36năm 19 đi cùng bạn đọc PHÁP LUẬT TP.HCM - MỘT HÀNH TRÌNH TỰ HÀO L Nhà báo LÊ ĐẠI ANH KIỆT 10 năm hạnh phúc sống trong môi trường rực lửa ở báo Pháp Luật TP.HCM đã cho tôi những bài học quý giá của đời người. Nhưng ký ức đậm đà nhất trong tôi vẫn là những dấu ấn, bài học từ người anh Cả - người thuyền trưởng đã đặt nền móng và kiến tạo bệ phóng cho tờ báo: Nhà báo Nam Đồng. Trước đây, trong một buổi liên hoan, anh Phan Hồng Chiến, Tổng Biên tập báo Người Lao Động, hóm hỉnh trêu chọc anh Nam Đồng: “Báo Pháp Luật TP.HCM từ sếp đến lính đứa nào cũng đẹp trai, lịch sự”. Quả thật, nói về cá tính mạnh mẽ và có phần cổ quái, anh Năm là sự tổng hợp của cả hai nhân vật Đông Tà, Tây Độc, lại có thêm nét hồn nhiên, phóng khoáng của lão Ngoan Đồng Châu Bá Thông trong tiểu thuyết kiếm hiệp Kim Dung. Nhưng chính tính cách mạnh mẽ ấy đã tạo ra sức bật và bản sắc riêng biệt, giúp một tờ báo sinh sau đẻ muộn chỉ trong vòng một thập niên đã vươn lên bằng vai phải lứa với các đàn anh trong làng báo Sài Gòn. Cây đũa thần làm nên sức mạnh ấy chính là phương châm “pháp luật cho mọi người, mọi nhà” được thể hiện nhất quán trong từng chuyên trang, chuyên mục, từng câu chữ của tờ báo. Ngay cả cách thể hiện chuyên môn cũng mang tính “pháp luật” thẳng băng, theo tinh thần “mực Tàu không sợ đau lòng gỗ”, bất kể đối tượng được đề cập là đồng nghiệp hay lãnh đạo cấp trên. Thời ấy, vụ quý tử Cường “Đô la” đua xe đang gây rúng động dư luận. Hầu hết các báo khi ấy đều giật tít lớn: “Phải khởi tố quý tử đua xe!” như một khẩu hiệu hành động. Nhưng trong phiên họp giao ban tòa soạn, anh Năm lại yêu cầu các chuyên gia pháp lý rà soát thật kỹ các quy định xem có đủ yếu tố cấu thành tội phạm để khởi tố hay không. Khi xác định rõ là không đủ cơ sở pháp lý, anh quyết định chỉ đạo luật sư Phan Đăng Thanh viết bài xã luận “Không đủ yếu tố khởi tố quý tử đua xe!” đăng ngay trang 1. Lần khác, khi báo thực hiện loạt bài về quyền hình ảnh cá nhân - phân biệt trường hợp nào phải xin phép, trường hợp nào không, giữa hình ảnh đời tư và nhân vật xã hội trong quan hệ công việc - chính anh đã chọn ảnh ông Trương Tấn Sang (khi ấy đang là ủy viên Bộ Chính trị) để minh họa cho nguyên lý: Nhân vật của công chúng thì báo chí được quyền sử dụng hình ảnh không cần xin phép, dù đó là góc chụp không đẹp. Những quyết định đầy dũng khí và có phần “gai góc” như vậy đã tạo nên thương hiệu, ghi những bàn thắng tuyệt vời cho tờ báo. Riêng với anh, dù phải hứng chịu không ít giông bão từ những quyết định ấy, anh vẫn chỉ cười xòa. Về ứng xử với cấp dưới, anh Năm cũng có những cách “đối nhân xử thế” rất khác đời. Anh chủ động chọn lựa, dành nhiều tâm huyết để rèn giũa những cán bộ kế thừa như anh Hoàng Chương, Mai Ngọc Phước. Anh luôn đau đáu tìm kiếm, chiêu mộ những cây bút tài hoa như Phan Đăng Thanh, Lê Thọ Bình, Mai Phan Lợi... Người có tài năng luôn được anh dang tay chào đón và trọng dụng. Việc anh mời các nhà báo Võ Đắc Danh, Vũ Đức Sao Biển... về làm việc cho tờ báo Pháp Luật Chủ nhật và Nguyệt san là một minh chứng. Chăm lo xây dựng đội ngũ, anh tổ chức nhiều khóa tuyển chọn, đào tạo phóng viên bài bản. Lực lượng ấy không chỉ là đội ngũ kế thừa chủ lực của báo hôm nay mà còn tỏa đi nhiều tờ báo bạn, đến nỗi trong một lần họp chi bộ, phóng viên Nguyễn Đào Vĩnh Huy (Tổng Biên tập Tạp chí Người Đô Thị hiện nay) đã trêu đùa: “Đề nghị trao cho anh Năm huy chương Vì sự nghiệp báo bạn”. Với lính tráng, khi họ sai sót nghiệp vụ, anh đay nghiến nặng nề nhưng thực chất lại “giơ cao đánh khẽ”. Giai thoại anh cho phóng to, đóng khung bài báo “Ông tổng biên tập cúi đầu nhận tội” của đồng nghiệp treo ngay trong phòng làm việc để tự răn mình là chuyện ai cũng biết. Nhưng ít ai biết rằng phóng viên gây ra lỗi lầm trong sự kiện ấy chỉ bị xử lý kỷ luật nhẹ nhàng để răn đe và giáo dục. Ngược lại, đối tượng chịu sự “thử thách cực hạn” và nghiêm khắc nhất của anh lại là các cô chiêu, cậu ấm được cấp trên gửi gắm chen ngang. Cá nhân tôi từng hai lần được anh giao nhiệm vụ công khai trong cuộc họp giao ban là phải kèm cặp, rèn giũa thật sát sao, đặt ra những thử thách áp lực để các phóng viên tập sự diện “gửi gắm” này nếu không chịu nổi nhiệt mà nản lòng thì tự xin nghỉ việc. Chuyện về “quái kiệt” Nam Đồng có lẽ kể cả đời cũng không hết. Nhưng có ba điều tôi luôn nhớ ở anh: Định hướng “pháp luật cho mọi người”, sự thẳng băng của “mực Tàu không sợ đau lòng gỗ” và tấm lòng ngậm ngải tìm trầm, vun bồi lớp trẻ. Những bài học ấy có lẽ sẽ không bao giờ cũ...n Nhà báo Nam Đồng, nguyên Tổng Biên tập báo Pháp Luật TP.HCM, với các đồng nghiệp trong một lần trao đổi nghiệp vụ. Ảnh: HTD Ông Nam Đồng được xem là một trong những người đặt nền móng quan trọng trong giai đoạn định hình và phát triển báo Pháp Luật TP.HCM, khi tờ báo chuyển từ giai đoạn khó khăn sang một mô hình báo chí có bản sắc rõ ràng và ảnh hưởng xã hội sâu rộng. Dấu ấn của ông nằm ở việc kiến tạo một hệ giá trị làm báo có tính nền tảng, giúp tờ báo hình thành hướng đi là“Trí tuệ và Đại chúng”, được kế thừa và phát triển qua nhiều thế hệ. Ông đặc biệt ghi dấu ấn trong công tác đào tạo nhiều lớp phóng viên trẻ trong môi trường tác nghiệp cường độ cao. Các phóng viên được rèn luyện để vừa đảm bảo tốc độ thông tin, vừa giữ độ chính xác và bản lĩnh nghề nghiệp, làm nghề tử tế, ngay ngắn và có trách nhiệm. Từ môi trường này, nhiều thế hệ phóng viên đã trưởng thành và tiếp tục công tác tại nhiều cơ quan báo chí khác nhau, mang theo phong cách làm nghề đặc trưng: Nhanh, chắc, bám thực tế và đề cao trách nhiệm xã hội của thông tin, qua đó tạo nên sự lan tỏa rõ nét của một trường phái làm báo. Ông Nam Đồng không chỉ để lại dấu ấn sâu sắc khi dẫn dắt báo Pháp Luật TP.HCM, mà còn ở cách ông tiếp tục thể hiện trách nhiệm xã hội sau khi rời vị trí điều hành. Sau giai đoạn làm báo, ông tham gia mở mô hình quán cơm Nụ Cười nhằm hỗ trợ những người lao động khó khăn, cung cấp suất ăn chất lượng chỉ với 2.000 đồng. Mô hình này không chỉ mang tính thiện nguyện, mà còn phản ánh một cách tiếp cận nhất quán: Trách nhiệm xã hội của một nhà báo không kết thúc khi rời khỏi tòa soạn. Nhìn tổng thể, dấu ấn của ông Nam Đồng thể hiện ở ba tầng giá trị: Xây dựng bản sắc cho một tờ báo pháp luật gắn với đời sống, mở rộng vai trò báo chí sang phản biện và góp ý chính sách, đồng thời hình thành một thế hệ người làm báo có khả năng kế thừa và lan tỏa chuẩn mực nghề nghiệp, gắn với cả trách nhiệm xã hội trong và ngoài tòa soạn. Người thầy của nhiều thế hệ nhà báo tử tế phải tử tế” TP.HCM, ông sẽ nói gì? + Làm báo thì phải tử tế. Ngòi bút là sức mạnh nhưng nếu không tử tế thì sức mạnh đó có thể gây hại cho người khác. . Ông có lời nhắn gửi gì cho đội ngũ trong giai đoạn chuyển tiếp nhiều xáo trộn này? + Chỉ một câu thôi: Làm báo thì phải tử tế, người làm báo đi ra đời càng phải tử tế và ngay ngắn, vậy thôi. . Xin cảm ơn ông, vì tất cả.n Mang pháp luật đến cho mọi nhà Nhà báo Lê Đại Anh Kiệt lúc còn làm ở báo Pháp Luật TP.HCM. Ảnh: HTD Nhà báo Nam Đồng cùng tác giả Thanh Mận (ngồi) cùng các đồng nghiệp Pháp Luật TP.HCM.
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==