12 Đời sống xã hội - Thứ Hai 11-8-2025 doisongxahoi@phapluattp.vn VIẾT THỊNH MV Kiếp sau vẫn là người Việt Nam sử dụng hình ảnh AI nhưng bị khán giả chỉ ra nhiều chi tiết sai lệch bối cảnh lịch sử. Báo Pháp Luật TP.HCM đã có cuộc trao đổi với PGS-TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, về vấn đề này. Tri thức và bản sắc là nền tảng . Phóng viên: Ông đánh giá thế nào về phản ứng cho rằng việc sử dụng hình ảnh AI trong MV Kiếp sau vẫn là người Việt Nam thiếu chân thực và có nhiều chi tiết sai lệch bối cảnh lịch sử? + PGS-TS Bùi Hoài Sơn: Tôi cho rằng phản ứng của khán giả về việc hình ảnh trong MV Kiếp sau vẫn là người Việt Nam thiếu chân thực và sai lệch bối cảnh lịch sử là hoàn toàn dễ hiểu, thậm chí là cần thiết. Khi một tác phẩm chạm đến những đề tài gắn liền với ký ức tập thể và niềm tự hào dân tộc, mỗi chi tiết hình ảnh, trang phục, kiến trúc hay phong cảnh đều không chỉ là yếu tố minh họa, mà còn là chứng nhân của lịch sử, mang sức nặng của sự thật và cảm xúc. Nếu những yếu tố này bị mà còn giúp nâng tầm giá trị văn hóa, biến công nghệ thành chiếc cầu nối quá khứ với hiện tại, thay vì trở thành nguyên nhân gây ra tranh cãi hay làm tổn thương ký ức tập thể. Cần chủ động khắc phục - chỉnh sửa . Ông có cho rằng việc gỡ bỏ MV AI và thay bằng bản audio là cách xử lý hợp lý? + Trong trường hợp khán giả phản ứng mạnh, việc gỡ bỏ MV AI và thay bằng bản audio là một cách xử lý hợp lý về mặt truyền thông nhưng chỉ nên coi đó là bước tạm thời, không phải giải pháp cuối cùng. Hành động này thể hiện sự tôn trọng ý kiến công chúng, tránh để tác phẩm tiếp tục lan truyền với những lỗi đã được chỉ ra. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là phải chủ động khắc phục - chỉnh sửa, tái dựng hình ảnh một cách chuẩn xác hơn, rồi công khai ra mắt lại sản phẩm đã hoàn thiện. Nếu xử lý theo hướng này, êkíp không chỉ giữ được thiện cảm của khán giả, mà còn thể hiện bản lĩnh và trách nhiệm với văn hóa dân tộc - đặc biệt khi tác phẩm mang chủ đề thiêng liêng như lịch sử, bản sắc và niềm tự hào Việt Nam. Một sản phẩm nghệ thuật đôi khi có thể mắc lỗi nhưng thái độ cầu thị và tinh thần sẵn sàng sửa sai mới là yếu tố giúp nghệ sĩ và nhà sản xuất giữ vững niềm tin lâu dài của công chúng. . Ông có lo ngại rằng việc lạm dụng AI trong nghệ thuật sẽ khiến khán giả ngày càng mất niềm tin vào sản phẩm sáng tạo? + Nghệ thuật vốn là lĩnh vực của cảm xúc, ký ức và sự đồng cảm - những yếu tố mà AI, dù thông minh đến đâu vẫn chưa thể nắm bắt trọn vẹn như con người. Khi một tác phẩm liên tục mắc lỗi sai về bối cảnh, văn hóa hoặc tạo ra cảm giác “vô hồn”, khán giả sẽ hình thành tâm lý đề phòng, thậm chí quay lưng với công nghệ trong nghệ thuật. Tuy nhiên, ở chiều tích cực, nếu biết sử dụng AI như một công cụ bổ trợ - ví dụ để phục dựng cảnh Hà Nội đầu thế kỷ 20, tái hiện chiến dịch Điện Biên Phủ với quy mô hoành tráng hoặc tạo ra hiệu ứng hình ảnh sáng tạo mà khó có thể quay thật - thì công nghệ sẽ được khán giả đón nhận. Điều quan trọng là để công nghệ phục vụ cảm xúc và câu chuyện, chứ không để cảm xúc và câu chuyện bị hy sinh cho sự hào nhoáng của công nghệ. Niềm tin của khán giả được xây bằng cả một quá trình nhưng có thể mất chỉ sau một sản phẩm “sai nhịp”. . Xin cảm ơn ông.• MV lạm dụng AI: Phản ứng của công chúng là cần thiết! MV Kiếp sau vẫn là người Việt Nam sử dụng AI gây ra nhiều lỗi nên bị khán giả phản ứng. AI có thể giúp chúng ta rút ngắn thời gian sản xuất, mở rộng khả năng tưởng tượng và thử nghiệm những ý tưởng táo bạo nhưng phần hồn - bao gồm thông điệp, cảm xúc, giá trị văn hóa - vẫn phải xuất phát từ người nghệ sĩ. Công nghệ chỉ nên đóng vai trò “người trợ lý thông minh”, còn quyền quyết định cuối cùng thuộc về người sáng tạo, dựa trên tri thức, kinh nghiệm và trách nhiệm với khán giả. PGS-TS BÙI HOÀI SƠN Tiêu điểm Lỗi sai nghiêm trọng khi cờ Tổ quốc bị AI biến thành màu xanh (thay vì màu đỏ) trong MV Kiếp sau vẫn là người Việt Nam. (Ảnh chụp màn hình) sai lệch, dù chỉ là chi tiết nhỏ sẽ làm đứt gãy mạch cảm xúc và khiến khán giả cảm thấy bị phản bội niềm tin. Với MV lần này, sự tham gia của AI càng khiến dư luận chú ý hơn, bởi khán giả kỳ vọng công nghệ mới sẽ nâng cao chất lượng và tính thuyết phục của sản phẩm, chứ không phải tạo ra những sai sót mà con người vốn đã có thể tránh được. . Theo ông, khi thực hiện các sản phẩm nghệ thuật mang chủ đề dân tộc, đâu là nguyên tắc quan trọng nhất để ứng dụng AI mà vẫn giữ Nghệ thuật vốn là lĩnh vực của cảm xúc, ký ức và sự đồng cảm - những yếu tố mà AI, dù thông minh đến đâu vẫn chưa thể nắm bắt trọn vẹn như con người. được sự chuẩn xác và giá trị văn hóa? + Mọi hình ảnh, chi tiết, bối cảnh phải được xây dựng dựa trên nghiên cứu nghiêm túc về lịch sử, văn hóa, kết hợp với sự tham vấn của các chuyên gia và cộng đồng liên quan, trước khi đưa vào quá trình sáng tạo bằng AI. Công nghệ AI có khả năng tái hiện và biến hóa hình ảnh một cách nhanh chóng, phong phú nhưng chính vì thế nó càng cần kim chỉ nam để không sa vào sự hư cấu tùy tiện. Nếu một MV hay phim sử dụng AI để tái hiện Hà Nội thời Pháp thuộc, Huế thời triều Nguyễn hay chiến dịch Điện Biên Phủ thì điều đầu tiên phải làm không phải là cho AI “vẽ” ngay, mà là xây dựng “ngân hàng dữ liệu chuẩn” gồm hình ảnh tư liệu, bản vẽ, hiện vật bảo tàng… để AI học từ những nguồn đúng, sạch và đáng tin cậy. Khi ấy, AI không chỉ hỗ trợ nghệ sĩ tiết kiệm thời gian, Cảm xúc thật là thứ không thể tái tạo hay chỉnh sửa Không ai phủ nhận trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang mở ra một kỷ nguyên mới cho nghệ thuật và giải trí. Nhưng câu hỏi đặt ra: Đâu là giới hạn để công nghệ không “nuốt chửng” cảm xúc thật của tác phẩm? Câu chuyện từ MV Kiếp sau vẫn là người Việt Nam đến bộ phim Chốt đơn! cho thấy khi cái mới chưa được kiểm soát, hệ quả không chỉ là tranh cãi, mà còn là sự mất niềm tin nơi khán giả. MV Kiếp sau vẫn là người Việt Nam quy tụ những tên tuổi quen thuộc như NSND Thanh Hiền, Quân A.P, Quốc Thiên, Dương Hoàng Yến, Lâm Bảo Ngọc. Tuy nhiên, thay vì gây ấn tượng bởi ý tưởng hình ảnh, sản phẩm lại trở thành tâm điểm tranh cãi khi nhiều cảnh được dựng hoàn toàn bằng AI, chỉ giữ lại một số đoạn ca sĩ hát. Trên mạng xã hội, hàng loạt ý kiến chỉ ra các chi tiết “giả trân”: Phong cảnh méo mó, nhân vật thiếu tự nhiên, biểu tượng văn hóa Việt bị tái hiện sai lệch. Một số khung hình, thậm chí để lá cờ Tổ quốc… màu xanh. Sau làn sóng phản ứng, MV bị gỡ khỏi YouTube, thay bằng bản audio. Vấn đề không nằm ở riêng sản phẩm âm nhạc này. Tại diễn đàn tri thức của giới trẻ Việt toàn cầu mới đây, một cán bộ trẻ tự hào trình chiếu video về thành tựu cải cách bộ máy nhà nước, trong đó sử dụng AI. Thế nhưng hình ảnh con rồng xuất hiện bị nhận xét “giả” và thiếu tinh tế, buộc ban điều hành nhắc nhở ngay tại chỗ. Điện ảnh cũng không nằm ngoài cuộc. Bộ phim Chốt đơn! của bộ đôi Bảo Nhân - Nam Cito gây chú ý khi dùng AI để chỉnh sửa gương mặt của Hoa hậu Thùy Tiên. Cục trưởng Cục Điện ảnh từng chia sẻ với chúng tôi: AI là “một tiến trình tự nhiên của công nghệ” và không ảnh hưởng tới quy trình cấp phép phim. Nhưng khán giả lại không nghĩ vậy: Chỉ sau hai ngày công chiếu, phim chỉ đạt hơn 1 tỉ đồng doanh thu. Thực tế việc “thay mặt” bằng AI dễ khiến nhân vật rời rạc, thiếu tự nhiên, đặc biệt nguy hiểm nếu đó là trung tâm cảm xúc của cả tác phẩm. Và khi khán giả nhận ra mình đang xem một “phiên bản giả” của cảm xúc, họ sẽ quay lưng nhanh hơn bất kỳ lời quảng cáo nào. Điều đáng nói tranh cãi về AI không chỉ mang tính kỹ thuật, mà còn chạm tới ba lớp vấn đề: Đạo đức nghề nghiệp, pháp lý bản quyền và trách nhiệm xã hội. Khi công nghệ có thể thay đổi mọi thứ sau máy quay, ranh giới giữa sáng tạo và lạm dụng mong manh hơn bao giờ hết. Từ MV của Đan Trường - được xem là một trong những clip ca nhạc đầu tiên tại Việt Nam dùng AI nhưng bị chê vì chất lượng thấp đến các dự án hoành tráng hơn nhưng vẫn gây tranh luận, bài học rút ra là: Công nghệ chỉ tỏa sáng khi nó phục vụ câu chuyện, chứ không áp đảo cảm xúc. Trong nghệ thuật, cảm xúc thật là thứ không thể tái tạo hay chỉnh sửa bằng phần mềm. Và nếu bỏ quên yếu tố đó, AI sẽ không phải là cánh tay nối dài của sáng tạo, mà là con dao hai lưỡi sẵn sàng cắt đứt sợi dây kết nối giữa nghệ sĩ và công chúng. HỒ VIẾT THỊNH Sổ tay
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==