11 Kinh tế - Thứ Bảy 25-4-2026 Người dùng đang trải nghiệm robot dịch vụ công tại Tuần lễ Đổi mới sáng tạo, Khoa học công nghệ và Khởi nghiệp sáng tạo TP.HCM 2026. Ảnh: MINH HOÀNG xung lực AI Công chức phải biết làm việc cùng AI Hạ tầng hiện đại sẽ không phát huy hết tác dụng nếu người vận hành vẫn ngại dùng công nghệ mới. Bài toán của TP.HCM là giúp đội ngũ công chức xem AI như công cụ hỗ trợ phân tích hồ sơ, đối chiếu dữ liệu và giảm việc thủ công, từ đó có thêm thời gian xử lý những việc cần kinh nghiệm con người. Tiêu điểm ĐẤT NƯỚC (30-4-1975 – 30-4-2026) hiện hành, tạo ra một vùng xám pháp lý khiến các nhà đầu tư và doanh nghiệp ngần ngại tung ra các sản phẩm đột phá do lo sợ vi phạm pháp luật hoặc đối mặt với rủi ro kiện tụng. Để giải quyết nút thắt này, khái niệm sandbox (cơ chế thử nghiệm có kiểm soát) đã được công nhận trên toàn cầu như một công cụ thể chế tối ưu nhằm dung hòa giữa khát vọng đổi mới sáng tạo và yêu cầu quản lý rủi ro an toàn xã hội. Đối với TP.HCM, việc được Quốc hội trao quyền áp dụng các cơ chế đặc thù, vượt trội thông qua Nghị quyết 260/2025/QH15 (sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98) là một cơ hội chưa từng có. Các cơ chế này cho phép biến toàn bộ không gian kinh tế của TP thành một “phòng thí nghiệm thể chế” khổng lồ, nơi các giải pháp AI mới nhất có thể được kiểm chứng thực tế trước khi luật hóa. Dựa trên sự cấp thiết và tác động xã hội sâu rộng, TP.HCM cần ưu tiên thiết kế các sandbox chuyên biệt trong hai lĩnh vực: Y tế và quy hoạch - quản lý đô thị. Ở đây, tôi chỉ xin đơn cử và thử hình dung một sandbox y tế sẽ bao gồm những yếu tố sau: Thiết lập không gian dữ liệu tổng hợp: Dưới sự giám sát của cơ quan quản lý, cung cấp các bộ dữ liệu y khoa khổng lồ đã được phi định danh hoàn toàn từ các bệnh viện tuyến cuối như Chợ Rẫy, ĐH Y Dược, FV để các startup dùng làm dữ liệu huấn luyện mô hình, đảm bảo không vi phạm Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân… . Chúng ta thường nhấn mạnh việc đào tạo kỹ sư AI nhưng còn trình độ am hiểu AI của bộ máy quản lý nhà nước thì sao? Làm thế nào để đội ngũ công chức TP có TP.HCM quy hoạch lại 12 khu công nghệ số AI hỗ trợ giải quyết các thách thức về đô thị hóa Đảng và Nhà nước đã xác định khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là quốc sách hàng đầu, là động lực chủ yếu để thiết lập mô hình tăng trưởng mới theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/ TW của Bộ Chính trị. Trong bối cảnh thế giới biến đổi sâu sắc bởi cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, việc làm chủ các công nghệ như AI, vi mạch bán dẫn và công nghệ xanh sẽ quyết định vị thế quốc gia. TP.HCM từ lâu luôn giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế và sở hữu hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo lớn nhất cả nước khi quy tụ gần 50% tổng số startup cùng ba trong số bốn “kỳ lân” công nghệ của Việt Nam. Để duy trì vị thế này, TP đang thực hiện chuyển dịch mô hình tăng trưởng sang kinh tế tri thức và kinh tế số, lấy AI làm hạt nhân của hạ tầng dữ liệu và năng lực điện toán. Với nền tảng hạ tầng số hiện hữu có độ phủ sóng 5G đạt 70% diện tích cùng hệ thống 12 trung tâm dữ liệu, TP.HCM hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu Đông Nam Á và lọt vào nhóm 50 đô thị thông minh thế giới trong giai đoạn 2026-2030. Một trong những dự án tiêu biểu là trung tâm dữ liệu AI tại Khu công nghiệp Tân Phú Trung có tổng vốn đầu tư dự kiến 2,1 tỉ USD do liên doanh giữa Công ty Accelerated Infrastructure Capital, Tổng Công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc và các đối tác quốc tế triển khai. Song song đó, TP quy hoạch lại 12 khu công nghệ số, dự án SGI-HCM Campus, xây dựng đô thị khoa học công nghệ phía Bắc và mở rộng Khu công nghệ cao nhằm đón đầu các xu thế công nghệ mới. Để hỗ trợ các nhà đầu tư chiến lược, chính quyền TP thành lập các tổ công tác liên ngành do giám đốc các sở, ngành trực tiếp làm tổ trưởng và thực hiện cắt giảm gần 300 thủ tục hành chính liên quan đến sản xuất, kinh doanh. TP cũng cam kết hỗ trợ toàn diện thông qua hạ tầng năng lượng xanh, áp dụng cơ chế thử nghiệm cho công nghệ mới và phối hợp với ĐH Quốc gia TP.HCM cùng các viện nghiên cứu đào tạo nhân lực chất lượng cao. Mới đây nhất, TP.HCM đã thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm, trong đó sẽ tập trung vào các công nghệ lõi như AI, vi mạch, công nghệ sinh học và robot, đặt mục tiêu đầu tư vào 50-150 doanh nghiệp khởi nghiệp để thu hút dòng vốn quốc tế. Giám đốc Sở KH&CN TP.HCM LÂM ĐÌNH THẮNG TP.HCMđangđứng trước ngưỡng cửa lịch sử của sự chuyển mình khi quyết định đặt trí tuệ nhân tạo (AI) làm hạt nhân để thiết lập lại cấu trúc đô thị, thay thế cho mô hình tăng trưởng dựa trên thâm dụng lao động đã dần tới hạn. Đây không còn là câu chuyện về một công cụ công nghệ đơn thuần, mà là một cuộc cách mạng về tư duy quản trị và phát triển bền vững. Sự chuyển dịch của TP.HCM thể hiện rõ nét qua việc tích hợp AI vào bộ máy hành chính công. Thay vì những quy trình thủ công rườm rà, sự xuất hiện của các trợ lý ảo tại các phường, xã đang thay đổi diện mạo của dịch vụ công. AI hỗ trợ cán bộ soạn thảo văn bản, phân tích dữ liệu và tra cứu thông tin nhanh chóng, giúp rút ngắn tối đa thời gian chờ đợi của người dân. Tuy nhiên, giá trị thực sự của AI nằm ở khả năng tạo ra những thay đổi mang tính cấu trúc. Khi AI được đặt vào vai trò tái thiết kế cách vận hành các hệ thống lớn như giao thông, y tế và giáo dục, hiệu quả sẽ lan tỏa theo hiệu ứng dây chuyền. Một hệ thống giao thông thông minh có thể tự động điều phối dòng xe để giảm ùn tắc, một hệ thống y tế tích hợp AI có thể hỗ trợ chẩn đoán từ xa và cá nhân hóa phác đồ điều trị. Những bước nhảy vọt này giúp TP quản trị hiệu quả hơn, đồng thời giải quyết các thách thức về đô thị hóa và biến đổi khí hậu. Với sự liên kết chặt chẽ trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, TP.HCM đang hình thành một siêu đô thị có sức mạnh lan tỏa cực lớn. Việc theo đuổi mô hình AI có chủ quyền và ứng dụng theo chiều dọc giúp TP tập trung nguồn lực vào những lĩnh vực thiết yếu nhất như quản lý ngập lụt hay dịch vụ công liên thông, thay vì dàn trải tài chính vào những cuộc đua công nghệ quá tầm. Đặc biệt, với tầm nhìn đến năm 2050 trở thành một siêu đô thị thông minh, TP.HCM càng nên hành động quyết liệt ngay trong thập niên này. Một đô thị hiện đại không chỉ được đo bằng số lượng GPU hay tốc độ Internet, mà còn ở mức độ sẵn sàng của công dân. Chương trình phổ cập trí tuệ nhân tạo cho công dân giai đoạn 2025-2030 là minh chứng cho tầm nhìn nhân văn của TP. Với mục tiêu phổ cập kiến thức AI cho hàng triệu người thông qua hệ thống học tập trực tuyến mở, TP.HCM đang xây dựng một thế hệ công dân số năng động. TP.HCM đang bước vào kỷ nguyên AI với một tư thế chủ động và đầy khát vọng. Trí tuệ nhân tạo chính là đòn bẩy chiến lược để TP thực hiện bước nhảy vọt về GRDP, đồng thời nâng cao chất lượng sống cho mỗi người dân. Hành trình này chắc chắn còn nhiều thách thức nhưng với một lộ trình rõ ràng, hạ tầng vững chắc và sự đồng lòng của cộng đồng, TP.HCM hoàn toàn có thể trở thành “công xưởng tri thức” của châu Á. AI không phải là đích đến cuối cùng, mà chính là phương tiện để TP.HCM xây dựng một đô thị văn minh, hiện đại và nghĩa tình, nơi công nghệ luôn phục vụ con người một cách hiệu quả nhất. PHƯƠNG MINH thể hình thành tư duy đồng hành cùng AI, nhằm đưa ra các quyết định dựa trên dữ liệu một cách chính xác nhất? + Để bộ máy công quyền của TP.HCM thực sự chuyển mình, có khả năng ra quyết định chính xác dựa trên phân tích dữ liệu chuyên sâu, việc trang bị “Tư duy đồng hành cùng AI” cho hàng vạn cán bộ, công chức là yếu tố mang tính chiến lược. Điều này đòi hỏi một chiến lược đào tạo quy mô lớn và tái cấu trúc văn hóa làm việc một cách toàn diện. Quan điểm cốt lõi cần được quán triệt từ cấp lãnh đạo cao nhất đến đội ngũ công chức cấp xã, phường là: Trí tuệ nhân tạo được thiết kế để hỗ trợ, bổ sung và nâng cao chất lượng quyết định của con người, chứ không nhằm mục đích làm suy yếu quyền lực hay thay thế vị trí việc làm của họ. Nhận thức đúng đắn điều trên sẽ giúp giải tỏa áp lực và tâm lý phòng thủ của công chức. Nó biến AI từ một “mối đe dọa vô hình” thành một “trợ lý ảo” mẫn cán, có khả năng phân tích hàng ngàn trang tài liệu luật pháp trong tích tắc. Khi AI gánh vác các tác vụ nặng nhọc như nhập liệu, đối chiếu hồ sơ và phân tích rủi ro ban đầu, công chức sẽ được giải phóng quỹ thời gian quý báu. Họ có thể dồn tâm sức để đi sâu đi sát cơ sở, lắng nghe nguyện vọng của người dân và giải quyết các vấn đề phức tạp đòi hỏi trí tuệ cảm xúc, sự thấu cảm xã hội và nhãn quan chính trị, những kỹ năng mà không một thuật toán nào có thể mô phỏng. . Xin cảm ơn ông.•
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==