11 Kinh tế - Thứ Sáu 3-4-2026 kinhtedothi@phapluattp.vn Bộ Công Thương vừa có văn bản gửi các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp… để lấy ý kiến góp ý cho hồ sơ dự thảo thông tư chi tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025, trích lập và hoàn trả tạm ứng cho ngân sách. Theo dự thảo, căn cứ quyết định giao bổ sung dự toán chi ngân sách năm 2026 cho Bộ Công Thương từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025 để tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu, Bộ Công Thương giao dự toán cho Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước để tổ chức triển khai, thực hiện quản lý, theo dõi, kiểm tra, giám sát tình hình chi sử dụng quỹ. Về quy trình chi tạm ứng, với tạm ứng lần đầu, căn cứ kịch bản bình ổn giá do Bộ Công Thương phê duyệt, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước có văn bản đề nghị thương nhân đầu mối gửi đề nghị tạm ứng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu của thương nhân. Số tiền đề nghị tạm ứng được tính theo sản lượng tiêu thụ dự kiến bảy ngày nhân với mức chi sử dụng quỹ (5.000 đồng/lít đối với dầu diesel, 4.000 đồng/lít đối với các mặt hàng khác). Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tổng hợp, trình bộ phê duyệt và chuyển tiền tạm ứng quỹ vào tài khoản phong tỏa của doanh nghiệp. Các kỳ tiếp theo, trước mỗi kỳ điều hành, thương nhân báo cáo tình hình sử dụng quỹ, số dư và nhu cầu tạm ứng. Căn cứ đó, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tổng hợp, xác định nhu cầu tạm ứng trình bộ phê duyệt và tiếp tục chuyển tiền tạm ứng cho quỹ bình ổn của doanh nghiệp. Trường hợp sử dụng hết ngân sách, nguồn tạm ứng không đủ chi cho một chu kỳ điều hành bảy ngày, cục đánh giá đề xuất nhu cầu tạm ứng báo cáo Bộ Công Thương, gửi Bộ Tài chính để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền bổ sung dự toán ngân sách để tiếp tục tạm ứng cho quỹ. Việc trích lập và chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu chỉ thực hiện một lần đối với một thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu bán ra đầu tiên tính trên 1 lít, kg xăng dầu ở nhiệt độ thực tế tiêu thụ tại thị trường nội địa trong thời gian trích lập, chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu theo quy định. Việc chi sử dụng quỹ sau khi thực hiện bình ổn theo điều hành, thương nhân xác định số tiền đã chi theo sản lượng tiêu thụ thực tế và mức chi quy định, hoàn thiện hồ sơ để rút tiền từ tài khoản phong tỏa. Lãi phát sinh được cộng vào quỹ. Về hoàn trả tạm ứng cho ngân sách nhà nước, kể từ ngày Bộ Công Thương có quyết định trích lập quỹ cho đến ngày quy mô quỹ (số ước tính) ở mức lớn hơn hoặc bằng 8.000 tỉ đồng, Bộ Công Thương yêu cầu các thương nhân thực hiện kiểm toán độc lập chuyên đề để xác định số chi sử dụng và trích lập làm căn cứ để quyết toán và hoàn trả ngân sách nhà nước. Việc kiểm toán phải hoàn thành trong ba tháng và gửi kết quả về bộ… AN HIỀN QUANG HUY Trong dự thảo Nghị định hướng dẫn một số nội dung của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Bộ Tài chính đề xuất điều chỉnh mức thu nhập làm căn cứ tạm khấu trừ thuế đối với thu nhập vãng lai theo hướng nâng từ 2 triệu lên 3 triệu đồng/chi trả. Dù nhận được sự đồng tình trong bối cảnh lực lượng lao động tự do tăng mạnh, mức điều chỉnh này vẫn được cho là chưa đủ để giúp hàng triệu người lao động giảm bớt gánh nặng chi phí cuộc sống. Chi tiêu đắt đỏ, người lao động mong giảm thuế Bạn Mai Ngọc, một sinh viên chuyên cộng tác làm các dự án truyền thông, viết tin bài PR cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại TP.HCM, không giấu được sự lo lắng khi nhắc đến câu chuyện thuế, phí. Ngọc cho biết bản thân cô hoàn toàn đồng tình với định hướng của dự thảo khi tăng mức thu nhập làm căn cứ khấu trừ lên 3 triệu đồng. “Tuy nhiên, nếu nhìn thẳng vào bối cảnh hiện tại, con số này vẫn còn quá khiêm tốn. Chi phí sinh hoạt tại đô thị đang rất cao, giá cả leo thang từ mớ rau, bát phở đến tiền thuê nhà trọ, điện, nước đều tăng chóng mặt. Một đĩa cơm bụi ven đường nay cũng ngót nghét 40.000 đồng” - Ngọc bộc bạch. Anh Hoàng Hải (35 tuổi), một nhà thiết kế đồ họa tự do kiêm tài xế công nghệ, thường nhận thiết kế logo, bộ nhận diện thương hiệu cho các công ty khởi nghiệp với mức thù lao lắt nhắt 3-5 triệu đồng/dự án. “Có những tháng thức đêm thức hôm cày cuốc, tôi nhận được ba dự án, tổng thu nhập chỉ khoảng 10 triệu đồng. Nếu tính bình quân theo tháng hoặc theo năm, tôi hoàn toàn không thuộc diện phải đóng một đồng thuế thu nhập cá nhân nào. Thế nhưng cứ mỗi lần đối tác thanh toán tiền là y như rằng tôi lập tức bị trừ thuế thu nhập cá nhân 10%” - anh Hải bày tỏ. Đến cuối năm đi xin hoàn thuế thì rườm rà giấy tờ, chờ đợi mòn mỏi nên anh Hải cũng như nhiều người có thu nhập tương tự bỏ qua, không đi quyết toán thuế. Anh Hải đề xuất cần nâng ngưỡng khấu trừ lên một mức hợp lý hơn, ít nhất là từ 5 triệu đồng trở lên hoặc mạnh dạn áp dụng mức thuế suất linh hoạt hơn thay vì cào bằng 10% đầy cứng nhắc như hiện nay. Theo anh Hải, nếu lùi lại thời điểm cách đây hơn 10 năm, mức khấu trừ 2 triệu đồng/chi trả là tương đối phù hợp. Bởi vì lúc đó, quy định mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế chỉ là 9 triệu đồng/tháng nhưng hiện nay mức giảm trừ cho người nộp thuế lên tới 15,5 triệu đồng/tháng. Trong khi ngưỡng thuế vãng lai mới chỉ nhích một bước cực kỳ ngắn lên 3 triệu đồng/lần là quá ít. Xem xét tăng mức thu nhập vãng lai sát với thực tế Dưới góc độ pháp lý và quản lý vĩ mô, giới chuyên môn cũng thẳng thắn chỉ ra rằng Đề xuất nâng khấu trừ thuế vãng lai lên 3 triệu đồng/lần vẫn thấp so với chi phí thực tế hiện nay. Ảnh: QH NÂNG MỨC KHẤU TRỪ THUẾ THU NHẬP VÃNG LAI LÊN 3 TRIỆU ĐỒNG: Vẫn quá thấp so với thực tế Nhiều chuyên gia và người lao động cho rằng đề xuất nâng mức khấu trừ thuế thu nhập vãng lai lên 3 triệu đồng/lần vẫn quá thấp, cần tăng cho phù hợp với chi phí cuộc sống. cơ chế thu thuế vãng lai hiện tại đang bộc lộ quá nhiều điểm nghẽn. Luật sư Nguyễn Đức Nghĩa, chuyên gia thuế, đánh giá việc dự thảo đề xuất nâng lên 3 triệu đồng là một bước tiến nhưng vẫn mang tính nhỏ giọt. Chính sách thuế cần phải có tính đồng bộ và kết nối. Theo phân tích của ông Nghĩa, từ ngày 1-7-2013, Luật Thuế thu nhập cá nhân áp dụng mức thu nhập vãng lai 2 triệu đồng/lần nộp thuế 10%. Khi đó mức giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế là 9 triệu đồng, hiện điều chỉnh tăng mạnh lên mốc 15,5 triệu đồng/tháng gần gấp đôi. Do vậy, ngưỡng thu nhập vãng lai cũng buộc phải được nâng lên một tỉ lệ tương ứng sát thực tiễn của đời sống kinh tế, nếu không sẽ không đủ sức tạo ra cú hích giảm bớt gánh nặng tài chính cho nhóm lao động yếu thế. Ông Nghĩa mạnh dạn đề xuất mức thu nhập vãng lai khấu trừ thuế nên nâng lên mốc 4-5 triệu đồng/lần. Đồng tình với quan điểm này, chuyên gia thuế - luật sư Trần Xoa khẳng định quy định khấu trừ 10% ngay tại nguồn đối với những khoản thu nhập nhỏ lẻ chính là nguyên nhân gây ra tình trạng quá tải hồ sơ hoàn thuế hằng năm. Hàng vạn người lao động, tạp vụ, lao động thời vụ có tổng thu nhập năm hoàn toàn dưới ngưỡng chịu thuế nhưng vẫn bị trích trừ cơ học. Hậu quả là đến kỳ quyết toán, cơ quan thuế mất thời gian, nhân lực xử lý lượng lớn hồ sơ chỉ để hoàn lại số tiền thuế lắt nhắt vài trăm ngàn đồng. “Sự cào bằng này vừa làm mất thời gian, tốn kém công sức đi lại của người nộp thuế, vừa gây lãng phí nguồn lực hành chính khổng lồ của chính ngành thuế. Đề xuất nâng lên 3 triệu đồng thực chất chưa tháo gỡ được tận gốc rễ vấn đề” - luật sư Trần Xoa phân tích.• Ngưỡng thu nhập vãng lai cũng buộc phải được nâng lên một tỉ lệ tương ứng sát thực tiễn của đời sống kinh tế, nếu không sẽ không đủ sức tạo ra cú hích giảm bớt gánh nặng tài chính cho nhóm lao động yếu thế. Ngưỡng khấu trừ thấp sẽ bào mòn động lực làm việc Chính sách thuế trong thời kỳ mới không chỉ làm nhiệm vụ tăng nguồn thu ngân sách, mà còn phải là bệ phóng nuôi dưỡng nguồn thu và bảo vệ an sinh xã hội. Khi nền kinh tế ngày càng có nhiều lao động linh hoạt, việc áp đặt một ngưỡng khấu trừ quá thấp sẽ trực tiếp bào mòn động lực làm việc chính đáng của họ. Chúng ta cần thiết kế một mức thuế nhân văn hơn, theo đúng hơi thở cuộc sống, để người dân cảm nhận được pháp luật đang thực sự bảo vệ quyền lợi hợp pháp của họ. TS LÊ BÁ CHÍ NHÂN, chuyên gia kinh tế Đề xuất mới về Quỹ bình ổn giá xăng dầu nhằm hạn chế biến động Người dân đổ xăng tại một cây xăng ở Hà Nội. Ảnh: AH
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==