SỐ 244 (7517) - Thứ Tư 29-10-2025 TP.HCM: Huy động doanh nghiệp tham gia quỹ đầu tư mạo hiểm CHỦ QUẢN: ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH BÁO ĐIỆN TỬ: www.plo.vn Huế, Đà Nẵng: LŨ RÚT DẦN, các địa phương khẩn trương hỗ trợ người dân Vùng rốn lũ Đại Lộc (TP Đà Nẵng) bớt mưa nhưng các tuyến đường chính vẫn đang ngập sâu, có nơi ngập 1-1,5 m. Trong ảnh: Bộ đội cứu người dân bị thương ra khỏi vùng lũ trước khi đến bệnh viện (ảnh nhỏ trên). Lực lượng Trung đoàn 971 (thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng) được huy động tham gia hỗ trợ di dời người dân và tài sản (ảnh nhỏ dưới). Ảnh: THANH NHẬT ASEAN 2025: Nâng tầm vai trò, tăng sức hấp dẫn Ô nhiễm không khí nghiêm trọng ở TP.HCM, Hà Nội Xử vụ đánh bạc ngàn tỉ: Bị cáo Hồ Đại Dũng vắng mặt Trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh vào thời hạn chấp hành án tù: 2 cách hiểu PHÓ THỦ TƯỚNG HỒ ĐỨC PHỚC: Chính phủ đã có một nhiệm kỳ kiến tạo hết sức đặc biệt trong so nay trang 2+3 trang 7 trang 4+5 trang 6 trang 16 trang 8 trang 12 Góp ý sửa Luật Lý lịch tư pháp: Ý kiến kiều bào về bỏ phiếu lý lịch tư pháp số 2 trang 14
2 Thời sự - Thứ Tư 29-10-2025 NHÓM PHÓNG VIÊN Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa ký Công điện 203/CĐ-TTg chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tập trung ứng phó khẩn cấp và khắc phục hậu quả mưa lũ lớn tại khu vực Trung Bộ. Để chủ động phòng, tránh, ứng phó, bảo đảm an toàn tính mạng cho người dân, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu chủ tịch UBND các tỉnh, TP: Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi và các bộ: Quốc phòng, Công an, NN&MT, Xây dựng, Công Thương và các bộ, ngành có liên quan tập trung chỉ đạo quyết liệt, có hiệu quả công tác phòng, tránh, ứng phó với mưa lũ lớn, ngập lụt, lũ ống, lũ quét, sạt lở đất. Mưa lũ lịch sử ở TP Huế TP Huế đang hứng chịu đợt mưa lũ đặc biệt nghiêm trọng nhất kể từ trận lũ lịch sử năm 1999. Sáng 28-10, ông Nguyễn Đình Đức, Giám đốc Sở NN&MT TP Huế, cho biết mực nước sông Hương hiện đang ở mức 4,6 m, cao hơn mức báo động 3 là 1,1 m. Sông Bồ cũng đang ở mức cao hơn báo động 3. “Diễn biến ngập lụt ở TP Huế sẽ còn rất phức tạp và kéo dài” - ông Đức nhận định và cho biết tình trạng ngập sâu khiến cả TP đang như chìm trong biển nước, gây rất nhiều khó khăn cho di chuyển, đi lại và công tác hỗ trợ người dân. Dự báo từ sau ngày 28 đến 30-10 sẽ có thêm một đợt mưa nữa. “Chúng tôi lường trước tình huống sẽ còn gặp khó khăn và phải tính toán các phương án dài hạn, dài hơi hơn” - theo ông Đức. So sánh với trận lũ lịch sử năm 1999, ông Nguyễn Đình Đức cho biết đợt mưa này có lượng mưa cao hơn năm 1999 nhưng thời gian mưa tập trung và ngắn hơn, khiến cường suất mưa rất cao. Một điểm khác biệt lớn, theo ông Đức, mưa lần này tập trung chủ yếu ở miền núi, vùng núi, trong khi đồng bằng Ông Phan Thiên Định chia sẻ: “Công tác phối hợp, xử lý ứng cứu người dân cũng như sơ tán người dân, bảo quản tài sản... giữa các cơ quan của TP với phường, xã được tiến hành tốt. TP đã chỉ đạo các phường, xã và đơn vị phải xác định rằng chúng ta đã qua được giai đoạn nguy hiểm nhất của đợt mưa lũ này. Tuy nhiên, tình hình vẫn còn diễn biến phức tạp. Chúng tôi tiên chủ động ứng phó trong thời gian tới”. Bộ đội, công an ứng cứu người dân Ngày 28-10, theo ghi nhận của PV, nhiều thành thị, nông thôn tại TP Huế vẫn đang ngập sâu trong nước. Tại các phường Phong Điền, Hương Trà và xã Đan Điền, mưa thưa dần, nước lũ cũng bắt đầu rút nhưng chậm. Nhiều khu vực trung tâm TP Huế như tại các phường Thuận Hóa, Phú Xuân, An Cựu, cũng như đoạn Quốc lộ 1A qua địa phận TP Huế vẫn còn ngập sâu. Trước tình hình ngập lụt diễn biến phức tạp, nhiều người dân ở những khu vực xung yếu, nguy hiểm, cùng nhiều hoàn cảnh đau ốm, sản phụ... đã đăng tải thông tin lên mạng xã hội và gọi đến tổng đài cứu hộ để nhờ hỗ trợ. Nhận được tin báo, lực lượng Quân sự, Công an TP Huế đã lập tức điều động phương tiện chuyên dụng, tiếp cận các điểm ngập sâu, đưa nhiều người dân đến các vị trí sơ tán an toàn. Bên cạnh đó, lực lượng chức năng cũng đã kịp thời đưa nhiều người đau ốm, sản phụ đến bệnh viện. Nhiều đội phản ứng nhanh, cứu hộ trong và ngoài TP Huế cũng đã dầm mình trong mưa lũ, hỗ trợ người dân suốt đêm. Mỗi khi nhận được các tin nhắn, cuộc gọi thì các thành viên trong đội cứu hộ là Đội xe 0 đồng Huế cùng các trang thiết bị tức tốc đến hiện trường. Sáng 28-10, trên địa bàn Trục đường chính ở vùng rốn lũ Đại Lộc, TP Đà Nẵng chìm trong biển nước. Ảnh: THANH NHẬT lại ít hơn. “Do vậy, lượng nước về rất tập trung và đột ngột” - ông Đức phân tích. Về đỉnh lũ, giám đốc Sở NN&MT TP Huế thông tin ở sông Bồ, đợt này cao hơn so với năm 1999 rất nhiều. Còn ở sông Hương thấp hơn năm 1999 nhưng cao hơn mức lũ năm 2020 (mức lũ sau khi có các hồ chứa). Ông Đức cũng nhận định đợt mưa lớn này là bất thường và ngoài dự đoán. Theo Đài Khí tượng thủy văn TP Huế, sáng 28-10, lũ trên các sông ở TP Huế đang xuống chậm, vẫn còn ở mức rất cao. Chủ tịch UBND TP Huế Phan Thiên Định cho biết TP đã chỉ đạo các đơn vị liên quan đến tình hình hồ đập chấp hành nghiêm túc kỷ luật, kỷ cương vận hành hồ đập. Qua đó, hạn chế thấp nhất mức nước trên sông Hương, sông Bồ và sông khác, đồng thời đảm bảo an toàn cho hồ đập và có dự phòng để đón các đợt mưa lớn. lượng khả năng hạ mức nước trên các sông là còn kéo dài. TP đang tiếp nhận các phương tiện ứng cứu từ Trung ương và tỉnh, thành để chuyển về cho các địa phương; hỗ trợ lương thực, thực phẩm cũng như rà soát di dân lên vùng cao; di chuyển người bệnh đến nơi tốt hơn để sẵn sàng cho trường hợp nước có thể dâng trở lại. Đây là kịch bản xấu nhưng không loại trừ, để “Tuyệt đối không để xảy ra trường hợp đáng tiếc do chủ quan, chậm trễ. Phải đảm bảo an toàn tối đa cho người dân, không được để ai bị mắc kẹt hay gặp nguy hiểm.” Ông Lê Ngọc Quang, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng thoisu@phapluattp.vn Huế, Đà Nẵng: Lũ rút dần, các khẩn trương hỗ trợ người dân TP Huế đang hứng chịu đợt mưa lũ đặc biệt nghiêm trọng nhất kể từ trận lũ lịch sử năm 1999 nhưng đã qua giai đoạn nguy hiểm nhất. Chiều 28-10, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Phạm Đức Ấn chủ trì cuộc họp với các ngành chức năng về ứng phó với mưa lũ. Báo cáo tại cuộc họp, Giám đốc Sở Xây dựng TP Đà Nẵng Nguyễn Hà Nam cho hay mưa lũ đang gây thiệt hại nặng về hạ tầng giao thông. Ước tính thiệt hại về giao thông khoảng 10 tỉ đồng. Đáng chú ý, theo ông Nam, nước sông Thu Bồn hiện chỉ còn cách đáy cầu Câu Lâu (nối xã Nam Phước và phường Điện Bàn) khoảng 15 cm, nguy cơ cuốn trôi cầu. “Nước xả lũ từ thủy điện nguy cơ “thổi bay” cầu Câu Lâu, ngành đang rất lo. Các thủy điện đều báo là đang no nước và bắt buộc phải xả” - ông Nam cho hay. Kết luận cuộc họp, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Phạm Đức Ấn yêu cầu các ngành phải chuẩn bị cho mọi tình huống có thể xảy ra đối với cầu Câu Lâu. Ngành xây dựng cần tính toán các giải pháp kỹ thuật để ứng phó. Theo ông Ấn, phải đảm bảo người dân được di dời khỏi chỗ nguy hiểm, không bị đói, đảm bảo cuộc sống. Chủ tịch Đà Nẵng thống nhất với đề xuất công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai đối với các công trình hạ tầng giao thông, từ đó có cơ sở cấp kinh phí 10 tỉ đồng khắc phục. “Cần xác định kịch bản xấu nhất để ứng phó dù không mong muốn. Phải thích nghi với thiên tai, lũ lụt vì không tránh được” - ông Ấn cho hay. Lũ dữ nguy cơ cuốn trôi cầu Câu Lâu tại Đà Nẵng Cầu Câu Lâu (cũ) có nguy cơ bị lũ cuốn trôi. Ảnh: NT Các chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng đưa người dân bị thương ra khỏi vùng rốn lũ Đại Lộc đến bệnh viện. Ảnh: THANH NHẬT Tại các điểm sơ tán, cán bộ, chiến sĩ thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng chuẩn bị thức ăn, nước uống phát cho người dân. Ảnh: THANH NHẬT
3 Thời sự - Thứ Tư 29-10-2025 Ngày 28-10, ông Nguyễn Văn Vinh, Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Khánh Hòa, cho biết do mưa lớn kéo dài, trên đèo Khánh Sơn (Tỉnh lộ 9) đã xảy ra sạt lở ở bốn vị trí từ Km23 đến Km26 khiến đất đá rơi vãi khoảng 500 m làm giao thông chia cắt. Sở Xây dựng tỉnh Khánh Hòa đã chỉ đạo Công ty CP Quản lý Xây dựng Giao thông Khánh Hòa tiến hành khắc phục. Tiêu điểm thoisu@phapluattp.vn địa phương Bộ đội, công an vượt lũ đưa Mẹ Việt Nam anh hùng đến bệnh viện. Ảnh: CA Ngày 28-10, các lực lượng chức năng ở TP Đà Nẵng đã vượt lũ dữ đang cuồn cuộn chảy đưa Mẹ Việt Nam anh hùng Lê Thị Năm (90 tuổi) bị gãy chân tới bệnh viện cứu chữa. Theo đó, lực lượng Ban Chỉ huy Phòng thủ khu vực 5 - Điện Bàn đã tiếp cận và vận chuyển kịp thời ba trường hợp bị thương nặng tại xã Đại Cường đến bệnh viện, gồm: Mẹ Việt Nam anh hùng Lê Thị Năm (90 tuổi) bị gãy chân; Lê Văn Bảo (35 tuổi) bị đau ruột thừa cấp; Nguyễn Đắc Thắng là cán bộ Công an xã Vu Gia, bị gãy chân khi làm nhiệm vụ. Trường hợp của Mẹ Việt Nam anh hùng có nguy cơ thiếu ôxy, trong khi ca nô cứu hộ chưa thể tiếp cận do nước lũ đang dâng cao. Lập tức, Công an xã Vu Gia cùng lực lượng phòng thủ dân sự sử dụng thuyền vượt lũ, tiếp cận Trạm y tế xã Đại Minh để vận chuyển bình ôxy đến kịp thời, giúp duy trì ổn định sức khỏe cho mẹ. Công an xã Vu Gia phối hợp với các lực lượng cứu hộ dùng ca nô đưa Mẹ Việt Nam anh hùng và một người dân bị đau ruột thừa đến bệnh viện tuyến trên cứu chữa kịp thời. Các bệnh nhân đã được cứu hộ vượt qua những đoạn ngập sâu, nước chảy mạnh để đến BV đa khoa khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam cấp cứu, điều trị. Cùng ngày, ông Phan Duy Hưng, Chủ tịch UBND xã Trà Đốc (TP Đà Nẵng), xác nhận lực lượng chức năng của xã vừa ứng cứu một trường hợp người dân bị lũ cuốn xuống lòng hồ thủy điện Sông Tranh. Theo đó, khoảng hơn 15 giờ, ông T (khoảng gần 50 tuổi) điều khiển xe múc xúc đất tại một điểm sạt lở đường gần thủy điện Sông Tranh thì lũ quét mang theo đất đá bất ngờ trôi từ phía trên xuống vùi lấp, cuốn cả ông T và xe múc trôi xuống lòng hồ. Lực lượng chức năng gần đó đã phát hiện, ứng cứu kịp thời. Ông T đã được sơ cứu tại Trạm y tế xã Trà Đốc. Xã đã nhờ Ban Chỉ huy Quân sự khu vực Trà My chở ông T đến trung tâm y tế gần nhất để điều trị. NHÓM PHÓNG VIÊN TP Đà Nẵng đã ngớt mưa. Tuy nhiên, do các thủy điện xả nước từ thượng nguồn, các khu vực trũng thấp đang ngập sâu, giao thông chia cắt. Theo ghi nhận của PV, Quốc lộ 1 đoạn qua TP Đà Nẵng ngập sâu tại nhiều vị trí, đoạn qua xã Thăng Bình có nơi ngập sâu 0,4-0,6 m. Khu vực trên địa bàn các huyện Đại Lộc, Duy Xuyên, Nông Sơn (cũ), Hội An, thị xã Điện Bàn (cũ) bị ngập nặng. Trên tuyến đường ĐT 609 (xã Đại Lộc), nước ngập sâu ở nhiều khu vực, lực lượng chức năng túc trực không để người dân qua lại. Rạng sáng 28-10, một vụ sạt lở đất nghiêm trọng xảy ra tại thôn 1, xã Trà Leng, TP Đà Nẵng khiến hai ngôi nhà bị vùi lấp hoàn toàn. Rất may, trước đó chính quyền xã Trà Leng đã chủ động di dời người dân khỏi khu vực nguy hiểm nên không có thiệt hại về người. Trực tiếp đến kiểm tra và chỉ đạo công tác phòng, chống ứng phó với diễn biến phức tạp của mưa lũ tại các phường: Hội An Tây, Hội An Đông và Hội An, ông Lê Ngọc Quang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, yêu cầu cấp ủy, chính quyền địa phương, lực lượng chức năng phải khẩn trương thực hiện di dời triệt để bà con nhân dân tại các khu vực nguy hiểm, ngập sâu đến nơi trú ẩn an toàn. “Tuyệt đối không để xảy ra trường hợp đáng tiếc do chủ quan, chậm trễ. Phải đảm bảo an toàn tối đa cho người dân, không được để ai bị mắc kẹt hay gặp nguy hiểm” - Bí thư Thành ủy Đà Nẵng chỉ đạo. Bí thư Thành ủy Đà Nẵng cũng yêu cầu các đơn vị chức năng rà soát và đảm bảo đầy đủ nhu yếu phẩm thiết yếu, bao gồm lương thực, thực phẩm, nước sạch, thuốc men và các vật dụng cần thiết khác để cung cấp kịp thời cho người dân. Trong mọi hoàn cảnh, không được để nhân dân bị đói, rét hoặc thiếu thốn y tế. Đây là trách nhiệm chính trị và nhân đạo của toàn hệ thống. Quảng Ngãi: Sạt lở nhiều tuyến đường, khẩn trương khắc phục Sáng 28-10, tại nhiều khu vực thuộc tỉnh Quảng Ngãi vẫn đang có mưa to đến rất to. Mưa lớn kéo dài những ngày qua khiến nhiều tuyến đường huyết mạch tại Quảng Ngãi bị sạt lở, giao thông tê liệt nhiều đoạn. Dù các đơn vị, địa phương khẩn trương khắc phục để thông tuyến sớm nhất song nhiều đoạn vì lý do thời tiết phức tạp nên việc khắc phục gặp nhiều khó khăn. Rạng sáng cùng ngày, một vụ sạt lở núi nghiêm trọng xảy ra tại xã Ngọc Linh (tỉnh Quảng Ngãi) khiến năm thôn, với 430 hộ dân (1.700 người) bị cô lập hoàn toàn. Vụ sạt lở khiến tuyến đường qua thôn Ngọc Nang bị đứt gãy, chia cắt hoàn toàn các thôn Ngọc Nang, Mô Po, Xa Úa, Ngọc Lân và Tu Răng. Ông Đinh Xuân Hòa, Chủ tịch UBND xã Ngọc Linh, cho biết chính quyền và các lực lượng chức năng đang nỗ lực tiếp cận khu vực bị chia cắt để hỗ trợ người dân. “Chúng tôi đã liên lạc được với người trong năm thôn nhưng đường đi hiện bị vùi lấp dài hơn 2 km, rất khó tiếp cận. Xã đã chuẩn bị nhu yếu phẩm, thuốc men để cung cấp khi có thể tiếp cận được” - ông Hòa nói. Tại khu vực Ngọc Nang, nguy cơ sạt lở tiếp tục tăng do mưa lớn kéo dài. Chính quyền địa phương đã di dời khẩn cấp 11 hộ dân ra khỏi vùng nguy hiểm. Đồng thời giăng dây, cắm biển cảnh báo, nghiêm cấm người dân qua lại khu vực có nguy cơ sụt trượt. Hàng ngàn khối đất đá tràn xuống đã cuốn trôi nhiều diện tích cà phê, mắc ca, lúa nước, chuồng trại, gây thiệt hại lớn về nông sản và cơ sở hạ tầng. Trước tình hình mưa lũ còn diễn biến phức tạp, xã Ngọc Linh đã triển khai phương châm “4 tại chỗ”, kêu gọi người dân chủ động đảm bảo an toàn, không di chuyển đến vùng nguy cơ và hỗ trợ lẫn nhau trong hoạn nạn.• Vượt lũ dữ đưa Mẹ Việt Nam anh hùng bị gãy chân đến bệnh viện cấp cứu Người dân đồng lòng, chọn vị trí ưng ý dựng lán trại. Ảnh: THANH NHẬT Chuẩn bị cho mùa mưa lũ năm nay, tại xã miền núi Trà Vân, TP Đà Nẵng, bà con đã chung tay dựng các lán trại. Họ gọi đây là nơi trú ẩn an toàn trong trường hợp xảy ra mưa lớn, sạt lở chia cắt. Vài ngày qua, mưa lớn trên diện rộng, sạt lở khắp nơi ở TP Đà Nẵng, hơn 700 người dân của xã Trà Vân vẫn bám trụ ở chín nơi trú ẩn an toàn. Họ cùng nhau sinh hoạt, ăn uống tại chỗ. Kể về nơi trú ẩn này, ông Nguyễn Tấn Thành, Chủ tịch UBND xã Trà Vân, cho hay bắt đầu từ khâu chọn vị trí, lãnh đạo xã khảo sát dựa trên cơ sở khoa học, họp bàn với người dân kinh nghiệm để đi đến thống nhất cuối cùng. Khi có sự đồng thuận, họ cùng nhau lên rừng chặt tre, nứa, lồ ô… dựng lán. Mỗi lán rộng vừa phải, đủ cho khoảng 100 người ăn ở, sinh hoạt tạm khi thời tiết mưa lớn, cô lập 4-5 ngày. Nếu không có những nơi như vậy, theo ông Thành, khi có tình huống khẩn cấp, xã buộc di dời họ đến nơi chỉ định sẵn. Tâm lý bà con lo lắng, không chắc nơi ở mới có an toàn, từ đó sinh ra tâm lý lưỡng lự, chính quyền gặp khó trong việc vận động bà con. “Còn những nơi do chính bà con thống nhất lựa chọn, họ tự dựng lán trại, đã tự cảm thấy an toàn. Khi nguy hiểm, họ sẵn sàng mang theo chăn mền, xoong nồi tự di chuyển đến ở” - ông Thành nói. Trước đợt mưa lớn này, cán bộ xã vào những nơi này khảo sát lần nữa, rồi giao lại lãnh đạo thôn tự ứng biến khi thời tiết xấu. Vài ngày trước, xã yêu cầu di dời, ban nhân dân thôn thông tin, người dân dắt nhau về nơi trú ẩn an toàn. Tại đây, người dân được trang bị đầy đủ thức ăn, nước uống. Thôn tự điều hành, người dân tự sinh hoạt. Còn cán bộ xã được rút về trụ sở chính, cơ động ứng phó với mưa lũ, sạt lở. Từ tháng 8, xã kêu gọi mạnh thường quân hỗ trợ thức ăn, nước uống, nhu yếu phẩm thiết yếu. Sau khi tiếp nhận, xã phân chia hàng tài trợ về tập kết tại tám nơi trú ẩn an toàn này, đảm bảo không để bà con thiếu đói, yên tâm sơ tán. THANH NHẬT Cách làm hay của xã giúp 700 người có nơi trú ẩn an toàn khi sạt lở Nhiều nơi tại TP Huế vẫn đang ngập sâu trong nước. Ảnh chụp sáng 28-10 trên đường Nguyễn Huệ, phường Thuận Hóa, TP Huế. Ảnh: ND Công an TP Huế đã tiếp cận, hỗ trợ người dân khu vực xung yếu, nguy hiểm đến nơi an toàn; đưa nhiều người đau ốm, sản phụ... đến bệnh viện.
4 Thời sự - Thứ Tư 29-10-2025 thoisu@phapluattp.vn CHÂN LUẬN thực hiện Trong hai ngày (29 và 30-10), Quốc hội sẽ dành phần lớn thời gian để thảo luận tại hội trường về tình hình kinh tế - xã hội, tài chính ngân sách cùng nhiều nội dung quan trọng khác. Nhìn lại nhiệm kỳ 2021-2025, có lẽ một trong những điều đáng lưu ý là chính sách tài khóa (các biện pháp Chính phủ sử dụng để tác động đến nền kinh tế thông qua điều chỉnh chi tiêu và thu thuế) trong bối cảnh hết sức khó khăn, phức tạp, khó lường của kinh tế trong nước và quốc tế. Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc, người “gắn chặt” với các chính sách tài khóa từ đầu nhiệm kỳ, nhấn mạnh chính sách tài khóa được triển khai trong năm năm qua nằm ở ba từ khóa là “nhân văn, kịp thời và linh hoạt”. Một nhiệm kỳ hết sức đặc biệt . Phóng viên: Thưa Phó Thủ tướng, điều hành chính sách tài khóa nhiệm kỳ 2021-2025 có lẽ không phải dễ dàng khi bối cảnh hết sức đặc biệt? + Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc: Tôi cho rằng dùng từ “đặc biệt” ở đây là chính xác. Đặc biệt ở chỗ đất nước ta phải đối mặt với những thách thức chưa từng có tiền lệ, từ đại dịch COVID-19 hoành hành toàn cầu đến các cuộc xung đột địa chính trị kéo dài như chiến tranh Nga - Ukraine và căng thẳng Trung Đông… khiến chuỗi cung ứng toàn cầu đứt gãy, lạm phát leo thang và tăng trưởng kinh tế giúp DN và người dân vượt qua khó khăn. Không chỉ vậy, Chính phủ còn nêu cao tinh thần tiết kiệm, cắt giảm chi thường xuyên khoảng 1,5 triệu tỉ đồng để xây dựng, hoàn thành 3.245 km đường bộ cao tốc, Cảng hàng không quốc tế Long Thành, đường dây 500 kV mạch 3, Lào Cai - Vĩnh Yên, dành kinh phí cho hạ tầng giao thông, ưu tiên chuyển nguồn cho đầu tư công - động lực chính của tăng trưởng. Năm 2024, chúng ta tiết kiệm 10% chi hội nghị, công tác nước ngoài của các bộ, ngành, tương đương 5.000 tỉ đồng để bổ sung nguồn lực thực hiện các chính sách an sinh xã hội, xóa 334.000 nhà tạm, nhà dột nát cho dân, hoàn thành chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát mà Chính phủ đã đề ra… Nhiệm kỳ này thực sự là minh chứng cho tinh thần “chủ động, sáng tạo, trách nhiệm” của Chính phủ, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Quốc hội, giúp Việt Nam thuộc nhóm năm quốc gia tăng trưởng nhanh nhất châu Á. Cuộc điện thoại lúc giữa đêm của Thủ tướng . Trở lại thời điểm tháng 4-2021, khi ông bắt đầu nhiệm vụ bộ trưởng Bộ Tài chính và lúc đó biến thể mới của dịch COVID-19 hoành hành. Chắc hẳn ông còn nhớ cuộc điện thoại giữa đêm của Thủ tướng Phạm Minh Chính về Chúng tôi làm việc xuyên đêm, đúng 7 giờ 30 sáng hôm sau, Bộ Tài chính đã tham mưu trình Thủ tướng ban hành quyết định thành lập Quỹ Vaccine phòng, chống COVID-19, do Bộ Tài chính quản lý. Quỹ được ra mắt công khai vào ngày 5-6-2021 với sự tham dự của Thủ tướng, Thường trực Ban Bí thư và hàng ngàn DN, cá nhân. Và kết quả, như chúng ta đã biết, vượt mong đợi. Từ ngày thành lập đến nay, quỹ đã nhận hơn 10.791 tỉ đồng từ 693.476 lượt ủng hộ. Cùng với NSNN và tài trợ vaccine của các tổ chức quốc tế, chúng ta đã có đủ vaccine cho toàn dân, đẩy lùi được đại dịch. Nhờ đó, chúng ta kiểm soát được dịch, mở cửa kinh tế từ tháng 10-2021, GDP quý IV tăng 5,2%, cao hơn dự báo quốc tế. Đây là bài học quý rằng “trong khủng hoảng, hành động nhanh, kêu gọi bằng trái tim, huy động nguồn lực từ tấm lòng xã hội là chìa khóa thành công”. . Giờ nhìn lại, chắc ông cũng băn khoăn làm sao mà trong hoàn cảnh khó khăn như vậy Nhà nước vẫn đủ nguồn lực để có thể thực hiện một chính sách tài khóa mở rộng khi giãn, hoãn, miễn nhiều khoản thuế, phí, thậm chí còn hỗ trợ tiền điện cho dân… + Trực tiếp tham mưu các chính sách tài khóa cho Chính phủ, chúng tôi không băn khoăn gì bởi đây là sự chủ động, sáng tạo, quyết tâm cao của ngành tài chính. Còn nếu nhìn từ bên ngoài thì đây đúng là một “nghịch lý”, song đó có thể nói là một nghịch lý “thú vị”. Trong bối cảnh khó khăn như vậy, chúng ta vẫn triển khai mở rộng quy mô hỗ trợ, đồng thời quản lý chặt chẽ, tiết kiệm để bảo đảm sự bền vững. Lý do cốt lõi nằm ở sự chủ động dự báo, huy động nguồn lực hợp lý, sáng tạo, quản lý, điều hành linh hoạt. Tổng gói hỗ trợ tài khóa giai đoạn 2020-2024 đạt khoảng 700.000 tỉ đồng - tương đương 4,27% GDP năm 2020 nhưng vẫn kiểm soát bội chi ở mức 3,1%-3,2% GDP, nợ công ở ngưỡng an toàn rất cao và bền vững. Chính phủ đã đề xuất các chính sách tài khóa theo hướng mở rộng có trọng tâm, trọng điểm, hợp lý, bảo đảm nguồn lực hướng vào phục hồi sản xuất và an sinh. Đồng thời, ưu tiên hỗ trợ trực tiếp cho DN và người dân bị ảnh hưởng nặng do dịch COVID-19 phục hồi. Điều này giúp DN được hỗ trợ kịp thời, người dân cảm nhận an sinh và nhà đầu tư nước ngoài đánh giá cao sự ổn định tài chính của Việt Nam, với xếp hạng tín nhiệm BB+ từ Fitch. Đây là minh chứng cho nguyên tắc “hỗ trợ để tự lực” , giúp kinh tế phục hồi nhanh, GDP 2022 tăng 8,02% - cao nhất khu vực. Tôi nghĩ rằng Việt Nam đã chứng minh rất rõ “sức mạnh của tự lực, tự cường” nhờ Đảng dẫn lối, Quốc hội Dây chuyền sản xuất xe máy tại Nhà máy Honda Phúc Yên, Vĩnh Phúc. Ảnh: TTXVN thế giới chững lại, thiên tai, bão lụt liên tục. Dù vậy, chính sách tài khóa đã được điều hành một cách chủ động, linh hoạt, hiệu quả, góp phần quan trọng vào việc kiểm soát dịch bệnh, phục hồi kinh tế - xã hội nhanh chóng và đặt nền tảng cho tăng trưởng cao, bền vững. Kết quả, tăng trưởng GDP bình quân đã đạt 6,3%/năm - cao hơn nhiệm kỳ trước, đưa quy mô kinh tế Việt Nam vượt 510 tỉ USD, thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 5.000 USD/người. Thu ngân sách nhà nước (NSNN) ước tính đạt 9,6 triệu tỉ đồng giai đoạn 2021-2025, gấp 1,36 lần so với giai đoạn 2016-2020 và vượt 26,4% dự toán… Điều này đã chứng tỏ sức sống mãnh liệt của nền kinh tế. Đó là thành công của cả hệ thống chính trị và sức mạnh của đoàn kết nhân dân. Là sự kết tinh từ chủ trương, đường lối đúng đắn của Đảng, Nhà nước, chỉ đạo quyết liệt, hiệu quả của Chính phủ, sự đồng hành của Quốc hội và nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, cũng như sự vươn lên các thành phần kinh tế, thậm chí là quả cảm, hy sinh của nhân dân. . Chính sách tài khóa mở rộng có phải là bắt buộc trong bối cảnh dịch COVID-19 không, thưa ông? + Sự kết hợp hài hòa giữa chính sách tài khóa mở rộng hợp lý là để chủ động hỗ trợ phục hồi nền kinh tế. Đặc biệt là “khoan sức dân”, hỗ trợ doanh nghiệp (DN) phục hồi và phát triển, đồng thời phối hợp thực hiện chính sách tiền tệ nới lỏng, linh hoạt, hiệu quả, bảo đảm an toàn tài chính. Chính phủ đã báo cáo Bộ Chính trị, Quốc hội triển khai Nghị quyết 43/2024 với các gói hỗ trợ tài khóa chưa từng có, tổng quy mô thực hiện khoảng 1,5 triệu tỉ đồng, trong đó có 350.000 tỉ đồng để giãn, hoãn, miễn thuế phí từ 2020-2024, đầu tư hạ tầng, hỗ trợ lãi suất… đã việc hình thành Quỹ vaccine? + Tháng 4-2021 là một thời điểm khắc nghiệt, khi tôi chính thức nhận nhiệm vụ bộ trưởng Bộ Tài chính và biến thể Delta của dịch COVID-19 bắt đầu lan rộng, cả nước phải phong tỏa nghiêm ngặt, đặc biệt tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam. Kinh tế tê liệt, chuỗi cung ứng đứt đoạn, thất nghiệp tăng vọt - đây là lúc chúng ta nhận ra rằng vaccine chính là “chìa khóa vàng” để mở cửa phục hồi. Tôi vẫn nhớ như in cuộc điện thoại gần giữa đêm của Thủ tướng Phạm Minh Chính. Khoảng 22 giờ ngày 28-5-2021, Thủ tướng gọi trực tiếp, quyết liệt: “Đồng chí Phớc ơi, chúng ta phải lập Quỹ vaccine ngay lập tức, huy động mọi nguồn lực xã hội để mua vaccine nhanh nhất có thể”. Đó là chỉ đạo khẩn trương, thể hiện tinh thần hành động quyết liệt của người đứng đầu Chính phủ và chúng tôi - Bộ Tài chính - đã hoạt động, làm việc thâu đêm suốt sáng để hoàn thiện hồ sơ. Cần làm sao để thúc đẩy sản xuất, kinh doanh mới là nền tảng vững vàng nhất; vừa hỗ trợ được cho doanh nghiệp vừa đảm bảo an sinh, khi đó tài khóa mới là động lực phát triển bền vững. PHÓ THỦ TƯỚNG HỒ ĐỨC PHỚC: Chính phủ đã có một nhiệm hết sức đặc biệt Một trong những điểm nhấn của nhiệm kỳ 2021-2025 là Chính phủ đã đổi mới toàn diện, từ tư duy đến cơ chế, nhằm kiến tạo không gian phát triển.
5 Đại biểu HOÀNG VĂN CƯỜNG (đoàn TP Hà Nội): Phải vượt qua được bẫy thu nhập trung bình Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành một nước công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Để đạt được mục tiêu đó, chúng ta phải vượt qua “bẫy thu nhập trung bình”. Kinh nghiệm của nhiều nước ở khu vực châu Á khi “hóa rồng” trở thành nước có thu nhập cao cho thấy họ đều phải có một giai đoạn tăng trưởng đột phá, bứt tốc để thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình. Tốc độ tăng trưởng của các quốc gia này trong giai đoạn đó đều đạt xấp xỉ hai con số hoặc trên hai con số trong một khoảng thời gian ổn định. Nếu chúng ta muốn trở thành nước phát triển có thu nhập cao thì cũng phải có một giai đoạn đột phá, bứt tốc về kinh tế như vậy. Đại biểu NGUYỄN NGỌC SƠN (đoàn TP Hải Phòng): Cần cải cách từ bên trong Với sự điều hành rất quyết liệt, linh hoạt, tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn nội tại, nâng cao năng lực cạnh tranh, tận dụng tốt mọi cơ hội thì Chính phủ đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Trong đó, kinh tế vĩ mô ổn định, tăng trưởng cao, nợ công, nợ Chính phủ, nợ nước ngoài được kiểm soát đều dưới 36%... Bên cạnh kết quả đạt được, Chính phủ cũng thẳng thắn chỉ ra các hạn chế, bất cập và những thách thức, đưa ra nhiều nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu trong năm 2026. Qua nghiên cứu báo cáo của Chính phủ và thực tế giám sát thời gian qua, Chính phủ cần có các giải pháp mà trước hết là để ổn định kinh tế vĩ mô. Bởi kinh tế vĩ mô có mối quan hệ gắn kết với tăng trưởng, phát triển kinh tế. Nếu chúng ta đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số thì phải đảm bảo được ba phương diện then chốt như báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế Tài chính đã đặt ra. Cụ thể, chúng ta có áp lực giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô trong môi trường toàn cầu rất nhiều rủi ro. Yêu cầu điều hành chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ phải linh hoạt, vừa hỗ trợ tăng trưởng theo mục tiêu đề ra vừa kiểm soát lạm phát và giá. Đây là một mục tiêu rất khó. Cuối cùng, cần sự tập trung quyết liệt. Mục tiêu tăng trưởng cao nên rất cần tập trung vào cải cách nội tại, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước và thúc đẩy giải ngân đầu tư công, tận dụng cơ hội từ chuyển đổi xanh và số. TS NGUYỄN QUỐC VIỆT, ĐH Kinh tế, ĐH Quốc gia Hà Nội: Chủ động và quyết liệt Thành tựu lớn nhất của chính sách tài khóa trong giai đoạn 2021-2025 là khả năng duy trì ổn định tài khóa và tạo không gian vĩ mô cần thiết để đối phó với khủng hoảng. chính sách tài khóa giai đoạn 2021-2025 được xây dựng với mục tiêu cân bằng giữa tăng trưởng nhanh, bền vững, hiệu quả và bao trùm. Để đạt được mục tiêu tăng trưởng cao, chính sách tài khóa đã được định hướng là mở rộng. Việc này đòi hỏi đầu tư công phải đạt 8%-9% GDP. Ưu điểm cốt lõi của chính sách tài khóa Việt Nam trong giai đoạn này nằm ở khả năng kiểm soát kỷ luật tài khóa. Việc duy trì nợ công ở mức thấp/GDP không chỉ giúp Việt Nam tránh được rủi ro khủng hoảng nợ mà còn củng cố niềm tin của nhà đầu tư, cho phép quốc gia có khả năng huy động vốn rẻ hơn, tạo ra “dư địa tài khóa” trong những năm sau dịch COVID-19 để ứng phó với các cú sốc bên ngoài và các khó khăn kinh tế bên trong. Chính sách tài khóa đã thể hiện vai trò phản ánh chu kỳ một cách chủ động và quyết liệt. Nhiều giải pháp được triển khai nhằm giảm gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp và người dân, bao gồm giảm, miễn, hoãn thuế, phí và lệ phí trên diện rộng. Bên cạnh đó, chính sách giảm thuế suất thuế giá trị gia tăng xuống 8%, được gia hạn đến cuối năm 2026 đã hỗ trợ tăng trưởng thông qua kích hoạt thị trường trong nước. CHÂN LUẬN ghi Thời sự - Thứ Tư 29-10-2025 Ý kiến thoisu@phapluattp.vn Sự linh hoạt trong chính sách tài khóa đó là mở rộng khi cần kích thích, thu hẹp khi kiểm soát rủi ro, kết hợp khi cân bằng, chính là “chìa khóa” thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, vốn là nguồn sống của thu NSNN. Trong nhiệm kỳ, sự linh hoạt này giúp chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng trung bình 8%/năm, DN đăng ký mới tăng 10%, đóng góp 60% GDP. Không cứng nhắc, chúng ta điều chỉnh theo chu kỳ: Mở rộng hỗ trợ hậu dịch COVID-19, thu hẹp chống lạm phát 2022-2023, kết hợp thúc đẩy xanh 2024-2025. Cụ thể, năm 2021, khi Chính phủ trình Quốc hội gia hạn nộp thuế VAT sáu tháng cho ngành chế biến, giá trị 50.000 tỉ đồng, giúp IIP tăng 4,5%, dù nhiều địa phương phải phong tỏa, một số DN thực phẩm vẫn duy trì sản lượng 100%. Năm 2022, miễn thuế thu nhập DN 20% cho dự án công nghệ cao, thu hút Intel đầu tư 1 tỉ USD, tăng sản xuất, kinh doanh điện tử 18%. Năm 2023, giảm chi thường xuyên 15% (tiết kiệm 200.000 tỉ đồng) để hỗ trợ vay 0% lãi cho SMEs xuất khẩu, giúp dệt may tăng 15% sản lượng, xuất khẩu đạt 44 tỉ USD. Năm 2024, chúng ta tăng thuế môi trường xăng dầu 10% để kiểm soát lạm phát nhưng bù đắp bằng giảm thuế carbon cho DN xanh, giúp ngành ô tô điện có điều kiện phát triển. Qua đó, ngân sách cũng thu được một khoản lớn từ tăng thuế gián thu 20%. Sự linh hoạt này không chỉ giải quyết những “cái khó” mà còn tạo ra những “cái mới”, với 150.000 DN thành lập mới năm 2025. Tài khóa là “người bạn đồng hành” của sản xuất, kinh doanh là vì vậy. Phó Thủ tướng HỒ ĐỨC PHỚC Từ “cái khó” tạo ra “cái mới” kỳ kiến tạo đồng thuận, hỗ trợ nhau để phát triển kinh tế. Sản xuất, kinh doanh - nền tảng vững vàng cho tăng trưởng . Riêng với chính sách tài khóa, với dự toán NSNN năm 2026 và giai đoạn 2026-2030, Chính phủ sẽ tiếp tục những định hướng nào để chính sách tài khóa hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng hai con số? + Những thành công như thu NSNN vượt dự toán, đầu tư công dẫn dắt tăng trưởng và hỗ trợ kịp thời sẽ được đúc rút thành nền tảng cho nhiệm kỳ 2026-2030, với mục tiêu tăng trưởng hai con số, thu NSNN 16,1 triệu tỉ đồng. Chúng ta cũng sẽ rút ra bài học từ việc thiếu kiên quyết khi đánh thuế hàng xa xỉ thông qua cải cách thể chế, số hóa và phối hợp. Tuy nhiên, điều quan trọng, tôi vẫn cho rằng cần làm sao để thúc đẩy sản xuất, kinh doanh mới là nền tảng vững vàng nhất. Sản xuất, kinh doanh có phát triển thì mới hỗ trợ được cho DN trong các ngành nghề chiến lược, mới có thể bảo đảm an sinh khi tạo ra nhiều việc làm, mới giúp được người nghèo thoát nghèo bền vững. Chỉ có như vậy thì tài khóa mới là động lực phát triển bền vững. Chính phủ đã xây dựng dự toán thu NSNN gấp 1,7 lần giai đoạn trước, tập trung tăng thu nội địa bền vững qua chống thất thu, mở rộng cơ sở thuế. Chính sách tài khóa sẽ chủ động hơn, ưu tiên đầu tư công trọng điểm, thu hút PPP để giảm áp lực nợ công, đảm bảo an ninh tài chính quốc gia. Đồng thời, hoàn thiện cơ chế giám sát, kỷ luật tài chính chặt chẽ, gắn trách nhiệm người đứng đầu. Mục tiêu là giữ ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát dưới 4%, hỗ trợ chuyển đổi xanh và số hóa. Với nền tảng từ nhiệm kỳ này, chúng ta hoàn toàn có khả năng đạt tăng trưởng cao, góp phần thực hiện khát vọng phát triển đất nước đến năm 2045. . Xin cảm ơn Phó Thủ tướng.• thời tăng phân cấp cho địa phương theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Gần 4.300 quy định kinh doanh đã được cắt giảm, cải cách hành chính mạnh mẽ, giúp số DN tăng từ 800.000 lên 1 triệu. Thứ hai, đẩy mạnh chuyển đổi số trong tài chính. Cụ thể, triển khai thanh toán không dùng tiền mặt toàn diện, xây dựng Trung tâm dữ liệu quốc gia, tiết kiệm 3.000 tỉ đồng/ năm từ Đề án 06. Chính phủ cũng cơ cấu lại NSNN, tăng tỉ trọng chi đầu tư phát triển, tập trung vào hạ tầng chiến lược như sân bay Long Thành, đường dây 500 kV. Về kiến tạo, xử lý tồn đọng dự án giải phóng 675.000 tỉ đồng, thu hút FDI 185 tỉ USD. Những đổi mới này không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực mà còn tạo động lực cho tăng năng suất lao động lên 6,85%/năm, đưa chỉ số đổi mới sáng tạo xếp hạng 44/139 quốc gia. Cùng với đó, nâng cao vai trò các thị trường tài chính, huy động và thúc đẩy các nguồn lực vốn trong nước và quốc tế, tạo ra dòng chảy vốn trung, dài hạn ổn định, bền vững cho phát triển kinh tế. Với chính sách tiền tệ, tiếp tục duy trì chính sách lãi suất hợp lý, ổn định, điều hành tỉ giá linh hoạt, chủ động, để vừa thúc đẩy tăng trưởng tín dụng, đưa vốn vào nền kinh tế nhưng mặt khác phải đảm bảo minh bạch, đúng đích và bền vững. Và điều quan trọng như tôi đã nói ở trên, chính sách tài khóa và tiền tệ phải đồng bộ, đồng thuận, Chính phủ quyết tâm, địa phương nỗ lực, nỗ lực, chủ động, sáng tạo của cộng đồng DN và quan trọng hơn hết là sức mạnh của đại đoàn kết toàn dân. Duy trì lãi suất ổn định, thúc đẩy tăng trưởng tín dụng . Trong nhiệm kỳ qua, dường như có những lúc, những thời điểm chính sách tài khóa chưa đủ kiên quyết hoặc chưa thuận chiều? + Đúng là trong nhiệm kỳ này, chúng ta cũng có nhiều “bài học” cần rút kinh nghiệm. Chẳng hạn về thuế đánh vào các mặt hàng hàng xa xỉ, chính sách chưa kiên quyết do lo ngại ảnh hưởng tiêu dùng cao cấp và thu hút đầu tư, dẫn đến vấn đề chưa công bằng về thuế. Năm 2022, thuế tiêu thụ đặc biệt rượu vang chỉ 35%, thấp hơn so với khu vực, khiến thất thu 5.000 tỉ đồng từ hàng nhập lậu; năm 2023, xe sang nhập khẩu thuế 50%-150% nhưng chậm trễ kiểm soát, dẫn đến buôn lậu tăng 20%. Hay có những lúc chưa thực sự đồng thuận giữa chính sách tài khóa - tiền tệ. Chẳng hạn, năm 2022, tài khóa mở rộng hỗ trợ 100.000 tỉ đồng nhưng Ngân hàng Nhà nước (NHNN) thắt chặt tín dụng nhằm giữ lạm phát dưới 4,5%, khiến DN khó vay vốn. Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhiều lần lưu ý tại các hội nghị Chính phủ, nhấn mạnh “phối hợp chặt chẽ, tránh chồng chéo”. Nguyên nhân chủ yếu là do môi trường bất ổn, đặt ra quá nhiều vấn đề cấp thiết. Dịch bệnh đòi hỏi hỗ trợ nhanh nhưng dữ liệu dự báo chưa đầy đủ, cơ chế phối hợp giữa Bộ Tài chính và NHNN cần đồng bộ hơn. Để giải quyết, chúng ta thành lập Tổ công tác liên ngành năm 2023, họp hằng quý đánh giá đồng bộ. Năm 2024, điều chỉnh thuế xa xỉ lên 60% cho túi xách, đồng hồ cao cấp, thu thêm 10.000 tỉ đồng, kết hợp với NHNN nới lỏng chính sách, hạ lãi suất, thúc đẩy tín dụng lên mức 14%-16%. Năm 2025, tiếp tục duy trì các gói hỗ trợ tài khóa, tăng vốn đầu tư công và thúc đẩy giải ngân, kết hợp với phát triển kinh tế tư nhân và đồng bộ với việc duy trì mặt bằng lãi suất thấp, nới thêm tăng trưởng tín dụng, linh hoạt điều hành tỉ giá… Những chính sách này giúp tăng trưởng GDP chín tháng đạt 7,82% và lạm phát vẫn được kiểm soát dưới 4%. Cũng trong năm nay, chúng ta thúc đẩy vốn đầu tư công kỷ lục và tăng trưởng tín dụng cũng lập mức cao nhất. Như vậy, sự phối hợp, đồng thuận giữa các chính sách quan trọng đã cho kết quả cải thiện rõ rệt. . Một trong những điểm nhấn trong nhiệm kỳ này là đổi mới, kiến tạo trong chính sách tài khóa và tiền tệ. Ông có thể chia sẻ cụ thể những sáng kiến nào đã được triển khai và tạo tác động ra sao? + Chính phủ đã đổi mới toàn diện, từ tư duy đến cơ chế, nhằm kiến tạo không gian phát triển. Đầu tiên là hoàn thiện thể chế tài chính NSNN, sửa đổi Luật NSNN để nâng cao vai trò chủ đạo của NSNN trung ương, đồng
6 Pháp luật & cuộc sống - Thứ Tư 29-10-2025 và thời gian chữa bệnh sẽ được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù. Theo tôi, quan điểm chỉ trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh vào thời hạn chấp hành hình phạt tù đối với trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 49 BLHS là không đúng tinh thần chế định bắt buộc chữa bệnh và của điều luật. Bởi tinh thần của chế định bắt buộc chữa bệnh và điều luật của BLHS trong lịch sử lập pháp luật hình sự thì bất cứ ở giai đoạn nào, cứ bị bắt buộc chữa bệnh thì phải được trừ vào thời gian chấp hành hình phạt tù. Có thể do cấu trúc điều luật hiện hành mà tạo ra hai cách hiểu. Về cấu trúc điều luật, ở BLHS năm 1985 và BLHS năm 1999 thì bắt buộc chữa bệnh là điều luật riêng (Điều 35 BLHS năm 1985 và Điều 43 BLHS năm 1999); phần thời gian bắt buộc chữa bệnh được tách ra thành một điều luật riêng biệt (Điều 36 BLHS năm 1985, Điều 43 BLHS năm 1999). Đối với BLHS 2015 thì quy định về bắt buộc chữa bệnh và thời gian bắt buộc chữa bệnh đều chứa trong Điều 49 nhưng tất cả đều xác định rõ “thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời gian chấp hành hình phạt tù”. Từ phân tích trên, rõ ràng không có cách hiểu nào khác ngoài cách hiểu nhất quán thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời gian chấp hành hình phạt tù. Luật sư VŨ THỊ XUÂN NHUỆ, Đoàn Luật sư TP.HCM: Có thể căn cứ Nghị quyết 01/2018 của hội đồng thẩm phán để làm định hướng Quy định tại Điều 49 BLHS thể hiện tính nhân văn trong pháp luật hình sự của Nhà nước và cần được áp dụng cho cả khoản 2 và khoản 3 Điều 49 BLHS. Điều này cũng phù hợp với quy định tại điểm a khoản 6 Điều 2 Nghị quyết 01 ngày 24-4-2018 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 66 và Điều 106 BLHS về tha tù trước thời hạn có điều kiện. Cụ thể, nghị quyết này nêu: “Thời gian đã chấp hành án phạt tù là thời gian người đó bị tạm giữ, tạm giam, chấp hành án phạt tù trong các cơ sở giam giữ hoặc bị bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án, không kể thời gian được tại ngoại, được hoãn, tạm đình chỉ và thời gian được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù”. Do đó, việc trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh vào thời gian chấp hành hình phạt tù đối với tất cả đối tượng bị bắt buộc chữa bệnh ở các giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án sẽ đảm bảo công bằng cho người phạm tội. Nếu nhận định thời gian bắt buộc chữa bệnh của một người chỉ được trừ vào thời gian họ bị bắt buộc chữa bệnh theo khoản 3 Điều 49 BLHS là trái với hướng dẫn nêu trên và gây bất lợi cho người phạm tội. Trong trường hợp thời gian bắt buộc chữa bệnh dài hơn hình phạt mà bản án đã tuyên thì cũng không trái pháp luật. Vì như đã nêu trên, quy định này thể hiện tính nhân văn của pháp luật hình sự Việt Nam và quy định “được trừ vào” khác hoàn toàn về bản chất với quy định tại khoản 1 Điều 38 BLHS quy định cứ một ngày tạm giữ, tạm giam bằng một ngày tù. Ví dụ: Một người bị xử phạt ba năm tù nhưng trong giai đoạn điều tra họ đã bị bắt buộc chữa bệnh ba năm sáu tháng. Nếu áp dụng “Thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù” cho khoản 2 Điều 49 BLHS thì bản án sẽ tuyên họ đã chấp hành xong hình phạt. Nếu không áp dụng SONG MAI Như báo Pháp Luật TP.HCM đã thông tin, thực tiễn xét xử cho thấy các tòa án chưa thống nhất về đường lối xét xử, vẫn có quan điểm khác nhau về việc có trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh vào thời hạn chấp hành hình phạt tù hay không... (quy định tại Điều 49 BLHS năm 2015). Cụ thể, quan điểm thứ nhất cho rằng chỉ thời gian bắt buộc chữa bệnh khi đang chấp hành án mới được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù (khoản 3 Điều 49 BLHS). Quan điểm thứ hai cho rằng trường hợp bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trước khi bị kết án (khoản 2 Điều 49 BLHS) thì khoảng thời gian bắt buộc chữa bệnh đó cũng được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù. Để rộng đường dư luận, báo Pháp Luật TP.HCM tiếp tục ghi nhận ý kiến của một số chuyên gia pháp lý về vấn đề này. Luật sư NGUYỄN THÀNH CÔNG, Đoàn Luật sư TP.HCM: Bắt buộc chữa bệnh ở giai đoạn nào cũng được trừ vào thời gian chấp hành án tù Việc thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù (dù áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh ở giai đoạn nào) là quy định xuyên suốt trong BLHS năm 1985, 1999 cho đến BLHS năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017, năm 2025. Đây là quy định nhất quán, được áp dụng rộng rãi, hoàn toàn không phải dạng quy định có nhiều cách hiểu hay chứa đựng sự mâu thuẫn trong nội dung điều luật. Với pháp luật hình sự hiện hành, phân bổ nội dung của điều luật được tách ra làm ba phần để chia làm ba trường hợp. Trừ trường hợp ở khoản 1 Điều 49 - do không có năng lực chịu trách nhiệm hình sự nên được loại trừ trách nhiệm. Với hai trường hợp còn lại thì bị bắt buộc chữa bệnh Quang cảnh một phiên tòa hình sự. Ảnh minh họa: SONG MAI cho khoản 2 mà chỉ áp dụng cho khoản 3 Điều 49 BLHS thì họ sẽ phải đi thi hành bản án ba năm tù. Mặt khác, cũng không thể vì họ đã bị bắt buộc chữa bệnh ba năm sáu tháng mà phải tuyên bằng thời hạn này vì có trường hợp mức cao nhất của khung hình phạt áp dụng đối với họ (ví dụ 2-3 năm) lại thấp hơn thời gian bắt buộc chữa bệnh hoặc vô hình trung có thể gây bất lợi cho họ, mức án nghiêm khắc hơn so với hành vi mà họ đã thực hiện, liên quan đến thời gian xóa án tích... Luật sư TRẦN CAO ĐẠI KỲ QUÂN, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư Đồng Nai: Chữa bệnh trước khi bị kết án thì không được trừ vào thời gian chấp hành án Quy định “thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù tại Điều 49 BLHS chỉ áp dụng tại khoản 3. Trong trường hợp án đã có hiệu lực pháp luật nhưng bị cáo vẫn chưa đi chấp hành án, chưa vào trại giam thì vẫn không được áp dụng. Khoản 2 Điều 49 BLHS quy định về trường hợp bắt buộc chữa bệnh trước khi bị kết án. Sau khi khỏi bệnh, người đó có thể phải chịu trách nhiệm hình sự hoặc có thể sẽ không phải chịu trách nhiệm hình sự (bởi vì họ không có tội). Tại quy định này, người đó chưa bị kết án, chưa phải chấp hành hình phạt tù, về nguyên tắc không ai được coi là có tội cho đến khi có bản án kết tội của tòa án đã có hiệu lực pháp luật. Do đó, việc trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh vào thời gian chấp hành án phạt tù ở giai đoạn này là không có cơ sở pháp lý. Đối với khoản 3, người đang trong quá trình chấp hành án tù mới phát bệnh. Việc đưa họ đi chữa bệnh là tạm đình chỉ thi hành án. Sau khi khỏi bệnh, họ sẽ tiếp tục chấp hành phần hình phạt còn lại. Trong trường hợp này, thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù là hoàn toàn hợp lý.• “Việc trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh vào thời gian chấp hành hình phạt tù đối với tất cả đối tượng bị bắt buộc chữa bệnh ở các giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án sẽ đảm bảo công bằng cho người phạm tội.” Luật sư Vũ Thị Xuân Nhuệ phapluat@phapluattp.vn Trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh vào thời hạn chấp hành án tù: 2 cách hiểu Nhiều quan điểm được các chuyên gia nêu ra trong việc áp dụng quy định trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh vào thời hạn chấp hành hình phạt tù. Biện pháp bắt buộc chữa bệnh tại Điều 49 thể hiện tinh thần nhân đạo của Nhà nước đối với người phạm tội. Dù người phạm tội có thực hiện hành vi nguy hiểm như thế nào đối với xã hội, gây ra hậu quả ra sao… thì khi người đó mắc bệnh tới mức mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình thì yêu cầu đầu tiên được đặt ra là áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh. Việc bắt buộc chữa bệnh có thể xảy ra tại bất kỳ giai đoạn nào trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án. Ba trường hợp áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh tại Điều 49 đều phải đảm bảo chỉ khi nào điều trị khỏi bệnh thì mới tiếp tục bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chấp hành hình phạt tù còn lại. Theo quy định tại Điều 49 BLHS, điều luật này cần được hiểu là quy định “thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù”áp dụng đối với trường hợp người đang chấp hành án tù mà bị bệnh. Tức chỉ người đang trong quá trình chấp hành án tù mới phát bệnh thì phải đưa họ đi chữa bệnh, tạm đình chỉ thi hành án và sau khi khỏi bệnh họ sẽ tiếp tục chấp hành phần hình phạt còn lại. Trong trường hợp này, thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù là hoàn toàn hợp lý, thể hiện sự nhân đạo của pháp luật. Trên thực tế, nhiều tòa án chỉ áp dụng nếu rơi vào khoản 3 Điều 49, vì lúc này đã có việc kết tội. Đó là chưa kể việc đi chữa bệnh hoàn toàn khác với việc chấp hành án phạt tù. Không thể so sánh rằng buộc chữa bệnh cũng mất đi tự do để khấu trừ. YẾN CHÂU ghi Một kiểm sát viên tại TP.HCM: Chỉ một trường hợp được trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==