16
Quốc tế -
Thứ Hai24-7-2023
Tiêu điểm
Châu Á ráo riết giải quyết
tình trạng già hóa
Tỉ lệ sinh thấp và dân số già nhanh đang là bài toán hóc búa với nhiều nước châu Á hiện nay.
VĨNHKHANG
C
hâu Á đang đối mặt với
cuộc khủng hoảng nhân
khẩu học nghiêm trọng
khi tỉ lệ sinh giảm đáng kể
và dân số già hóa nhanh. Xu
hướng này tác động rất lớn
và phức tạp tới kinh tế - xã
hội ở các nước khu vực, đòi
hỏi phải có chính sách ứng
phó quyết liệt.
Tình trạng chung của
hàng loạt nước
Năm 2022, Trung Quốc
(TQ) lần đầu tiên ghi nhận
mức sụt giảm dân số kể từ
năm 1961. Trong năm 2022,
dân số TQ giảm hơn 850.000
người, xuống còn 1,41 tỉ dân.
Trong 1,41 tỉ dân có 280
triệu người trên 60 tuổi, tăng
18,9% so với năm 2021, theo
tờ
China Daily
.
Cũng trong năm 2022 Nhật
ghi nhận số trẻ em sinh ra thấp
kỷ lục, dưới 800.000 trẻ. Số
người già trên 65 tuổi chiếm
29% tổng dân số, theo hãng
thông tấn
Kyodo News
.
Còn tại Hàn Quốc, chỉ có
21.138 trẻ em được sinh ra
trong tháng 3-2023, mức
thấp nhất cho bất kỳ tháng 3
nào kể từ năm 1981 và đánh
dấu chuỗi 88 tháng suy giảm
liên tiếp, theo hãng thông tấn
Yonhap.
Tỉ lệ sinh của phụ nữ
Hàn Quốc trong năm 2022 là
0,78, mức thấp nhất từ năm
1970 và thấp hơn nhiều so
với mức 2,1 để giữ dân số ổn
định, đưa Hàn Quốc là nước
duy nhất trên thế giới có tỉ lệ
sinh dưới 1 (con số này ở TQ
là 1,07 và Nhật là 1,26). Tổng
cục Thống kê Hàn Quốc dự
báo đến năm 2025 nước này
Nhập cư được xem
là một giải pháp để
duy trì dân số trong
độ tuổi lao động,
theo GS Andrew
Oros tại ĐH
Washington (Mỹ).
Ngân hàng Phát triển châu
Á ước tính đến năm 2050, cứ
bốn người ở châu Á - Thái Bình
Dương thì cómột người trên60
tuổi; từ năm2010 đến 2050, số
người trên 60 tuổi sẽ tăng ba
lần, gần 1,3 tỉ người.
Vì sao chính sách khuyến sinh chưa
hiệu quả ở nhiều nước?
Nhiều nước thử nghiệm hàng loạt biện pháp khắc phục tỉ
lệ sinh thấp song kết quả không nhưmong đợi, kênh
Channel
News Asia
dẫn nhận định của Giám đốc Ban Dân số Liên hợp
quốc JohnWilmoth.
Một trong những biện pháp là thưởng tiền cho người dân
khi sinh con.Tuy nhiên theo ôngWilmoth, chính sách thưởng
tiềnmột lần này có thể khuyến khích người dân sinh con sớm
“nhưng quan trọng là họ có được hỗ trợ hằng ngày, hằng
tháng, hằng năm khi nuôi con không”.
Theo nhiều chuyên gia, để tăng tỉ lệ sinh, các nước cần hỗ
trợ dài hạn cho các gia đình muốn sinh con, đầu tư vào việc
nuôi dưỡng thế hệ kế tiếp.
Cho rằng“nếu các gia đình được hỗ trợ trong việc giảmbớt
gánh nặng khi sinh con và nuôi con thì tỉ lệ sinh có thể khôi
phục”, ôngWilmoth đề xuất các nước quan tâm vấn đề bình
đẳng giới bởi phụ nữ“không thể đảm đương công việc toàn
thời gian ở cả công ty và ở nhà”.
Bên cạnh đó, theo TS Gretchen Donehower thuộc ĐH
California (Mỹ), các nước cần khuyến khích việc lập gia đình.
Hai cụ già ngồi trò chuyện trongmột công viên ở thủ đô Seoul (HànQuốc) vào ngày 11-5.
Ảnh: ANTHONYWALLACE/AFP/GETTY IMAGES
sẽ có xã hội siêu già với hơn
20% tổng dân số từ 65 tuổi
trở lên, tới năm 2070 tỉ lệ này
sẽ là 46,4%, theo
Yonhap
.
Đông Nam Á cũng đối
mặt với xu hướng già hóa.
Năm ngoái, Ủy ban Kinh tế
Xã hội châu Á - Thái Bình
Dương thuộc Liên hợp quốc
(UNESCAP) nhận định các
nước ASEAN có tốc độ già
hóa dân số nhanh nhất ở khu
vực này, với khoảng 109 triệu
người từ 60 tuổi trở lên. Tháng
5, tạiHội nghị cấp caoASEAN
lần thứ 42 (Indonesia), Tổng
thống Philippines Ferdinand
Marcos Jr. kêu gọi ASEAN
thảo luận quan ngại dân số
già, theo tờ
Inquirer
.
Quỹ Dân số Liên hợp quốc
(UNFPA) nhận địnhViệt Nam
là một trong các quốc gia có
tốc độ già hóa dân số nhanh
nhất thế giới. Người từ 60 tuổi
trở lên chiếm 11,9% tổng dân
số vào năm 2019 và dự báo
đến năm 2050 con số này sẽ
tăng lên hơn 25%. Nếu theo
đà này, đến năm 2036 dự báo
Việt Nam bước vào thời kỳ
dân số già, chuyển từ xã hội
già hóa sang xã hội già.
Tác động và
giải pháp
Sự chuyển đổi nhân khẩu
học ở châu Á - Thái Bình
Dương đi kèm với những hậu
quả kinh tế - xã hội sâu rộng,
từ cách thức xây dựng và tổ
chức các TP và cộng đồng;
cung cấp và tổ chức các dịch
vụ y tế, xã hội; việc làm và
an sinh xã hội cũng như các
chính sách tài khóa hỗ trợ,
theo đánh giá của Ngân hàng
Phát triển châu Á.
Còn Tổ chức Hợp tác và
Phát triển kinh tế (OECD)
cho rằng sự gia tăng dân số
già sẽ làm giảm nguồn cung
lao động, suy giảmchất lượng
việc làmvà làmxu hướng tiêu
dùng chậm lại. Đây là những
rào cản lớn tác động tăng
trưởng của chi tiêu tài khóa.
Với TQ, dân số giảmvà già
hóa làm trầm trọng thêm các
vấn đề về lực lượng lao động,
tăng trưởng kinh tế và phục
hồi sau đại dịch COVID-19,
theo đài
CNN
. Với thế giới,
vì là động lực cho tăng trưởng
toàn cầu, việc TQ tiếp tục xu
hướng này có thể đặt ra nhiều
vấn đề cho thế giới.
Báo cáo nghiên cứu hằng
tháng của Ngân hàng Trung
ương Hàn Quốc đầu năm
nay dẫn các nghiên cứu nước
ngoài chỉ ra rằng cứ 1% dân
số già tăng thì dẫn đến giảm
5,9% trong tăng trưởng tài
chính của sản phẩm quốc nội
(GDP), theo tờ
Korea Herald
.
Trước tình trạng trên, nhiều
nước châu Á ráo riết hành
động giải quyết cuộc khủng
hoảng nhân khẩu học. TQ
đưa ra chính sách khuyến
khích các cặp vợ chồng sinh
con và giảm chi phí nuôi
dạy con. Năm 2016, TQ cho
phép các cặp vợ chồng sinh
hai con và đến năm 2021 cho
phép sinh con thứ ba. TQ đề
xuất nâng tuổi nghỉ hưu lên
65 với nam và 60 với nữ, cam
kết cung cấp môi trường làm
việc tốt hơn cho bà mẹ, theo
tờ
Nikkei Asia
.
Hàn Quốc áp dụng hàng
loạt chính sách như khích
lệ tài chính cho các cặp vợ
chồng sinh con, trợ cấp hằng
tháng cho các bậc cha mẹ.
Tổng thống Yoon Suk Yeol
cho lập một nhóm chuyên
trách nghiên cứu các chính
sách giúp tăng tỉ lệ sinh.
Tại Nhật, đầu năm nay,
Thủ tướng Fumio Kishida
cam kết “bây giờ hoặc không
bao giờ” phải có các bước đi
mạnh mẽ nhằm đối phó với tỉ
lệ sinh thấp kỷ lục. Tháng 4,
Nhật công bố hàng loạt biện
pháp nhằm thúc đẩy tỉ lệ sinh,
trong đó có việc lập một cơ
quan về trẻ em và gia đình.
Nhật cũng cam kết tăng ngân
sách cho các chính sách chăm
sóc trẻ em lên 25 tỉ USD/năm
trong ba năm tới.
Bên cạnh đó, một số nước
trong khu vực nới lỏng chính
sáchnhậpcưđể tiếpnhậnnhiều
lực lượng laođộngnước ngoài.
Chẳng hạn, đầu tháng 7, Bộ
Tài chính Hàn Quốc cho biết
Seoul có chủ trương tiếp nhận
nhiều lao động nước ngoài hơn
để giải quyết tỉ lệ sinh thấp và
tình trạng thiếu hụt lực lượng
lao động.•
Ngày 23-7, cử tri Campuchia đã tiến hành bỏ phiếu tổng
tuyển cử. Gần 23.800 điểm bỏ phiếu trên cả nước mở cửa
từ 7 giờ đến 15 giờ. Cử tri bầu 125 nghị sĩ Quốc hội khóa
VII, mở đường thành lập chính phủ mới.
Tờ
The Khmer Times
dẫn thống kê từ Ủy ban Bầu cử
quốc gia Campuchia (NEC) cho biết tính đến 18 giờ (giờ
địa phương), cả nước đã có hơn 8,2 triệu cử tri đi bầu cử
(chiếm hơn 84% tổng số cử tri toàn quốc).
Chia sẻ trên trang
Telegram
cá nhân, Thủ tướng
Campuchia Hun Sen tuyên bố con số 84% cử tri đi bầu cử
là bằng chứng cho thấy chiến dịch phá hoại cuộc bầu cử
của phe đối lập đã thất bại.
Kết quả sơ bộ dự kiến được Ủy ban Bầu cử quốc gia
Campuchia thông báo vào tối 23 và sáng 24-7.
Theo
The Khmer Times
, tối 23-7, đảng Nhân dân
Campuchia (CPP) của Thủ tướng Hun Sen đã tuyên bố
chiến thắng.
“Chúng tôi đã thắng áp đảo…” - phát ngôn viên Sok
Eysan của đảng CPP tuyên bố vào tối 23-7.
Tuyên bố từ ông Sok Eysan khớp với dự đoán trước
đó rằng đảng CPP sẽ thắng áp đảo trong cuộc bầu cử
năm nay. Thậm chí tại ngôi làng có tên Thmey thuộc xã
Lumpong, huyện Bati, tỉnh Takeo, 100% lá phiếu bầu cho
đảng CPP.
Theo
The Khmer Times,
ông Hun Sen trước đó dự đoán
rằng chính phủ mới của Campuchia có khả năng sẽ ra mắt
vào ngày 29-8. Nhà lãnh đạo dự đoán con trai cả của mình
là Đại tướng Hun Manet có thể trở thành thủ tướng kế tiếp
của Campuchia.
Ông Hun Manet là tư lệnh Lục quân Hoàng gia
Campuchia và là ủy viên Ban Thường vụ Trung ương
CPP. Ông Hun Manet cần trở thành nghị sĩ mới được giữ
vị trí thủ tướng.
CHÍ THANH
Bầu cửCampuchia:Đảng củaThủ tướngHunSen tuyênbố chiến thắng
Thủ tướng CampuchiaHun Sen đi bỏ phiếu vào sáng 23-7.
Ảnh: AFP
Đảng Nhân dân Campuchia doThủ tướng Hun Sen đứng đầu tuyên bố chiến thắng áp đảo trong cuộc tổng tuyển cử năm2023.
