ĐẢNG BỘ TP.HCM TRONG KỶ NGUYÊN VƯƠN MÌNH Đảng vững mạnh từ cơ sở - nền tảng để bứt phá trong kỷ nguyên mới trang 5 trang 2+3 SỐ 081 (7652) - Thứ Hai 20-4-2026 CHỦ QUẢN: ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH BÁO ĐIỆN TỬ: www.plo.vn trong so nay Quyền sở hữu trí tuệ gắn với AI: Nhiều thời cơ nhưng không ít thách thức Thêm 1 vụ chồng bị khởi tố vì lấy vợ tuổi 15 trang 7 trang 4 trang 6 Nguy cơ rối loạn điện giải, viêm phổi mùa nắng nóng trang 13 Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình tại lễ ký các văn kiện hợp tác giữa hai nước vào ngày 15-4. Ảnh: TTXVN TỪ CHUYẾN THĂM CỦA TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM ĐẾN TRUNG QUỐC: Nâng tầm lòng tin chiến lược Du lịch đường sông TP.HCM: Phát triển sản phẩm chiến lược, hút khách hạng sang trang 11 Quốc hội bước vào phiên làm việc đợt 2 của kỳ họp thứ nhất
2 thoisu@phapluattp.vn Thời sự - Thứ Hai 20-4-2026 Nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và phu nhân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng phu nhân và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã có chuyến thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc từ ngày 14 đến 17-4. Đây là hoạt động đối ngoại cấp cao quan trọng tiếp nối các chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước trong thời gian qua, diễn ra đúng một năm sau chuyến thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Trung Quốc ngày càng tốt đẹp, có những bước chuyển mới, rõ nét và toàn diện, có nhiều điểm sáng về hợp tác. Báo Pháp Luật TP.HCM đã có cuộc trao đổi với TS Nguyễn Tăng Nghị, Trưởng khoa Lịch sử và quan hệ quốc tế Trường ĐH KHXH&NV (ĐH Quốc gia TP.HCM) nhân sự kiện quan trọng này. Chuyến thăm nâng tầm lòng tin chiến lược . Phóng viên: Chuyến thăm Trung Quốc lần này của Tổng trong chủ nghĩa kiến tạo xã hội để lý giải sự vận động của quan hệ hai nước. Sau đại dịch COVID-19, quan hệ Việt Nam - Trung Quốc có xu hướng dịch chuyển sang trạng thái gắn kết hơn về nhận thức và định hướng phát triển. Đặc biệt, sau chuyến thăm của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đến Việt Nam vào năm 2023, hai bên đã thống nhất đưa khái niệm “cộng đồng chia sẻ tương lai” vào nhiều văn kiện quan trọng. Có thể nói quan hệ Việt Nam - Trung lãnh đạo Việt Nam lựa chọn Trung Quốc là một trong những điểm đến đối ngoại quan trọng sớm trong nhiệm kỳ cho thấy Việt Nam coi trọng quan hệ với Trung Quốc, đồng thời chủ động định vị đây là một trong những trụ cột quan trọng trong tổng thể chính sách đối ngoại. Thứ hai, việc khái niệm “cộng đồng chia sẻ tương lai” ngày càng được sử dụng rộng rãi cũng cho thấy hai bên đang tăng cường tìm kiếm các điểm tương đồng trong hợp tác và phát triển, trên cơ sở tôn trọng lợi ích của nhau, đồng thời tiếp thu có chọn lọc những kinh nghiệm phù hợp. Từ đó có thể thấy đây là một bước điều chỉnh mang tính chiến lược theo hướng kế thừa và phát triển, phản ánh nỗ lực chung của cả hai bên trong việc thúc đẩy quan hệ tiếp tục ổn định, bền vững và lâu dài. . Việc Việt Nam và Trung Quốc đồng thời nhấn mạnh “tăng cường tin cậy chiến lược” mang hàm ý gì? Theo ông, yếu tố “tin cậy” này hiện đang được thể hiện cụ thể ra sao trong thực tiễn hợp tác giữa hai nước? + Khái niệm “tin cậy chiến lược” đã được lãnh đạo hai nước nhấn mạnh trong hơn 20 năm qua, đặc biệt từ khi nâng cấp quan hệ Đối tác chiến lược. Đây là một trong những yếu tố cốt lõi trong quan hệ Việt Nam - Trung Quốc. Trong bối cảnh hiện nay, việc tiếp tục nhấn mạnh sự tin cậy chiến lược phản ánh những mối quan tâm chung giữa Việt Nam và Trung Quốc trước các biến động của môi trường địa chính trị khu vực và thế giới. Điều này góp phần làm gia tăng những điểm tương đồng về lợi ích giữa hai nước, từ đó thúc đẩy xu hướng tăng cường phối hợp, nhằm giảm thiểu rủi ro từ các biến động phức tạp của môi trường bên ngoài. Các hoạt động tiếp xúc cấp cao, trao đổi đoàn và thăm viếng chính thức trong giai đoạn này là những chỉ dấu cho Nâng tầm lòng tin Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được hai bên nhấn mạnh bằng những cụm từ rất đáng chú ý như “lựa chọn chiến lược”, “ưu tiên hàng đầu”. Theo ông, những tuyên bố này phản ánh thực chất quan hệ Việt - Trung hiện nay ra sao? Phải chăng quan hệ hai nước đang bước vào một giai đoạn điều chỉnh chiến lược sâu hơn? + TS Nguyễn Tăng Nghị: Có thể thấy những cụm từ như “lựa chọn chiến lược” hay “ưu tiên hàng đầu” được nhắc đến thường xuyên trong các tuyên bố chung giữa Việt Nam và Trung Quốc, đặc biệt kể từ khi hai nước nâng cấp lên khuôn khổ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện năm 2008. Nếu nhìn dưới góc độ học thuật, có thể vận dụng khung phân tích của Alexander Wendt Quốc hiện đang bước vào một giai đoạn phát triển sâu sắc hơn, là một trong những giai đoạn phát triển tích cực nhất từ trước đến nay. Ở góc độ chính sách, đây không chỉ là điều chỉnh về mặt chiến thuật mà còn mang ý nghĩa điều chỉnh chiến lược ở một số nội hàm quan trọng, thể hiện qua việc tăng cường phối hợp, củng cố nền tảng hợp tác và định hình các khuôn khổ hợp tác ổn định, lâu dài. Thứ nhất, sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, việc Từ những dư địa trong hợp tác Việt Nam - Trung Quốc, có hai mô hình có thể ưu tiên triển khai sau chuyến thăm. Thứ nhất là phát triển hành lang kinh tế số gắn với logistics. Trung Quốc đang đi trước Việt Nam nhiều năm trong lĩnh vực kinh tế số, với các nền tảng thanh toán và giao dịch như Alipay, WeChat Pay, trong khi Việt Nam cũng đang thúc đẩy các nền tảng như Momo, VNPAY để tăng tốc thanh khoản và thương mại. Nếu hai bên có thể xây dựng được một hành lang kinh tế số Việt - Trung kết hợp chặt chẽ với hệ thống logistics, đây sẽ trở thành điểm sáng trong hợp tác, đặc biệt góp phần thúc đẩy hoạt động kinh tế tại khu vực biên giới và nâng cao hiệu quả kết nối thương mại song phương. Thứ hai là phát triển mô hình hợp tác kinh tế xuyên biên giới hoặc các đặc khu kinh tế theo hướng song phương. Hiện nay, hoạt động kinh tế Việt - Trung chủ yếu tập trung sôi động ở khu vực biên giới nhưng chưa lan tỏa mạnh vào nội địa. Việc triển khai các tuyến hạ tầng như đường sắt, cao tốc kết nối Lạng Sơn - Hà Nội - Lào Cai - Hải Phòng cho thấy xu hướng mở rộng không gian liên kết ngày càng rõ nét. Trên nền tảng đó, hai bên có thể nghiên cứu xây dựng các khu hợp tác kinh tế hoặc đặc khu kinh tế chung, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho thương mại, đầu tư và di chuyển lao động trong khuôn khổ phù hợp với quy định của mỗi nước. Trung Quốc có nhiều kinh nghiệm trong phát triển các đặc khu kinh tế, trong khi Việt Nam đang từng bước tiếp cận và thử nghiệm mô hình này. Nếu tận dụng hiệu quả kinh nghiệm đó, Việt Nam có thể đẩy nhanh thu hút đầu tư, đặc biệt từ các doanh nghiệp sản xuất, đồng thời nâng cao năng lực nội tại, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực. Tóm lại, hai hướng đi đáng chú ý là xây dựng hành lang kinh tế số gắn với logistics và phát triển các mô hình hợp tác kinh tế xuyên biên giới theo dạng đặc khu. Đây là những dư địa hợp tác giàu tiềm năng, có thể tạo đột phá trong nâng cao năng lực sản xuất và giúp Việt Nam tiến gần hơn tới trình độ phát triển của khu vực và thế giới. TS NGUYỄN TĂNG NGHỊ, Trưởng khoa Lịch sử và Quan hệ quốc tế Trường ĐH KHXH&NV (ĐH Quốc gia TP.HCM) Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Trung Quốc đang ở giai đoạn phát triển sâu sắc, tích cực nhất từ trước đến nay. LTS: Quan hệ Việt Nam - Trung Quốc đang bước vào giai đoạn phát triển sâu sắc hơn và chuyến thăm vừa qua của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trở thành dấu mốc quan trọng. Không chỉ củng cố lòng tin chính trị, chuyến thăm còn mở ra những Tăng cường tin cậy chiến lược góp phần làm gia tăng những điểm tương đồng về lợi ích giữa hai nước, từ đó thúc đẩy xu hướng tăng cường phối hợp, nhằm giảm thiểu rủi ro từ môi trường bên ngoài. Gợi ý hai mô hình cho hợp tác Việt - Trung TỪ CHUYẾN THĂM CỦA TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC ĐỖ THIỆN - THẢO VY thực hiện Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và phu nhân chụp ảnh chung. Ảnh: TTXVN TS Nguyễn Tăng Nghị. Ảnh: NVCC
3 thoisu@phapluattp.vn Thời sự - Thứ Hai 20-4-2026 Việt Nam - Trung Quốc ký kết nhiều văn kiện hợp tác Theo TTXVN, sau hội đàm chính thức, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 15-4 chứng kiến lễ ký một số văn kiện hợp tác tiêu biểu giữa hai nước, bao gồm: Bản ghi nhớ về hợp tác trong khuôn khổ Sáng kiến an ninh toàn cầu giữa Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam và Chính phủ nước CHND Trung Hoa. Bản ghi nhớ hợp tác giữa TP Hà Nội và TP Bắc Kinh giai đoạn 2026-2030. Nghị định thư về thiết lập, quản lý và vận hành đường dây nóng cấp bộ trưởng giữa Bộ Công an Việt Nam và Bộ Công an Trung Quốc. Kế hoạch hợp tác giữa Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Cộng sản Trung Quốc giai đoạn 2026-2030. Thỏa thuận hợp tác giữa Bộ Ngoại giao Việt Nam và Ban Liên lạc đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc. Bản ghi nhớ hợp tác giữa Ban Tổ chức Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam và Ban Tổ chức Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc. Bản ghi nhớ giữa Bộ Xây dựng Việt Nam và Ủy ban Phát triển và Cải cách quốc gia Trung Quốc về triển khai hợp tác đào tạo đường sắt để tăng cường năng lực cho nhân lực đường sắt Việt Nam. Bản ghi nhớ về hợp tác giáo dục nghề nghiệp giữa Bộ GD&ĐT Việt Nam và Bộ Giáo dục Trung Quốc... chiến lược Tiêu điểm Việt Nam và Trung Quốc sẽ đăng cai nhiều sự kiện quan trọng Năm nay đánh dấu kỷ niệm năm năm thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Trung Quốc và ASEAN. Trong hai năm tới, Trung Quốc và Việt Nam sẽ lần lượt đăng cai Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), Việt Nam cũng sẽ đảm nhiệm vai trò đồng chủ tịch Hợp tác Mekong - Lan Thương. Trong bối cảnh hiện nay, Trung Quốc và Việt Nam cùng nhau tiếp tục giữ vững ngọn cờ hòa bình, phát triển, hợp tác và cùng có lợi, tích cực phối hợp lập trường trong các cơ chế đa phương như Liên hợp quốc, APEC, hợp tác Trung Quốc - ASEAN và Hợp tác Mekong - Lan Thương… Trung Quốc luôn coi Việt Nam là một ưu tiên trong chính sách ngoại giao láng giềng của mình. Trung Quốc và Việt Nam sẽ tiếp tục duy trì tình hữu nghị truyền thống, thúc đẩy hợp tác song phương thiết thực, đạt được những đột phá mới trong các lĩnh vực mới nổi, đẩy nhanh việc xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Trung - Việt ở mức độ liên kết chiến lược cao hơn, trở thành một lực lượng quan trọng cho hòa bình, ổn định và phát triển khu vực. Học giả DƯƠNG DƯƠNG, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Việt Nam thuộc Học viện ASEAN/(Theo TTXVN) thấy tin cậy chiến lược song phương Việt - Trung tiếp tục được củng cố. Trong thực tiễn, yếu tố tin cậy chiến lược được thể hiện trên nhiều cấp độ. Ở cấp cao nhất, hai bên tăng cường tiếp xúc giữa hai Đảng và lãnh đạo cấp cao, qua đó góp phần củng cố vai trò lãnh đạo và định hướng quan hệ song phương. Ở cấp trung, tin cậy được cụ thể hóa thông qua hợp tác kinh tế và kết nối hạ tầng, đặc biệt trong các lĩnh vực thương mại, giao thông và các dự án liên kết như đường sắt, đường bộ cao tốc. Đây là kênh quan trọng để từng bước hiện thực hóa các nội dung hợp tác. Bên cạnh đó, vấn đề Biển Đông vẫn là lĩnh vực cần tiếp tục xử lý. Hai bên hiện nhấn mạnh việc tôn trọng Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển, Tuyên bố ứng xử của các bên ở Biển Đông và thúc đẩy xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông. Đây vẫn là lĩnh vực đòi hỏi nhiều nỗ lực hơn nhằm củng cố lòng tin và duy trì ổn định lâu dài. Nhìn chung tin cậy chiến lược không chỉ dừng lại ở các tuyên bố, mà đang từng bước được thể hiện thông qua các cơ chế hợp tác cụ thể trên nhiều cấp độ, dù vẫn còn những vấn đề cần tiếp tục được thúc đẩy và hoàn thiện. Điểm sáng hợp tác song phương . Tuyên bố chung Việt Nam - Trung Quốc vừa qua nhấn mạnh các trụ cột như tin cậy chính trị, kết nối hạ tầng, thương mại và giao lưu nhân dân. Trong số các lĩnh vực này, đâu là những mô hình hợp tác đã vận hành hiệu quả nhất thời gian qua và đâu là những điểm sáng có thể xem là hình mẫu cho hợp tác song phương, thưa ông? + Hai bên đã xác định bốn trụ cột chính gồm tin cậy chính trị, kết nối hạ tầng, thương mại và giao lưu nhân dân. Trong đó, tin cậy chính trị tiếp tục giữ vai trò nền tảng, phản ánh định hướng và quyết tâm chung của hai Đảng. Thời gian qua, hai bên đã duy trì trao đổi lý luận, hợp tác đào tạo cán bộ, tổ chức hội thảo và chia sẻ kinh nghiệm nhằm củng cố vai trò lãnh đạo ở mỗi nước. Trụ cột này sẽ tiếp tục được duy trì và tăng cường. Tuy nhiên, lĩnh vực có khả năng tạo chuyển biến rõ nét trong thời gian tới là kết nối hạ tầng. Nhu cầu phát triển đặt ra yêu cầu Việt Nam đẩy mạnh hạ tầng, cả trong nước và kết nối khu vực, trong đó có Trung Quốc. Các hành lang kinh tế như Côn Minh - Hà Nội - Hải Phòng, Nam Ninh - Hà Nội - Hải Phòng, cùng các tuyến đường sắt kết nối Hải Phòng - Hà Nội - Lào Cai theo tiêu chuẩn quốc tế, cho thấy quyết tâm của hai bên trong việc thúc đẩy liên kết. Hạ tầng kết nối sẽ giúp tăng tốc lưu thông hàng hóa, mở rộng thương mại từ khu vực biên giới vào sâu nội địa, với các đầu mối quan trọng như cảng Hải Phòng, cửa khẩu Lào Cai và Hữu Nghị. Đây là điểm sáng nổi bật và có thể trở thành mô hình hợp tác tiêu biểu trong thời gian tới. Bên cạnh đó, trụ cột thương mại cũng giữ vai trò then chốt. Hợp tác thương mại đang chuyển từ hình thức truyền thống sang thực chất hơn, đặt ra yêu cầu xử lý vấn đề thâm hụt thương mại và nâng cao chất lượng hàng hóa. Trung Quốc cần mở rộng nhập khẩu từ Việt Nam, trong khi Việt Nam phải cải thiện tiêu chuẩn sản phẩm để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường này. Một hướng đi nổi bật là phát triển xuất khẩu nông sản chất lượng cao như sầu riêng, định hướng hợp tác cụ thể trên nhiều lĩnh vực như hạ tầng, thương mại, công nghệ và phát triển bền vững. Từ nền tảng đó, hai nước đang hướng tới việc đưa quan hệ song phương đi vào chiều sâu, thực chất và tạo động lực tăng trưởng lâu dài. chuối, xoài và các sản phẩm nông thủy sản khác. Nếu nâng cao được chất lượng và xây dựng thương mại thực chất, hàng Việt Nam có thể thâm nhập sâu vào thị trường nội địa Trung Quốc, thay vì chỉ tập trung ở khu vực biên giới. Khi đó, giá trị xuất khẩu sẽ tăng lên đáng kể. . Từ những nội dung đã được thống nhất trong chuyến thăm, ông đánh giá đâu là những dư địa hợp tác còn chưa được khai thác hết giữa Việt Nam và Trung Quốc, đặc biệt trong các lĩnh vực như hạ tầng, kinh tế số, năng lượng hay chuỗi cung ứng? + Các lĩnh vực như hạ tầng, kinh tế số, năng lượng, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghiệp phụ trợ và chuỗi sản xuất liên kết đều đã được nhấn mạnh trong các phát biểu cấp cao. Trong đó, dư địa lớn nhất nằm ở công nghiệp phụ trợ và chuỗi sản xuất liên kết. Trung Quốc hiện có hệ sinh thái công nghiệp phụ trợ gần như hoàn chỉnh, trong khi Việt Nam đang phát triển nhưng còn nhiều hạn chế. Hai nền kinh tế có tính bổ trợ cao, với Trung Quốc sở hữu kinh nghiệm, công nghệ và năng lực sản xuất vượt trội, trong khi Việt Nam có nhu cầu phát triển mạnh mẽ, đặc biệt trong bối cảnh hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao. Việc thúc đẩy đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) từ Trung Quốc vào Việt Nam, nhất là trong các lĩnh vực sản xuất và công nghiệp phụ trợ, sẽ tạo điều kiện hình thành các chuỗi liên kết sâu hơn. Các dự án hạ tầng như tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cũng phục vụ trực tiếp cho mục tiêu này, giúp tăng cường kết nối và hỗ trợ phát triển chuỗi sản xuất. Bên cạnh đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và trí tuệ nhân tạo (AI) là một dư địa quan trọng khác. Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển lĩnh vực này thông qua các định hướng chính sách, trong khi Trung Quốc có lợi thế lớn về nghiên cứu và phát triển (R&D), cũng như số lượng bằng sáng chế. Việc tăng cường hợp tác, đặc biệt giữa các trường đại học và viện nghiên cứu của hai nước, sẽ giúp Việt Nam tiếp cận nhanh hơn với công nghệ mới, qua đó rút ngắn quá trình hiện đại hóa. Tóm lại, hai dư địa nổi bật có thể khai thác mạnh trong thời gian tới là phát triển công nghiệp phụ trợ gắn với chuỗi sản xuất và hợp tác về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, đặc biệt trong lĩnh vực AI. Đây là những lĩnh vực có tính bổ trợ cao và có thể tạo ra bước chuyển đáng kể trong quan hệ hợp tác giữa hai nước.• TÔ LÂM ĐẾN TRUNG QUỐC: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình. Ảnh: TTXVN Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình chứng kiến Lễ ký các văn kiện hợp tác giữa hai nước. Ảnh: TTXVN
4 Thời sự - Thứ Hai 20-4-2026 thoisu@phapluattp.vn Trường ĐH Cảnh sát nhân dân nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngày 19-4, tại TP.HCM, Trường ĐH Cảnh sát nhân dân long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 50 năm Ngày truyền thống (24-4-1976 – 24-4-2026) và đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (AHLLVTND). Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an, đến dự và trao danh hiệu AHLLVTND cho tập thể lãnh đạo nhà trường. Phát biểu tại buổi lễ, Đại tướng Lương Tam Quang nhấn mạnh việc đón nhận danh hiệu AHLLVTND là phần thưởng cao quý của Đảng, Nhà nước, ghi nhận những đóng góp bền bỉ, xuất sắc của các thế hệ thầy và trò nhà trường trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và xây dựng lực lượng Công an nhân dân. Về nhiệm vụ trong thời gian tới, Bộ trưởng Bộ Công an đề nghị trường tiếp tục quán triệt, triển khai hiệu quả các nghị quyết của Đảng về xây dựng lực lượng Công an nhân dân chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương pháp đào tạo gắn với thực tiễn; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số, xây dựng mô hình đại học thông minh... (Theo TTXVN) • Công an bắt quả tang nhóm thanh niên “bay lắc”. Ngày 19-4, Công an phường Gò Vấp (TP.HCM) đang phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ tiếp tục điều tra, xử lý nhóm thanh niên về hành vi tàng trữ, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy trên địa bàn. Trước đó, nhóm này tụ tập “bay lắc” tại một căn hộ thì bị lực lượng chức năng bắt quả tang, thu giữ nhiều tang vật liên quan đến ma túy. N.TÂN • Tài xế taxi tử vong trong ô tô. Ngày 19-4, Công an phường Hiệp Bình, TP.HCM phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ liên quan điều tra làm rõ nguyên nhân vụ một nam tài xế taxi (49 tuổi) gục chết trong ô tô trên đường Phạm Văn Đồng, nghi do đột quỵ. Sự việc xảy ra vào sáng cùng ngày. P.HẢI Hôm nay (20-4), Quốc hội (QH) bước vào phiên làm việc đợt 2 của kỳ họp thứ nhất, kéo dài đến hết ngày 24-4. Buổi sáng ngày đầu tiên của đợt làm việc, các đại biểu nghe tờ trình, báo cáo thẩm tra và thảo luận ở tổ về dự thảo Nghị quyết của QH về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam, việc thành lập TP Đồng Nai trực thuộc Trung ương và dự thảo Nghị quyết của QH về thực hiện thí điểm chế định luật sư công. QH cũng nghe tờ trình và báo cáo thẩm tra về dự thảo Nghị quyết của QH về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và giải pháp tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài. Những nội dung này QH sẽ thảo luận tại hội trường vào ngày 22-4. Đáng chú ý, từ chiều 20 đến hết sáng 21-4, QH thảo luận ở hội trường về các nội dung liên quan đến kinh tế - xã hội. Chiều 21-4, QH tiếp tục thảo luận ở hội trường về các vấn đề tài chính, ngân sách. Ngoài ra, các đại biểu cũng nghe tờ trình và thảo luận về dự kiến chương trình giám sát của QH năm 2027. Dự kiến chiều 23-4, Quốc hội sẽ bế mạc, thông qua Nghị quyết kỳ họp thứ nhất (nếu có). Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn có phát biểu quan trọng bế mạc kỳ họp. NGUYỄN THẢO Ngày 19-4, ban tổ chức chương trình nghệ thuật Âm vang Tổ quốc thông tin vé tham gia chương trình sẽ được phát miễn phí thông qua ứng dụng Tuyên giáo và Dân vận. Chương trình Âm vang Tổ quốc do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chỉ đạo tổ chức, Đài Truyền hình Việt Nam, UBND TP Hà Nội và Công ty CP Netmedia phối hợp thực hiện, sẽ diễn ra vào 20 giờ ngày 28-4 tại sân vận động quốc gia Mỹ Đình, được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1 - Đài Truyền hình Việt Nam. Đây là sự kiện mở đầu cho chuỗi chương trình nghệ thuật chính luận đặc biệt Tự hào là người Việt Nam năm 2026, dự kiến thu hút khoảng 40.000 khán giả, với sự tham gia của hơn 2.000 nghệ sĩ, diễn viên và 500 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang nhân dân. Trong đó, quy tụ nhiều nghệ sĩ nổi tiếng như Tùng Dương, Phương Thanh, Hòa Minzy, Đức Phúc, Anh Tú, Dương Hoàng Yến, Lâm Bảo Ngọc cùng các ban nhạc Bức Tường, Ngũ Cung... VIẾT THỊNH Bộ NN&MT vừa báo cáo Thủ tướng về nguy cơ virus lở mồm long móng serotype SAT1 xâm nhập vào Việt Nam, đồng thời đề xuất các biện pháp chủ động phòng ngừa. Theo bộ, lở mồm long móng là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên gia súc như trâu, bò, heo, dê, cừu, hươu, nai, có khả năng lây lan nhanh. Trên thế giới ghi nhận bảy type virus, trong đó SAT1 chủ yếu lưu hành tại châu Phi và chưa xuất hiện tại Việt Nam. Tuy nhiên, từ đầu năm 2025 đến nay, chủng SAT1 đã lan sang nhiều nước Trung Đông, Tây Á và mới đây là Trung Quốc. Bộ NN&MT cảnh báo nguy cơ virus vào Việt Nam, đặc biệt qua hoạt động vận chuyển, buôn bán gia súc trái phép qua biên giới. Hiện các loại vaccine trong nước chỉ phòng được các chủng O, A và Asia1, chưa có hiệu quả với SAT1. Bộ đã yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát, phát hiện sớm dịch bệnh; kiểm soát chặt vận chuyển, buôn bán động vật; ngăn chặn nhập lậu qua biên giới; đồng thời hướng dẫn người chăn nuôi áp dụng biện pháp an toàn sinh học. Bộ cũng xây dựng kịch bản ứng phó, chuẩn bị vật tư, kinh phí và nghiên cứu phương án nhập khẩu, sản xuất vaccine phòng chủng SAT1 trong trường hợp khẩn cấp. AN HIỀN Các đại biểu đoàn TP.HCM tại một phiên thảo luận tại hội trường của Quốc hội. Ảnh: QH Hơn 4.000 điểm cầu học tập Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV Ngày 19-4, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị toàn quốc học tập, quán triệt Nghị quyết và Chương trình hành động của Đoàn thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối tới hơn 4.000 điểm cầu trên cả nước. Phát biểu khai mạc, anh Nguyễn Minh Triết - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Bí thư Thường trực Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam - nhấn mạnh tầm vóc đặc biệt quan trọng của Đại hội XIV của Đảng. Theo anh Nguyễn Minh Triết, đối với tổ chức Đoàn và tuổi trẻ Việt Nam, nghị quyết không chỉ mang ý nghĩa định hướng mà còn đặt ra yêu cầu rất cụ thể về trách nhiệm hành động. Tuổi trẻ cần xung kích trong học tập, lao động, sáng tạo, làm chủ khoa học công nghệ, tham gia chuyển đổi số, xây dựng văn hóa và con người Việt Nam thời đại mới, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ cơ sở. Theo kế hoạch, ngay sau hội nghị cấp Trung ương, các tỉnh, thành đoàn và đoàn trực thuộc sẽ tiếp tục tổ chức quán triệt ở cấp tỉnh và triển khai xuống cơ sở trong tháng 4-2026. VIẾT THỊNH Đề xuất bữa ăn học đường phải cân đối theo tháp dinh dưỡng Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh. Trong đó có quy định về các nội dung liên quan đến phòng bệnh trong cơ sở giáo dục với hàng loạt biện pháp bắt buộc nhằm bảo vệ sức khỏe người học. Một trong những điểm mới đáng chú ý là quy định rà soát tiền sử tiêm chủng. Cụ thể, ngay từ đầu năm học, toàn bộ học sinh nhập học cấp mầm non, cấp tiểu học sẽ được rà soát tiền sử tiêm chủng đối với danh mục bệnh phải sử dụng vaccine bắt buộc trong chương trình tiêm chủng mở rộng. Dự thảo còn quy định về vấn đề an toàn thực phẩm và dinh dưỡng học đường. Đối với các trường có tổ chức bữa ăn học đường, Bộ Y tế đề xuất các trường này bắt buộc phải bảo đảm bữa ăn cân đối theo tháp dinh dưỡng và xây dựng thực đơn đa dạng, luân phiên, phù hợp lứa tuổi. Theo đó, nhà trường không chỉ cung cấp bữa ăn, mà còn phải giáo dục dinh dưỡng, thói quen ăn uống lành mạnh; đồng thời theo dõi, đánh giá tình trạng dinh dưỡng của người học theo từng kỳ học. Dự thảo cũng quy định các trường học phải tổ chức tư vấn, truyền thông về sức khỏe tâm thần, sức khỏe sinh sản, giới tính, bình đẳng giới phù hợp với lứa tuổi… Nếu được thông qua, nghị định dự kiến có hiệu lực từ ngày 1-7-2026. T.THANH 3 thương nhân bị phạt vì không đảm bảo mức dự trữ xăng dầu Ngày 19-4, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết trong đợt đôn đốc và giám sát việc thực hiện nguồn cung, dự trữ xăng dầu từ ngày 11 đến 31-3, cơ quan này đã làm việc với 26 thương nhân đầu mối trên cả nước. Nội dung tập trung vào việc chấp hành quy định về bảo đảm nguồn cung và duy trì mức dự trữ xăng dầu lưu thông tối thiểu. Qua làm việc, cơ quan chức năng phát hiện và lập biên bản vi phạm hành chính đối với ba doanh nghiệp đầu mối: Công ty CP Vật tư xăng dầu Hải Dương; Công ty TNHH Xăng dầu Vĩnh Long Petro và một đơn vị đầu mối lớn khác. “Các doanh nghiệp này không duy trì mức dự trữ xăng dầu bắt buộc hoặc duy trì mức dự trữ thấp hơn mức tối thiểu theo quy định” - Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết. A.HIỀN ĐT cung cấp thông tin nóng: 0982.000.333, (028) 39919613 Quốc hội bước vào phiên làm việc đợt 2 của kỳ họp thứ nhất Phát vé miễn phí chương trình nghệ thuật “Âm vang Tổ quốc” Cảnh báo virus lở mồm long móng chủng mới có thể vào Việt Nam Tin vắ n
5 Thời sự - Thứ Hai 20-4-2026 “Càng ở thời điểm mở đầu nhiệm kỳ, càng phải làm khẩn trương, làm quyết liệt, làm chắc chắn, làm đến nơi đến chốn; để từng nghị quyết, từng chương trình hành động nhanh chóng đi vào cuộc sống, trở thành động lực phát triển, trở thành niềm tự hào của Nhân dân”. (Phát biểu bế mạc Đại hội XIV của Tổng Bí thư TÔ LÂM) Tiêu điểm thoisu@phapluattp.vn ThS TRỊNH THỊ PHƯỢNG - ThS NGUYỄN TUẤN ANH Sự thành công rực rỡ của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã xác lập cột mốc lịch sử, mở ra trang mới cho tiến trình phát triển đất nước. Chúng ta đã thực sự dấn thân vào “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam” với lộ trình chiến lược rõ ràng. Những định hướng từ đại hội đã chuyển hóa khát vọng hùng cường thành “mệnh lệnh hành động” quyết liệt trong đời sống xã hội. Mệnh lệnh hành động trong kỷ nguyên mới Trong bối cảnh thế giới biến động khôn lường, khi cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tái định nghĩa lại sức mạnh quốc gia thông qua trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và chuyển đổi xanh, yêu cầu đặt ra đối với Đảng ta là một sự tự làm mới mình triệt để. Đòi hỏi của thời đại là năng lực quản trị hiện đại, tính chiến đấu sắc bén và trên hết là sự liêm chính, minh bạch. Trong dòng chảy đó, công tác xây dựng Đảng tiếp tục được khẳng định là nhiệm vụ “then chốt”, là hệ điều hành quyết định sự vận hành của toàn bộ con tàu quốc gia tiến vào kỷ nguyên mới. Đối với TP.HCM, yêu cầu này đặc biệt cấp thiết. Là đô thị lớn nhất cả nước, TP.HCM giữ vai trò đầu tàu kinh tế, trung tâm tài chính, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nhiều năm liền TP đóng góp xấp xỉ 1/4 tổng sản phẩm trong nước, chiếm gần 27% thu ngân sách quốc gia. Quy mô GRDP đạt khoảng 3 triệu tỉ đồng, thu ngân sách vượt 800.000 tỉ đồng với hơn 400.000 doanh nghiệp đang hoạt động. Vai trò động lực của TP.HCM càng rõ nét khi quy mô kinh tế Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 510 tỉ USD. TP không chỉ phát triển cho mình mà còn gánh trên vai trách nhiệm kéo cả vùng Đông Nam Bộ và nhiều địa phương khác trong cả nước đi lên. Mỗi bước chuyển động của TP đều kéo theo chuyển động của hệ thống cảng biển, khu công nghiệp, trung tâm logistics, mạng lưới doanh nghiệp tư nhân và dịch vụ tài chính trong cả vùng. Khi TP tăng trưởng nhanh hơn một điểm phần trăm, nguồn thu ngân sách quốc gia tăng theo, việc làm được mở rộng, đời sống của hàng triệu người dân trong khu vực được cải thiện. Sự phát triển của TP vì thế gắn trực tiếp với sự phát triển của quốc gia. Xây dựng Đảng bộ TP vững mạnh không chỉ là nhiệm vụ nội bộ mà còn là trách nhiệm chính trị đối với tương lai đất nước. Hóa giải “điểm nghẽn” tư duy quản lý cũ Điểm nghẽn lớn nhất trong quá trình phát triển của một siêu đô thị không còn nằm ở nguồn lực, mà nằm ở độ trễ của tư duy quản lý so với tốc độ vận động của thực tiễn. Một nền kinh tế quy mô hàng triệu tỉ đồng, một đô thị với hàng chục triệu dân, hơn 400.000 doanh nghiệp và hàng triệu giao dịch hành chính mỗi ngày không thể tiếp tục vận hành bằng lối quản trị hành chính cũ, nặng về kiểm soát, thiên về an toàn, thiếu tính kiến tạo và đặc biệt là tâm lý “ngại sai”, “sợ trách nhiệm”. Khi tư duy quản lý không theo kịp thực tiễn, chính nó sẽ trở thành “điểm nghẽn của mọi điểm nghẽn”, làm chậm dòng chảy của nguồn lực, làm méo mó cơ chế vận hành và làm suy giảm niềm tin của người dân, doanh nghiệp. Vì vậy, hóa giải điểm nghẽn này trước hết phải bắt đầu từ đột phá trong tư duy lãnh đạo, trong phương thức cầm quyền của Đảng. Trong bối cảnh mới, tính chiến đấu của công tác xây dựng Đảng không chỉ dừng lại ở việc phòng, chống sai phạm mà phải được nâng lên thành năng lực chủ động nhận diện, tháo gỡ và vượt qua những rào cản do chính mô hình quản lý cũ tạo ra. Đó là cuộc đấu tranh với những biểu hiện trì trệ trong bộ máy, với tư duy nhiệm kỳ, với tâm lý né tránh trách nhiệm và với những “vùng an toàn” cản trở đổi mới. Thực tiễn phát triển cho thấy nếu không xây dựng được một hệ thống chính trị vững mạnh từ cơ sở - nơi trực tiếp tổ chức thực thi chính sách - thì những con số tăng trưởng dù ấn tượng đến đâu cũng khó bảo đảm tính bền vững. Bởi lẽ nền tảng của tăng trưởng không chỉ là vốn, công nghệ hay thị trường mà chính là năng lực quản trị và chất lượng của hệ thống chính trị. Kinh nghiệm lịch sử đã khẳng định: “Đảng mạnh là do chi bộ tốt”. Nhưng trong kỷ nguyên vươn mình, yêu cầu đặt ra cao hơn: Chi bộ không chỉ “tốt” mà phải thực sự vững mạnh và có khả năng thích Hội nghị lần thứ 5 của Ban Chấp hành Đảng bộ TPHCM khóa I, nhiệm kỳ 2025-2030 thảo luận về chương trình hành động của Thành ủy TP.HCM thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và giải pháp hiện thực hóa tăng trưởng kinh tế hai con số. Ảnh: THUẬN VĂN Đảng vững mạnh từ cơ sở - nền tảng để bứt phá trong kỷ nguyên mới TP.HCM không chỉ cần những con số tăng trưởng mà cốt lõi là một hệ thống chính trị vững mạnh từ cơ sở, một đội ngũ cán bộ liêm chính, dám nghĩ, dám làm để khơi thông mọi nguồn lực bứt phá. ứng nhanh với môi trường quản trị hiện đại. Đó phải là nơi chuyển hóa chủ trương thành hành động cụ thể, biến nghị quyết thành kết quả phát triển và quan trọng hơn là nơi củng cố, lan tỏa niềm tin của nhân dân đối với Đảng. Trong bối cảnh đó, những mục tiêu mà Đại hội Đảng bộ TP.HCM nhiệm kỳ 2025-2030 đề ra, như tăng trưởng GRDP bình quân 10%-11%/năm; GRDP bình quân đầu người đạt 14.000-15.000 USD vào năm 2030; kinh tế số chiếm 30%-40%; năng suất các nhân tố tổng hợp đóng góp khoảng 60% tăng trưởng; đầu tư cho nghiên cứu và phát triển đạt 2%-3% GRDP, không chỉ phản ánh khát vọng phát triển mà còn đặt ra yêu cầu rất cao về năng lực đổi mới tư duy và tổ chức thực thi của toàn bộ hệ thống chính trị TP. Sau đại hội, tinh thần của Đại hội XIV của Đảng tiếp tục được khẳng định với yêu cầu xuyên suốt: Đổi mới tư duy phải đi liền với thống nhất ý chí và hành động; tổ chức thực hiện phải bảo đảm tính khẩn trương, quyết liệt, chắc chắn và đến nơi đến chốn; mọi chủ trương phải nhanh chóng đi vào cuộc sống, trở thành động lực phát triển và phục vụ nhân dân. Đây không chỉ là định hướng vĩ mô mà là chuẩn mực đánh giá trực tiếp đối với năng lực cầm quyền của Đảng trong điều kiện mới. Đặt trong mạch phát triển đó, có thể thấy rõ mục tiêu của TP.HCM không chỉ mang tính tiên phong mà còn có sự tương thích cao với chiến lược phát triển quốc gia. Tuy nhiên, khoảng cách giữa mục tiêu và hiện thực sẽ không được rút ngắn bằng ý chí đơn thuần mà bằng một cuộc cải cách thực chất về tư duy quản lý, về phương thức lãnh đạo và về trách nhiệm công vụ. Vì vậy, hóa giải “điểm nghẽn” tư duy quản lý cũ không chỉ là yêu cầu cấp bách mà còn là điều kiện mang tính quyết định. Khi tư duy được giải phóng, thể chế được vận hành thông suốt, cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm thì mọi nguồn lực phát triển sẽ được khơi thông.• Nếu không xây dựng được một hệ thống chính trị vững mạnh từ cơ sở - nơi trực tiếp tổ chức thực thi chính sách - thì những con số tăng trưởng dù ấn tượng đến đâu cũng khó bảo đảm tính bền vững. Những năm qua, TP đã bứt phá mạnh mẽ trong cải cách hành chính và chuyển đổi số, tối ưu hóa các thủ tục từ đăng ký kinh doanh đến xử lý đầu tư trên môi trường mạng. Tuy nhiên, công nghệ chỉ là công cụ; “chìa khóa” thực chất nằm ở sự chuyển đổi tư duy lãnh đạo và thái độ phục vụ. Khi cán bộ xác lập tinh thần phục vụ là trách nhiệm chính trị cốt lõi, khi quy trình được minh bạch hóa và vận hành bằng sự tận tâm, cải cách mới thoát ly khỏi hình thức để đi vào thực chất, tạo dựng niềm tin vững chắc cho người dân và doanh nghiệp. Trong xây dựng Đảng, năng lực tổ chức phải song hành cùng đạo đức và liêm chính. Tại các siêu đô thị, kỷ luật Đảng phải là“thanh bảo kiếm” sắc bén nhất để chặt đứt tư duy nhiệm kỳ và lợi ích nhóm. Khi thực hiện mô hình chính quyền đô thị, chi bộ chính là “tiền tiêu” của sự lãnh đạo. Mỗi cán bộ cơ sở phải là hiện thân của Đảng trước nhân dân. Chỉ khi văn hóa liêm chính được xác lập và người đứng đầu nêu gương thực chất, niềm tin xã hội mới trở thành điểm tựa vững chắc để mọi chủ trương bứt phá thành công. Đó cũng chính là xây dựng một nền văn hóa công vụ mới, nơi hiệu quả công việc và sự hài lòng của nhân dân trở thành tiêu chí cao nhất. Nhìn về phía trước, khát vọng đưa TP.HCM trở thành trung tâm phát triển của khu vực chỉ có thể thành hiện thực khi Đảng bộ TP thực sự trong sạch, vững mạnh, khi từng tổ chức cơ sở đảng là một pháo đài chính trị, khi mỗi cán bộ, đảng viên là một tấm gương trách nhiệm và tận tụy. Muốn bộ máy tinh gọn thì Đảng phải tinh gọn trước. Muốn chính quyền hiệu lực thì Đảng phải mạnh trước. Đó là quy luật, đồng thời cũng là con đường tất yếu để TP bước vào kỷ nguyên phát triển mới với tâm thế tự tin, bản lĩnh và khát vọng vươn lên. Chi bộ là “tiền tiêu”, cán bộ là hiện thân của niềm tin Đảng bộ TP.HCM trong kỷ nguyên vươn mình - Bài 1 KỶ NIỆM 51 NĂM NGÀY THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC (30-4-1975 – 30-4-2026)
6 Pháp luật & cuộc sống - Thứ Hai 20-4-2026 điều và biện pháp thi hành Luật SHTT về sở hữu công nghiệp, bảo vệ quyền sở hữu công nghiệp, quyền đối với giống cây trồng và quản lý nhà nước về SHTT được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 15/2026 và Nghị định 33/2026), có hiệu lực từ ngày 1-4-2026, là một phản ứng lập pháp kịp thời và cần thiết. Nghị định này không chỉ cụ thể hóa Luật SHTT (sửa đổi, bổ sung năm 2025) mà còn nỗ lực thiết lập một cơ cấu phân bổ quyền lợi công bằng giữa người vận hành Al, chủ sở hữu hệ thống Al và cộng đồng. Điểm cốt lõi của Nghị định 100/2026 nằm ở việc xác lập tiêu chí dấu ấn sáng tạo cá nhân để phân loại các sản phẩm trí tuệ. Khác với cách tiếp cận mở của một số quốc gia (như Anh hay Nam Phi vốn từng chấp nhận bảo hộ Al là tác giả), Việt Nam kiên định với học thuyết trung tâm là con người. Nghị định 100/2026 làm rõ một sản phẩm chỉ được bảo hộ khi Al đóng vai trò là công cụ bổ trợ dưới sự điều khiển của con người; định nghĩa cụ thể “mức độ kiểm soát đáng kể”, bao gồm việc điều chỉnh câu lệnh và quá trình hậu kỳ do con người thực hiện; giải quyết bài toán đa chủ thể trong hệ sinh thái Al bằng cách thiết lập thứ tự ưu tiên quyền sở hữu. Cụ thể, người vận hành được ưu tiên công nhận quyền sở hữu nếu chứng minh được việc sử dụng Al là một quá trình lựa chọn và sắp xếp có ý thức. Trong khi nhà phát triển hệ thống AI, chỉ có quyền sở hữu đối với các thành phần thuật toán gốc hoặc khi có thỏa thuận dân sự cụ thể với người dùng. Quy định này giúp giảm thiểu các tranh chấp pháp lý tiềm tàng khi một tác phẩm Al thành công về mặt thương mại, tạo ra một khuôn khổ rõ ràng cho việc chuyển giao quyền và khai thác kinh tế. Đáng chú ý, Nghị định 100/2026 đã tạo bước đột phá khi đặt ra nghĩa vụ minh bạch và đạo đức dữ liệu, yêu cầu chủ sở hữu đăng ký bảo hộ phải công khai nguồn gốc dữ liệu huấn luyện. Quy định này nhằm bảo vệ các tác giả truyền thống khỏi việc bị Al “chiếm dụng” phong cách hoặc tác phẩm mà không có sự xin phép hoặc trả phí. Việc thiếu minh bạch trong dữ liệu huấn luyện có thể là căn cứ để từ chối cấp văn bằng bảo hộ hoặc hủy bỏ hiệu lực văn bằng. Tạo vùng an toàn nhưng không ít thách thức Việc ban hành Nghị định 100/2026 tạo ra một vùng an toàn pháp lý cho các doanh nghiệp công nghệ tại Việt Nam. Thông qua việc công nhận quyền sở hữu đối với các sản phẩm có sự hỗ trợ nhận quyền sở hữu đối với các sản phẩm có sự hỗ trợ của Al, Chính phủ đã gián tiếp khuyến khích việc ứng dụng Al vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như thiết kế công nghiệp, dược phẩm và phần mềm. Tuy nhiên, đi cùng cơ hội là không ít thách thức. Quy định nghĩa vụ minh bạch dữ liệu huấn luyện có thể tạo ra một rào cản chi phí tuân thủ, đặc biệt đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp vốn có nguồn lực hạn chế trong việc quản lý bản quyền dữ liệu đầu vào. Một thách thức lớn khác nằm ở công tác giám định và xác định dấu ấn sáng tạo cũng được đặt ra. Theo đó, thách thức lớn nhất đối với các cơ quan thực thi (như Cục SHTT) là thiết lập một định lượng khách quan cho khái niệm “sự can thiệp đáng kể” của con người. Về mặt kỹ thuật, hiện nay ranh giới giữa một tác phẩm do Al tạo ra hoàn toàn từ một câu lệnh đơn giản và một tác phẩm có sự điều chỉnh nghệ thuật tinh vi của con người là rất mong manh. Các cơ quan quản lý sẽ đối mặt với khó khăn khi không có các công cụ phần mềm đủ mạnh để truy xuất nguồn gốc hoặc phân tách tỉ lệ đóng góp của thuật toán. Về mặt chứng cứ, việc yêu cầu người nộp đơn chứng minh quá trình sáng tạo có thể dẫn đến sự quá tải về thủ tục hành chính, đồng thời gây khó khăn cho việc bảo mật bí mật kinh doanh trong các thuật toán Al độc quyền. Ở góc độ rộng hơn, Nghị định 100/2026 còn đặt ra nguy cơ về lạm phát quyền sở hữu và tranh chấp xuyên biên giới. Nghị định 100/2026 đặt Việt Nam vào một vị thế chủ động nhưng cũng tạo ra rủi ro về xung đột pháp lý quốc tế. Do Al hoạt động không biên giới, một sản phẩm được bảo hộ tại Việt Nam (theo tiêu chuẩn Nghị định 100/2026) có thể bị coi là thuộc phạm vi công cộng ở các quốc gia có tiêu chuẩn khắt khe hơn. Điều này gây khó khăn cho việc thực thi quyền SHTT trên môi trường Internet và các nền tảng xuyên biên giới, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ hơn trong các hiệp định đa phương. Trong thập niên qua, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (Al), đặc biệt là các mô hình Al tạo sinh (Generative Al) như GPT-4, Midjourney hay Sora, đã tạo ra một cuộc cách mạng trong phương thức tạo lập tài sản trí tuệ. Khác với các công cụ truyền thống, Al hiện nay không chỉ đóng vai trò là phương tiện hỗ trợ mà đã bắt đầu thể hiện khả năng tự chủ trong việc tạo ra các tác phẩm văn học, nghệ thuật và các giải pháp kỹ thuật có tính mới. Điều này đặt ra một thách thức pháp lý chưa từng có đối với hệ thống sở hữu trí tuệ (SHTT) truyền thống - vốn được xây dựng trên triết lý lấy con người làm trung tâm. Sáng tạo có sự hỗ trợ của Al Tại Việt Nam, chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng Al đến năm 2030 đã thúc đẩy mạnh mẽ việc tích hợp công nghệ vào mọi lĩnh vực đời sống. Tuy nhiên, sự thiếu hụt các quy định cụ thể về tư cách tác giả cho các sản phẩm từ Al đã dẫn đến những bất định pháp lý đối với doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo. Những câu hỏi về việc liệu một thuật toán có thể được coi là tác giả, hay ai sẽ chịu trách nhiệm pháp lý khi Al vi phạm bản quyền của bên thứ ba, vẫn là những điểm nóng trong các cuộc tranh luận. Trong bối cảnh đó, việc ban hành Nghị định 100/2026 (sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 65/2023, quy định chi tiết một số Quyền sở hữu trí tuệ gắn với AI: Nhiều thời cơ nhưng không ít thách thức Cân bằng việc bảo hộ và đổi mới trong kỷ nguyên AI Nghị định 100/2026 đại diện cho một bước tiến mang tính biểu tượng và thực tiễn của pháp luật Việt Nam trong việc giải quyết các hệ quả pháp lý của cách mạng công nghiệp 4.0. Bằng cách giữ vững học thuyết trung tâm là con người nhưng mở rộng hành lang cho các sản phẩm có sự hỗ trợ của Al, Việt Nam đã tạo ra một điểm cân bằng giữa việc bảo hộ quyền tác giả truyền thống và thúc đẩy đổi mới công nghệ. Các quy định về minh bạch dữ liệu huấn luyện không chỉ là công cụ pháp lý mà còn là tiêu chuẩn đạo đức cần thiết để bảo vệ hệ sinh thái sáng tạo bền vững. Thế nhưng để Nghị định 100/2026 đi vào cuộc sống một cách hiệu quả, cần sớm triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, về hướng dẫn thi hành, Bộ KH&CN cần sớm ban hành Thông tư hướng dẫn cụ thể về ngưỡng sáng tạo. Cần xây dựng danh mục các hành vi được coi là kiểm soát đáng kể (như tinh chỉnh tham số kỹ thuật, cấu trúc hóa câu lệnh phức tạp) để làm căn cứ cho cơ quan giám định. Về công nghệ, cần đầu tư xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về các tác phẩm do Al tạo ra và ứng dụng các công cụ Al giám định để phát hiện sự sao chép hoặc vi phạm bản quyền ngay từ khâu tiếp nhận đơn đăng ký. Về mặt hợp tác quốc tế, Việt Nam cần chủ động tham gia vào các cơ chế đa phương của Tổ chức SHTT Thế giới (WIPO) về quản trị Al để đảm bảo các văn bằng bảo hộ được cấp theo Nghị định 100/2026 có giá trị thực thi và được công nhận rộng rãi trên thị trường toàn cầu.• Tương tự như Việt Nam, Văn phòng Bản quyền Mỹ và Tòa án Hiến pháp Đức giữ quan điểm cứng rắn rằng bản quyền chỉ thuộc về con người. Tuy nhiên, Đức có sự bảo hộ chặt chẽ hơn về “Quyền nhân thân”, điều mà Nghị định 100/2026 của Việt Nam vẫn đang tiếp tục hoàn thiện đối với các sản phẩm Al lai. Khác với Việt Nam, Đạo luật CDPA 1988 của Anh công nhận các tác phẩm do máy tính tạo ra mà không có tác giả là người. Quyền sở hữu thuộc về người thực hiện các sắp đặt cần thiết. Nghị định 100/2026 của Việt Nam tiến bộ hơn khi yêu cầu phải có dấu ấn cá nhân, tránh việc bảo hộ tràn lan các sản phẩm Al thuần túy mà Anh đang áp dụng. Trung Quốc gần đây có các phán án mang tính bước ngoặt (như vụ Li - Liu), công nhận bản quyền cho hình ảnh tạo bởi Al nếu người dùng chứng minh được sự lựa chọn và sắp xếp các câu lệnh phức tạp. Cách tiếp cận của Việt Nam trong Nghị định 100/2026 có sự tương đồng lớn với Trung Quốc ở việc đề cao vai trò của người vận hành… Kinh nghiệm từ một số quốc gia Thách thức lớn nhất đối với các cơ quan thực thi là thiết lập một định lượng khách quan cho khái niệm “sự can thiệp đáng kể” của con người. phapluat@phapluattp.vn Việc công nhận quyền sở hữu trí tuệ với sản phẩm có sự hỗ trợ của AI giúp doanh nghiệp công nghệ có thêm động lực bứt phá nhưng đồng thời kéo theo nhiều thách thức. Quyền sở hữu trí tuệ gắn với AI: Nhiều thời cơ nhưng cũng không ít thách thức. Ảnh minh họa: AI TS NGUYỄN THÁI CƯỜNG, Viện Luật So sánh, Trường ĐH Luật TP.HCM TS Nguyễn Thái Cường, Viện Luật So sánh, Trường ĐH Luật TP.HCM. Ảnh: ULAW
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==