Khái niệm công nghiệp văn hóa (CNVH) - Cultural Industries - được UNESCO đề cập từ cuối thế kỷ 20, chỉ những ngành kinh tế khai thác sáng tạo, tri thức và giá trị văn hóa làm nền tảng. Thế giới ngày nay phát triển ngành CNVH qua sự kết hợp chặt chẽ giữa văn hóa, nghệ thuật với kinh tế và công nghệ. Trong các ngành này, việc sử dụng trí tuệ của con người là then chốt, toàn bộ quá trình sản xuất mang dấu ấn sáng tạo cá nhân, sản phẩm được sản xuất và phân phối theo nhiều cấp độ khác nhau. Sự sáng tạo, tính năng động trong kinh doanh kết hợp với tiến bộ của công nghệ tạo nên giá trị và thương hiệu cũng như mức độ phổ biến của các sản phẩm CNVH. Lịch sử - văn hóa là chất liệu của CNVH TP.HCM là một đô thị năng động và có tiềm năng lớn trong hoạt động giao lưu, hội nhập kinh tế - văn hóa với thế giới. Nhiều loại hình CNVH đã có mặt từ giai đoạn phát triển đầu tiên của đô thị. Ngày nay, TP.HCM mới bao gồm Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, là hai khu vực về cơ bản có cùng quá trình lịch sử và đồng dạng ở nhiều lĩnh vực văn hóa. Điều kiện thuận lợi đó góp phần tăng thêm tiềm năng và giá trị cho CNVH của siêu đô thị này. Quá trình hình thành và phát triển cộng đồng dân cư TP có sự đa dạng, hòa hợp về văn hóa nhưng vẫn lưu giữ được đặc trưng từng tộc người Việt, Hoa, Khmer, Chăm... Bên cạnh đó là sự hiện diện nhiều nét văn hóa riêng của một số cộng đồng ngoại kiều (Ấn Độ, Pháp trước kia, Nhật Bản, Hàn Quốc hiện nay). Tất cả cùng lắng đọng tạo thành lớp trầm tích lịch sử - văn hóa, thể hiện bằng hệ thống di sản vật thể và phi vật thể. Đó chính là chất liệu cung cấp cho sự sáng tạo trên các lĩnh vực của CNVH. Luôn giữ nhịp phát triển hiện đại nhưng TP.HCM vẫn giữ được bản sắc riêng - không chỉ nằm ở những công trình, cảnh quan hay món ăn, mà còn ở tinh thần đổi mới, năng động của con người Sài Gòn, người Nam Bộ. Chính tinh thần ấy là nền tảng để TP bước vào kỷ nguyên CNVH, nơi văn hóa trở thành nguồn lực phát triển bền vững và là thương hiệu của đô thị. CNVH - động lực mới của đô thị sáng tạo Bản sắc của một đô thị không chỉ là di sản quá khứ, mà là cách con người nơi đó sống, cảm nhận và phát triển. Sài Gòn - TP.HCM là một đô thị sông nước và hướng biển, hình thành đô thị là hình thành và bản sắc đô thị TP.HCM Công nghiệp văn hóa của TP.HCM văn minh, hiện đại, nghĩa tình cần bắt đầu từ những tiềm năng văn hóa của chính mình. TS NGUYỄN THỊ HẬU HÀ THANH - NHƯ QUỲNH - NGUYỆT NHI thương cảng. Cảng thị là nơi gặp gỡ của nhiều luồng văn hóa Nam - Bắc, Đông - Tây. Từ khi hình thành đến nay, TP luôn mở lòng đón nhận những yếu tố văn hóa - kỹ thuật mới, rồi từ sự “không chối từ” đó mà thử nghiệm cái mới, ứng dụng vào đời sống, tạo nên tính cách độc đáo: Cởi mở, tự do và sáng tạo. Đó là nền tảng cơ bản rất thích hợp để phát triển CNVH. Từ cuối thế kỷ 19 đến nay, TP luôn có những công trình kiến trúc - nghệ thuật với nhiều hình thức từ truyền thống đến hiện đại, từ công CÔNG NGHIỆP VĂN HÓA Hoạt động văn hóa đô thị sẽ là tấm gương phản ánh bản sắc của một TP. Nếu Hà Nội là TP ngàn năm văn hiến, Huế là kinh đô di sản thì TP.HCM chính là TP của sáng tạo và bản sắc sống động, nơi mỗi ngày văn hóa được làm mới, ký ức được kể lại, bản sắc và truyền thống tiếp tục đồng hành cùng nhịp sống đô thị. 30 Xuân BÍNH NGỌ 2026 NHỊP SỐNG MUÔN MÀU
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==