4 Thời sự - Thứ Tư 29-10-2025 thoisu@phapluattp.vn CHÂN LUẬN thực hiện Trong hai ngày (29 và 30-10), Quốc hội sẽ dành phần lớn thời gian để thảo luận tại hội trường về tình hình kinh tế - xã hội, tài chính ngân sách cùng nhiều nội dung quan trọng khác. Nhìn lại nhiệm kỳ 2021-2025, có lẽ một trong những điều đáng lưu ý là chính sách tài khóa (các biện pháp Chính phủ sử dụng để tác động đến nền kinh tế thông qua điều chỉnh chi tiêu và thu thuế) trong bối cảnh hết sức khó khăn, phức tạp, khó lường của kinh tế trong nước và quốc tế. Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc, người “gắn chặt” với các chính sách tài khóa từ đầu nhiệm kỳ, nhấn mạnh chính sách tài khóa được triển khai trong năm năm qua nằm ở ba từ khóa là “nhân văn, kịp thời và linh hoạt”. Một nhiệm kỳ hết sức đặc biệt . Phóng viên: Thưa Phó Thủ tướng, điều hành chính sách tài khóa nhiệm kỳ 2021-2025 có lẽ không phải dễ dàng khi bối cảnh hết sức đặc biệt? + Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc: Tôi cho rằng dùng từ “đặc biệt” ở đây là chính xác. Đặc biệt ở chỗ đất nước ta phải đối mặt với những thách thức chưa từng có tiền lệ, từ đại dịch COVID-19 hoành hành toàn cầu đến các cuộc xung đột địa chính trị kéo dài như chiến tranh Nga - Ukraine và căng thẳng Trung Đông… khiến chuỗi cung ứng toàn cầu đứt gãy, lạm phát leo thang và tăng trưởng kinh tế giúp DN và người dân vượt qua khó khăn. Không chỉ vậy, Chính phủ còn nêu cao tinh thần tiết kiệm, cắt giảm chi thường xuyên khoảng 1,5 triệu tỉ đồng để xây dựng, hoàn thành 3.245 km đường bộ cao tốc, Cảng hàng không quốc tế Long Thành, đường dây 500 kV mạch 3, Lào Cai - Vĩnh Yên, dành kinh phí cho hạ tầng giao thông, ưu tiên chuyển nguồn cho đầu tư công - động lực chính của tăng trưởng. Năm 2024, chúng ta tiết kiệm 10% chi hội nghị, công tác nước ngoài của các bộ, ngành, tương đương 5.000 tỉ đồng để bổ sung nguồn lực thực hiện các chính sách an sinh xã hội, xóa 334.000 nhà tạm, nhà dột nát cho dân, hoàn thành chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát mà Chính phủ đã đề ra… Nhiệm kỳ này thực sự là minh chứng cho tinh thần “chủ động, sáng tạo, trách nhiệm” của Chính phủ, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Quốc hội, giúp Việt Nam thuộc nhóm năm quốc gia tăng trưởng nhanh nhất châu Á. Cuộc điện thoại lúc giữa đêm của Thủ tướng . Trở lại thời điểm tháng 4-2021, khi ông bắt đầu nhiệm vụ bộ trưởng Bộ Tài chính và lúc đó biến thể mới của dịch COVID-19 hoành hành. Chắc hẳn ông còn nhớ cuộc điện thoại giữa đêm của Thủ tướng Phạm Minh Chính về Chúng tôi làm việc xuyên đêm, đúng 7 giờ 30 sáng hôm sau, Bộ Tài chính đã tham mưu trình Thủ tướng ban hành quyết định thành lập Quỹ Vaccine phòng, chống COVID-19, do Bộ Tài chính quản lý. Quỹ được ra mắt công khai vào ngày 5-6-2021 với sự tham dự của Thủ tướng, Thường trực Ban Bí thư và hàng ngàn DN, cá nhân. Và kết quả, như chúng ta đã biết, vượt mong đợi. Từ ngày thành lập đến nay, quỹ đã nhận hơn 10.791 tỉ đồng từ 693.476 lượt ủng hộ. Cùng với NSNN và tài trợ vaccine của các tổ chức quốc tế, chúng ta đã có đủ vaccine cho toàn dân, đẩy lùi được đại dịch. Nhờ đó, chúng ta kiểm soát được dịch, mở cửa kinh tế từ tháng 10-2021, GDP quý IV tăng 5,2%, cao hơn dự báo quốc tế. Đây là bài học quý rằng “trong khủng hoảng, hành động nhanh, kêu gọi bằng trái tim, huy động nguồn lực từ tấm lòng xã hội là chìa khóa thành công”. . Giờ nhìn lại, chắc ông cũng băn khoăn làm sao mà trong hoàn cảnh khó khăn như vậy Nhà nước vẫn đủ nguồn lực để có thể thực hiện một chính sách tài khóa mở rộng khi giãn, hoãn, miễn nhiều khoản thuế, phí, thậm chí còn hỗ trợ tiền điện cho dân… + Trực tiếp tham mưu các chính sách tài khóa cho Chính phủ, chúng tôi không băn khoăn gì bởi đây là sự chủ động, sáng tạo, quyết tâm cao của ngành tài chính. Còn nếu nhìn từ bên ngoài thì đây đúng là một “nghịch lý”, song đó có thể nói là một nghịch lý “thú vị”. Trong bối cảnh khó khăn như vậy, chúng ta vẫn triển khai mở rộng quy mô hỗ trợ, đồng thời quản lý chặt chẽ, tiết kiệm để bảo đảm sự bền vững. Lý do cốt lõi nằm ở sự chủ động dự báo, huy động nguồn lực hợp lý, sáng tạo, quản lý, điều hành linh hoạt. Tổng gói hỗ trợ tài khóa giai đoạn 2020-2024 đạt khoảng 700.000 tỉ đồng - tương đương 4,27% GDP năm 2020 nhưng vẫn kiểm soát bội chi ở mức 3,1%-3,2% GDP, nợ công ở ngưỡng an toàn rất cao và bền vững. Chính phủ đã đề xuất các chính sách tài khóa theo hướng mở rộng có trọng tâm, trọng điểm, hợp lý, bảo đảm nguồn lực hướng vào phục hồi sản xuất và an sinh. Đồng thời, ưu tiên hỗ trợ trực tiếp cho DN và người dân bị ảnh hưởng nặng do dịch COVID-19 phục hồi. Điều này giúp DN được hỗ trợ kịp thời, người dân cảm nhận an sinh và nhà đầu tư nước ngoài đánh giá cao sự ổn định tài chính của Việt Nam, với xếp hạng tín nhiệm BB+ từ Fitch. Đây là minh chứng cho nguyên tắc “hỗ trợ để tự lực” , giúp kinh tế phục hồi nhanh, GDP 2022 tăng 8,02% - cao nhất khu vực. Tôi nghĩ rằng Việt Nam đã chứng minh rất rõ “sức mạnh của tự lực, tự cường” nhờ Đảng dẫn lối, Quốc hội Dây chuyền sản xuất xe máy tại Nhà máy Honda Phúc Yên, Vĩnh Phúc. Ảnh: TTXVN thế giới chững lại, thiên tai, bão lụt liên tục. Dù vậy, chính sách tài khóa đã được điều hành một cách chủ động, linh hoạt, hiệu quả, góp phần quan trọng vào việc kiểm soát dịch bệnh, phục hồi kinh tế - xã hội nhanh chóng và đặt nền tảng cho tăng trưởng cao, bền vững. Kết quả, tăng trưởng GDP bình quân đã đạt 6,3%/năm - cao hơn nhiệm kỳ trước, đưa quy mô kinh tế Việt Nam vượt 510 tỉ USD, thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 5.000 USD/người. Thu ngân sách nhà nước (NSNN) ước tính đạt 9,6 triệu tỉ đồng giai đoạn 2021-2025, gấp 1,36 lần so với giai đoạn 2016-2020 và vượt 26,4% dự toán… Điều này đã chứng tỏ sức sống mãnh liệt của nền kinh tế. Đó là thành công của cả hệ thống chính trị và sức mạnh của đoàn kết nhân dân. Là sự kết tinh từ chủ trương, đường lối đúng đắn của Đảng, Nhà nước, chỉ đạo quyết liệt, hiệu quả của Chính phủ, sự đồng hành của Quốc hội và nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, cũng như sự vươn lên các thành phần kinh tế, thậm chí là quả cảm, hy sinh của nhân dân. . Chính sách tài khóa mở rộng có phải là bắt buộc trong bối cảnh dịch COVID-19 không, thưa ông? + Sự kết hợp hài hòa giữa chính sách tài khóa mở rộng hợp lý là để chủ động hỗ trợ phục hồi nền kinh tế. Đặc biệt là “khoan sức dân”, hỗ trợ doanh nghiệp (DN) phục hồi và phát triển, đồng thời phối hợp thực hiện chính sách tiền tệ nới lỏng, linh hoạt, hiệu quả, bảo đảm an toàn tài chính. Chính phủ đã báo cáo Bộ Chính trị, Quốc hội triển khai Nghị quyết 43/2024 với các gói hỗ trợ tài khóa chưa từng có, tổng quy mô thực hiện khoảng 1,5 triệu tỉ đồng, trong đó có 350.000 tỉ đồng để giãn, hoãn, miễn thuế phí từ 2020-2024, đầu tư hạ tầng, hỗ trợ lãi suất… đã việc hình thành Quỹ vaccine? + Tháng 4-2021 là một thời điểm khắc nghiệt, khi tôi chính thức nhận nhiệm vụ bộ trưởng Bộ Tài chính và biến thể Delta của dịch COVID-19 bắt đầu lan rộng, cả nước phải phong tỏa nghiêm ngặt, đặc biệt tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam. Kinh tế tê liệt, chuỗi cung ứng đứt đoạn, thất nghiệp tăng vọt - đây là lúc chúng ta nhận ra rằng vaccine chính là “chìa khóa vàng” để mở cửa phục hồi. Tôi vẫn nhớ như in cuộc điện thoại gần giữa đêm của Thủ tướng Phạm Minh Chính. Khoảng 22 giờ ngày 28-5-2021, Thủ tướng gọi trực tiếp, quyết liệt: “Đồng chí Phớc ơi, chúng ta phải lập Quỹ vaccine ngay lập tức, huy động mọi nguồn lực xã hội để mua vaccine nhanh nhất có thể”. Đó là chỉ đạo khẩn trương, thể hiện tinh thần hành động quyết liệt của người đứng đầu Chính phủ và chúng tôi - Bộ Tài chính - đã hoạt động, làm việc thâu đêm suốt sáng để hoàn thiện hồ sơ. Cần làm sao để thúc đẩy sản xuất, kinh doanh mới là nền tảng vững vàng nhất; vừa hỗ trợ được cho doanh nghiệp vừa đảm bảo an sinh, khi đó tài khóa mới là động lực phát triển bền vững. PHÓ THỦ TƯỚNG HỒ ĐỨC PHỚC: Chính phủ đã có một nhiệm hết sức đặc biệt Một trong những điểm nhấn của nhiệm kỳ 2021-2025 là Chính phủ đã đổi mới toàn diện, từ tư duy đến cơ chế, nhằm kiến tạo không gian phát triển.
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==