6 Pháp luật & cuộc sống - Thứ Sáu 3-4-2026 và tạo điều kiện thực hiện dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Việc phân cấp giúp cơ quan quản lý ở Trung ương tập trung vào nhiệm vụ kiến tạo, xây dựng và hoàn thiện thể chế, trong khi địa phương chủ động hoàn toàn trong việc quản lý, giám sát đội ngũ CCV sát với tình hình thực tế tại địa bàn. Dự thảo luật cũng bãi bỏ quy định giao Bộ Tư pháp xây dựng chiến lược phát triển lĩnh vực công chứng trong toàn quốc. Thay vào đó, UBND cấp tỉnh được giao chủ động xây dựng và ban hành đề án quản lý, phát triển các tổ chức hành nghề công chứng phù hợp với quy định của pháp luật và điều kiện kinh tế - xã hội thực tiễn tại địa phương mình. Một trong những nội dung đáng chú ý khác đó là dự thảo bổ sung quy định cho phép thành lập văn phòng công chứng (VPCC) dưới hình thức doanh nghiệp tư nhân tại các xã có mật độ dân số thấp, hạ tầng chưa phát triển. Đây là thay đổi quan trọng so với quy định cũ (vốn chỉ cho phép loại hình công ty hợp danh), giúp giảm áp lực về nhân sự cho các nhà đầu tư tại địa bàn khó khăn. Tuy nhiên, để đảm bảo quản lý chặt chẽ, UBND cấp tỉnh sẽ quy định cụ thể danh mục các đơn vị hành chính cấp xã được áp dụng mô hình doanh nghiệp tư nhân này. Đồng thời, dự thảo cũng nới lỏng điều kiện thay đổi trụ sở VPCC giữa các xã, miễn là đảm bảo địa bàn cũ vẫn còn ít nhất một tổ chức hành nghề công chứng hoạt động để phục vụ nhân dân. Khai thác dữ liệu số, người dân không cần mang giấy tờ gốc Dự thảo luật tạo ra bước tiến lớn trong chuyển đổi số khi quy định xây dựng một CSDL công chứng tập trung, thống nhất toàn quốc do Bộ Tư pháp quản lý. Hệ thống này sẽ tích hợp toàn bộ thông tin về CCV, giao dịch và các biện pháp ngăn chặn rủi ro. ĐẶNG LÊ Bộ Tư pháp đang xây dựng hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, với nhiều nội dung đáng chú ý về phân cấp, phân quyền quản lý và quy định về cơ sở dữ liệu (CSDL) công chứng. Trao quyền bổ nhiệm công chứng viên cho chủ tịch UBND cấp tỉnh Điểm nhấn đầu tiên trong dự thảo lần này là việc thực hiện triệt để phân cấp, phân quyền quản lý cho địa phương để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Theo đó, thẩm quyền bổ nhiệm, bổ nhiệm lại và miễn nhiệm công chứng viên (CCV) sẽ được chuyển giao từ bộ trưởng Bộ Tư pháp sang chủ tịch UBND cấp tỉnh. Cụ thể, chủ tịch UBND cấp tỉnh là người trực tiếp có thẩm quyền công nhận tương đương đối với những người được đào tạo nghề công chứng ở nước ngoài; bổ nhiệm, bổ nhiệm lại và miễn nhiệm CCV. Sự thay đổi này giúp đơn giản hóa tối đa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết yêu cầu Đề xuất đi công chứng không cần mang theo giấy tờ bản chính Cụ thể, dự thảo luật đã bổ sung quy định mới về việc sử dụng dữ liệu thay thế, cho phép người dân trong nhiều trường hợp đi công chứng không cần mang theo giấy tờ bản chính nếu đã có dữ liệu trong CSDL công chứng. Ví dụ, theo khoản 7a Điều 42 của dự thảo luật, trường hợp các thông tin thuộc hồ sơ yêu cầu công chứng đã có sẵn trong các CSDL (được cơ quan chủ quản công bố đủ điều kiện khai thác) thì người yêu cầu công chứng không phải cung cấp các giấy tờ có chứa các thông tin đó. Khi tiếp nhận hồ sơ, CCV có trách nhiệm tự khai thác, sử dụng thông tin đã có trong CSDL quốc gia và các CSDL khác để giải quyết yêu cầu công chứng và không được yêu cầu xuất trình bản chính các giấy tờ để đối chiếu. CCV chỉ được quyền yêu cầu người dân bổ sung giấy tờ trong trường hợp hệ thống không thể khai thác được thông tin trong thời gian giải quyết yêu cầu hoặc thông tin khai thác được không đầy đủ, chính xác. Bên cạnh đó, các loại giấy tờ trong hồ sơ công chứng như giấy tờ tùy thân, giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản... nay được phép nộp dưới dạng bản sao giấy, bản sao điện tử hoặc bản chính điện tử. Với những đề xuất sửa đổi nêu trên, lợi ích thực chất đối với người dân là giúp tiết kiệm thời gian và chi phí tuân thủ pháp luật cho doanh nghiệp và cá nhân.• Liên quan đến dự thảo sửa đổi Luật Công chứng, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đã đưa ra nhiều kiến nghị cụ thể, yêu cầu tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện. Trong đó, thu hẹp phạm vi các giao dịch bắt buộc công chứng, mục tiêu của việc này là tăng cường các giao dịch công chứng tự nguyện, qua đó tạo thuận lợi và giảm thiểu chi phí tuân thủ pháp luật cho cá nhân và tổ chức. Đổi mới mô hình quản lý số lượng VPCC theo đơn vị hành chính cấp xã một cách linh hoạt hơn. Việc quản lý cần hướng tới việc thay đổi tư duy để tránh tình trạng cạnh tranh không lành mạnh giữa các tổ chức, đảm bảo sự phân bố hài hòa, không để các VPCC tập trung quá nhiều tại các địa bàn trung tâm, đồng thời phù hợp với chủ trương tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Tiếp đó, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng đề nghị cần tiếp tục hoàn thiện quy định về CSDL công chứng. Cơ quan này yêu cầu rà soát kỹ các trường thông tin, chủ thể quản lý và phương án đầu tư CSDL công chứng để đảm bảo chặt chẽ, khả thi. Đặc biệt, cần chú trọng quy định việc quản lý và khai thác các trường thông tin về nguồn gốc tài sản và tình trạng giao dịch của tài sản để phát huy tối đa lợi ích dữ liệu. Ngoài ra, dự thảo cũng cần làm rõ trách nhiệm của UBND cấp tỉnh đối với CSDL công chứng địa phương trong suốt giai đoạn chuyển tiếp và sau khi hệ thống mới vận hành. Kiến nghị của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Bộ trưởng Bộ Tư pháp làm việc về thí điểm chế định luật sư công Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh vừa làm việc với Cục Bổ trợ tư pháp về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định luật sư (LS) công. Theo báo cáo tại buổi làm việc, công việc của LS công đòi hỏi trình độ chuyên môn cao, cần phải có chính sách để thu hút người giỏi tham gia. Xét đặc thù công việc, việc có cơ chế đặc thù, chế độ ưu đãi vượt trội mới có thể thu hút được nguồn nhân lực chất lượng cao (bao gồm cả đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, LS, luật gia...) tham gia đội ngũ LS công là cần thiết. Do vậy, dự thảo nghị quyết quy định LS công được hưởng hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương hiện hưởng. Trong đó, LS có trên 10 năm kinh nghiệm được tuyển dụng làm LS công được hưởng lương và hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương bậc 1 của chuyên viên cao cấp hoặc tương đương theo vị trí việc làm. Quy định này tương tự như đối với công chức, sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang có vị trí việc làm xây dựng pháp luật, pháp chế theo Nghị quyết 197/2025/QH15 ngày 17-5-2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Trường hợp LS công được hưởng hỗ trợ hằng tháng từ nhiều mục khác nhau đối với cùng một chế độ, chính sách trong cùng một thời điểm thì chỉ được hưởng chế độ, chính sách cao nhất. Ngoài ra, trong thời gian trực tiếp tham gia giải quyết vụ việc theo quy định tại Điều 11 của nghị quyết này, LS công được hưởng phụ cấp tăng thêm hằng tháng không quá 200% mức lương hiện hưởng của ngạch công chức, chức danh nghề nghiệp viên chức và người lao động trong doanh nghiệp nhà nước. Đặc biệt, thu nhập từ công việc của LS công theo quy định tại nghị quyết này được miễn thuế thu nhập cá nhân và các nghĩa vụ tài chính khác đối với Nhà nước; LS công được đầu tư trang thiết bị, phương tiện làm việc để triển khai thực hiện tốt nhiệm vụ được giao. Sau khi nghe báo cáo, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh chỉ đạo, yêu cầu cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, chỉnh sửa, hoàn thiện dự thảo tờ trình; dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định LS công. Bộ trưởng thống nhất tiêu chuẩn của LS công; nguồn để hình thành đội ngũ LS công; chế độ, chính sách của LS công. BÙI TRANG phapluat@phapluattp.vn Theo dự thảo, trong nhiều trường hợp, người dân đi công chứng không cần mang theo giấy tờ bản chính nếu đã có dữ liệu trong cơ sở dữ liệu công chứng. Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh chủ trì buổi làm việc. Ảnh: HOÀNG HUY Theo dự thảo, thẩm quyền bổ nhiệm, bổ nhiệm lại và miễn nhiệm công chứng viên sẽ được chuyển giao từ bộ trưởng Bộ Tư pháp sang chủ tịch UBND cấp tỉnh. Dự thảo luật đề xuất phân cấp, phân quyền quản lý hoạt động công chứng từ Bộ Tư pháp về cho UBND cấp tỉnh. Ảnh minh họa: THUẬN VĂN
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==