6
Pháp luật
&
cuộc sống -
ThứBảy8-7-2023
người gồm đầy đủ ba dấu hiệu:
Hành vi, thủ đoạn và mục đích.
TS Lê Thị Vân Anh (Phó Vụ
trưởng Vụ Pháp luật hình sự - hành
chính, Bộ Tư pháp) nhận xét rằng
cấu thành tội mua bán người có
phần hẹp hơn so với nghị định thư
mà Việt Nam tham gia. Cụ thể,
điểm c khoản 1 Điều 150 và điểm
c khoản 1 Điều 151 BLHS năm
2015 quy định hành vi tuyển mộ,
vận chuyển hoặc chứa chấp người
nhằm mục đích chuyển giao hoặc
tiếp nhận người mới được coi là
hành vi mua bán người, mua bán
người dưới 16 tuổi. Trong khi đó,
theo nghị định thư thì cần xử lý về
tội mua bán người đối với trường
hợp thực hiện hành vi tuyển mộ,
vận chuyển hoặc chứa chấp người
nhằm mục đích bóc lột.
Theo TS Vân Anh, mặc dù
trường hợp người thực hiện
hành vi tuyển mộ, vận chuyển
hoặc chứa chấp người khác trái
pháp luật nhằm mục đích bóc
lột tình dục, cưỡng bức sức lao
động hoặc lấy bộ phận cơ thể thì
tùy từng trường hợp xử lý. Có
thể vận dụng Điều 157 BLHS về
tội bắt, giữ hoặc giam người trái
pháp luật hoặc một số tội danh
khác trong trường hợp phạm tội
chưa đạt để xử lý như tội hiếp
dâm; tội cưỡng bức lao động; tội
mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ
phận cơ thể người...
Tuy nhiên, việc vận dụng các
tội danh này để xử lý không phản
ánh đúng bản chất, tính chất, mức
độ nguy hiểm của hành vi tuyển
mộ, vận chuyển, chứa chấp người
nhằm mục đích bóc lột tình dục,
cưỡng bức lao động, lấy bộ phận
cơ thể...
Khó chứng minh ý thức
chủ quan
Phân tích thêm, ôngNguyễnQuốc
Hùng (Phó Viện trưởng VKSND
tỉnh Đồng Tháp) cho rằng rất khó
xử lý về tội mua bán người vì
không chứng minh được về ý thức
chủ quan. Theo ông Hùng, hành vi
khách quan hoàn toàn phù hợp với
việc mua bán người nhưng ý thức
chủ quan thì rất khó chứng minh.
Giữa mô tả hành vi khách quan và ý
thức chủ quan không tìm được điểm
tương đồng và nguyên tắc phát hiện
YẾNCHÂU
T
ại hội thảo “Tình hình thực hiện
pháp luật về phòng, chống mua
bán người tại một số địa phương
và định hướng sửa đổi Luật Phòng,
chống mua bán người” do Ủy ban
Tư pháp của Quốc hội tổ chức ngày
6-7, các đại biểu cho rằng việc xử
lý hành vi mua bán người rất khó
chứng minh tính mục đích.
Thực tiễn cho thấy một số địa
phương do gặp khó khăn trong việc
chứng minh tội phạm này nên phải
chuyển sang xử lý về tội khác như
tổ chức, môi giới cho người khác
trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước
ngoài trái phép (Điều 349), tội môi
giới mại dâm…
Cấu thành tội phạm hẹp
hơn so với nghị định thư
BLHS năm 2015 đã có những
sửa đổi đối với cấu thành cơ bản
của tội mua bán người và tội mua
bán người dưới 16 tuổi (Điều
150, Điều 151 BLHS năm 2015,
sửa đổi, bổ sung năm 2017) theo
hướng mô tả cụ thể hành vi khách
quan. Theo đó, hành vi mua bán
Quang cảnh hội nghị. Ảnh: YC
Vì sao khó
xử lý tội mua
bán người?
Quá trình định tội danh, nhận thức về
cấu thành tội phạmmua bán người của
một số cơ quan tiến hành tố tụng chưa
thống nhất.
đến đâu xử đến đó nên các cơ quan
chức năng thường xử lý về tội khác
như xuất cảnh trái phép...
ThS Nguyễn Văn Tùng (Phó Vụ
trưởngVụ Pháp chế và quản lý khoa
học TAND Tối cao) thì cho rằng
Điều 150, Điều 151 BLHS và Nghị
quyết 02/2019/NQ-HĐTP đã mô
tả một số hành vi khách quan của
tội mua bán người và tội mua bán
người dưới 16 tuổi. Tuy nhiên, việc
chứng minh mục đích trong nhiều
trường hợp rất khó khăn.
Theo ThS Tùng, trong nhiều vụ
án, chứng cứ buộc tội chủ yếu là
lời khai của nạn nhân, mà nạn nhân
thường không biết được kẻ phạm tội
đã hưởng lợi bao nhiêu hoặc có thỏa
thuận về việc hưởng lợi hay không;
hoặc nạn nhân bị bán ra nước ngoài
rất khó thu thập chứng cứ. Nạn nhân
cũng không nhìn thấy việc giao nhận
tiền giữa người mua và người bán.
Bị can, bị cáo thì một mực không
thừa nhận việc hưởng lợi.
Cạnh đó, theoThSTùng, quá trình
định tội danh, nhận thức về cấu thành
tội phạm mua bán người của một
số cơ quan tiến hành tố tụng cũng
chưa thống nhất. Cụ thể, có cơ quan
tiến hành tố tụng cho rằng chỉ cần
có sự thỏa thuận về việc đổi người
để lấy một lợi ích vật chất là đã cấu
thành tội phạm nhưng cũng có cơ
quan khác lại cho rằng cần phải có
việc thực tế hưởng lợi.•
Lý giải về số lượng các vụ phạm tội về mua bán
người giảm, xử lý còn ít so với thực tế, đại diện Cục
Cảnh sát hình sự, Bộ Công an cho biết nếu các hành
vi khách quan như giao, nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích
vật chất khác hoặc để bóc lột tình dục, cưỡng bức lao
động, lấy bộ phận cơ thể nạn nhân hoặc vì mục đích
vô nhân đạo khác…được thực hiện ở nước ngoài hoặc
bị hại đang ở nước ngoài thì việc xác minh, thu thập
chứng cứ gặp nhiều khó khăn. Quá trình giải quyết
rất ít chứng cứ vật chất, nạn nhân có tâm lý xấu hổ,
lo sợ, né tránh.
Cạnhđó, năng lực củamột số cánbộ, điều tra viên còn
hạn chế; nhận thức về pháp luật chưa thống nhất, dẫn
đến tình trạng vụ việc có nội dung tương đồng nhưng
ở địa phương này thì xử lý, khởi tố được; ở địa phương
khác thì không xử lý được hoặc phải chuyển tội danh.
Lý do các vụ mua bán người ít được xử lý
Giữa mô tả hành vi
khách quan và ý thức
chủ quan không tìm
được điểm tương đồng và
nguyên tắc phát hiện đến
đâu xử đến đó nên các cơ
quan chức năng thường
xử lý về tội khác...
Lãnh 12 tháng tù vì xúc phạm nguyên chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP Hà Nội
Sáng 7-7, TAND TP Hà Nội đã tuyên phạt bị cáo Phan Thị
Hương Thủy 12 tháng tù về tội lợi dụng các quyền tự do dân
chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp
của tổ chức, cá nhân. Bị cáo Thủy từng là thành viên Đoàn
Luật sư TP Hà Nội nhưng đã bị xóa tên mấy năm trước.
Phiên xử diễn ra với sự vắng mặt của bị cáo Thủy cũng
như bị hại - luật sư Nguyễn Văn Chiến, nguyên Chủ
nhiệm Đoàn Luật sư TP Hà Nội.
Theo cáo buộc, từ ngày 15-9 đến 2-10-2020, bà Thủy
đã sử dụng tài khoản mạng xã hội Facebook đăng tám
bài viết liên quan đến ông Chiến... Ông Chiến khi đó là
đại biểu Quốc hội, phó chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt
Nam, chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP Hà Nội.
Tại cơ quan điều tra, bà Thủy thừa nhận do bức xúc việc
ông Chiến ký quyết định xóa tên mình nên có đơn tố cáo
ông Chiến và sau đó viết nhiều bài có nội dung tố cáo ông
này tham nhũng, tiêu cực.
Trong giai đoạn điều tra, ông Chiến cho rằng các bài
viết trên khiến ông không đăng ký ứng cử đại biểu Quốc
hội khóa XV, không được tham gia Ban chấp hành Đoàn
Luật sư TP Hà Nội khóa X...
BÙI TRANG
Bắt 1 nhân viên Công ty Việt Á ở Cần Thơ
Tối 7-7, nguồn tin của
Pháp Luật TP.HCM
cho hay Cơ
quan CSĐT Công an TP Cần Thơ cùng ngày đã thực hiện
lệnh bắt tạm giam và khám xét nơi ở đối với bị can Trần
Tiến Lực (36 tuổi, thường trú phường An Khánh, quận
Ninh Kiều), nhân viên Công ty CP Công nghệ Việt Á
(Công ty Việt Á).
Trần Tiến Lực bị khởi tố tội lạm dụng chức vụ,
quyền hạn chiếm đoạt tài sản quy định tại khoản 3 Điều
355 BLHS năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017.
Thông tin ban đầu, qua điều tra, Công an TP Cần
Thơ xác định bị can Lực đã có hành vi câu kết, giúp
sức cho Phạm Ngọc Thùy và Đỗ Thị Yến Phương
(nhân viên khoa Xét nghiệm BV đa khoa TP Cần
Thơ) kê khống số lượng hàng hóa là kit xét nghiệm
viêm gan B, C, lao..., chiếm đoạt số tiền khoảng 800
triệu đồng.
Trước đó, ngày 6-3, Cơ quan CSĐT Công an TP Cần
Thơ đã tống đạt quyết định khởi tố bị can, lệnh cấm
đi khỏi nơi cư trú đối với Phương và Thùy về tội lạm
dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản.
ANH HÀO
Tiêu điểm
Đề xuất xử lý pháp nhân
Theo nhiều đại biểu, tội mua bán
người, tội mua bán trẻ em là tội phạm
có tổchức xuyênquốcgia. Nhiềuquốc
giađãquyđịnhtráchnhiệmhìnhsựcủa
pháp nhân đối với loại tội phạm này
như Thái Lan, Malaysia, Trung Quốc...
Tuy nhiên, Việt Namchưa quy định
trách nhiệm hình sự của pháp nhân
thươngmại đối với loại tội phạmnày.
Điều này sẽ dẫn tới những khó khăn
trong quá trình hợp tác quốc tế do
xung đột về pháp luật.
Phiên tòa vắngmặt cả bị cáo lẫn bị hại. Ảnh: XA
