thừa phát lại thành thừa hành viên. Việc này có ý nghĩa như thế nào và thẩm quyền của họ thay đổi ra sao, thưa ông? + Chủ trương xã hội hóa một số hoạt động THADS được Đảng đề ra từ Nghị quyết 49 năm 2005 và nhấn mạnh tại Nghị quyết 27 năm 2022. Tiếp tục thực hiện định hướng đó, Luật THADS 2025 bổ sung hàng loạt quy định mới về đội ngũ thừa hành viên (tức thừa phát lại trước đây) và văn phòng THADS (tức văn phòng thừa phát lại trước đây). Theo đó, luật đổi tên “thừa phát lại” thành “thừa hành viên” và “văn phòng thừa phát lại” thành “văn phòng THADS” để đảm bảo tính phổ thông, dễ hiểu hơn, phù hợp với phạm vi, tính chất hoạt động của tổ chức THADS ngoài nhà nước. Lưu ý rằng chức năng, hoạt động khác của thừa hành viên và văn phòng THADS vẫn giữ như quy định hiện hành về thừa phát lại. Văn phòng THADS tổ chức THA theo yêu cầu của đương sự, không có thẩm quyền thi hành các vụ việc chủ động (những việc THA chủ động tiếp tục do cơ quan THADS nhà nước đảm nhiệm). Nói cách khác, các văn phòng THADS sẽ không xử lý những vụ việc mà pháp luật yêu cầu cơ quan THA phải chủ động thi hành, những vụ đó vẫn thuộc trách nhiệm của cơ quan THADS nhà nước. So với Nghị định 08/2020, luật đã mở rộng thêm bốn thẩm quyền quan trọng cho thừa hành viên gồm: Được ra quyết định THA; được đề nghị tòa án xác định, phân chia, xử lý tài sản chung để THA; được yêu cầu tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu và được yêu cầu tòa án giải quyết tranh chấp tài sản THA. Những thay đổi trên cho thấy quyết tâm của Nhà nước trong việc huy động nguồn lực xã hội tham gia hỗ trợ công tác THA. Việc đổi tên và mở rộng thẩm quyền cho thừa hành viên cũng sẽ nâng cao tính chuyên nghiệp và hiệu quả của lực lượng này, đồng thời giảm tải gánh nặng cho hệ thống THA nhà nước. Chuyển giao kho vật chứng về Bộ Công an trước 1-7-2028 . Để Luật THADS 2025 sớm đi vào cuộc sống, trong thời gian tới Cục Quản lý THADS sẽ tập trung triển khai những giải pháp, nhiệm vụ trọng tâm gì, thưa ông? + Ngay sau khi luật được Quốc hội thông qua, Cục Quản lý THADS đã tham mưu xây dựng kế hoạch triển khai thi hành luật trình Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tư pháp phê duyệt. Với khối lượng công việc rất lớn và yêu cầu cao về tiến độ, chất lượng, chúng tôi xác định toàn hệ thống THADS phải nỗ lực, tập trung cao độ để hoàn thành nhiệm vụ. Một số nhiệm vụ trọng tâm mà chúng tôi đã và đang triển khai như: Quán triệt, tuyên truyền, phổ biến luật và các văn bản hướng dẫn thi hành. Mục tiêu là đảm bảo các nội dung mới được phổ biến kịp thời, Số hóa hoạt động thi hành án: Minh bạch - tinh gọn - hiệu quả đầy đủ đến người dân, cơ quan, tổ chức liên quan, tạo sự đồng thuận khi luật có hiệu lực. Biên soạn tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ THA theo luật mới. Xây dựng các cẩm nang, bộ tài liệu, bộ câu hỏi - đáp hướng dẫn THADS theo quy định mới. Dự kiến từ nay đến cuối năm 2026, cục sẽ chủ trì tham mưu ban hành ba nghị định và tám thông tư, thông tư liên tịch hướng dẫn thi hành luật; làm đầu mối phối hợp với các bộ, ngành để ban hành thêm 10 thông tư khác có liên quan. Đáng chú ý, cục sẽ tiếp tục hoàn thiện và vận hành hiệu quả nền tảng số trong lĩnh vực THADS và cơ sở dữ liệu THADS phục vụ công tác THA. Đây là những nhiệm vụ được triển khai khẩn trương nhằm bảo đảm các quy định về chuyển đổi số của luật mới được thực thi đồng bộ. Về việc chuyển giao kho vật chứng về Bộ Công an, cục sẽ lập kế hoạch và tổ chức chuyển giao, hoàn thành trước ngày 1-7-2028. Đồng thời, chỉ đạo các đơn vị hoàn tất việc chuyển đổi sang tên gọi thừa hành viên và văn phòng THADS theo luật mới, đảm bảo hoàn thành trước ngày 1-7-2027. Có thể nói, khối lượng công việc triển khai Luật THADS 2025 là rất lớn. Tuy nhiên, với sự quyết tâm của tập thể lãnh đạo và đội ngũ công chức toàn hệ thống THADS, chúng tôi tin tưởng sẽ hoàn thành đúng tiến độ, đưa luật sớm đi vào cuộc sống. Qua đó, tạo ra bước chuyển biến mạnh mẽ, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác THADS, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới. . Xin cảm ơn ông.• Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được trải nghiệm ứng dụng chuyển đổi số tại Thi hành án dân sự TP.HCM. Ảnh: SONG MAI Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh kiểm tra công tác ứng dụng công nghệ thông tin tại Thi hành án dân sự tỉnh Lào Cai. Ảnh: LIÊN LÊ ThS LÊ HOÀI NAM, Trường ĐH Kinh tế - Luật, ĐH Quốc gia TP.HCM Sau 17 năm thực hiện Luật Thi hành án dân sự (THADS) 2008, Luật THADS 2025 sẽ có hiệu lực từ ngày 1-7-2026 với nhiều đổi mới mang tính đột phá, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của công tác THA. Có thể nói rằng Luật THADS 2025 không chỉ thay đổi vài thủ tục đơn lẻ mà sự thay đổi này nhằm hướng tới mục tiêu rộng hơn là việc tạo lập một hệ thống THA tinh gọn, chuyên nghiệp và thích ứng với chuyển đổi số. Nhìn từ thực tiễn tổ chức hoạt động THA, các yêu cầu từ xã hội và kỳ vọng của người dân vào hiệu quả của công tác tổ chức THA đã tạo ra một áp lực lớn và thách thức về việc cần hoàn thiện quy định. Do đó, việc chú trọng vào các sửa đổi có tính hệ thống, đột phá sẽ góp phần thúc đẩy hiệu quả của hoạt động này trên thực tế. Theo Điều 17 Luật THADS 2025, hệ thống tổ chức của cơ quan THADS cấp địa phương sẽ theo mô hình một cấp, làm cho bộ máy có sự tinh gọn, toàn bộ các công tác quản lý, vận hành, giám sát trao cho một cơ quan duy nhất là cơ quan THADS tỉnh, TP. Tuy nhiên, tính đặc thù trong vận hành và tổ chức hoạt động THA được thể hiện rõ khi bổ sung thêm các cơ quan hỗ trợ tổ chức THA và các chức danh tư pháp mới trong việc quản lý, đó là bổ sung phòng THADS khu vực và chức danh “chấp hành viên trưởng”. Điều này cho thấy một đầu mối quản lý nhưng triển khai thì cần phân tán nguồn lực để đảm bảo hiệu quả hoạt động. Dẫn chứng cụ thể, riêng theo số liệu báo cáo của THADS TP.HCM, chỉ riêng năm 2025, tổng số vụ việc phải giải quyết là 179.995 việc (chiếm 17% so với toàn quốc), với số tiền phải giải quyết hơn 278.301 tỉ đồng. Nếu thiết kế mô hình do cấp tỉnh tổ chức THA sẽ dẫn đến quá tải, thay vào đó giao cho cấp tỉnh, TP là đầu mối quản lý, sau đó sẽ phân nhiệm cho các phòng THA khu vực tổ chức THA. Luật THADS 2025 cũng đã bổ sung khá nhiều các quy định liên quan về việc ứng dụng công nghệ thông tin, thể hiện mục tiêu minh bạch thông tin, giảm thiểu thời gian đối với thủ tục và giảm chi phí của xã hội. Thực tế vấn đề vận dụng công nghệ thông tin đã được một số địa phương áp dụng mạnh mẽ trong hoạt động THA, có thể kể đến địa phương tiên phong là TP.HCM. Chúng ta có thể thấy rõ điều này trong việc THA vụ Vạn Thịnh Phát, cơ quan THADS chuyển tiền thành công cho hơn 43.000 đương sự chỉ với một lệnh chuyển tiền với tổng số tiền 9.000 tỉ đồng. Song song đó, Trung tâm điều hành thông minh (IOC) trong lĩnh vực THADS từng bước được hình thành và đưa vào vận hành tại THADS TP.HCM, đóng vai trò là đầu mối tổng hợp, phân tích và trực quan hóa dữ liệu từ các phần mềm nghiệp vụ. Trong bối cảnh người dân thường phải đi lại nhiều lần để nộp hồ sơ, nhận thông báo, bổ sung giấy tờ, việc số hóa các khâu nghiệp vụ sẽ tạo ra cải thiện rất rõ. Việc số hóa trong hoạt động THA giúp tăng khả năng giám sát, truy vết quy trình và hạn chế những rủi ro vốn dễ phát sinh từ thủ tục thủ công. Bên cạnh đó, tăng cường dùng nguồn lực xã hội trong hoạt động THA đã được đẩy mạnh bằng việc đổi tên cơ quan “thừa phát lại” thành “văn phòng THADS”, mở rộng nhiệm vụ và quyền hạn đối với thừa hành viên... Việc sửa đổi này cho thấy được tầm nhìn phát triển dài hạn khi bắt kịp xu hướng chung của xã hội khi cần huy động nguồn lực trong hoạt động THA. Những thay đổi của Luật THADS 2025 kỳ vọng sẽ mang đến nhiều chuyển biến mới trong việc triển khai thành công các vụ việc trên thực tế để đảm bảo bảo vệ tốt nhất quyền lợi của người dân.•
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==