13 Đời sống xã hội - Thứ Ba 19-5-2026 doisongxahoi@phapluattp.vn MINH TRÚC Ngày 18-5, Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị 20 về việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH, giáo dục nghề nghiệp năm 2026. Kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH năm 2026 được định hướng tổ chức theo hướng ổn định, hiện đại, minh bạch, giảm áp lực và chi phí. Đồng thời nâng cao chất lượng đánh giá và tuyển sinh, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới. Tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT theo hướng giữ ổn định, giảm áp lực Theo chỉ thị, kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh hằng năm là nhiệm vụ quan trọng của ngành giáo dục và đào tạo, có sự tham gia của cả hệ thống chính trị, góp phần bảo đảm công bằng, nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, củng cố niềm tin xã hội. Những năm qua, công tác tổ chức kỳ thi và tuyển sinh ngày càng nghiêm túc, khách quan, trung thực, an toàn, chuyên nghiệp; cơ bản đáp ứng mục tiêu đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông và yêu cầu tuyển sinh, nhận được sự đồng thuận của xã hội. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế, bất cập như việc một số thí sinh sử dụng công nghệ cao để gian lận; công tác chấm thi tự luận ở một số địa phương chưa bảo đảm tính phân loại, ảnh hưởng đến sự công bằng; hiện tượng tuyển sinh vượt chỉ tiêu hoặc quy đổi điểm chưa hợp lý tại một số cơ sở đào tạo. Nhằm phát huy kết quả đạt được và chủ động chuẩn bị tốt các điều kiện tổ chức kỳ thi và tuyển sinh năm 2026, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tập trung chỉ đạo thực hiện đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp đề ra. Các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ và chủ tịch UBND các tỉnh, TP phải xây dựng kế hoạch, phương án tổ chức kỳ thi và tuyển sinh, phân công nhiệm vụ theo nguyên tắc “6 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền. Việc tổ chức kỳ thi phải bảo đảm giữ ổn định, giảm áp lực, giảm chi phí, đồng thời bảo đảm độ tin cậy, trung thực, đánh giá đúng năng lực của học sinh. Dữ liệu kỳ thi phải bảo đảm tin cậy để phục vụ công tác tuyển sinh của các cơ sở giáo dục ĐH và giáo dục nghề nghiệp. Các bộ, ngành và địa phương cần phối hợp chặt chẽ, đồng bộ với Bộ GD&ĐT nhằm bảo đảm kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc, thực chất, phù hợp với điều kiện từng vùng miền. Phân cấp tuyển sinh, đổi mới đề thi, số hóa mạnh Bộ GD&ĐT được giao phân cấp triệt để theo thẩm quyền; kịp thời phổ biến quy chế thi, hướng dẫn các địa phương chuẩn bị và tổ chức kỳ thi. Đồng thời, bộ ban hành hướng dẫn tuyển sinh đối với các cơ sở giáo dục ĐH và giáo dục nghề nghiệp, bảo đảm thống nhất, công bằng, khách quan, đánh giá đúng năng lực của người học; góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ phát triển đất nước. Việc xây dựng đề thi phải bảo đảm chất lượng, tính bảo mật và độ phân hóa phù hợp với mục tiêu kỳ thi. Các cơ sở đào tạo phải công bố phương thức tuyển sinh rõ ràng, thống nhất, bảo đảm kiểm soát chất lượng đầu vào. Ngành giáo dục tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tổ chức kỳ thi THPT theo hướng giữ ổn định, giảm áp lực, giảm chi phí. Ảnh: THANH TÚ Theo Luật BHXH năm 2024, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất bằng mức tham chiếu và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng. Trong giai đoạn chưa bỏ lương cơ sở thì mức tham chiếu được xác định bằng lương cơ sở. Do đó, từ ngày 1-7-2026, khi lương cơ sở tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng thì mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất tăng lên là 2,53 triệu đồng và cao nhất là 50,6 triệu đồng/tháng. Luật BHXH và Nghị định 158/2025 quy định cụ thể cách xác định tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc cho từng nhóm đối tượng. Với nhóm hưởng lương theo quy định của Nhà nước. Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH gồm tiền lương theo chức vụ, chức danh, ngạch, bậc, cấp bậc quân hàm và các khoản phụ cấp như phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề, hệ số chênh lệch bảo lưu lương (nếu có). Nhóm này gồm cán bộ, công chức, viên chức; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp; công nhân quốc phòng; công nhân công an; người làm việc trong tổ chức cơ yếu… Với người lao động trong doanh nghiệp. Đây là nhóm phổ biến nhất hiện nay. Theo quy định, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH gồm ba khoản: Mức lương theo công việc hoặc chức danh ghi trong hợp đồng lao động. Các khoản phụ cấp lương. Các khoản bổ sung khác được trả thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ lương. Các khoản này phải được thỏa thuận trong hợp đồng lao động theo quy định của Bộ luật Lao động. Trường hợp người lao động ngừng việc nhưng vẫn được trả lương bằng hoặc cao hơn mức tối thiểu đóng BHXH thì vẫn phải đóng BHXH theo mức lương được hưởng trong thời gian ngừng việc. Một số nhóm đặc thù được chọn mức đóng gồm: Nhóm như người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, chủ hộ kinh doanh, người quản lý doanh nghiệp, thành viên HĐQT, giám đốc hợp tác xã có hưởng lương… được quyền lựa chọn mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. Tuy nhiên, mức lựa chọn thấp nhất phải bằng mức tham chiếu và cao nhất vẫn bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng. Sau ít nhất 12 tháng đóng BHXH theo mức đã chọn, người lao động được quyền thay đổi lại mức tiền lương làm căn cứ đóng. Riêng người lao động đi làm việc ở nước ngoài thì tiền lương đóng BHXH được xác định theo hợp đồng lao động ký kết hoặc quy đổi theo tỉ giá do Ngân hàng Nhà nước công bố. Ngoài ra, với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố, mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH do Chính phủ quy định. Việc tăng lương cơ sở cũng kéo theo nhiều khoản trợ cấp BHXH tăng theo. Theo quy định mới, mức trợ cấp tuất hằng tháng bằng 50% lương cơ sở đối với thân nhân người lao động qua đời và bằng 70% lương cơ sở với trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng. VIẾT LONG Kỳ thi tốt nghiệp THPT: Siết gian lận, tăng giám sát Các bộ, ngành và địa phương có phương án tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT theo hướng giữ ổn định, giảm áp lực, giảm chi phí, đánh giá đúng năng lực học sinh. số, thực hiện đăng ký dự thi 100% trực tuyến, cấp bằng tốt nghiệp THPT số, chuẩn bị điều kiện tổ chức thi trên máy tính theo lộ trình. Các phương án ứng phó với sự cố an ninh mạng, rò rỉ dữ liệu và sự cố kỹ thuật phải được xây dựng đầy đủ, đi kèm hạ tầng kỹ thuật, phần mềm và ngân hàng câu hỏi đạt chuẩn. Phòng ngừa gian lận công nghệ cao Bộ GD&ĐT phải tăng cường kiểm tra, giám sát toàn bộ các khâu của kỳ thi, bảo đảm kỷ luật, kỷ cương. Công tác phòng ngừa gian lận, đặc biệt là gian lận công nghệ cao, phải được đặt ở mức cao nhất. Việc công bố kết quả thi phải chính xác, kịp thời, đồng bộ và minh bạch; đồng thời thực hiện nghiêm chế độ báo cáo và tổng kết sau mỗi kỳ thi. Công tác truyền thông cần được tăng cường trước, trong và sau kỳ thi để tạo sự đồng thuận xã hội, hỗ trợ thí sinh và phụ huynh. Chủ tịch UBND các tỉnh, TP chịu trách nhiệm toàn diện về tổ chức kỳ thi tại địa phương. Các sở, ban ngành phải phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục để bảo đảm kỳ thi diễn ra an toàn, công bằng, nghiêm túc. Địa phương phải chủ động bố trí ngân sách, tổ chức ôn tập, thi thử, tăng cường tư vấn hướng nghiệp, phân luồng học sinh phù hợp với năng lực và nhu cầu thực tế. Sở GD&ĐT tổ chức tập huấn đầy đủ cho cán bộ coi thi, bảo đảm nắm vững quy chế; thực hiện nghiêm công tác in sao, vận chuyển, bảo quản đề thi và bài thi; tăng cường giải pháp chống gian lận trong coi thi và chấm thi.• Các phương án ứng phó với sự cố an ninh mạng, rò rỉ dữ liệu và sự cố kỹ thuật phải được xây dựng đầy đủ, đi kèm hạ tầng kỹ thuật, phần mềm và ngân hàng câu hỏi đạt chuẩn. Không để thí sinh vì khó khăn mà không thể dự thi Thủ tướng cũng yêu cầu các hoạt động dạy học, thi và tuyển sinh phải được thanh tra, kiểm tra thường xuyên, bảo đảm không chồng chéo, giữ nghiêm kỷ luật phòng thi. Lực lượng chức năng phối hợp bảo mật đề thi, quản lý thông tin bí mật nhà nước theo đúng quy định của pháp luật. Chính quyền cấp xã, phường tại điểm thi phải bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn thực phẩm, điều kiện đi lại, ăn ở cho thí sinh, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo. Không để thí sinh nào vì khó khăn khách quan mà không thể dự thi. Bên cạnh đó, các bộ, ngành như Bộ Công an, Bộ Y tế cùng các tập đoàn hạ tầng viễn thông, điện lực và bưu chính tiếp tục phối hợp hỗ trợ để bảo đảm kỳ thi diễn ra an toàn, thông suốt, hiệu quả. Từ 1-7, tăng mức đóng BHXH tối đa lên 50,6 triệu đồng/tháng Người dân làm thủ tục với cơ quan BHXH Việt Nam. Ảnh: CTV
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==