4 Thời sự - Thứ Ba 28-4-2026 thoisu@phapluattp.vn QUANG HUY thực hiện Quốc hội vừa bấm nút thông qua Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài (Nghị quyết 29). Theo thống kê chưa đầy đủ, hiện cả nước có gần 200.000 ha đất và loạt dự án tồn đọng về đầu tư, đất đai với khoảng 3,3 triệu tỉ đồng. Con số này gấp ba lần tổng vốn đầu tư công năm 2026 (khoảng 1,1 triệu tỉ đồng). Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, TS Tô Hoài Nam, chuyên gia kinh tế - Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội doanh nghiệp (DN) nhỏ và vừa Việt Nam xấu ngân hàng, làm suy giảm nghiêm trọng khả năng tiếp cận tín dụng. Thực tế, nhiều nhà thầu thi công xong khối lượng lớn nhưng không được nghiệm thu, phải vay nóng duy trì dòng tiền rồi rơi vào nợ xấu. Sự đình trệ này làm đứt gãy cùng lúc ba dòng chảy huyết mạch. Thứ nhất, dòng tiền thanh toán bị chặn đứng các quyết định hành chính. Bản chất của điểm nghẽn hiện nay thường nằm ở sự xung đột và phân mảnh thẩm quyền. Khi nhiều đạo luật cùng điều chỉnh một vấn đề nhưng áp dụng nguyên tắc khác nhau, cán bộ thực thi không đủ cơ sở pháp lý để quyết định. Do đó, Quốc hội cần ban hành cơ chế đặc thù cho phép chọn quy định ưu tiên, thiết lập nguyên tắc “kết luận một lần, có giá trị cuối cùng”. Giải pháp ở đây, theo tôi là cần phân loại vướng mắc theo bản chất pháp lý, tài chính, quy hoạch. Mặt khác, chúng ta cần xác lập một đầu mối ra quyết định cuối cùng và áp dụng nguyên tắc thời hạn bắt buộc, ưu tiên mục tiêu khơi thông sản xuất, kinh doanh đi đôi với kiểm soát rủi ro. Chỉ cần tháo gỡ được một điểm nghẽn cốt lõi, dự án sẽ lập tức vận hành trở lại, mang đến tác động tích cực cho hàng loạt lĩnh vực liên quan. Kích hoạt chu kỳ tăng trưởng mới . Việc khơi thông hàng ngàn dự án chính là chìa khóa để hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng kinh tế hai con số. Theo ông, khi khối tài sản khổng lồ này được “đánh thức”, sức bật mà nó tạo ra cho hệ sinh thái DN và GDP quốc gia sẽ như thế nào? + Không chỉ mang lại hiệu quả tăng trưởng ngắn hạn, việc “đánh thức 3,3 triệu tỉ đồng” sẽ kích hoạt một chu kỳ tăng trưởng bứt phá, lan tỏa và bền vững cho toàn nền kinh tế. Ngay trong phiên họp đầu tiên sau khi nhậm chức, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương cần quyết liệt đề xuất các giải pháp nhằm gỡ vướng cho các dự án tồn đọng còn lại, sớm đưa nguồn lực vào phục vụ phát triển, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay với yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng và phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số. Ảnh: VGP Trước khi Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, tình hình sai phạm và vi phạm trong quản lý, sử dụng đất đai đã xảy ra ở nhiều địa phương trên cả nước. Các sai phạm này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, điều kiện, bối cảnh với những động cơ, mục đích khác nhau. Nhiều vụ án, vụ việc đã được phát hiện, xử lý nghiêm minh, kịp thời, đúng quy định. Qua thanh tra, kiểm tra và xử lý trách nhiệm hình sự, Chính phủ cho biết có không ít trường hợp người vi phạm không vì mục đích tư lợi mà do mong muốn thu hút đầu tư, tạo thuận lợi cho DN phát triển kinh tế, giúp tăng thu ngân sách, tạo công ăn việc làm và cải thiện đời sống người dân. Một số dự án, công trình dù có sai phạm nhưng mang lại những kết quả, hiệu quả tích cực, phù hợp với nhu cầu và nguyện vọng chính đáng của người dân, DN, đóng góp tích cực vào sự phát triển của kinh tế - xã hội của địa phương và cả nước. Để đáp ứng nhu cầu thực tiễn, giải phóng nguồn lực về đất đai, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, ngay tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, Chính phủ đã trình Quốc hội xem xét, thông qua Nghị quyết 29/2026. Điểm cốt lõi của nghị quyết này là tạo cơ chế thống nhất trong đánh giá các vụ việc một cách khách quan, toàn diện. Qua đó giúp xem xét, xử lý tổ chức, cá nhân bảo đảm tính hợp lý, hợp tình, có cân nhắc bối cảnh lịch sử cụ thể, phù hợp với các quy định tại thời điểm xảy ra sai phạm. Đồng thời, nghị quyết còn góp phần đánh giá đúng động cơ, mục đích sai phạm, tình hình thực tế của từng địa phương cũng như hiệu quả kinh tế - xã hội mang lại so với thiệt hại gây ra. Nghị quyết của Quốc hội cũng quy định cách thức xử lý nghiêm khắc nhưng tính nhân văn để giúp sớm giải quyết dứt điểm các vụ việc, vụ án tồn đọng kéo dài, thể hiện chính sách khoan hồng của pháp luật. Việc triển khai nghị quyết giúp tạo ra cơ chế để bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung mà không tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đặc biệt, khắc phục được tình trạng sợ, né tránh hoặc đùn đẩy trách nhiệm của một bộ phận cán bộ. Đây cũng là giải pháp trực tiếp góp phần hoàn thành các mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số ngay trong năm 2026, tạo đà vững chắc cho các địa phương và cả nước đạt được tốc độ tăng trưởng cao trong cả nhiệm kỳ 2026-2030. Bà PHẠM THỊ HỒNG YẾN, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội (VINASME), nhìn nhận việc “đánh thức 3,3 triệu tỉ đồng” sẽ kích hoạt một chu kỳ tăng trưởng bứt phá, lan tỏa và bền vững cho toàn nền kinh tế, đóng góp cho GDP quốc gia. Khơi thông dòng chảy kinh tế . Phóng viên: Thưa ông, hiện có hơn 3,3 triệu tỉ đồng hiện đang tồn đọng, “đóng băng” trong 4.489 dự án. Dưới góc nhìn của hiệp hội, ông nhìn nhận điều này ra sao? + TS Tô Hoài Nam: Nhìn nhận một cách thấu đáo, hơn 4.400 dự án ách tắc với quy mô hơn 3,3 triệu tỉ đồng không chỉ là sự đình trệ của tài sản tĩnh, mà thực chất là sự tắc nghẽn dòng chảy kinh tế. Đứng ở góc độ kinh tế, dự án đầu tư là trung tâm phân phối dòng tiền và hàng hóa. Khi trung tâm này ách tắc, toàn bộ mạng lưới vệ tinh như thanh toán hợp đồng, trả lương, trả nợ ngân hàng và chuỗi cung ứng đều ngưng trệ. Về cấu trúc thị trường, SME không có quyền quyết định tiến độ dự án. Tuy nhiên, nghịch lý là kể cả khi hoàn thành nhiệm vụ, họ vẫn phải gánh chịu rủi ro thanh toán lớn nhất vì đứng ở cuối chuỗi giá trị. Khi công nợ bị treo, tài sản dở dang của DN biến thành nợ do hồ sơ pháp lý không hoàn chỉnh. Thứ hai, dòng chảy tín dụng bị vô hiệu hóa khi quyền sử dụng đất hoặc tài sản hình thành trong tương lai không thể phát huy chức năng bảo đảm. Thứ ba, dòng chảy thủ tục hành chính bị kẹt tại các khâu đất đai, quy hoạch, xây dựng, chỉ cần một nút thắt, toàn bộ chuỗi vận hành lập tức đứng im. Cần cơ chế vượt khung để xử lý tận gốc rễ . Ngoài các cơ chế đã được trao, theo ông, các DN hiện nay đang cần thêm những gì? + Các DN không chỉ cần tháo gỡ bề mặt mà cần một cơ chế vượt khung có kiểm soát để xử lý tận gốc các xung đột pháp luật, đảm bảo tính liên thông và dứt điểm của “Tháo gỡ khó khăn dự án không chỉ là gỡ một điểm nghẽn pháp lý mà là bước chuyển quan trọng nâng cấp năng lực điều hành kinh tế, tạo môi trường kinh doanh minh bạch.” - TS Tô Hoài Nam Đánh thức 3,3 triệu tỉ đồng đang kích hoạt chu kỳ kinh tế mới Giải phóng nguồn lực về đất đai, tạo đà tăng trưởng 2 con số Theo các chuyên gia, khi các dự án tồn đọng, kéo dài được Bộ Chính trị, Quốc hội trao cơ chế gỡ vướng thì sẽ lập tức vận hành trở lại, tác động tích cực đến hàng loạt lĩnh vực liên quan.
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==