11 Kinh tế - Thứ Hai 23-6-2025 kinhtedothi@phapluattp.vn Bà Nguyễn Thị Thanh Hằng, Trưởng ban Chính sách, thuế quốc tế (Cục Thuế), cho biết định hướng từ năm sau, ngành thuế sẽ phân loại hộ, cá nhân kinh doanh theo doanh thu để quản lý. Cụ thể, có bốn nhóm. Nhóm 1 sẽ gồm các hộ kinh doanh có doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế, tức dưới 200 triệu đồng/năm, áp dụng từ năm 2026. Nhóm 2 là các hộ có doanh thu từ 200 triệu đồng đến dưới 1 tỉ đồng/năm. Hộ kinh doanh thuộc nhóm 1 và nhóm 2 được khuyến khích sử dụng hóa đơn điện tử sau khi bỏ thuế khoán. Trong đó, nhóm 2 sẽ có lộ trình áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền từ 2027-2028. Nhóm 3 là các hộ trong lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng có doanh thu 1-3 tỉ đồng/năm và lĩnh vực thương mại, dịch vụ có doanh thu 1-10 tỉ đồng/năm. Còn lại là nhóm 4, gồm các hộ kinh doanh có doanh thu trên 10 tỉ đồng. Hộ kinh doanh nhóm 3 và nhóm 4 thuộc diện bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền khi bán lẻ. Nhóm 4 sẽ phải thực hiện các chế độ kế toán theo Thông tư 88 như ghi sổ kế toán chi tiết doanh thu, chi phí, quỹ tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, nghĩa vụ thuế... Theo bà Hằng, các hộ kinh doanh tự khai doanh thu, cơ quan thuế hậu kiểm dựa trên dữ liệu, nếu các hộ vi phạm sẽ bị xử phạt và ấn định thuế. Ngoài ra, ngành thuế sẽ kiến nghị sửa đổi các pháp luật liên quan nhằm hỗ trợ hộ, cá nhân kinh doanh phát triển. Chẳng hạn, cơ quan thuế dự kiến đề xuất tăng ngưỡng doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng và thu nhập cá nhân lên mức 400 triệu đồng/ năm; sửa đổi tỉ lệ phần trăm thuế thu nhập cá nhân cho hộ, cá nhân kinh doanh phân biệt theo quy mô doanh thu. Hộ kinh doanh tự khai doanh thu, cơ quan thuế hậu kiểm MINH TRÚC Theo quy định hiện hành, từ ngày 1-6, hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm trở lên sẽ không còn áp dụng thuế khoán. Thay vào đó, họ phải kê khai và nộp thuế trực tiếp dựa trên doanh thu thực tế, áp dụng hóa đơn điện tử kết nối trực tiếp với cơ quan thuế. Với nhóm có doanh thu dưới 1 tỉ đồng/năm, quy định chưa bắt buộc ngay nhưng ngành thuế khuyến khích chủ động chuyển đổi sớm. Nhưng theo lộ trình, từ đầu năm 2026, phương pháp thuế khoán sẽ bị bãi bỏ, thay thế bằng cơ chế kê khai dựa trên dữ liệu thực tế của từng hộ kinh doanh. Một số người dân, hộ kinh doanh cho biết hoàn toàn đồng tình với chính sách thuế minh bạch. Tuy nhiên, không ít ý kiến tỏ ra lo ngại khi phải tính thuế trên doanh thu trực tiếp chứ không phải lợi nhuận. Đánh thuế trên doanh thu không phản ánh đúng thực tế Chị Thu Hà, chủ một quán cà phê lớn trên đường Phạm Hùng (Nam Từ Liêm, TP Hà Nội) cho rằng việc áp dụng mức thuế trực tiếp trên doanh thu có thể sẽ chưa phản ánh đúng hiệu quả kinh doanh thực tế, đặc biệt với các hộ buôn bán nhỏ lẻ nhưng lại có chi phí vận hành cao như quán ăn, quán cà phê... “Tính thuế trên doanh thu không phản ánh đúng bản chất, bởi đôi khi doanh thu cao nhưng đi kèm với đó là chi phí vận hành cũng cao. Vì thế, lợi nhuận kinh doanh không còn bao nhiêu nhưng lại phải chịu mức thuế cao, điều này là bất hợp lý” - chị Hà nói. Chị Hà lấy ví dụ, quán cà phê của chị phục vụ dịch vụ ăn uống nên chi phí cho nguyên vật liệu, nhân sự, điện, nước, thuê mặt bằng... khá lớn. Nếu doanh thu mỗi tháng khoảng 90 triệu đồng thì chị phải dành gần 70% doanh thu để chi trả cho các khoản chi phí vận hành kể trên. Trong khi đó, nếu tính thuế trên doanh thu, chị sẽ phải áp mức thuế cao nhưng thực tế lợi nhuận lại không cao như vậy. “Như trường hợp của tôi sẽ phải chịu mức thuế 4,5%, bao gồm VAT và thu nhập cá nhân. Nếu doanh thu 90 triệu đồng/tháng, tôi sẽ phải chịu thuế hơn 4 triệu đồng, trong khi lợi nhuận không cao như doanh thu thực tế. Đó là chưa kể đến thuế môn bài hằng năm” - chị Hà nói và cho rằng cơ quan thuế nên tính toán lại, cho phép vài loại hình kinh doanh được tính thuế trên lợi nhuận để giảm gánh nặng cho hộ kinh doanh. Ngược lại, anh Khánh (Ba Đình, TP Hà Nội) đang kinh doanh dịch vụ cho thuê loa đài, thiết bị, máy ảnh... cho rằng việc nộp thuế theo phương pháp kê khai và tính thuế trên doanh thu giúp anh tính toán lỗ, lãi dễ dàng hơn. Chia sẻ thêm, anh Khánh cho biết hộ kinh doanh của anh đang chịu mức thuế 7% trên doanh thu, tuy nhiên anh không phải chịu chi phí nguyên liệu hay nhân sự. Việc chuyển từ hình thức thuế khoán sang kê khai chỉ gặp vướng mắc ban đầu do chưa quen với việc phần kê khai hằng tháng. Nhưng dần dần việc kê khai có sổ sách thu chi giúp anh quản lý tài chính tốt hơn, tính toán được doanh thu hằng ngày, hằng tháng. “Tháng nào mình làm nhiều thì mình nộp thuế nhiều, mình có doanh thu thấp thì mình đóng thuế ít” - anh Khánh nói và nhấn mạnh hoàn toàn ủng hộ chủ trương này. Tính thuế trên doanh thu thực tế thuận tiện và phù hợp Theo các chuyên gia, việc lựa chọn doanh thu làm căn cứ tính thuế là phù hợp với bản chất và quy mô của hộ kinh doanh. Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu cho rằng việc bãi bỏ thuế khoán để chuyển sang hình thức kê khai và nộp thuế theo doanh thu là xu hướng hợp lý, tạo ra sự công bằng giữa các loại hình kinh doanh, tránh tình trạng khai khống hoặc né thuế. Tuy nhiên, nhiều hộ kinh doanh nhỏ quen với việc đóng thuế khoán đơn giản, không sử dụng sổ sách thu chi, do đó theo ông Hiếu, để triển khai hiệu quả, cần có thời gian chuyển tiếp tối thiểu một năm. Ngoài ra, cần hạ tầng hỗ trợ như hệ thống hóa đơn điện tử, thanh toán qua ngân hàng để cơ quan thuế dễ dàng nắm bắt. Hiện nay, các hộ, cá nhân kinh doanh phải nộp ba loại thuế, gồm thuế môn bài, thu nhập cá nhân và giá trị gia tăng nếu có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm. Mức thuế với hộ, cá nhân kinh doanh dao động từ 1,5% đến tối đa 10% trên doanh thu, cộng thêm thuế môn bài từ 300.000 đến 1 triệu đồng, tùy vào doanh thu hằng năm. Đánh giá về mức thuế này, ông Hiếu cho rằng đây vẫn là mức hợp lý, nếu so sánh với doanh nghiệp. Đồng tình, PGS-TS Phạm Thế Anh, giảng viên ĐH Kinh tế quốc dân (NEU), cho rằng việc tính thuế trên doanh thu thay vì lợi nhuận là phương án hợp lý trong bối cảnh Chủ một quán cà phê tại quận Nam Từ Liêm (Hà Nội) cho rằng tính thuế trên doanh thu không phản ánh đúng bản chất kinh doanh. Ảnh: MINH TRÚC Tính thuế hộ kinh doanh trên doanh thu hay lợi nhuận? Một số hộ kinh doanh cho rằng việc tính thuế trên doanh thu chứ không phải lợi nhuận sẽ không phản ánh đúng bản chất kinh doanh; nhưng chuyên gia cho rằng đây là phương pháp phù hợp với bối cảnh hiện nay. hiện nay. Theo ông, nếu tính thuế trên lợi nhuận, hộ kinh doanh phải kê khai đầy đủ chi phí đầu vào như tiền công, nguyên vật liệu, chi phí thuê mặt bằng, điện, nước... Tuy nhiên, phần lớn các hộ kinh doanh hiện nay, đặc biệt là các hộ kinh doanh nhỏ thường không có nghiệp vụ kế toán, không có bộ phận kế toán chuyên biệt, không lập báo cáo tài chính, không theo dõi chi tiết chi phí đầu vào. Như vậy, việc xác định lợi nhuận thực tế là rất khó và dễ tạo ra kẽ hở cho gian lận, đặc biệt là gian lận chi phí. Và nếu kê khai theo lợi nhuận, họ sẽ phải thuê dịch vụ kế toán hoặc tuyển thêm nhân sự, làm phát sinh thêm chi phí. “Ngược lại, việc tính thuế trên doanh thu không làm mất thời gian tập hợp hóa đơn, chứng từ hay lo đối chiếu sai lệch chi phí... của hộ kinh doanh. Mặt khác, việc này cũng giúp đơn giản hóa thủ tục thuế, thuận tiện cho cả cơ quan quản lý lẫn người nộp thuế” - TS Phạm Thế Anh nhấn mạnh. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng cơ quan thuế nên tính toán lại, cho phép vài loại hình kinh doanh được tính thuế trên lợi nhuận để giảm gánh nặng cho hộ kinh doanh thay vì tất cả tính trên doanh thu.• Một số ý kiến cho rằng cơ quan thuế nên tính toán lại, cho phép vài loại hình kinh doanh được tính thuế trên lợi nhuận để giảm gánh nặng cho hộ kinh doanh thay vì tất cả tính trên doanh thu. Bà Nguyễn Thị Thu, Trưởng ban Nghiệp vụ thuế (Cục Thuế), cũng cho biết sẽ rà soát, tham gia ý kiến sửa đổi ngưỡng doanh thu hằng năm thuộc diện không chịu thuế thu nhập cá nhân, giá trị gia tăng. Điều chỉnh này nhằm bảo đảm hộ kinh doanh có doanh thu dưới một ngưỡng nhất định tiếp tục được miễn thuế, qua đó bớt gánh nặng thuế cho hộ nhỏ và siêu nhỏ. Cơ quan thuế cũng tính tới việc sửa các văn bản liên quan đến các giải pháp miễn, giảm thuế thu nhập, môn bài để hỗ trợ cá nhân kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp… Tiêu điểm
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==