16
Quốc tế -
Thứ Tư21-6-2023
Tiêu điểm
VĨ CƯỜNG
M
ột tàu lặn thám hiểm
tư nhân tên Titan chở
bốn hành khách vàmột
lái tàu xuống tham quan khu
vực xác tàu Titanic bị đắm ở
khu vực ngoài khơi bờ biển
Canada và Mỹ đã mất liên
lạc hôm 19-6, tờ
The New
York Times
đưa tin. Các lực
lượng chức năng hai nước
đang tích cực tìm kiếm, trong
bối cảnh dưỡng khí trên tàu
đang cạn dần.
Dưỡng khí chỉ đủ
cho khoảng 70 giờ
Theo thông tin của công ty
sở hữu tàuTitan là OceanGate
Expeditions (Mỹ), các hành
khách trên tàu đang tham gia
chuyến du lịch kéo dài tám
ngày để tham quan xác tàu
Titanic. Hiện danh tính của
bốn hành khách chưa được
công bố chính thức nhưng
theo nhiều nguồn tin thì
những người này gồm: Chủ
tịch OceanGate Expeditions
- ông Stockton Rush, cựu
lính hải quân người Pháp -
ông Paul Henri Nargeolet,
Chủ tịch Tập đoàn quốc tế
ActionAviation - ôngHamish
Harding, doanh nhân người
Pakistan - ông Shahzada
Dawood. ÔngNargeolet được
cho là một chuyên gia hàng
đầu về tàuTitanic khi đã tham
gia nhiều chuyến thám hiểm
xác tàu này.
Các hành khách được đưa
ra tàu Titan bằng một tàu lớn
hơn - tàu này đóng vai trò là
trung tâm liên lạc và hỗ trợ
cho tàu Titan khi tàu bắt đầu
lặn. OceanGate Expeditions
cho biết tàu Titan được trang
bị hệ thống giám sát an toàn
thời gian thực, có thể theo dõi
áp suất nước và độ bền của
Một nhóm
thợ lặn khoa
học đánh
giá đa dạng
sinh học
biển trên
một ngọn
núi ngầmở
Porto Santo,
Madeira (Bồ
ĐàoNha).
Ảnh: LIÊN
HỢPQUỐC
Ngày 19-6, các nước thành viên Liên Hợp Quốc (LHQ)
thông qua hiệp ước đầu tiên để bảo vệ các vùng biển quốc
tế. Theo hãng tin
AP
, hiệp ước này đã được thảo luận và
đàm phán trong gần 20 năm, sẽ được mở ký vào ngày 20-
9, trong cuộc họp thường niên của các nhà lãnh đạo thế
giới tại Đại hội đồng LHQ. Hiệp ước sẽ có hiệu lực sau
khi được 60 quốc gia phê chuẩn.
Hiệp ước sẽ tạo ra một cơ quan mới để quản lý việc bảo
tồn sự sống ở đại dương và thiết lập các khu bảo tồn biển
ở vùng biển quốc tế. Hiệp ước cũng đặt ra các quy tắc cơ
bản để đánh giá tác động môi trường của các hoạt động
thương mại trên đại dương. Hiệp ước cũng thiết lập các
nguyên tắc chia sẻ “nguồn gen biển” do các nhà khoa học
phát hiện ở vùng biển quốc tế.
Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres đánh giá cao việc
thông qua hiệp ước diễn ra vào thời điểm quan trọng,
khi các đại dương đang bị đe dọa về nhiều mặt. Biến đổi
khí hậu đang thay đổi các kiểu thời tiết và dòng chảy đại
dương, làm tăng nhiệt độ nước biển, “làm thay đổi hệ sinh
thái biển và các loài sống ở đó”. Hệ thống sinh học biển
“đang bị tấn công do đánh bắt, khai thác quá mức và acid
hóa đại dương”.
Theo
AP
, các đại dương tạo ra hầu hết lượng ôxy mà
chúng ta hít thở và hấp thụ carbon dioxide. Điều này
khiến các đại dương đóng vai trò quan trọng trong việc
giảm lượng khí thải, gây ra hiện tượng nóng lên toàn cầu.
Tuy nhiên, hiện chỉ có 1% diện tích đại dương được bảo
vệ.
Ông Guterres nhấn mạnh hiệp ước này rất quan trọng để
giải quyết các mối đe dọa với đại dương. Ông kêu gọi tất
cả quốc gia nỗ lực hết mình để đảm bảo hiệp ước được ký
kết và phê chuẩn càng sớm càng tốt.
PHẠM KỲ
LiênHợpQuốc thôngquahiệpước lịch sửvề các vùngbiểnquốc tế
Bức ảnh được cho là tàu lặn Titan của Công tyOceanGate Expeditions đang được kéo ra điểm lặn
trước khi mất tích sau đó vào ngày 19-6. Ảnh: BLOOMBERG
Biết gì về Công ty OceanGates
Expeditions?
Theo
The New York Times
, OceanGates Expeditions
là một
công ty tư nhân Mỹ được thành lập vào năm 2009, chuyên
về các hoạt động thămdò đại dương. Công ty này được chú
ý trong những năm gần đây khi tổ chức các chuyến thám
hiểmtrả tiền cho kháchdu lịchbằng tàu lặnđến các địa điểm
đắm tàu, bao gồm cả tàu Titanic và các hẻm núi dưới nước.
Theo trang web của công ty, OceanGate Expeditions cũng
cung cấp tàu lặn có người lái cho các dự án thương mại và
nghiên cứu khoa học.
OceanGate Expeditions hiện sở hữu và vận hànhba tàu lặn
có sức chứa nămngười. Tàu lặn đầu tiên tên Antipodes được
OceanGate Expeditions mua vào năm 2009, có thể lặn sâu
khoảng 300m. Năm2012, công tymua thêm tàu lặn Cyclops
1 có thể di chuyển đến độ sâu 500 m. Tàu này sau đó được
dùng để làm mẫu để OceanGate Expeditions chế tạo tàu
Titan đang mất tích, được thiết kế để lặn sâu hơn 3.900 m.
OceanGate Expeditions cho biết đến nay đã tổ chức thành
cônghơn 14 chuyến thámhiểmđại dương và hơn 200 lần lặn
ở Thái Bình Dương, Đại Tây Dương và vịnh Mexico. Công ty
này bắt đầu cung cấp các chuyến tham quan xác tàu Titanic
từ năm 2021 với mức phí lên tới 250.000 USD/người. Theo
trang tin công nghệ
GeekWire
, công ty ban đầu muốn mở
các chuyến thamquan này từ năm2018 nhưng tàuTitan lúc
đó bị sét đánh làm hỏng các thiết bị điện tử. Đến năm 2019,
kế hoạch lần nữa bị hoãn do vướng các vấn đề pháp lý của
luật hàng hải Canada đối với các tàu mang cờ nước ngoài.
Chuyên giaThomas Shugart
tại tổ chứcTrung tâmvì anninh
Mỹ mới (phát triển chính sách
an ninh, quốc phòng) lo ngại
việc đến giờ các bên tìm kiếm
vẫn chưa nhận được tin tức gì
về chiếc tàu lặnmất tích không
phải là điềm lành:“Nếu họ gặp
một vấn đề buộc phải nổi lên
thì bâygiờ chúng ta có thể thấy
đèn hiệu định vị rồi. Nếu họ bị
mắc kẹt dưới đáy biển vì một
lý do nào đó thì khả năng có
lực lượng cứu hộ nào có thể
đưa họ lên kịp thời là khá thấp”.
Các lực lượng Mỹ và
Canada đang tích
cực tìm kiếm, trong
bối cảnh dưỡng khí
trên tàu Titan đang
cạn dần.
Tàu ngầmmất tích khi tham quan
xác tàu Titanic: Nóng ruột tìm cứu
Mỹ và Canada đang hết sức khẩn trương tìmkiếm tàu ngầmTitanmất tích khi chở khách thamquan
xác tàu Titanic, song cơ hội đang giảmdần.
tàu. Lái tàu “sẽ được cảnh
báo khi có bất kỳ vấn đề nào
được phát hiện nên có đủ thời
gian để nổi lên”.
Dùvậy,tàuTitankhôngđược
trang bị GPS dưới nước, lái
tàu chỉ được hướng dẫn bằng
tin nhắn văn bản từ tàu mẹ.
Đài
CNN
dẫn lời một nhân
chứng từng ngồi tham quan
trong tàu Titan kể rằng thời
điểm đó tàu bị hỏng thiết bị
liên lạc và bị mất liên lạc với
tàu mẹ trong hơn 2 giờ.
Thời gian lặn xuống xác tàu
Titanic và nổi lên dự kiến là 8
tiếng. Tàu Titan được trang bị
thiết bị cứu hộ và dưỡng khí
đủ dùng trong 96 giờ. Theo
Cơ quan Khí quyển và Đại
dương quốc gia Mỹ, không
giống như tàu ngầm lớn, tàu
lặn Titan chỉ có nguồn dự trữ
năng lượng hạn chế nên nó
cần một tàu mẹ để phóng và
vớt lên khỏi mặt nước sau
khi lặn.
Tàu Titan được cho là mất
liên lạc với tàu hỗ trợ sau 1
giờ 45 phút chuyến lặn bắt
đầu. Tàu hỗ trợ bắt đầu nỗ lực
tìm kiếm tàu Titan nhưng bất
thành, lực lượng tuần duyên
Mỹ - Canada được thông
báo sau đó.
Không dễ tìm cứu
Tờ
The Guardian
dẫn lời
Chuẩn Đô đốc John Mauger
của Lực lượng Tuần duyên
Mỹ cho biết nhiều máy bay,
tàu của Mỹ và Canada đang
tìm kiếm tại khu vực tàu
Titan mất liên lạc. Quá trình
tìm kiếm gặp nhiều khó khăn
vì không thể xác định được
liệu tàu Titan đã nổi lên hay
chưa. Lực lượng cứu hộ phải
tìm kiếm cả trên mặt nước lẫn
dưới lòng biển.
Hiện cơ quan chức năng
đang lên kế hoạch thả một
phương tiện lặn điều khiển
từ xa (ROV) để tìm kiếm
sâu hơn dưới biển, mở rộng
phạm vi tìm kiếm xuống độ
sâu 6.000 m. Đây là một loại
phương tiện có dây nối với
một tàu mẹ trên mặt nước
và được trang bị cảm biến
để giúp người lái ngồi trên
tàu mẹ nhìn thấy được dưới
lòng biển.
Trường hợp tìm thấy tàu
Titan ở gần xác tàu Titanic sẽ
xuất hiện vấn đề khác. Theo
đài
CNN
, các tàu ngầm chạy
bằng năng lượng hạt nhân của
hải quân Mỹ thường chỉ hoạt
động ở độ sâu khoảng 240
m đổ lại, các tàu lặn cứu hộ
chuyên dụng của hải quânMỹ
cũng chỉ đạt độ sâu tối đa 610
m, trong khi xác tàu Titanic
nằm ở độ sâu gần 3.900 m.
Một vấn đề nữa, tàu Titanic
khi đắm đã vỡ thành nhiều
mảnh. Do đó, có thể sẽ rất
khó để phân biệt được đâu
là tàu Titan, đâu là mảnh vỡ
xung quanh.
Hiện giới chuyên gia đưa ra
một số giả thuyết giải thích lý
do tại sao tàu Titan mất liên
lạc. Theo cựu sĩ quan hải quân
Úc - ông Frank Owen OAM,
việc tàu Titan mất liên lạc 1
giờ 45 phút sau khi lặn cho
thấy tàu này lặn gần tới nơi
và có thể bắt đầu thấy những
mảnh vỡ vương vãi của xác
tàu Titanic. Một kịch bản đã
xảy ra là tàu Titan bị vướng
một trong số các mảnh vỡ này
và kẹt ở dưới, không thoát
ra được. Dù vậy, ông Owen
OAM cho rằng trong trường
hợp này thì tàuTitan vẫn được
trang bị các khối tạ nặng để
khi thả ra sẽ tạo đủ lực để đẩy
con tàu lên mặt nước.
Trong khi đó, GS Alistair
Greig thuộcĐHLondon (Anh)
đưa ra một kịch bản khác là
thân tàu Titan bị thủng do áp
lực nước. Đây là kịch bản
xấu bởi vết rò rỉ có thể dẫn
tới việc tàu mất năng lượng
và không đủ lực để nổi lên,
thậm chí chìm sâu xuống,
trong khi ở thời điểm hiện
tại rất ít tàu ngầm hay tàu lặn
có thể xuống được độ sâu của
tàu Titan.•
