11 Kinh tế - Thứ Sáu 12-9-2025 kinhtedothi@phapluattp.vn Ngày 11-9, Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) tổ chức lễ công bố mô hình “Toàn cảnh kinh tế tư nhân Việt Nam - ViPEL”, đồng thời ra mắt hội đồng điều hành cùng nhân sự chủ chốt các ủy ban, trong khuôn khổ Chương trình Toàn cảnh kinh tế tư nhân Việt Nam lần thứ I. Sự kiện này được triển khai theo Kết luận số 436/TBVPCP ngày 22-8 của Thủ tướng Chính phủ. Trước đó, trong buổi làm việc với Ban IV, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh mô hình “Toàn cảnh kinh tế tư nhân Việt Nam” phải được triển khai thực chất, hiệu quả, huy động sức mạnh tổng hợp của khu vực tư nhân, góp phần đưa Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị đi vào cuộc sống. Ông Trương Gia Bình, Trưởng ban IV, thành viên Hội đồng điều hành Toàn cảnh kinh tế tư nhân Việt Nam, cho biết mô hình Toàn cảnh kinh tế tư nhân Việt Nam hướng đến mục tiêu “Công - tư kiến quốc: Hùng cường, thịnh vượng”, thúc đẩy cơ chế cùng làm, cùng chia sẻ trách nhiệm giữa khu vực tư nhân và các cơ quan nhà nước trong phát triển kinh tế. Theo đại diện Ban IV, sự khác biệt của mô hình Toàn cảnh kinh tế tư nhân so với nhiều chương trình khác ở chỗ đây là cuộc tập hợp lực lượng khối doanh nghiệp tư nhân có quy mô lớn nhất, tầm vóc nhất, chính quy nhất. Mô hình sẽ hoạt động xuyên suốt, kéo dài qua các năm, không mang tính lợi ích nhóm mà vì trách nhiệm thiết kế, thực thi các giải pháp tổng thể vì sự phát triển của nền kinh tế và của từng ngành, từng lĩnh vực. Hội đồng điều hành toàn cảnh gồm các doanh nhân: Ông Trương Gia Bình, Trưởng ban IV, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn FPT; ông Don Lâm, Phó Trưởng ban IV, Tổng Giám đốc Tập đoàn VinaCapital; ông Mai Hữu Tín, Phó Trưởng ban IV, Chủ tịch HĐQT CTCP Đầu tư U&I; ông Vũ Văn Tiền, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Geleximco; bà Nguyễn Thị Phương Thảo, Chủ tịch HĐQT CTCP Tập đoàn Sovico; bà Cao Thị Ngọc Dung, Chủ tịch HĐQT CTCP Vàng bạc đá quý Phú Nhuận. Cùng với hội đồng điều hành toàn cảnh còn có bốn ủy ban phụ trách các ngành, lĩnh vực khác nhau và ban thư ký chuyên môn. AN HIỀN QUANG HUY Bộ Tài chính vừa gửi Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo (mới nhất), nghị quyết điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Theo đó, mức giảm trừ cho người nộp thuế được đề xuất tăng mạnh từ 11 triệu lên 15,5 triệu đồng/ tháng; người phụ thuộc từ 4,4 triệu lên 6,2 triệu đồng (tăng khoảng 40,9%). Dù đây là bước tiến rất tích cực sau nhiều năm chờ đợi, giới chuyên gia vẫn cho rằng cải cách cần đi xa hơn, chạm đến các vấn đề cốt lõi là biểu thuế và khấu trừ chi phí. Giảm trừ gia cảnh: Tăng nhưng chưa đủ Trong căn hộ đang thuê ở Thủ Đức (TP.HCM), vợ chồng chị Lan, hai kỹ sư phần mềm, mừng khi đọc tin mức giảm trừ gia cảnh có thể được nâng lên 15,5 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế. “Với tổng thu nhập hai vợ chồng là 60 triệu đồng, sau khi trừ đi hơn 6 triệu đồng tiền bảo hiểm bắt buộc, chúng tôi còn lại 53,7 triệu đồng. Theo đề xuất mới, tổng mức giảm trừ cho cả gia đình bốn người là 43,4 triệu đồng. Như vậy, thu nhập tính thuế chỉ còn 10,3 triệu đồng và số thuế phải nộp chỉ khoảng 700.000 đồng. Nếu theo mức giảm trừ hiện hành, tổng mức giảm trừ của hai vợ chồng chỉ là 30,8 triệu đồng, thu nhập tính thuế lên tới 22,9 triệu đồng và số tiền thuế phải đóng khoảng 2,9 triệu đồng” - chị Lan nói. Tuy nhiên, trên thực tế thì khác. Chị Lan nhẩm tính: “Tiền thuê chung cư hết 12 triệu đồng. Tiền học cho hai đứa con ở một trường tư cũng hết 12 triệu đồng nữa. Rồi tiền ăn uống, điện nước, xăng xe, áo quần... tằn tiện lắm cũng phải gần 20 triệu đồng. Cộng sơ các khoản chi cố định cũng khoảng 45 triệu đồng/tháng cho cả gia đình. Số tiền thực sự còn dư ra để tiết kiệm chỉ vỏn vẹn hơn 8 triệu đồng. Như vậy, chính sách vẫn chưa theo kịp chi phí thực tế”. Luật sư Nguyễn Đức Nghĩa, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ pháp lý doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng tình với dự thảo phương pháp tính toán theo GDP nhưng mức tăng này vẫn chưa đủ. Ông phân tích: “Cách tính dựa trên rổ CPI tới 752 mặt hàng là chưa xác đáng, bởi chỉ có khoảng hơn 100 mặt hàng thiết yếu tác động trực tiếp đến chi tiêu của người nộp thuế. Theo tính toán của chúng tôi, chi phí sống thực tế đã tăng gần 50%, do đó mức giảm trừ gia cảnh người nộp thuế phải tương ứng khoảng 16,6 triệu đồng mới hợp lý”. Thậm chí, chuyên gia thuế Trần Xoa còn đề xuất nâng mức giảm trừ lên 20 triệu đồng/tháng. Theo ông, năm 2013, khi tăng giảm trừ gia cảnh từ 4 triệu lên 9 triệu đồng và năm 2020, khi tăng lên 11 triệu đồng, đều có lo ngại giảm thu ngân sách. Nhưng thực tế đã chứng minh số thu thuế TNCN sau đó đều tăng cao hơn năm trước. “Điều đó cho thấy việc tăng mức giảm trừ hợp lý sẽ kích thích tiêu dùng, thúc đẩy kinh tế và nuôi dưỡng nguồn thu bền vững, không nên quá lo ngại về việc hụt thu trước mắt” - ông Xoa nhấn mạnh. Cần khấu trừ chi phí thiết yếu cuộc sống Nếu câu chuyện giảm trừ gia cảnh là nỗi trăn trở về số tiền được “miễn” thì vấn đề biểu thuế và các khoản khấu trừ cũng là câu hỏi lớn. Gia đình anh Minh Thành Đề xuất khấu trừ các chi phí thiết yếu khi tính thuế thu nhập cá nhân như điều trị bệnh hiểm nghèo, tiền học, tiền thuê nhà... Ảnh: QH Nâng mức giảm trừ gia cảnh cần sát thực tế hơn nữa Dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế), đề xuất nâng mức giảm trừ gia cảnh là một bước tiến nhưng cải cách cần thực sự giảm gánh nặng cho người dân, khấu trừ chi phí hợp lý. và chị Nga (TP.HCM) có tổng thu nhập 70 triệu đồng/ tháng. Nhưng cuộc sống của họ là vòng quay của những khoản chi lớn không thể né tránh. Bốn năm trước, anh chị “gồng mình” vay ngân hàng mua căn chung cư đầu tiên để an cư. Gánh nặng trả nợ cả gốc lẫn lãi mỗi tháng là 15 triệu đồng. Mấy năm nay, mẹ anh Thành phát hiện bệnh hiểm nghèo, ngoài phần BHYT chi trả, gia đình phải gánh thêm trung bình 12 triệu đồng mỗi tháng cho các loại thuốc đặc trị. “Cộng lại, hai khoản chi chính đáng, có đủ hóa đơn, chứng từ này đã lên tới 27 triệu đồng. Nhưng trong Luật Thuế hiện hành và cả dự thảo, khoản tiền này không được khấu trừ. Theo tôi, nếu khoản đó được khấu trừ, gia đình tôi sẽ dễ thở hơn biết bao nhiêu” - anh Thành chia sẻ. Theo chuyên gia thuế Trần Xoa, một trong những điểm bất hợp lý lớn nhất của luật hiện hành mà dự thảo Luật Thuế TNCN (sửa đổi), vẫn chưa thay đổi chính là các khoản được trừ. Hiện tại, người nộp thuế chủ yếu chỉ được trừ các khoản đóng góp BHXH, BHYT bắt buộc, trong khi các chi phí thực tế cho cuộc sống gần như không được tính đến. “Nhiều người hay so sánh rằng mức thuế 35% của Việt Nam vẫn thấp hơn mức 40%-45% của một số nước. Tuy nhiên, cách so sánh này không đúng bản chất. Ở các nước đó, người nộp thuế được trừ rất nhiều chi phí tiêu dùng thực tế có hóa đơn (như tiền thuê nhà, đi lại, ăn uống...). Phần thu nhập còn lại sau khi đã trừ hết chi phí, tức là phần tiết kiệm, mới bị tính thuế. Do đó, dù thuế suất của họ cao nhưng số thuế thực nộp lại hợp lý” - luật sư Trần Xoa nói. Đồng quan điểm, luật sư Nguyễn Đức Nghĩa góp ý về việc khấu trừ các chi phí thiết yếu của đa số gia đình mà Nhà nước hoàn toàn có thể khảo sát để đưa ra mức trần khấu trừ. Ví dụ, chi phí y tế chỉ khấu trừ theo khung giá của bệnh viện công; học phí áp dụng cho các trường tại Việt Nam chứ không phải trường quốc tế; tiền thuê nhà cũng chỉ khấu trừ đến một mức trần trung bình. Việc có quy định rõ ràng sẽ vừa giúp được người dân vừa đảm bảo công bằng và tránh thất thu thuế.• Việc tăng mức giảm trừ hợp lý sẽ kích thích tiêu dùng, thúc đẩy kinh tế và nuôi dưỡng nguồn thu bền vững, không nên quá lo ngại về việc hụt thu trước mắt… Trong dự thảo Luật Thuế TNCN (thay thế), Bộ Tài chính đề xuất trao quyền cho Chính phủ quy định mức giảm trừ gia cảnh. Điều này nhằm đảm bảo mức giảm trừ có thể được điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với biến động của kinh tế - xã hội và đời sống của người dân trong từng thời kỳ. Dự kiến Quốc hội sẽ thông qua luật vào kỳ họp tháng 10-2025, có hiệu lực từ ngày 1-7-2026. Riêng mức giảm trừ gia cảnh sẽ được điều chỉnh trước thông qua một nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự kiến trình trong tháng 10 tới. Ra mắt hội đồng điều hành “Toàn cảnh kinh tế tư nhân Việt Nam” Ông Trương Gia Bình (đứng giữa), Chủ tịch FPT và một số nhân sự chủ chốt của hội đồng điều hành. Ảnh: AH
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==