TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM: Đưa Đồng Nai vượt khỏi giới hạn trung tâm công nghiệp truyền thống trang 5 trang 2+3 SỐ 103 (7674) - Thứ Ba 19-5-2026 CHỦ QUẢN: ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH BÁO ĐIỆN TỬ: www.plo.vn trong so nay Cho doanh nghiệp vay dựa trên dữ liệu, dòng tiền: Cần tính cho hợp lý NGƯỜI BỊ KẾT ÁN TỬ HÌNH ĐƯỢC CHUYỂN XUỐNG TÙ CHUNG THÂN: Thời gian giam giữ chờ thi hành án tử hình có được tính khi xét giảm án? TP.HCM tăng tốc các dự án ngàn tỉ giảm ngập úng trang 6+7 trang 8 trang 11 THỦ TƯỚNG LÊ MINH HƯNG: Phải chuyển tư duy “làm cho có” sang sản phẩm thực chất trang 10 Việc học và làm theo tư tưởng Hồ Chí Minh phải trở thành động lực tự thân để mỗi cán bộ dám nghĩ, dám làm, tạo ra những giá trị thực chất cho người dân. Ảnh: THUẬN VĂN KỶ NIỆM 136 NĂM NGÀY SINH CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH (19-5-1890 19-5-2026) HỌC BÁC TINH THẦN HÀNH ĐỘNG CÁCH MẠNG trong kỷ nguyên vươn mình trang 13 Kỳ thi tốt nghiệp THPT: Siết gian lận, tăng giám sát
2 Thời sự - Thứ Ba 19-5-2026 Kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19-5-1890 - 195-2026) diễn ra trong bối cảnh cả nước và TP.HCM đang bước vào nhiệm kỳ hành động mạnh mẽ theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng. Hơn lúc nào hết, những tư tưởng cốt lõi của Người như “dân là gốc”, “nói đi đôi với làm” càng vẹn nguyên giá trị thời sự, trở thành kim chỉ nam soi đường để đội ngũ cán bộ hành động quyết liệt trong kỷ nguyên mới. Trao đổi với báo Pháp Luật TP.HCM, TS Vũ Trung Kiên, Phó Trưởng khoa Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh khu vực II, nhấn mạnh: Học Bác hiện nay phải trở thành áp lực tự thân để mỗi cán bộ dám nghĩ, dám làm, tạo ra giá trị thực chất cho nhân dân. Học tinh thần tiên phong, đổi mới . Phóng viên: Thưa ông, khi TP.HCM và cả nước bước vào nhiệm kỳ hành động theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng, cán bộ học Bác trước hết cần học điều gì để tạo ra được hiệu quả thực chất? + TS Vũ Trung Kiên: Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định cán bộ là cái gốc của mọi công việc và công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém. Khái quát này của Người đến nay vẫn còn nguyên giá trị và vẫn mang tính thời sự. Thỉnh thoảng đâu đó chúng ta nghe ý kiến cho rằng sở dĩ có sai lầm, khuyết điểm là do mà lúc sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặt ra. Cán bộ phải xác định rõ vị trí của mình . Đại hội XIV đã xác định thực hành “dân là gốc”. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng liên tục nhấn mạnh thông điệp này, lấy kết quả phục vụ nhân dân làm thước đo cán bộ. Vậy cán bộ phải làm gì để hiện thực hóa kim chỉ nam này? + Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong trả lời báo chí trước thềm năm mới 2026 đã khẳng định khát vọng giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc trước hết phải được đo bằng những điều rất đời thường: Người dân có việc làm tốt hơn không, thu nhập có ổn định hơn không; có chỗ ở đàng hoàng hơn, to đẹp hơn không; con cái học hành có thuận lợi hơn không, bệnh tật có được chăm sóc tốt hơn không, người già có được nương tựa không, vùng khó khăn có được trợ giúp kịp thời không... Tôi cho rằng nếu kết quả phục vụ nhân dân là thước đo thì đó phải được đo bằng hiệu quả cụ thể. Lời hứa danh này sẽ giúp mỗi cán bộ, đảng viên thêm niềm tin, thêm tinh thần trách nhiệm… để vượt lên những khó khăn, thách thức hay những áp lực, trở ngại vì cơ đồ vững bền của đất nước. Thiết lập các kênh giám sát, phản hồi . Nhiều ý kiến cho rằng học Bác hôm nay không chỉ là rèn đạo đức mà còn là tinh thần dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. Ông nhìn nhận thế nào về quan điểm này? + Rèn luyện đạo đức, tác phong theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh cũng là để làm việc tốt hơn, sống tốt hơn. Vậy thì học và làm theo Bác về tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung chính là biến lý luận thành hành động cụ thể mang lại lợi ích thiết thực cho tổ chức, đất nước và nhân dân. Trong bối cảnh hiện nay, khi Đảng khuyến khích đội ngũ cán bộ năng động, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới vì lợi ích chung với nhiều quy định bảo vệ chính là tiền đề quan trọng. Điều này một mặt bảo đảm an toàn để mỗi cán bộ, công chức phát huy tinh thần, năng lực, trình độ, bản lĩnh của cá nhân đóng góp cho sự phát triển chung của xã hội. Mặt khác, ngoài những cơ chế bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo thì cũng rất cần những nhà lãnh đạo có tinh thần và tư duy đổi mới để dẫn dắt, cổ vũ, động viên và bảo vệ cấp dưới. . Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, “nói đi đôi với làm” là yêu cầu căn cốt đối với cán bộ. Tuy nhiên, thực tế vẫn có tình trạng cam kết nhiều nhưng hiệu quả thực thi chưa tương xứng? + Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đề cao hiệu quả thiết thực, vậy nên việc học và làm theo Bác chắc chắn phải hướng đến thực hiện tốt phương châm “nói đi đôi với làm”. Trong bối cảnh hiện nay không chỉ làm mà còn làm đến nơi, đến chốn và cho ra kết quả, sản phẩm cụ thể. Để việc học và làm theo Bác đi vào chiều sâu, trở thành áp lực tự thân về trách nhiệm và hiệu quả công vụ, thay vì chỉ dừng ở các tiêu chí hình thức thì cần định lượng hóa các cam kết với những tiêu chí đo lường cụ thể. Cụ thể, lấy hiệu quả thực thi nhiệm vụ và sự tín nhiệm của người dân làm thước đo chính. Đồng thời, phát huy vai trò giám sát của nhân dân và minh bạch hóa các quy trình thực thi cũng như thiết lập các kênh thông tin để người dân giám sát, phản hồi. Đặc biệt, cần phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của đội ngũ cán bộ chủ chốt, bởi khi sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: Một tấm gương sống có giá trị hơn hàng trăm bài diễn văn tuyên truyền và muốn cho người ta theo thì mình phải trở thành mực thước cho người ta bắt chước. . Xin cảm ơn ông.• Việc học và làm theo tư tưởng Hồ Chí Minh phải trở thành áp lực tự thân để mỗi cán bộ dám nghĩ, dám làm, tạo ra những giá trị thực chất cho người dân. bất cập của quy định. Nếu vậy thì phải quay trở lại trả lời câu hỏi: Vậy quy định do ai làm ra? Xét đến cùng, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có một nhiệm vụ quan trọng đó là tham mưu ban hành và thực thi chính sách. Khi nghĩ về Hồ Chí Minh, chúng ta thường nghĩ ngay tới một nhà tư tưởng, nhà chính trị, một lãnh tụ thiên tài nhưng rõ ràng Hồ Chí Minh là một nhà hành động cách mạng, nói đi đôi với làm, nói ít, làm nhiều và theo đuổi đến cùng các mục tiêu đã vạch ra. Đại hội XIV đề cập rất nhiều đến đổi mới tư duy. Một nhà báo nước ngoài từng nói đại ý rằng người ta không thể trở thành Hồ Chí Minh nhưng ở Hồ Chí Minh, mỗi người đều có thể học được điều gì đó để tốt lên. Đối chiếu với những yêu cầu mà Đại hội XIV đã đề ra, việc học Bác đầu tiên có lẽ là học về tinh thần tiên phong, đổi mới, sáng tạo. Cũng vậy, Đại hội XIV xác định thực hành “dân là gốc” với tiêu chí rất cụ thể là lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo đánh giá. Các công việc phải được lượng hóa bằng kết quả cụ thể. Đây cũng chính là những đòi hỏi dự trước nhân dân như khẳng định của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chính là nguyên tắc nhất quán, nói thì phải làm, làm đến cùng và làm hiệu quả. Với tất cả mục tiêu, khát vọng lớn mà Đại hội XIV đề ra, chắc chắn là một thử thách, một áp lực không nhỏ, thậm chí nặng nề đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là những người “đứng mũi chịu sào”. Tuy nhiên, chính áp lực này cũng là cơ hội để mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, nhất là những người được giao giữ các trọng trách rèn luyện thử thách để hoàn thiện mình hơn. Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu trong bài thơ Nghe tiếng giã gạo đã viết: “Sống ở trên đời người cũng vậy/ Gian nan rèn luyện mới thành công”. Cơ đồ đất nước hôm nay không tự nhiên mà có, đó là kết quả sự hy sinh máu xương của biết bao thế hệ tiền nhân. Những cánh đồng thẳng cánh cò bay hôm nay cũng đâu phải tự nhiên mà có - để có nó, các thế hệ nông dân Việt Nam đã đổ mồ hôi, nước mắt và thậm chí cả máu trên ruộng đồng. Vậy nên, khi cán bộ, đảng viên nếu cảm thấy áp lực nặng nề, hãy bình tâm lại và tự trả lời câu hỏi rằng vị trí mà mình đảm nhiệm là từ đâu? Có phải chính là do nhân dân giao phó trọng trách. Từ đâu thì xin hãy trở về nơi đó, từ dân thì hãy trở về với dân. Thực hành “dân là gốc”, cần nhớ và làm theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh “việc gì có lợi cho dân phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân phải hết sức tránh”. Hiểu sâu sắc điều Mỗi cán bộ, đảng viên cần tự trả lời câu hỏi rằng vị trí mà mình đảm nhiệm là từ đâu? Từ đâu thì xin hãy trở về nơi đó, từ dân thì hãy trở về với dân. KỶ NIỆM 136 NĂM NGÀY SINH CHỦ TỊCH Học Bác tinh thần hành động trong kỷ nguyên vươn mình LÊ THOA thực hiện Từ khi có Đảng, TP.HCM là nơi khởi phát của nhiều phong trào mang tính dấn thân, sáng tạo, bản lĩnh và đổi mới. Chính tinh thần đó là môi trường tốt để trui rèn đội ngũ cán bộ, đảng viên. Cũng chính tinh thần ấy đi vào trong cuộc sống đem lại những thành tựu lớn đã tạo nên một sinh khí, cổ vũ tinh thần sáng tạo, dám nghĩ, dám làm của đội ngũ cán bộ, công chức. Tuy nhiên, nếu nhìn kỹ một chút, chúng ta không khó để nhận ra rằng những đổi mới, sáng tạo, đột phá từ TP.HCM thường xuất hiện vào những thời điểm mang tính bước ngoặt, đặc biệt thường xuất hiện gắn với những nhà lãnh đạo tiêu biểu cho tinh thần đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. Trong bối cảnh mới, để xứng đáng với kỳ vọng và vị thế của đô thị đầu tàu, chúng tôi cho rằng TP.HCM cần phải khơi dậy mạnh mẽ trở lại tinh thần và tư duy đột phá này trong toàn bộ cán bộ, công chức, viên chức. Khi đó, TP.HCM chắc chắn sẽ tiếp tục giữ vững vai trò ngọn cờ đầu, góp phần quan trọng đưa cả nước tự tin bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. TS VŨ TRUNG KIÊN Khơi dậy mạnh mẽ tinh thần đổi mới trong đội ngũ TS Vũ Trung Kiên. Cán bộ tại Trung tâm phục vụ hành chính công phường Tam Bình, TP.HCM hỗ trợ người dân làm thủ tục hành chính. Ảnh: PHẠM HẢI
3 Thời sự - Thứ Ba 19-5-2026 HỒ CHÍ MINH (19-5-1890 19-5-2026) cách mạng Hướng đến kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19-5-1890 - 19-5-2026) và 115 năm ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (56-1911 - 5-6-2026), TP.HCM tổ chức nhiều hoạt động văn hóa ý nghĩa, góp phần lan tỏa giá trị tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người. Tại Đường sách TP.HCM, hoạt động trưng bày sách chuyên đề về Chủ tịch Hồ Chí Minh diễn ra đến ngày 21-5, giới thiệu nhiều ấn phẩm giá trị về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng và tình cảm của Bác đối với dân tộc. Các đơn vị xuất bản, phát hành tổ chức không gian trưng bày theo chủ đề tại từng gian hàng, mang đến nhiều đầu sách có giá trị lịch sử và giáo dục. Trong các tối 22, 23 và 24-5, Ngày hội sách và văn hóa đêm lần thứ 5 với chủ đề “Hội hè phố thị”sẽ diễn ra, kết hợp hoạt động đọc sách với biểu diễn nghệ thuật, trò chơi dân gian, trải nghiệm sáng tạo và giao lưu cộng đồng, tạo điểm đến văn hóa - du lịch cho người dân và du khách. Tối 19-5, tại sân khấu A, Đường sách Thủ Đức phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Tăng Nhơn Phú tổ chức chương trình văn nghệ chào mừng, đồng thời phát động ủng hộ Quỹ Vì người nghèo năm 2026, góp phần lan tỏa tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái trong cộng đồng. Cùng với đó, Đường sách Thủ Đức tổ chức không gian trưng bày với chủ đề“Bác Hồ - Một tình yêu bao la” diễn ra đến ngày 2-6. Ông PHAN TRUNG TRINH, Bí thư chi bộ khu phố 8, phường Bến Thành: Học Bác không phải khẩu hiệu, mà từ việc làm cụ thể Tôi muốn gửi đến đội ngũ cán bộ trẻ hôm nay một điều tưởng chừng rất giản dị nhưng lại có ý nghĩa căn cốt: Hãy bắt đầu từ việc học. Tuổi trẻ ai cũng có khát vọng, có hoài bão cống hiến. Nhưng theo tôi, khát vọng nếu không được soi sáng bởi tri thức và nền tảng lịch sử thì rất dễ trở nên mơ hồ, thậm chí lệch hướng. Vì vậy, điều đầu tiên người trẻ cần làm là chịu khó đọc, tìm hiểu về cội nguồn, lịch sử dân tộc và những tấm gương lớn của đất nước, đặc biệt là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Khi hiểu sâu những giá trị đó, mỗi người sẽ tự tìm thấy con đường phù hợp cho mình. Tôi luôn nghĩ rằng việc học và làm theo Bác không thể chỉ bằng những lời kêu gọi chung chung hay sự áp đặt. Phải để mọi người hiểu và tự giác làm theo. Học Bác là một quá trình thấm dần, ngấm dần vào nhận thức, để rồi chuyển hóa thành hành động thiết thực trong công việc và cuộc sống. Cán bộ, đảng viên hôm nay cần học ở Bác không chỉ ở tư tưởng lớn mà còn ở những giá trị rất cụ thể như cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, tinh thần tận trung với nước, tận hiếu với dân. Những điều này nếu chỉ dừng ở khẩu hiệu thì rất dễ trở nên hình thức. Quan trọng là phải được thể hiện bằng hành động cụ thể, bằng tinh thần trách nhiệm, làm việc đến nơi đến chốn, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm. Nếu mỗi cán bộ đều làm tốt phần việc của mình, làm bằng cái tâm và trách nhiệm thì đó chính là cách thiết thực nhất để học và làm theo Bác. Bà PHẠM THỊ NHÀN, Bí thư chi bộ khu phố 19, phường Linh Xuân: Rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ kết quả Theo tôi, học Bác trong giai đoạn hiện nay trước hết là học cách làm việc có nguyên tắc, có kỷ luật và chịu trách nhiệm đến cùng với phần việc của mình. Mỗi nhiệm vụ được giao cần được theo dõi đến nơi đến chốn, có kiểm tra, đánh giá, không để tình trạng làm xong rồi để đó. Điểm cốt lõi là biến từng chủ trương, kế hoạch thành việc làm cụ thể, có tiến độ, kết quả rõ ràng. Khi mỗi việc đều được làm nghiêm túc, có trách nhiệm thì tự nhiên sẽ tạo ra chuyển biến thực chất. Trong “kỷ nguyên hành động”, cách làm cũng cần thay đổi theo hướng giảm hình thức, tăng hiệu quả thực tế. Khi mỗi cán bộ đều làm việc với tinh thần như vậy sẽ tạo ra giá trị thực, góp phần nâng chất lượng công việc chung. Chị PHAN THỊ LAN ANH, Bí thư Đoàn Kho bạc Nhà nước khu vực II: Chủ động nhận việc khó, việc mới Tôi cho rằng học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh không nên chỉ dừng ở việc học lý thuyết hay phát động phong trào, mà quan trọng là chuyển hóa thành hành động cụ thể trong công việc và cuộc sống. Tuổi trẻ có lợi thế về sự năng động, sáng tạo và tinh thần xung kích. Do đó, học Bác hôm nay cần thể hiện bằng tinh thần dám nghĩ, dám làm, chủ động nhận việc khó, việc mới, không ngừng đổi mới phương thức làm việc nhằm nâng cao hiệu quả phục vụ cơ quan và người dân. Đối với công tác Đoàn, mỗi hoạt động phải thật sự thiết thực, xuất phát từ nhu cầu thực tế của đoàn viên thanh niên và nhiệm vụ chính trị của đơn vị, tránh hình thức. Ví dụ như đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động Đoàn, thực hiện các mô hình hỗ trợ chuyên môn, cải cách hành chính, tình nguyện vì cộng đồng, hay xây dựng môi trường làm việc văn minh. Việc học và làm theo Bác sẽ có sức lan tỏa hơn khi được thể hiện qua những việc làm cụ thể, thái độ tận tâm và tinh thần trách nhiệm của mỗi cán bộ trẻ. Khi mỗi đoàn viên đều cố gắng làm tốt phần việc của mình, đó cũng chính là cách thiết thực nhất để góp phần xây dựng hình ảnh cán bộ trẻ bản lĩnh, trách nhiệm và luôn đặt lợi ích của tập thể lên trên hết. LÊ THOA - HẢI NHI ghi Ý kiến Phó Thủ tướng cùng đoàn đại biểu dâng hương, dâng hoa tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu và các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước dâng hương, dâng hoa tưởng niệm để bày tỏ lòng biết ơn với công lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong không khí hàng triệu trái tim người dân Việt Nam đang hướng đến chào mừng kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19-5-1890 - 19-5-2026), chiều 18-5, tại tỉnh Nghệ An, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu tham gia đoàn đại biểu gồm các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước dâng hương, dâng hoa tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tham gia chương trình còn có đoàn công tác đến từ Thủ đô Vientiane và tỉnh Bolikhamxay, Lào. Tại Quảng trường Hồ Chí Minh, đoàn đại biểu dành phút mặc niệm tưởng nhớ và dâng hoa, bày tỏ lòng biết ơn đối với công lao trời biển của Chủ tịch Hồ Chí Minh; tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ, đồng bào, đồng chí đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc, vì hạnh phúc của nhân dân. Tượng đài Bác Hồ và Quảng trường Hồ Chí Minh được xây dựng vào năm 2000, khánh thành vào ngày 19-5-2003, đúng dịp kỷ niệm 113 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Quảng trường Hồ Chí Minh là công trình kiến trúc đặc sắc, thể hiện tấm lòng kính yêu của người dân Nghệ An và nhân dân cả nước đối với vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc. Tiếp sau đó, các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã đến dâng hương, dâng hoa tại đền Chung Sơn, xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An. Tọa lạc tại phía nam núi Chung, đền Chung Sơn là công trình tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và tôn vinh dòng họ Nguyễn Sinh. Không chỉ là không gian thờ tự trang nghiêm, nơi đây còn mang giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt, trở thành một điểm dừng chân ý nghĩa trong hành trình về thăm quê Bác. Việc xây dựng đền thể hiện tấm lòng tri ân sâu sắc của người dân Nghệ An, đồng thời là minh chứng sống động cho truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam. Cũng trong chiều 18-5, đoàn đại biểu đã đến thăm Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh để tưởng nhớ và bày tỏ lòng biết ơn vô hạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ vĩ đại, người anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới đã dành trọn cuộc đời vì nước, vì dân; tấm gương sáng ngời về đạo đức cách mạng “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”.• MINH TRÚC Đoàn đại biểu lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước dâng hương tại đền Chung Sơn. Ảnh: VGP Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu và Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn thỉnh chuông tại đền Chung Sơn. Ảnh: VGP
4 Bí thư Trần Lưu Quang trao Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng cho bà Trương Mỹ Hoa Sáng 18-5, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đã trao Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng cho bà Trương Mỹ Hoa, nguyên Bí thư Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch nước, tại nhà riêng ở phường Phú Thuận. Phát biểu tại buổi lễ, ông Trần Lưu Quang chia sẻ Huy hiệu Đảng bậc cao là phần thưởng cao quý của Đảng dành cho những bậc ưu tú đã có cả một đời phấn đấu, cống hiến và hy sinh cho sự nghiệp của Đảng. Ông bày tỏ xúc động khi nhắc đến việc bà Trương Mỹ Hoa trải qua 11 năm tù khổ sai tại nhiều nhà tù, dù trong hoàn cảnh nào cũng là tấm gương sáng, là người có vai trò động viên và khích lệ các bạn tù khác. Một điều đáng quý là khi rời vị trí lãnh đạo cấp cao của Đảng, bà Trương Mỹ Hoa tiếp tục có những hoạt động rất có ý nghĩa, truyền cảm hứng và tính lan tỏa tinh thần giáo dục cao. Đặc biệt có thể kể đến là chủ tịch Quỹ học bổng Vừ A Dính, chủ tịch chủ nhiệm CLB “Vì Hoàng Sa - Trường Sa thân yêu”. LÊ THOA - THANH TUYỀN TP.HCM tổng rà soát cơ sở PCCC trong cao điểm 45 ngày đêm Ngày 18-5, Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH (PC07) Công an TP.HCM cho biết đang triển khai kế hoạch tổng rà soát, thống kê các cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC trên toàn địa bàn. Đây là hoạt động trọng tâm trong cao điểm 45 ngày đêm tổng rà soát, đấu tranh làm sạch địa bàn theo chỉ đạo của Ban Giám đốc Công an TP.HCM. Phòng PC07 đã giao các đội chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khu vực trực tiếp xây dựng kế hoạch thực hiện trên địa bàn phụ trách. Các đội sẽ phối hợp với cơ quan thuế, điện lực, cấp nước và công an cấp xã để thu thập danh sách cơ sở đang hoạt động. Mỗi lãnh đạo đội sẽ làm tổ trưởng một tổ công tác để trực tiếp khảo sát thực tế, đối chiếu danh sách và cập nhật thông tin vào hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về PCCC&CNCH. Cùng với rà soát, lực lượng chức năng sẽ kết hợp tuyên truyền, vận động các chủ cơ sở cam kết lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy. Công an 168 xã, phường và đặc khu trên địa bàn TP.HCM có trách nhiệm tham mưu cho UBND cùng cấp xây dựng kế hoạch chi tiết, đảm bảo không bỏ lọt bất kỳ cơ sở nào trong diện quản lý. NGUYỄN TÂN Thừa hành viên được mua bảo hiểm nghề nghiệp Chính phủ vừa ban hành Nghị định 151/2026 quy định về tổ chức và hoạt động của văn phòng thi hành án dân sự (THADS), thừa hành viên. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026 và thay thế Nghị định 08/2020 về tổ chức và hoạt động của thừa phát lại. Theo Điều 18 Nghị định 151/2026, văn phòng THADS có nghĩa vụ mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho thừa hành viên hành nghề tại văn phòng mình kể từ ngày thừa hành viên được cấp thẻ thừa hành viên. Việc mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho thừa hành viên phải được duy trì trong suốt thời gian hoạt động của văn phòng THADS. SONG MAI Thời sự - Thứ Ba 19-5-2026 thoisu@phapluattp.vn Việt Nam và Trung Quốc thúc đẩy hợp tác công nghiệp xanh Ngày 18-5, tại Bắc Kinh, Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc phối hợp với Trung tâm Hợp tác quốc tế thuộc Ủy ban Phát triển và cải cách quốc gia Trung Quốc (NDRC) tổ chức Chương trình Hợp tác và trao đổi công nghiệp xanh Việt Nam - Trung Quốc. Các đại biểu tham dự đánh giá Chương trình Hợp tác và trao đổi công nghiệp xanh Việt Nam - Trung Quốc đã mở ra những cơ hội hợp tác đầy tiềm năng, đánh dấu một điểm khởi đầu mới đầy ý nghĩa. Đây là nền tảng để hai bên tiếp tục vun đắp tình hữu nghị, tăng cường liên kết chiến lược, phát huy thế mạnh bổ trợ cho nhau. Qua đó, hai bên duy trì các kênh trao đổi thông suốt, thúc đẩy các dự án chất lượng cao, chia sẻ công nghệ xanh và tăng cường tài chính xanh, góp phần tiếp tục làm sâu sắc quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược ở mức độ cao hơn trong thời kỳ mới. (Theo TTXVN) • Thu giữ gần 100 tấn quặng phóng xạ vận chuyển trái phép. Công an tỉnh Lạng Sơn vừa triệt phá thành công chuyên án vận chuyển trái phép chất phóng xạ, thu giữ gần 100 tấn quặng Monazite chứa thành phần phóng xạ khi đang làm thủ tục xuất khẩu ra nước ngoài; khởi tố bị can, bắt tạm giam Trần Văn Quận để điều tra. ĐẮC LAM • Khởi tố tài xế vụ lật xe khách trên đèo Tô Na. Ngày 18-5, Công an tỉnh Gia Lai đã khởi tố bị can, bắt tạm giam Trần Văn Hậu là tài xế xe khách 16 chỗ bị lật trên đèo Tô Na khiến ba người chết ngày 8-5. LÊ KIẾN • Giả làm “thầy tâm linh”, lừa gần 3 tỉ đồng. Công an tỉnh Tây Ninh vừa phối hợp cùng Công an phường Ngã Bảy, TP Cần Thơ bắt giữ đối tượng truy nã đặc biệt nguy hiểm Trịnh Thị Phụng Kiều để điều tra hành vi giả làm “thầy tâm linh”, lừa gần 3 tỉ đồng. HUỲNH DU Sáng 18-5, Chủ tịch Quốc hội (QH) Trần Thanh Mẫn chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban VH&XH về các nhiệm vụ trọng tâm của ủy ban trong năm 2026 và định hướng hoạt động nhiệm kỳ 2026-2031. Ghi nhận, đánh giá cao những kết quả nổi bật mà ủy ban đã đạt được nhiệm kỳ vừa qua và trong bốn tháng đầu năm 2026, Chủ tịch QH cũng chỉ rõ những thuận lợi và thách thức đối với ủy ban trong nhiệm kỳ mới. Chủ tịch QH nhấn mạnh Đảng, Nhà nước có nhiều chủ trương, chính sách mới về văn hóa có tính đột phá, đòi hỏi trong giai đoạn tới ủy ban phải có cách làm mới, suy nghĩ mới, hành động mới, quyết đoán mới, sản phẩm mới. Trong công tác lập pháp, Chủ tịch QH yêu cầu quán triệt sâu sắc và triển khai thực hiện tốt Nghị quyết 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Chủ tịch QH cũng thống nhất chủ trương tổ chức Hội thảo Giáo dục 2026 “Thể chế, chính sách về nguồn lực phát triển GD&ĐT”; đề nghị ủy ban phối hợp chặt chẽ với Bộ GD&ĐT, các cơ quan liên quan để triển khai hiệu quả, thiết thực… (Theo baochinhphu.vn) Ngày 18-5, Sở Nội vụ TP.HCM cho biết vừa có tờ trình UBND TP.HCM về quy định đánh giá, xếp loại chất lượng đối với cơ quan hành chính nhà nước và công chức trên địa bàn TP. Quy định này nhằm áp dụng đồng bộ cho công chức trong hệ thống chính trị TP. Sở Nội vụ đề xuất phân loại nhiệm vụ của công chức thành năm nhóm cấp độ phức tạp theo vị trí việc làm để đánh giá theo hiệu quả công việc. Trong đó, nhóm 1 là nhiệm vụ đơn giản, lặp lại hoặc công việc bổ trợ, phục vụ. Nhóm 2 là nhiệm vụ chuyên môn nghiệp vụ thường xuyên theo quy định. Nhóm 3 là nhiệm vụ nghiên cứu, chuyên đề hoặc xử lý tình huống phức tạp. Nhóm 4 là nhiệm vụ xây dựng kế hoạch, chương trình hoặc văn bản có phạm vi cấp TP hoặc theo ngành, lĩnh vực. Nhóm 5 là nhiệm vụ dự báo, hoạch định chiến lược quy mô quốc gia hoặc trình cấp có thẩm quyền. Trên cơ sở các nhóm cấp độ này, các cơ quan, đơn vị, địa phương sẽ tiến hành rà soát, lập danh mục sản phẩm công việc để theo dõi, đánh giá xếp loại chất lượng công chức theo hiệu quả công việc hằng tháng hoặc hằng quý. LÊ THOA Ngày 18-5, Sở Xây dựng Đà Nẵng công bố danh mục 34 khu đất đã được quy hoạch đầu tư nhà ở xã hội nhưng chưa lựa chọn chủ đầu tư. Trong đó, phường Ngũ Hành Sơn có bốn khu đất: Ô quy hoạch VS6-1 thuộc phân khu ven sông Hàn và bờ đông rộng 0,4 ha; ba khu đất tại ô quy hoạch ST1 rộng lần lượt 1,7 ha, 2,5 ha và 1 ha (cùng thuộc phân khu đổi mới sáng tạo). Phường Hải Vân có năm khu đất tại ô quy hoạch CB2-1, trong đó ba khu rộng 0,9 ha/khu, hai khu còn lại rộng 0,7 ha và 1 ha (cùng thuộc phân khu cảng biển Liên Chiểu)… Các doanh nghiệp có nhu cầu đầu tư xây dựng nhà ở xã hội nghiên cứu quỹ đất nêu trên, Nghị quyết 201/2025 của Quốc hội, Nghị định 192/2025 và Nghị định 261/2025 của Chính phủ để lập hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư. Hồ sơ gửi về Sở Xây dựng Đà Nẵng thẩm định, trình UBND TP phê duyệt. TẤN VIỆT Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: VOV ĐT cung cấp thông tin nóng: 0982.000.333, (028) 39919613 Chủ tịch Quốc hội: Đổi mới công tác lãnh đạo, điều hành và tổ chức công việc TP.HCM: Đề xuất đánh giá công chức theo 5 cấp độ phức tạp của công việc Đà Nẵng công bố 34 khu đất mời doanh nghiệp đầu tư dự án nhà ở xã hội Tin vắ n Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang trao Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng cho nguyên Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa. Ảnh: TRẦN HIỂN
5 Thời sự - Thứ Ba 19-5-2026 thoisu@phapluattp.vn Công bố thành lập Công an TP Đồng Nai Ngày 18-5, tại Đồng Nai, Bộ Công an tổ chức lễ công bố quyết định của bộ trưởng Bộ Công an về thành lập Công an TP Đồng Nai. Dự và chủ trì buổi lễ công bố thành lập Công an TP Đồng Nai có Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an. Thực hiện nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập TP Đồng Nai trực thuộc Trung ương có hiệu lực từ ngày 30-4, bộ trưởng Bộ Công an đã ban hành quyết định thành lập Công an TP Đồng Nai cũng như quy định chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức. Tại buổi lễ, sau khi công bố quyết định của bộ trưởng Bộ Công an về thành lập Công an TP Đồng Nai, Đại tướng Lương Tam Quang đã trao các quyết định cho Ban Giám đốc Công an TP Đồng Nai. Cùng ngày, Trung tướng Lê Xuân Thế, Ủy viên Trung ương Đảng, Tư lệnh Quân khu 7, chủ trì lễ công bố quyết định đổi tên Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đồng Nai thuộc Quân khu 7 thành Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đồng Nai. VŨ HỘI Tối 18-5, tại Quảng trường Long Hưng, Đồng Nai tổ chức lễ công bố nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập TP Đồng Nai. Sự kiện thể hiện quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP trong việc xây dựng TP Đồng Nai trở thành đô thị văn minh, hiện đại, phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới. Trong những ngày này, trên các con phố trung tâm của Đồng Nai rực rỡ cờ hoa, áp phích chào đón sự kiện trọng đại với những dòng cổ động nhấn mạnh việc xây dựng và phát triển TP là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, xây dựng và phát triển TP Đồng Nai: Văn minh - hiện đại - hạnh phúc. Nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, tuyên truyền và chỉnh trang đô thị được các địa phương, đơn vị trên địa bàn triển khai sôi nổi, tạo không khí phấn khởi trong các tầng lớp nhân dân. Mô hình mới phải tạo ra chuyển biến thực chất Chiều cùng ngày, tại TP Đồng Nai, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và đoàn công tác của Trung ương đã làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai về tình hình triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và một số nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới. Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến trao đổi tâm huyết của các đại biểu, phát biểu kết luận tại buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Đồng Nai cần tiếp thu tối đa để làm cơ sở cho những kế hoạch hành động trong tương lai. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu kiến tạo mô hình tăng trưởng mới, đưa Đồng Nai vượt khỏi giới hạn của một trung tâm công nghiệp truyền thống. Đồng Nai phải phát triển bằng năng suất, công nghệ, hàm lượng tri thức, năng lực đổi mới và sức lan tỏa đối với doanh nghiệp trong nước, thay vì dựa nhiều vào đất công nghiệp, số lượng dự án và lao động giá rẻ. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ lấy Cảng hàng không quốc tế Long Thành làm hạt nhân tái cấu trúc không gian phát triển. TP cần sớm xây dựng đề án tổng thể phát triển đô thị sân bay Long Thành, Nhơn Trạch và vùng phụ cận; phối hợp với các bộ, ngành bảo đảm tiến độ sân bay Long Thành giai đoạn 2, đường sắt Biên Hòa - Vũng Tàu, các tuyến kết nối sân bay và hạ tầng liên vùng… TP Đồng Nai cần nâng tầm quy hoạch và siết chặt quản lý đất đai, tài nguyên, đô thị. Quy hoạch của Đồng Nai phải có tầm nhìn dài hạn, đồng bộ, khả thi, đủ sức dẫn dắt phát triển, không chạy theo dự án và không bị chi phối bởi lợi ích cục bộ, đầu cơ đất đai. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh phát triển văn hóa, xã hội, nâng cao chất lượng sống của nhân dân, lấy con người làm trung tâm của mọi chính sách phát triển. Đồng Nai phải hướng tới một TP hiện đại, văn minh, nghĩa tình, đáng sống; tăng trưởng kinh tế phải gắn với tiến bộ xã hội, an sinh, môi trường và bản sắc văn hóa. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị đẩy mạnh chuyển đổi số, vận hành chính quyền địa phương hai cấp thông suốt, hiệu lực, hiệu quả. Mô hình mới phải tạo ra chuyển biến thực chất trong quản trị và phục vụ, để xã, phường đủ năng lực, thẩm quyền, dữ liệu và điều kiện xử lý công việc ngay từ cơ sở. Xây dựng Đồng Nai thành cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia Cơ bản đồng tình với các kiến nghị của Đồng Nai, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh Đồng Nai khẩn trương phối hợp với các cơ quan chức năng xây dựng đề án, trình Bộ Chính trị ban hành nghị quyết về phát triển TP Đồng Nai đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065, làm cơ sở định hướng dài hạn cho TP trong giai đoạn mới. Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai khẩn trương chỉ đạo lập quy hoạch tổng thể TP theo hướng tích hợp, đồng bộ, bảo đảm tầm nhìn dài hạn, tính khả thi và tạo nền tảng cho một đô thị hiện đại, xanh, thông minh, bền vững. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước giao Văn phòng Trung ương Đảng tham mưu ban hành thông báo kết luận để các cấp ủy, chính quyền địa phương và các cơ quan liên quan làm căn cứ tổ chức triển khai thực hiện. Thay mặt Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai, ông Vũ Hồng Văn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, khẳng định sẽ tiếp thu đầy đủ ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và các ý kiến tại buổi làm việc, khẩn trương cụ thể hóa, triển khai trong toàn Đảng bộ. Trước mắt, TP tập trung khắc phục những hạn chế mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và các đại biểu đã chỉ ra nhằm sớm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng và phát triển TP Đồng Nai “Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”; quyết tâm xây dựng TP Đồng Nai trở thành cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia; trung tâm kết Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu kết luận tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai. Ảnh: Báo NHÂN DÂN TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM: Đưa Đồng Nai vượt khỏi giới hạn trung tâm công nghiệp truyền thống Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu kiến tạo mô hình tăng trưởng mới, đưa Đồng Nai vượt khỏi giới hạn của một trung tâm công nghiệp truyền thống. nối kinh tế, cửa ngõ hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, phát triển năng động, văn minh, hạnh phúc. Mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống người dân Trước niềm hân hoan trong buổi lễ công bố nghị quyết của Quốc hội về việc thành lập TP Đồng Nai, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Đồng Nai Nguyễn Kim Long cho biết đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước ngoặt trong tiến trình xây dựng và phát triển của vùng đất Biên Hòa - Đồng Nai có bề dày lịch sử, văn hóa và là cái nôi của ngành công nghiệp cả nước. Theo ông, có thể khẳng định Đồng Nai đã hội tụ đầy đủ các điều kiện để trở thành TP thứ bảy của Việt Nam, từ quy mô kinh tế, dân số, không gian phát triển đến hệ thống hạ tầng ngày càng đồng bộ và hiện đại. Đặc biệt, hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược được đầu tư mạnh mẽ, nổi bật là Cảng hàng không quốc tế Long Thành cùng mạng lưới cao tốc, vành đai, đường sắt liên vùng. Đây là nền tảng để Đồng Nai không chỉ phát triển như một đô thị thông thường, mà từng bước định vị là một cực tăng trưởng mới, trung tâm kết nối chiến lược của vùng Đông Nam Bộ và cả nước. Dấu mốc này cũng tạo khí thế mới, củng cố niềm tin và khát vọng vươn lên của đội ngũ cán bộ, cộng đồng doanh nghiệp và người dân, hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao hơn, chất lượng cuộc sống của người dân tốt hơn. Trong khi đó, Phó Chủ tịch UBND TP Đồng Nai Nguyễn Thị Hoàng tin tưởng với vị thế là một TP mới, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP Đồng Nai sẽ tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, tận dụng hết nội lực để đưa Đồng Nai lên tầm cao mới. “TP Đồng Nai sẽ tăng tốc nâng cao năng lực quản trị, khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực, phát huy tốt vai trò là cực tăng trưởng quan trọng của cả nước, đồng thời khai thác triệt để lợi thế Cảng hàng không quốc tế Long Thành” - Phó Chủ tịch UBND TP Đồng Nai Nguyễn Thị Hoàng chia sẻ.• Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Đồng Nai phải hướng tới một TP hiện đại, văn minh, nghĩa tình, đáng sống; tăng trưởng kinh tế phải gắn với tiến bộ xã hội, an sinh, môi trường và bản sắc văn hóa. Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, trao quyết định và chúc mừng Công an TP Đồng Nai. Ảnh: ANH THẮNG Đường phố trung tâm Đồng Nai rực rỡ cờ hoa, áp phích chào đón sự kiện trọng đại. Ảnh: VH
6 Pháp luật & cuộc sống - Thứ Ba 19-5-2026 phapluat@phapluattp.vn NGƯỜI BỊ KẾT ÁN TỬ HÌNH ĐƯỢC CHUYỂN XUỐNG TÙ CHUNG THÂN: Thời gian giam giữ chờ thi hành có được tính khi xét giảm án? Bộ Tư pháp đã công bố tài liệu thẩm định hồ sơ chính sách dự án BLHS (sửa đổi) do Bộ Công an chủ trì soạn thảo. Điều 60 BLHS hiện hành quy định thời hiệu thi hành bản án đối với người bị kết án chung thân hoặc tử hình là 20 năm. Theo Bộ Công an, luật chưa quy định về việc khi hết thời hiệu thi hành bản án tử hình thì người bị kết án có được chuyển xuống án tù chung thân hay không. Để giải quyết vướng mắc này, cơ quan soạn thảo đề xuất sửa đổi theo hướng nếu hết thời hiệu thi hành án (THA) thì án tử hình chuyển thành án tù chung thân. Vấn đề đặt ra là nếu người bị kết án tử hình được giảm xuống án tù chung thân thì thời gian người này đã ngồi tù có được tính để tiếp tục xét giảm án? Pháp Luật TP.HCM ghi nhận ý kiến các chuyên gia về vấn đề trên. ThS LÊ BÁ ĐỨC, khoa Luật Trường ĐH Kinh tế - Luật, ĐH Quốc gia TP.HCM: Hiểu đúng về chuyển án tử hình khi hết thời hiệu Đề xuất này không phải là giảm án thông thường mà là cơ chế xử lý hậu quả pháp lý khi Nhà nước không THA tử hình sau thời gian quá dài. Điều 60 BLHS hiện hành quy định thời hiệu thi hành bản án đối với người bị kết án chung thân hoặc tử hình là 20 năm. Khi hết thời hiệu, quyền thi hành hình phạt của Nhà nước đương nhiên chấm dứt. Tuy nhiên, luật chưa quy định rõ án tử hình sẽ được xử lý ra sao, dẫn đến khoảng trống thực tiễn. Trong quá trình thẩm định, Văn phòng Chủ tịch nước cho rằng thời hiệu là căn cứ chấm dứt quyền thi hành hình phạt của Nhà nước, không phải cơ chế chuyển đổi hình phạt. Do đó, việc quy định chuyển án tử hình sang tù chung thân là chưa phù hợp với bản chất pháp lý của chế định thời hiệu. Quan điểm này có cơ sở lý luận chặt chẽ và nhấn mạnh tính nguyên tắc của chế định thời hiệu. Tuy nhiên, cần cân nhắc cả thực tiễn và tính nhân đạo. Cách tiếp cận nêu trên bảo vệ bản chất thuần túy của thời hiệu nhưng chưa xử lý được tính chất đặc thù của án tử hình, là hình phạt liên quan trực tiếp đến quyền sống. Nếu để người bị kết án đương nhiên không phải chấp hành bất kỳ hình phạt nào chỉ vì hết thời hiệu thì không phù hợp với tính chất đặc biệt nghiêm trọng của tội phạm và có thể tạo khoảng trống pháp lý trong thực tiễn. Vì vậy, việc chuyển sang tù chung thân không nên hiểu là phủ nhận bản chất của chế định thời hiệu, mà là quy định ngoại lệ có tính nhân đạo và đặc thù đối với án tử hình. Theo hướng này, Nhà nước không tiếp tục THA tử hình sau khi hết thời hiệu nhưng vẫn bảo đảm người bị kết án phải chịu trách nhiệm bằng hình phạt tù chung thân tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội. Thực tế chính sách hình sự nước ta từng có cách tiếp cận tương tự. BLHS năm 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) cho phép chuyển án tử hình thành tù chung thân trong một số trường hợp không áp dụng thời hiệu. Trên bình diện quốc tế, Nhật Bản không đặt thời hiệu THA tử hình mà quy định phải thi hành trong sáu tháng sau phán quyết cuối cùng, nhưng thực tế nhiều trường hợp kéo dài từ nhiều năm đến 18 năm mà không có cơ chế chuyển tự động. Trung Quốc áp dụng hình thức tử hình hoãn thi hành hai năm, nếu không phạm tội mới do cố ý thì chuyển thành án tù chung thân hoặc tù có thời hạn 25 năm. Tại Anh, án tử hình đã bị bãi bỏ từ năm 1965 nhưng án lệ Pratt and Morgan năm 1993 xác định việc trì hoãn THA tử hình quá năm năm là vô nhân đạo và phải chuyển thành tù chung thân. Trong tương quan đó, đề xuất này là bước đi trung dung, vừa bảo đảm tính nhân đạo, vừa giữ yêu cầu xử lý nghiêm đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng. Theo tôi, toàn bộ thời gian người bị kết án đã bị tạm giữ, tạm giam và giam để chờ THA tử hình phải được trừ vào thời gian chấp hành án tù chung thân sau khi chuyển hóa. Trong suốt khoảng thời gian đó, họ đã thực tế bị tước quyền tự do dưới chế độ giam giữ nghiêm ngặt nhất, không thể coi là khoảng thời gian trống về mặt pháp lý. Giả sử nếu một người đã bị giam giữ liên tục hơn 25 năm rồi sau khi hết thời hiệu lại bị tính như bắt đầu chấp hành án chung thân từ đầu thì bất hợp lý. Điều này vi phạm nguyên tắc không bị trừng phạt hai lần về cùng một hành vi và đi ngược lại tinh thần nhân đạo mà BLHS đang hướng tới. BLHS hiện hành đã thừa nhận nguyên tắc khấu trừ thời gian tạm giam vào thời hạn chấp hành hình phạt tù. Vì vậy, cần áp dụng nhất quán cho cả trường hợp chuyển hóa này. Trên thế giới, việc khấu trừ thời gian giam, giữ trước khi THA là cách tiếp cận phổ biến. Nhiều nước khi xử lý các trường hợp án tử hình bị trì hoãn kéo dài cũng sử dụng chính thời gian đã bị giam giữ làm cơ sở để ân xá hoặc chuyển hình phạt. Nếu không quy định rõ việc khấu trừ, chính sách nhân đạo rất dễ trở thành bất công trong thực tiễn. BLHS hiện hành đã thừa nhận nguyên tắc khấu trừ thời gian tạm giam vào thời hạn chấp hành hình phạt tù. Vì vậy, cần áp dụng nhất quán cho cả trường hợp chuyển hóa này. ThS Lê Bá Đức Nếu chính sách mới cho phép chuyển án tử hình xuống tù chung thân thì đối với ân xá, đặc xá cần có cơ chế pháp lý chặt chẽ, tránh tạo tâm lý rằng sau khi được chuyển án, việc ra khỏi trại giam trở nên dễ dàng. Bởi người phạm tội đã được hưởng một lần khoan hồng đặc biệt thông qua việc chuyển hình phạt. Theo đó, cần nghiên cứu thiết kế cơ chế xét đặc xá với tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn đối với nhóm đối tượng này. Việc được chuyển từ án tử hình xuống tù chung thân có thể được xem là yếu tố đặc thù để đặt ra điều kiện riêng khi xét đặc xá. Chẳng hạn, người được chuyển án phải chấp hành thời gian thực tế dài hơn so với tù chung thân thông thường. Đặc biệt, cần tránh cách tiếp cận thiên về tiêu chí hành chính như xếp loại cải tạo tốt hoặc chấp hành nội quy trại giam tốt, vì chỉ phản ánh một phần quá trình chấp hành án. Với người từng bị tuyên án tử hình thuộc nhóm tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, việc xét đặc xá cần được đánh giá toàn diện hơn, bao gồm sự ăn năn hối cải bền vững, ý thức khắc phục hậu quả và mức độ giảm nguy cơ tái phạm. Ngoài ra, pháp luật có thể cân nhắc cơ chế giới hạn hoặc loại trừ xét đặc xá trong một thời hạn nhất định kể từ thời điểm chuyển án, nhằm bảo đảm cân bằng giữa chính sách khoan hồng và yêu cầu nghiêm minh của pháp luật. Nếu một người vừa được chuyển án tử hình nhưng sau thời gian không dài lại tiếp tục được đặc xá, xã hội có thể xuất hiện cảm nhận việc xử lý tội phạm đặc biệt nghiêm trọng bị nới lỏng quá mức. Ân xá, đặc xá thể hiện chính sách nhân đạo của Nhà nước. Tuy nhiên với trường hợp đã được chuyển từ án tử hình xuống tù chung thân, cần thiết kế cơ chế riêng, chặt chẽ hơn, phân tầng rõ ràng, bảo đảm khoan hồng đúng đối tượng, không tạo cảm nhận dễ dãi trong xử lý tội phạm đặc biệt nghiêm trọng. ThS ĐẶNG TRẦN KHA, khoa Luật Trường ĐH Hùng Vương TP.HCM Các chuyên gia đồng tình với việc thời gian giam giữ để chờ thi hành án tử hình được khấu trừ khi xét giảm án, sau khi người bị kết án tử hình được chuyển xuống án tù chung thân do hết thời hiệu. THẢO HIỀN Siết đặc xá với người được chuyển từ án tử hình xuống tù chung thân TAND TP Hà Nội tuyên án tử hình với người đốt quán cà phê khiến 11 người tử vong. Ảnh: BÙI TRANG
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==